Bauxite Việt Nam

Nguyễn Ngọc Chu

1. PHÉP TOÁN XÁC SUẤT CỦA NGƯỜI NÔNG DÂN VÀ CÁCH XÁC ĐỊNH CHẤT LƯỢNG CÁN BỘ

Các mô hình tường minh của toán xác suất có từ khoảng thế kỷ 8, và được phát triển như một chuyên ngành toán học ở thế kỷ 20. Nhưng ứng dụng của toán xác suất thì xa hơn rất nhiều, từ nhiều ngàn năm trước, hầu như đồng thời gắn liền với sự mưu sinh của con người.

Còn xa hơn cả tử vi, là cách người nông dân Việt Nam xác định hạt lúa khô để cất giữ. Từ khi biết trồng lúa, sau khi gặt lúa thì trục lúa (đập lúa) để lấy hạt, rồi đem phơi hạt lúa dưới nắng, sau đó là xay giã thành gạo và thổi cơm. Để xác định hạt lúa đã đủ độ khô hay chưa, người nông dân bốc một nắm nhỏ hạt lúa giữa mẻ lúa đang phơi dưới nắng, cắn vào hạt. Nếu vỏ hạt lúa bóc nhanh khỏi hạt gạo, hạt gạo khô rang là lúc (lúa khén) có thể đem lúa đổ vào bồ vào chum để cất giữ. Lúa đã phơi khén có thể đem xay giã gạo, hay cất giữ nhiều tháng.

Người nông đân không biết chữ, không biết toán xác suất, nhưng họ biết sử dụng toán xác suất. Chỉ cần bốc một nắm thóc nhỏ giữa cả mẻ thóc lớn đang phơi trên sân, là biết toàn bộ thóc đã khô khén hay chưa.

Nay, không phải một tướng, mà những 11 tướng cảnh sát biển của Bộ Quốc phòng tham nhũng phải kỷ luật, thì theo cách sử dụng phép toán xác suất của người nông dân, có thể đánh giá được tình trạng toàn bộ cán bộ của Bộ Quốc phòng.

Tiến sĩ luật Cù Huy Hà Vũ

Đã có những tiếng nói muốn Nguyễn Phú Trọng tiếp tục đứng đầu Đảng sau khi triệt được Nguyễn Tấn Dũng ở đại hội 12?

Ngày 5/10 vừa qua, Hội nghị 13 của Trung ương Đảng cộng sản Việt Nam (ĐCSVN) khóa XII đã khai mạc và dự kiến kết thúc sau năm ngày. Điểm nổi bật của hội nghị là bàn thảo về danh sách nhân sự ứng cử Trung ương Đảng khóa 13 (2021-2026) dự kiến là 200 ủy viên gồm 180 chính thức và 20 dự khuyết (giống khóa XII). Tuy nhiên đây sẽ mới chỉ là tạm kết cuộc khởi tranh giành ghế trong cơ quan chính trị đầu lĩnh này của Việt Nam được chính thức bắt đầu tại Hội nghị Trung ương 9 họp cuối tháng 12 năm ngoái. Theo Tổng bí thư ĐCSVN Nguyễn Phú Trọng, số ứng cử viên sẽ là 227, được Bộ chính trị Đảng này “chốt hạ” sau 4 lần “nâng lên đặt xuống”.

Tuy nhiên, vấn đề quan trọng nhất nằm ở chỗ những ai sẽ được quy hoạch cho “Tứ trụ” gồm Tổng bí thư Đảng, Chủ tịch nước, Thủ tướng và Chủ tịch Quốc hội. Dĩ nhiên, gay cấn, quyết liệt nhất là chức vụ Tổng bí thư Đảng.

Đã có những tiếng nói muốn Nguyễn Phú Trọng tiếp tục đứng đầu Đảng, dựa trên quyết tâm “đốt lò” chống tham nhũng hay đúng ra, “quyền lực không bị thách thức” của ông kể từ sau khi đánh bại Thủ tướng Nguyễn Tấn Dũng trong cuộc đua vào chức Tổng bí thư Đảng tại Đại hội XII đồng thời loại nhân vật này bị cáo buộc gây thất thoát nghiêm trọng tài sản Nhà nước tại các tập đoàn kinh tế do ông ta lập ra và chỉ đạo (Vinashin, Vinalines, AVG…) ra khỏi chính trường. Mặc dầu vậy, tôi không cho rằng khả năng này sẽ xảy ra do có trở ngại cả về nguyên tắc lẫn thực tiễn.

Trước hết, Điều 17 Điều lệ Đảng hiện hành (Đại hội XI thông qua ngày 19/01/ 2011) quy định: “Đồng chí Tổng Bí thư giữ chức vụ Tổng Bí thư không quá hai nhiệm kỳ liên tiếp”. Điều 48 quy định: “Chỉ Đại hội đại biểu toàn quốc mới có quyền sửa đổi Điều lệ Đảng”. Như vậy, nếu Đại hội XIII quyết định Tổng bí thư Đảng có thể giữ chức quá hai nhiệm kỳ thì quyết định này cũng sẽ chỉ có hiệu lực kể từ Đại hội sau.

Tiếp theo, bản thân Nguyễn Phú Trọng đã có một quá trình lựa chọn và bồi dưỡng người kế vị mình.

Người đầu tiên là Đinh Thế Huynh, sinh năm 1953 tại Nam Định, với việc ông này được Bộ Chính trị phân công giữ chức Thường trực Ban Bí thư Trung ương Đảng vào tháng 2/2016 ngay sau Đại hội XII. Người tiếp theo là Trần Quốc Vượng, cùng tuổi với ông Huynh, sinh tại Nam Định, Chủ nhiệm Ủy ban Kiểm tra Trung ương, nguyên Viện trưởng Viện kiểm sát nhân dân tối cao,.

Lý do ông Huynh bị thay thế là vì ông này bị trọng bệnh. Tuy nhiên theo tôi, không bị trọng bệnh thì ông Huynh cũng khó đảm đương cương vị đứng đầu Đảng.

Nguyễn Đình Cống

GS Đặng Hùng Võ là một trí thức đáng kính phục. Ông có trí tuệ, giỏi nghiên cứu. Nhiều ý kiến của ông về xã hội và chính trị được đông đảo quan tâm và đánh giá cao. Tuy vậy, bài viết “CHỌN NHỮNG NGƯỜI ĐỨNG ĐẦU”  của ông làm tôi phải suy nghĩ và thấy cần trao đổi vài điều (bài đăng trên VnExpress  và Viet-Studies ngày 4/6/2020).

GS Võ rất đúng khi kết luận: ”Đánh giá con người theo định lượng là cách khoa học và hiệu quả nhất để có cán bộ đủ năng lực điều khiển nhà nước tại mọi vị trí. Việt Nam sẽ trở nên thịnh vượng nếu không thất bại trong khâu chọn cán bộ”.

Ngoài ra ở phần thân bài ông viết: “Thành hay bại là ở việc lựa chọn cán bộ đúng hay sai. …. lựa chọn cán bộ là chìa khóa quan trọng nhất”. Rồi ông dẫn ra “Đường lối chung về công tác cán bộ đã có. Để thực hiện, chỉ cần cụ thể hóa thành các tiêu chí định lượng để tạo nên bộ lọc cán bộ”, và ông cho rằng:“Trung ương có thể khảo sát tín nhiệm những vị trí lãnh đạo cần thiết theo ý kiến của đại biểu Quốc hội, của một số tổ chức xã hội, một số chuyên gia và người dân”.

Tôi tán thành với ông trong đoạn về sự quan trọng của cán bộ (điều này nhiều người thấy rõ, không cần gì có trí tuệ cao) và phản bác ông trong đoạn về cách làm.

Ông viết: VN sẽ trở nên thịnh vượng nếu không thất bại trong khâu chọn cán bộ”. Ông dùng một từ “nếu” trong khí rõ ràng là không thể có điều kiện giả định đó. Còn tôi sẽ viết rằng: Trong tương lai gần VN sẽ thất bại trong khâu chọn cán bộ theo đúng đường lối của ĐCS.

Trương Nhân Tuấn

Dư luận về việc hợp nhất hai chức danh đang rất sôi nổi. Có người ùng hộ, như tinh thần bài viết của Huy Đức mà BVN đã đăng hôm qua (xem ở đây, hoặc ở đây); có người phản đối, như trong bài của tác giả Trương Nhân Tuấn dưới đây. Chúng tôi có phần đồng tình với tác giả Trương Nhân Tuấn, nghĩ rằng: cái gọi là ‘tính chính danh’ thực ra, từ lâu, nó đã không quá quan trọng ở cái nước Việt nam này. Đã chẳng có hẳn điều 4 trong Hiến pháp cho phép Đảng ‘chính danh’ áp đặt lên dân tộc tất cả những gì Đảng muốn đấy thôi? Và bấy lâu nay cũng vì quán triệt thực hiện ‘chính danh’ ấy mà ngài Tổng bí thư đã chẳng thể hiện quyền nghiêng thiên hạ, đã làm nghiêng ngả con thuyền Việt Nam rồi đó. Nay, thêm chút ‘chính danh’ này nữa thì thành ra là ‘chính danh kép’? Với chính danh kép này, chắc hẳn ngài Tổng sẽ còn khiến con thuyền Việt Nam chòng chành nghiêng ngả ghê gớm hơn thế nữa, chòng chành đến mức ngả hẳn vào lòng láng giềng phương Bắc chăng? Bauxite Việt Nam

Có người hỏi ý kiến của tôi về nhận định của ông Trương Huy San về việc “nhứt thế hóa” hai chức danh “tổng bí thư” và “chủ tịch nước”.

Ý kiến của tôi là dè dặt trên những nhận định của nhà báo Trương Huy San. Những nhận định của nhà báo này về tính “chính danh”, về nền “cộng hòa”, về chế độ “bán tổng thống”… là chưa tương ứng với những định nghĩa thông thường.

Trong các chế độ cộng hòa, quyền lực không có kế thừa và quyền lực nhà nước thuộc về nhân dân. Tính chính danh của quyền lực được bảo đảm bằng sự chuẩn nhận của toàn dân, qua hình thức phổ thông đầu phiếu.

Trên quan điểm này thì ở Việt Nam, tất cả các quan chức nắm quyền lực trong nhà nước không ai có “chính danh”. Chủ tịch nước, Thủ tướng… được Quốc hội bầu lên nhưng tất cả các đại biểu Quốc hội đều là người của đảng hay do đảng đề cử. Đây là nguyên tắc “dân chủ tập trung” của mô hình nhà nước Sô Viết mà VN (và TQ) áp dụng từ nhiều thập niên qua. Mọi quyền lực nhà nước đều nằm trong tay đảng.

Nhưng nếu nhận định trên bản Hiến pháp của nhà nước Cộng hòa XHCN Việt Nam, “đảng là lực lượng lãnh đạo nhà nước và xã hội”. Thì người đứng đầu đảng, tức vị Tổng bí thư, là người lãnh đạo nhà nước và xã hội. Đây là tính “chính danh” của Tổng bí thư đảng, (theo mô hình tổ chức nhà nước Sô Viết).

Vì vậy nói rằng “Nhất thể hoá tạo tính chính danh cho người đang thực sự nắm quyền lực tối cao ở Việt Nam” của Trương Huy San là không đúng.

Ta có thí dụ là ông Nikita Khouchtchev ngày trước vốn là Tổng bí thư, chỉ nắm chức Chủ tịch Hội đồng bộ trưởng, tức Thủ tướng, trên nguyên tắc đứng hàng thứ ba trong hệ thống quyền lực Sô viết. Thực tế thì ông này mới là người đại diện cho Liên Xô, về mọi mặt đối nội lẫn đối ngoại.

Ý kiến về “nền cộng hòa”, theo tôi, VN (và TQ) không phải là những nhà nước xây dựng trên nền tảng “cộng hòa” đúng thực chất.

Nền “cộng hòa” được xây dựng lên nhằm đối lập với các chế độ phong kiến đế quyền. Quyền lực trong chế độ cộng hòa không có kế thừa (như trong chế độ phong kiến đế quyền).

Quyền lực nhà nước ở các quốc gia như VN và TQ đều tập trung vào đảng. Đảng thể hiện như một “chân mạng thiên tử”, các đảng viên thế hệ này qua thế hệ khác cứ thay thế lẫn nhau tiếm quyền của nhân dân “thay trời hành đạo”. Tức là quyền lực nhà nước lại được “kế thừa” trong đảng, như dưới thời phong kiến đế quyền. Điều này trái ngược với khái niệm “cộng hòa”.