Bauxite Việt Nam

Nguyễn Đình Cống

Thời kỳ Khrushov, ông TBT ĐCS Liên Xô nêu khẩu hiệu “đảng toàn dân” là một nhận thức nhạy bén về tình trạng tha hóa của đảng và cố gắng chống lại sự tha hóa đó bằng một cách đánh lộn sòng: đưa đảng vào trong dân tộc hòng làm người ta nghĩ đảng và dân tộc là một. Nhưng đấy là thời kỳ vai trò các đảng CS trên thế giới chưa ở vào thế tuyệt vọng. Chứ giờ đây, sau hơn 60 năm so với giai đoạn Khrushov, sự tan rã của LX và phe XHCN đã trở thành một bản án tử hình thực tế đối với tất cả các đảng CS rồi. Cựa quậy của một kẻ như họ Tập mà còn không ăn thua thì gắng gượng của một lão già sức tàn lực kiệt mà trong lòng thừa  biết “khuôn xanh” chẳng bao giờ “vuông tròn” cho mình – mà không phải bây giờ mới không “vuông tròn”, từ “năm hãy thơ ngây” đã “gặp thầy tướng số” đoán biết số phận mình chẳng ra gì rồi kia mà. Vậy thì “một trong hai” hay “hai nhập một” cũng chỉ rứa cả thôi. Ông Trọng hãy tự hỏi mình một câu và nhờ đám cố vấn tìm cho mình một lời giải đáp nghiêm túc nhất, không bị bất cứ e ngại, định kiến nào ràng buộc: “Ở tư cách đảng trưởng ĐCS, dân tin mình, tức là tin đảng đến mức nào?”. Câu ấy dân đã trả lời mà chắc ông Trọng đến giờ vẫn chưa được nghe, thôi thì đành mách cho ông, may ra có cấp dưới nào bạo mồm bạo miệng tâu lên với ông thì quá tốt. Câu ấy gói ghém trong bài thơ mới đây nhất nhà thơ Nguyễn Duy đưa lên mạng, không thèm giấu giếm gì cả. Bài thơ mang tên CƯỚP, trong đó có những câu định nghĩa cướp là ai rõ ràng minh bạch, không chối đi đâu được: Cướp nay có đảng có đoàn hẳn hoi/cướp nay gióng trống phất cờ phóng loa/cướp từ bàn giấy cướp ra ngoài đồng/con ơi mẹ dặn câu này/quan tham là cướp cả ngày lẫn đêm. Thử hỏi, ông Trọng thống nhất chức Chủ tịch nước với chức TBT sẽ làm được gì khi cái đảng do ông đứng đầu đã bị nhân dân từ Nam đến Bắc nguyền rủa là… đảng cướp, và từ nay về sau sẽ đối xử với nó như một bọn cướp nguy hiểm? Nghĩ mà ái ngại cho ông! Bauxite Việt Nam

Việc  ông TBT ĐCSVN Nguyễn Phú Trọng làm kiêm Chủ tịch nước, nhiều người cho đó là Nhất thể hóa, nhưng ông Trọng cho là giải pháp tình thế. Tôi tán thành ý kiến chưa phải nhất thể hóa mà đây chỉ là một người  làm 2 chức. Nếu định nhất thể hóa thì phải thảo luận, thông qua, thành chủ trương, thành điều luật. Và chỉ 1 lần bầu. Nên bầu Chủ tịch nước trong một cuộc bầu cử thực sự dân chủ, có tranh cử. Khi Chủ tịch là đảng viên thì tự nhận làm TBT luôn mà không cần tốn kém việc tổ chức bầu lại ở trong đảng. Nếu Chủ tịch không phải đảng viên CS thì đảng tìm cách kết nạp rồi đưa lên làm TBT. Khi không thể kết nạp được thì sẽ không thực hiện nhất thể hóa cho ĐCS.

Việc ông Trọng kiêm làm Chủ tịch nước có một số người mừng, ca ngợi và cũng nhiều người nghi và lo. Người mừng cho rằng Nhất thể hóa sẽ tiết kiệm được nhiều tiền của,  ông Trọng liêm khiết, chống tham nhũng có hiệu quả, ông sẽ tạo cho VN có sức mạnh mới. Người nghi và lo cho rằng ông Trọng vốn bảo thủ, giáo điều, lại quá bị lệ thuộc Trung cộng nên có nhiều khả năng dẫn dân tộc đi sai đường.

Từ trước tôi vẫn không tán thành phương châm “Đảng lãnh đạo, Chính quyền quản lý, Nhân dân làm chủ”. Dựa vào đó người ta  lập nên hệ thống 3 tổ chức chồng chéo, dẫm đạp lên nhau (đảng, chính quyền, mặt trận). Tôi cho rằng để thực hiện tốt việc lãnh đạo thì đảng phải hóa thân vào chính quyền. Nhất thể hóa sẽ giảm được nhiều phiền hà, tránh được lãng phí, tạo nên sức mạnh. Muốn thế phải sáp nhập  hoặc giải tán nhiều ban ngành, cấp ủy hoặc văn phòng đảng đặt bên cạnh tổ chức tương đương của Hành pháp ( hình thức là bên cạnh, nhưng thực chất nhiều nơi là bên trên). Việc nhất thể hóa 2 chức vụ người đứng đầu cơ quan Đảng và Chính quyền mà vẫn giữ lại mọi tổ chức, ban bệ của Đảng như hiện nay thì chỉ mới làm được một việc quá nhỏ bé.

Nhất thể hóa ở cấp cao nhất là một việc vô cùng hệ trọng. Ở đây phẩm chất, nhận thức của cá nhân  người đứng đầu có ảnh hưởng rất lớn. Hãy xem xét kỹ vai trò của Khơrutsep trong việc chống sùng bái Stalin và chung sống hòa bình, của Gorbatrôv trong việc giải tán Liên xô, của Trump trong việc làm cho nước Mỹ vĩ đại trở lại v.v… Vậy ở VN, khi Nguyễn Phú Trọng nắm toàn quyền thì đất nước sẽ chờ đón điều gì, tốt lên hay xấu đi. Để dự đoán cần dựa vào phẩm chất, năng lực, xu hướng của ông ấy là chủ yếu chứ không phải dựa vào việc  ông kiêm luôn 2 chức cao nhất.

Liệu những người ca ngợi và trông chờ vào ông Trọng  đã dựa trên những chứng cứ chắc chắn để phán đoán hay chỉ là những lời tụng ca nịnh hót. Hãy phân tích xem.

Tham nhũng ở VN hiện nay đã trở thành bệnh dịch, xẩy ra trong mọi tổ chức công quyền từ nơi hang cùng ngõ hẻm trở lên. Số người có hành động tham nhũng lên đến nhiều triệu, từ tạp vụ và hộ lý ở bệnh viện, từ cảnh sát đứng đường đến Ủy viên Bộ chính trị và quan chức cấp cao của Chính phủ. Việc đốt lò chống tham nhũng của ông Trọng tuy gây tiếng vang, nhưng giỏi lắm chỉ xử được vài chục, vài trăm vụ, còn hàng triệu  vụ khác ông Trọng không làm gì được. Sự phá hoại đất nước của bọn tham nhũng sộp, bị cho vào lò là rõ ràng, nhưng sự phá hoại nền tảng đạo đức và lòng tin do triệu triệu vụ tham nhũng, lộng quyền, dày đặc khắp nơi mới thật sự nguy hiểm, làm hủy hoại dân tộc. Với cơ chế hiện nay của ĐCSVN không có cách gì chống lại được.

Việc ông Trọng liêm khiết như thế nào còn chờ xem. Ông liêm khiết đến đâu trong khi không chấp nhận yêu cầu kê khai minh bạch tài sản. Mà liêm khiết là thuộc đời sống cá nhân. Đối với  tầng lớp lãnh đạo thì đời sống công tác quan trọng hơn rất nhiều. Đó là việc dẫn dắt tập thể đi theo con đường nào. Nếu liêm khiết mà đi sai đường, dẫn tập thể xuống hố , vào ngõ cụt hoặc đi đường đầy chông gai thì vẫn mang tội nặng. Đi sai đường mà không liêm khiết thì tội càng nặng hơn.

Phạm Chí Dũng

Ngoại Trưởng TQ Vương Nghị gặp TBT VN Nguyễn Phú Trọng tại Hà Nội, ngày 2/4/2018.

Không phải ngẫu nhiên mà ông Trọng không thể kiên nhẫn chờ thêm nửa năm hoặc tối thiểu là ba tháng cho đủ ‘giỗ 100 ngày Trần Đại Quang’ khi tìm cách ngồi ngay vào cái ghế trống của kẻ quá cố vừa để lại, như thể ‘của thừa kế’ đó chỉ dành riêng cho Trọng.

Làm thế nào để được ‘chính danh’?

Tính ‘chính danh’ - nhu cầu đầu tiên và quan trọng nhất mà blogger ‘lề đảng’ Huy Đức thốt ra trong bài ‘Nhất thể hóa’ như một cách tung hô Tổng bí thư Trọng - là lý do đầu tiên và quan trọng hơn cả để ông Trọng nhất thiết phải được nội bộ đảng và quốc tế xem là Chủ tịch nước, tức nguyên thủ quốc gia, nhất là nếu ông ta muốn sớm tiến hành chuyến công du đến Washington vào tháng Mười Một năm 2018 mà không thể bị giới ngoại giao Mỹ và Tổng thống Donald Trump càm ràm về việc Trọng chỉ là một ‘đảng trưởng’ mà không phải là người đứng đầu Nhà nước.

Một cách đương nhiên, nếu có thêm được chức Chủ tịch nước, Nguyễn Phú Trọng sẽ trở nên ‘chính danh’ trong các cuộc tiếp xúc với các nguyên thủ quốc gia trên thế giới mà chẳng cần nhờ vả hay quá lệ thuộc vào Bộ Ngoại giao Việt Nam để tìm cách thuyết phục quốc tế chấp nhận ‘đối thoại với kênh đảng’, như các cuộc gặp của Trọng với Obama tại Mỹ vào tháng Bảy năm 2015 và với Tổng thống Pháp Emmanuel Macron tại Paris vào tháng Ba năm 2018.

Không chỉ là thể diện của ‘kênh đảng’, còn có một biểu hiện khác cho thấy Nguyễn Phú Trọng đặc biệt dành tâm trí cho sĩ diện cá nhân trong nhiệm vụ tiếp khách quốc tế tại Việt Nam.

Tháng Mười Một năm 2017, vài ngày sau khi Hội nghị thượng đỉnh kinh tế châu Á – Thái Bình Dương (APCE) kết thúc tại Đà Nẵng và hệ thống báo đảng tự ca ngợi hết lời, Nhân Dân – “cơ quan ngôn luận của đảng Cộng sản Việt Nam” – đã đăng bản tin với tựa đề kỳ quặc: “Tổng bí thư Nguyễn Phú Trọng tiếp; Chủ tịch nước Trần Đại Quang đón, hội đàm; Thủ tướng Nguyễn Xuân Phúc hội kiến Tổng thống Hoa Kỳ Đ. Trăm”.

Tựa đề trên có thể khiến người đọc cảm thấy ngay đã có một sự phân chia “quyền lực” rất có chủ ý và cũng rất tỉ mẩn, lục đục giữa 3/4 của “tứ trụ” trong việc tiếp “Trăm” (phiên sang tiếng Anh là Trump).

Sự kỳ quặc của tựa đề trên cũng bởi đây là một tựa đề hiếm có, cứ như thể nếu không ghi rõ ra sự phân công trách nhiệm của từng thành viên trong Bộ Chính trị thì người đọc và dư luận quần chúng nhân dân sẽ không thể biết được ai là người có vai trò ra sao, nhất là ai mới là người có vai trò chủ chốt trong việc tiếp “Trăm”.

Trước đó khoảng ba tuần, Washington đã phát thông cáo báo chí: “Sau khi rời Đà Nẵng, ông Trump sẽ tới Hà Nội trong ngày 11/10, bắt đầu chuyến thăm chính thức. Tại Hà Nội, ông sẽ gặp Chủ tịch nước Trần Đại Quang và các lãnh đạo cấp cao khác của Việt Nam”.

Sau đó, Tòa Bạch Ốc phát tiếp thông báo rằng Tổng thống Trump sẽ “chào xã giao” Tổng bí thư Nguyễn Phú Trọng và Thủ tướng Nguyễn Xuân Phúc.

Nghĩa là cuộc gặp giữa “Trăm” với Nguyễn Phú Trọng có thể được xem là “bổ sung”.

Tính chất “bổ sung” như trên là phù hợp với đánh giá của giới quan sát và phân tích chính trị khi cho rằng khác hẳn với tổng thống đời trước Obama có vẻ mềm mỏng và nể nang, “Trăm” là người không quá quan tâm đến phép tắc xã giao và càng chẳng quan tâm đến “kênh đảng” của ông Nguyễn Phú Trọng. Một bằng chứng có thể nhận ra được là mặc dù Thủ tướng Nguyễn Xuân Phúc đã lặp đi lặp lại về sự cần thiết “duy trì quan hệ kênh đảng’ với phía Mỹ khi ông Phúc đi Washington vào tháng 5/2017, nhưng “Trăm” lại chẳng nói một từ nào về đề nghị này.

Nhân Dân được xem là “báo ruột” của Tổng bí thư Trọng.

Sẽ lần đầu tiên đi Mỹ với tư cách nguyên thủ quốc gia?

Từ trước ngày 30/9/2018 là thời điểm Bộ Chính trị tổ chức họp bất thường để bàn phương án nhân sự nào sẽ được ngồi vào cái ghế của Trần Đại Quang, trong nội bộ đảng bất chợt lan truyền một luồng thông tin cho biết “Cụ Tổng không muốn làm Chủ tịch nước đâu, nhưng vì nhiều người tha thiết đề nghị nên đành phải làm”. Sau đó, thông tin này lan nhanh ra dư luận các giới trong xã hội. Một lần nữa, Nguyễn Phú Trọng lại được một số người tin là ‘có đức khiêm tốn’ và ‘không tham vọng quyền lực’.

Thật ra, thông tin trên là phần nào có cơ sở thực tế, nếu xét đến việc Tổng bí thư Trọng đã tập quyền với tốc độ cao kể từ sau đại hội 12, đặc biệt từ tháng Mười Hai năm 2017 khi ông Trọng chỉ đạo Bộ Công an phải bắt quan chức vừa mất ghế ủy viên bộ chính trị là Đinh La Thăng. Trong thực tế, Nguyễn Phú Trọng đã từ lâu là Bí thư quân ủy trung ương một cách thực chất, không những thế còn phần nào nắm được Tổng cục Tình báo quân đội - điều mà những đời chủ tịch nước gần nhất như Trương Tấn Sang và Trần Đại Quang đã không thể nào làm được dù có nhiều cố gắng.

Và cũng chẳng cần là Chủ tịch nước hay Thủ tướng chính phủ, ông Trọng vẫn đã tung hoành ngang dọc trên bàn cờ chính trị quốc gia bằng thủ thuật ‘luân chuyển cán bộ’ và ‘phân công, điều động cán bộ’ - những động thái được Ban Tổ chức trung ương của Tô Huy Rứa thực hiện đến 3 chiến dịch trong năm 2015 trước đại hội 12, và của Phạm Minh Chính tiến hành suốt từ cuối năm 2016 đến giờ.

Cả Rứa và Chính đều được xem là ‘người của Trọng’. Không chỉ cán bộ khối đảng mà cả cán bộ thuộc khối chính phủ cũng nằm trong tầm khống chế sát sao của Đảng trên danh nghĩa ‘cán bộ nằm trong diện Ban Bí thư và Bộ Chính trị quản lý’.

Thực tế là cho dù Trần Đại Quang không chết hoặc chưa chết, Nguyễn Phú Trọng vẫn không mấy thèm thuồng cái ghế Chủ tịch nước mà chủ yếu là chuyện ‘ma chay hiếu hỉ’. Về thực chất, Nguyễn Phú Trọng đã đạt đến mức độ tập quyền cao chưa từng thấy, có thể lên đến 80 - 85% trong nội bộ đảng kể từ sau đại hội 12. Còn sau khi Quang chết, tỷ lệ tập quyền ấy có thể vọt đến 95% như cái cách mà Tập Cận Bình đang ở đỉnh cao quyền lực tại Trung Quốc.

Và đã đến lúc Nguyễn Phú Trọng cần một cái gì hơn thế: thỏa mãn tính sĩ diện cá nhân và thể diện của ông ta trong những chuyến công du nước ngoài. Phải làm sao để bản thân ông ta và Bộ Ngoại giao Việt Nam không còn phải khẩn khoản đề nghị những nước phương Tây lưu ý đến ‘tăng cường quan hệ kênh đảng’, mà chính ông ta phải trở thành một nguyên thủ quốc gia để hợp thức hóa thảm đỏ và 21 phát đại bác chào đón.

‘Mình phải như thế nào người ta mới đón tiếp như thế chứ!’ - Trọng thốt lên đầy hể hả sau khi được đích thân Tổng thống Mỹ Barak Obama đón tiếp trọng thị ngay tại Phòng Bầu Dục như một ngoại lệ vào tháng Bảy năm 2015.

Kỳ tích đó đang được kỳ vọng sẽ lặp lại vào tháng Mười Một tới, nếu Nguyễn Phú Trọng đi Mỹ và được Trump tiếp. Khi đó, với tư cách nguyên thủ quốc gia, ông Trọng sẽ chẳng cần tỏ ra ngạc nhiên vì sao được tiếp đón khác hẳn với quá khứ ‘đảng trưởng’.

Trúc Giang

Đó là một sự thật, khi hệ thống báo chí của nhà nước đang cổ súy việc Tổng Bí thư Đảng Cộng sản Việt Nam chuẩn bị đương nhiệm chức Chủ tịch nước.

Công khai vi phạm Hiến pháp

“Bốn lý do để Tổng bí thư làm Chủ tịch nước” là tựa bài báo đăng trên báo điện tử Vietnam Net ngày 5-10 [http://vietnamnet.vn/vn/thoi-su/chinh-tri/bon-ly-do-de-tong-bi-thu-nguyen-phu-trong-lam-chu-tich-nuoc-481435.html].

Bài báo nói trên ghi nhận ý kiến của PGS.TS. Vũ Văn Phúc, Phó chủ tịch Hội đồng khoa học các cơ quan Đảng Trung ương. Theo đó, ông Phúc ủng hộ quyết định của Ban chấp hành Trung ương giới thiệu Tổng bí thư Nguyễn Phú Trọng - người đứng đầu Ban chấp hành Trung ương, để Quốc hội bầu làm Chủ tịch nước.

Ông Phúc nêu 4 lý do như sau (trích): “Thứ nhất, ta cũng nên cùng với các nước XHCN khác đã thống nhất chức danh Tổng bí thư và Chủ tịch nước. Ngay ở các nước khác, Tổng thống hay Thủ tướng cũng đều là người đứng đầu các đảng của họ.

Ảnh minh họa.

Thứ hai, việc thống nhất chức danh Tổng bí thư và Chủ tịch nước làm cho chủ trương, đường lối của Đảng triển khai về mặt Nhà nước nhanh chóng hơn, thuận tiện hơn, tạo thống nhất hơn giữa Đảng với Nhà nước. Người đứng đầu về mặt Đảng, sau khi cùng Trung ương đưa ra đường lối, chủ trương thì được triển khai ngay với cương vị Chủ tịch nước.

Thứ ba, trong điều kiện chúng ta đang thực hiện Nghị quyết Trung ương 6, 7 về sắp xếp tổ chức bộ máy tinh gọn, hiệu lực, hiệu quả thì việc thống nhất chức danh sẽ thống nhất được Văn phòng Tổng bí thư và Văn phòng Chủ tịch nước thành 1 cơ quan, thành 1 bộ máy giúp việc chứ không phải 2. Như vậy giảm được một đầu mối, biên chế cán bộ sẽ giảm đi.

Thứ tư, thời điểm này đã có nhân sự cụ thể là Tổng bí thư Nguyễn Phú Trọng, người đủ uy tín, đủ năng lực, đức độ để thực hiện thống nhất chức danh Tổng bí thư và Chủ tịch nước”.

Bốn lý do nêu trên của PGS.TS. Vũ Văn Phúc, Phó chủ tịch Hội đồng khoa học các cơ quan Đảng Trung ương, cho thấy đây là cách nhìn khẳng định ở Việt Nam thì Nghị quyết của Đảng có giá trị pháp lý cao nhất.

Hiến pháp 2013, Điều 119 ghi: “1. Hiến pháp là luật cơ bản của nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam, có hiệu lực pháp lý cao nhất. Mọi văn bản pháp luật khác phải phù hợp với Hiến pháp. Mọi hành vi vi phạm Hiến pháp đều bị xử lý”.

Bốn lý do để ông Nguyễn Phú Trọng cần từ nhiệm Tổng bí thư

Nếu muốn làm Chủ tịch nước theo đúng quy định của Hiến pháp và Luật Tổ chức Quốc hội, trước tiên ông Nguyễn Phú Trọng phải từ nhiệm chức vụ Tổng bí thư, để có thể làm tròn trọng trách của Chủ tịch nước.

Thứ nhất, nếu đã so sánh “ngay ở các nước khác, Tổng thống hay Thủ tướng cũng đều là người đứng đầu các đảng của họ”, thì rõ ràng là ông Nguyễn Phú Trọng phải từ nhiệm chức Tổng bí thư, vì Chủ tịch đảng Cộng Hòa của Hoa Kỳ là ông Reince Priebus (WI). Tổng thống Donald Trump chưa bao giờ là người đứng đầu của đảng Cộng Hòa, lẫn đảng Dân Chủ [ông Donald Trump từng là thành viên của đảng Dân chủ (đến 1987, 2001–2009); đảng Cải cách Mỹ (1999–2001); đảng Độc lập (2011–2012)]

Phạm Chí Dũng

Tổng Bí thư Ðảng Cộng sản Việt Nam Nguyễn Phú Trọng tại lễ tang của Chủ tịch nước Trần Đại Quang.

Bởi các đại hội 5 năm một lần của đảng Cộng sản Việt Nam luôn đặt lên đầu nhiệm vụ ‘làm nhân sự’ và sắp ghế, đặc biệt là 4 cái ghế trong ‘tứ trụ’, và sống còn hơn cả là ghế tổng bí thư, có thể cho rằng ‘đại hội 13’ vừa xảy đến ngay sau tấm màn Hội nghị trung ương 8 nhóm họp vào tháng Chín năm 2018.

‘Tôi không bất ngờ’

Nguyễn Phú Trọng đã đặt một chân vào giấc mơ ‘lưu truyền sử xanh’ của ông bằng cách ngồi ngay, và có thể ngồi luôn, vào cái ghế chủ tịch nước bị bỏ trống sau cái chết đầy nghi vấn của Trần Đại Quang - quan chức ‘xấu số’, người đã từng một thời được Tổng bí thư Trọng sủng ái và giao cho nhiệm vụ đi tiền trạm ở Hoa Kỳ trước chuyến công du chính thức đến Nhà Trắng vào tháng Bảy năm 2015 của ông Trọng.

Sau cuộc họp bất thường của Bộ Chính trị vào buổi chiều ngày 30/9 với kết quả ‘thống nhất cao’ để ‘Bộ Chính trị trình Ban chấp hành trung ương xem xét và quyết định nhân sự chủ tịch nước’, cái tên duy nhất được giới thiệu ấy không phải là những phương án ‘chân gỗ’ đã khiến dư luận nội bộ rôm rả bàn tán trước đó như Nguyễn Thiện Nhân, Trần Quốc Vượng, Tòng Thị Phóng, Ngô Xuân Lịch…, mà té ra chỉ là Nguyễn Phú Trọng.

Vài ngày sau, Hội nghị trung ương 8 khai mạc. Và chỉ 24 giờ đồng hồ sau đó là một kết quả mà có thể khiến rất nhiều người kinh ngạc: báo đảng hào hứng công bố 100% Ban chấp hành trung ương đã thống nhất giới thiệu ứng cử viên duy nhất Nguyễn Phú Trọng ra kỳ họp quốc hội cùng khai mạc vào tháng Mười năm 2018 để bầu chức danh Chủ tịch nước.

Có thể khác nhiều với động tác rút mù xoa lau nước mắt - bất lực trước một Nguyễn Tấn Dũng cười khẩy ngạo nghễ tại Hội nghị trung ương 6 năm 2012 – cái Hội nghị đã dẫn đến xúc cảm ‘tôi bất ngờ…’ bởi 100% phiếu thuận cho ứng cử viên duy nhất là Nguyễn Phú Trọng làm tổng bí thư tại đại hội 12 vào đầu năm 2016, gần 3 năm sau ông Trọng đã có thể tự hào rằng ‘tôi không bất ngờ’ khi nhiệm vụ làm nhân sự ‘bất cứ ai trừ Dũng’ khốn khó đến mất ăn mất ngủ đã biến vào dĩ vãng, còn hiện tại người sắp thừa kế ghế trống do viên cựu Bộ trưởng Công an để lại không còn đối thủ chính trị xứng đáng nào, tính cả kẻ đã chết và những quan chức còn sống.

Ba kỳ tích của ‘giáo làng’

Ít nhất từ thời điểm năm 1975 đến nay, lịch sử đảng Cộng sản Việt Nam đã luôn chứng tỏ một triết lý rất đặc thù: dù chẳng hề chứng tỏ được năng lực điều hành kinh tế - xã hội và chăm sóc cho nhân dân cả về an sinh xã hội lẫn trấn dẹp nạn cường hào ác bá hoành hành từ cấp trung ương xuống các địa phương, giới chóp bu trong đảng lại ngày càng vươn lên gần bằng với mặt bằng thủ đoạn chính trị cùng độ rung chấn của các màn xung đột nội bộ của ‘đảng anh’ Trung Quốc.

Nguyễn Phú Trọng đã vụt nổi lên như một ‘ngôi sao’ trong số đó, trong bầu không khí vằn vện tia kích nổ đó. Chẵn một chục năm sau, từ thời điểm bị ví như ‘ông giáo làng’ hay mang tư duy của một thày đồ tụng kinh triết học Mác - Lê và chủ nghĩa xã hội hơn là một nhà chính trị, Nguyễn Phú Trọng đã khiến không chỉ một Nguyễn Tấn Dũng lọc lõi thủ đoạn và thế lực nghiêng thành phải bị đo ván, không chỉ một tướng công an ‘ai chết chứ Quang không thể chết’ phải bất đắc kỳ tử, mà có thể là tuyệt đại đa số giới quan chức và cả trí thức lẫn người dân - trước đó vẫn chỉ hình dung Trọng như một ông già gần đất xa trời - há hốc miệng ngỡ ngàng bởi năng lực ‘vượt khó’ của ông ta.

Quả thực, Nguyễn Phú Trọng đã thực sự tạo nên một kỳ tích đảo thua thành thắng kể từ đầu năm 2015, sau cái Hội nghị trung ương 10 mà theo rất nhiều nguồn tin không chính thức, ông ta chỉ đứng thứ 8 trong bảng tổng sắp ‘thăm dò uy tín Tổng bí thư’, trong khi Nguyễn Tấn Dũng vọt lên đầu bảng. Thế nhưng chỉ trong vòng một năm sau, điều khó ngờ là bằng vào 3 chiến dịch ‘luân chuyển cán bộ’ với kiến trúc sư của nó là Tô Huy Rứa - Trưởng ban Tổ chức trung ương và là một cận thần khi đó của Nguyễn Phú Trọng - đã tước đi đến 40% nhân sự ủy viên trung ương mà trước đó đã ủng hộ hoặc có thiện cảm với ‘đồng chí X’.

Kỳ tích thứ hai chắc chắn là tại đại hội 12, chính vào lúc Nguyễn Tấn Dũng bị một cú knock-out trong khi có tin trước đó quan chức này còn chuẩn bị sẵn tiệc ăn mừng cho chức Tổng bí thư, Nguyễn Phú Trọng không biết làm cách nào đã khiến phần lớn Bộ Chính trị và sau đó 100% Ban chấp hành trung ương bỏ phiếu để ông ta ngồi ở đầu bàn tiệc - một suất ăn mà lẽ ra Nguyễn Tấn Dũng được hưởng vai trò thực khách.

Gần 3 năm sau kỳ tích trên, Nguyễn Phú Trọng đã lập một kỳ tích chói lọi hơn cả: nghe nói cả Bộ Chính trị, không một ai phản đối, kéo theo 100% ủy viên trung ương đã thuần phục, và hầu như chắc chắn là 100% hoặc sát nút đó giới ‘nghị gật’ trong Quốc hội sẽ thuần phục một cách vô điều kiện để ông ta ngồi thêm vào cái ghế Chủ tịch nước.

Những kỳ tích như vậy có thể so sánh với lộ trình trở nên uy quyền tuyệt đối của Tập Cận Bình ở Trung Hoa đại lục.

Thường Sơn

Chẳng khác mấy không khí lobby ngay trước đại hội 12 của đảng cầm quyền, một dàn đồng ca của các cựu thần và cả trí thức ‘phản biện trung thành’ đã được dàn dựng để tụng ca ‘đồng chí Nguyễn Phú Trọng làm chủ tịch nước là hợp lòng dân’ và ‘hợp với nguyện vọng của cử tri và nhân dân’…

Những cựu thần được xem là gần gũi với Tổng bí thư Trọng đã được đưa lên hệ thống truyền thông PR nhà nước như Vũ Mão - cựu Chánh Văn phòng Quốc hội, Nguyễn Đình Hương - cựu Phó Ban Bảo vệ chính trị nội bộ…

Thế nhưng khi các vị này nói về chuyện ‘hợp lòng dân’ và ‘theo nguyện vọng của nhân dân’, đã chẳng có bất kỳ một cơ sở khoa học nào được trích dẫn cho những kết luận đó. Không có bất kỳ số liệu thăm dò ý kiến nào từ cử tri, càng không có cuộc thăm dò ý kiến nào đối với người dân. Nhà cầm quyền cũng không chấp nhận bất kỳ cuộc thăm dò độc lập nào.

Cơ sở khoa học và khách quan nhất cho tới nay là đã không có bất kỳ một cuộc trưng cầu dân ý nào đối với nhiều vấn đề quan trọng của quốc gia, trong đó có chức danh Chủ tịch nước.

   Nguyễn Phú Trọng làm Chủ tịch nước là ‘nguyện vọng của nhân dân’?

Một khi bất chấp cơ sở khoa học và tính khách quan trong phát ngôn, những kết luận của giới cựu thần chế độ lại vi phạm nặng nề vào nguyên tắc đạo đức phát ngôn: không thể khác hơn, đó là thói dối trá lâu năm hằn trong não trạng và hành vi. Không thể khác hơn, đó là thói vô liêm sỉ, sẵn sàng mang nhân dân ra phục vụ cho những ý đồ và âm mưu chính trị cá nhân về tham vọng quyền lực.

Trong khi đó, nhiều người vẫn nhớ như in một lời răn dạy của chính Nguyễn Phú Trọng vào tháng Chín năm 2013 khi tiếp xúc cử tri các quận Tây Hồ và Hoàn Kiếm (Hà Nội) trước kỳ họp thứ 6 của Quốc hội khi trả lời vấn đề được cử tri Nông Quang Lộc nêu ra là nên ghi vào Hiến pháp “Tổng bí thư kiêm Chủ tịch nước và Chủ tịch nước làm chủ tịch Hội đồng Hiến pháp”: “Cơ chế Tổng bí thư kiêm Chủ tịch nước đã có nhiều ý kiến nêu ra từ mấy nhiệm kỳ rồi. Trung Quốc và Lào cũng có cơ chế như vậy. Ở nước ta, vấn đề này do Đảng phân công, còn Chủ tịch nước thiết chế bộ máy nhà nước không phải cá nhân con người cụ thể. Tùy từng giai đoạn có thể kiêm hay không kiêm là do trung ương phân công Tổng bí thư sang làm Chủ tịch nước, đó là việc nội bộ không nên ghi “cứng” vào Hiến pháp. Cũng phải nói thật, đề phòng trường hợp quyền lực quá tập trung vào một người, xảy ra cái gì nếu tốt là phúc cho dân tộc, nhưng chẳng may nếu tính toán không kỹ thì để lại hậu quả. Bây giờ Chủ tịch nước lại là chủ tịch Hội đồng Hiến pháp nữa thì quyền to quá. Ta là cơ chế lãnh đạo tập thể. Bác Hồ nói rồi, nguyên tắc là lãnh đạo tập thể, phân công trách nhiệm cá nhân. Phát huy được dân chủ thì tốt hơn”.

Minh Quân

Rất có thể đại hội 13 của đảng cầm quyền - dự định tổ chức tận năm 2021 - sẽ được đốt cháy giai đoạn ngay tại Hội  nghị trung ương 8 vào tháng Chín này với cái ghế chủ tịch nước dành thêm cho Tổng bí thư Trọng, để hình ảnh ‘choàng hai vai’ sáng chói của ông sẽ lướt qua năm 2021 mang tính thủ tục và kéo đến tận năm 2024 hoặc 2026 - tùy vào mức độ thay đổi hiến pháp.

Chẵn chục ngày sau cái chết đầy nghi vấn của Trần Đại Quang, cái chết đã khiến lộ trống cái ghế chủ tịch nước như một cơ hội trời ban, một chiến dịch PR từ không quá che giấu đến lộ liễu đã được phát pháo.

“Thời điểm chín muồi để thực hiện Tổng Bí thư làm Chủ tịch nước” và “Đã đến lúc thực hiện Tổng Bí thư làm Chủ tịch nước” - một hiệu lệnh được giật tít trên các trang báo đảng như Đài Tiếng nói Việt Nam và Đài Truyền hình Việt Nam khi Hội nghị trung ương 8 mới bước vào ngày làm việc thứ hai.

Vẫn là cựu thần Vũ Mão - cựu Chủ nhiệm Văn phòng Quốc hội: “Tôi rất mừng nếu Tổng Bí thư được bầu làm Chủ tịch nước bởi đây là phương án hợp lòng dân”, và không quên thòng “niềm tin của người dân đặt vào Tổng Bí thư Nguyễn Phú Trọng ngày càng mạnh mẽ”.

(https://m.vov.vn/chinh-tri/thoi-diem-chin-muoi-de-thuc-hien-tong-bi-thu-lam-chu-tich-nuoc-821526.vov#ref-http://m.facebook.com)

Vũ Mão cũng chính là một trong những quan chức được báo đảng săn đón phỏng vấn về nhân sự ứng cử viên tổng bí thư trước đại hội 12 và cũng đã không quên đề cao vai trò của nhân vật mà khi đó còn chưa được giới nhân văn cận thần đặt cho những biệt danh ngút trời không văn tự ‘Sỹ phu Bắc Hà’, ‘Bậc nhân kiệt thế thiên hành đạo’, ‘Minh quân’, ‘Người đốt lò vĩ đại’…

TS Đinh Hoàng Thắng

Vấn đề “nhất thể hóa” trong bộ máy điều hành đất nước đang là một mối quan tâm của dư luận trong nước và cả ở nước ngoài. BVN xin đăng dưới đây 3 ý kiến, của TS Đinh Hoàng Thắng (bài này), GS Nguyễn Đình Cống (bài sau) và TS Cù Huy Hà Vũ (bài sau nữa) để bạn đọc có điều kiện tham bác những kiến giải từ những góc nhìn phần nào chưa thật đồng nhất với nhau. BVN không can thiệp vào những ý kiến mình đăng, mặc dù có thể có luận điểm chúng tôi tán thành, nhưng cũng có luận điểm chưa hẳn đã nhất trí; chẳng hạn nói rằng, nếu ông Trọng nắm luôn chức Chủ tịch nước thì ông ta sẽ không còn đứng trên “phương diện tương đồng ý thức hệ với Trung Quốc” mà phát ngôn, mà có điều kiện để đứng trên “phương diện quốc gia” mà lên tiếng bảo vệ độc lập dân tộc. Xin không nói về ông Trọng mà nói một quy luật chung thôi, phàm một người cốt cách đã hèn thì không hiểu khoác thêm một chức tước sang trọng người đó có bớt hèn đi không, hay lại càng có dịp lộ rõ cái hèn – đấy là điều theo chúng tôi, chưa thể có đáp số chính xác, nếu chỉ dùng tư biện để lập luận mà không xét cụ thể điều kiện thực tế và quá trình lịch sử của từng con người. Bauxite Việt Nam

Ảnh: GETTY IMAGES - Trong cơ chế chính trị Việt Nam hiện thời, 'tứ trụ', trong đó có Tổng bí thư Đảng và Chủ tịch nước, là những người nắm quyền lực cao nhất

Một trong những phương án được bàn tán sôi nổi lâu nay là có "nhất thể hoá" các chức danh Tổng Bí thư với Chủ tịch nước hay không?

Vấn đề không chỉ là sáp nhập ở cấp độ cá nhân, mà phải đi tới sáp nhập cả ở cấp độ các thiết chế. Lãnh đạo hay quản trị là trên cơ sở thượng tôn pháp luật, cá nhân hay thiết chế có phân công phân nhiệm rõ ràng, thông qua hệ thống "kiểm soát và cân bằng".

Khai hội Trung ương 8 từ 2/10/2018, thoạt kỳ thuỷ, là một sự kiện mang tính thông lệ (routine) của đảng cầm quyền, giữa hai kỳ đại hội.

Tuy nhiên, dịp này, do những hoàn cảnh đặc biệt ở cả quốc nội lẫn quốc tế, hội nghị có thể sẽ được ghi nhận như một cột mốc đáng nhớ trong toàn bộ lộ trình định trước và không định trước của Đảng Cộng sản Việt Nam (ĐCSVN).

Nếu sáp nhập xẩy ra…

"Lộ trình không định trước" bao gồm việc lấy biểu quyết của các Ủy viên Trung ương Đảng về việc liệu có "nhất thể hoá" chức danh Tổng Bí thư với chức danh Chủ tịch nước hay không? Việc nhất thể hóa này sẽ được các Ủy viên Trung ương Đảng khóa 12 quyết định.

Đây là cả một câu chuyện đại sự mà kết quả cuộc bỏ phiếu được giới chuyên gia dự đoán từ nhiều góc độ khác nhau.

Khi bàn thảo đề tài này, kể cả tại các bàn tròn của BBC tiếng Việt, mọi người nhấn chưa "đủ độ" tính chất đặc thù của Việt Nam. Đó là, vị thế của ĐCSVN như một định chế toàn trị trong hệ thống quyền lực, từ trung ương đến các địa phương. Vì vậy, sáp nhập hay không thì bản chất "toàn trị" vẫn là đặc điểm nổi trội của cái "lồng quyền lực" dài dài.

Ảnh: EPA - Tổng Bí thư Nguyễn Phú Trọng vừa thăm Hungary hôm 11/9

Nói như thế không có nghĩa là một sự sáp nhập diễn ra nay mai không hề có tác động gì tới cấu trúc quyền lực nói chung.

Từ "bộ tứ" xuống "bộ tam" trên trung ương, chắc chắn ở các địa phương, cấu trúc "lưỡng đầu chế" (Bí thư và Chủ tịch ở cấp tỉnh thành) cũng đứng trước thay đổi. Đấy là chưa kể, hiện nay, tại một số cơ sở, tuy chỉ ở cấp xã, phường, thi thoảng có cả cấp huyện, người ta đã "rón rén" sáp nhập Bí thư và Chủ tịch làm một.

Sự thay đổi từ trên thượng đỉnh (top-down change) nếu gặp sự chuyển động cải cách từ dưới lên (bottom-up) biết đâu sẽ làm nên một trùng phùng lịch sử chưa có tiền lệ.

Nhưng trước khi hy vọng vào điều này, với cái thể chế nhất nguyên ở ta, phải hoá giải cho được nỗi lo lạm quyền và lộng quyền! Phải có thể chế chuẩn rồi mới bàn đến con người. Làm ngược lại chỉ là cầu may!

Để đạt được hy vọng nói trên, vấn đề không chỉ là sáp nhập ở cấp độ cá nhân, mà phải đi tới sáp nhập cả ở cấp độ các thiết chế.

Lãnh đạo hay quản trị là trên cơ sở thượng tôn pháp luật, cá nhân hay thiết chế có phân công phân nhiệm rõ ràng, thông qua hệ thống "kiểm soát và cân bằng", chứ không thể quản trị đất nước bằng các nghị quyết để rồi trách nhiệm cuối cùng không quy được về ai.

Xã hội sẽ chuyển "pha"?

Cho đến phút này, chưa ai dám đoan chắc, nếu sáp nhập hai chức danh ở cấp trung ương thì Việt Nam có đi tiếp để thay đổi hay chuyển dịch cái mô hình phát triển hiện nay hay không?

Bởi vì thời chiến thì các tướng lĩnh quân đội thường ở vào vị trí chủ chốt, khi tới giai đoạn chuyển đổi thì thế lực "hình sự" (công an) nắm quyền. Còn giờ đây, đất nước đã/đang vận động sang "status" thời bình thì liệu xã hội dân sự có được lên ngôi?

Chính Karl Marx chứ không ai khác từng khẳng định, nhà nước chính trị không thể tồn tại nếu không dựa vào yếu tố xã hội dân sự. Marx còn chua thêm, "đây là điều kiện tất yếu cần có" (conditio sine qua non).

Một sự chuyển động rốt ráo từ cả trên lẫn dưới, đạt được đồng thuận sau tranh luận, có thể sẽ thúc đẩy công cuộc cải cách thể chế nói chung.

Từ những năm 2012 - 2013, vấn đề sáp nhập nói trên đã được xới ra để bàn trong nội bộ đảng cầm quyền. Song đề nghị ấy bị bác bỏ, với lý do, khó có thể kiểm soát một người giữ quá nhiều quyền lực như thế và điều này có thể dẫn tới tai hoạ.

Ảnh: GETTY IMAGES - Ông Nguyễn Phú Trọng trước khi nắm vị trí Tổng bí thư đã từng giữ chức Chủ tịch Quốc hội, nhiệm kỳ 2006-2011. Trong hình là ông Trọng cùng Thủ tướng Nguyễn Tấn Dũng và Tổng bí thư Nông Đức Mạnh trong một lần tới viếng Chủ tịch Hồ Chí Minh, 5/2010

Nhưng ngay thuở ấy cũng đã thấp thỏm, tại sao ĐCSVN lại bác cái mô hình mà cả Trung Quốc, Lào lẫn Cu Ba đều đang áp dụng?

Còn lần này, chúng ta vẫn thấy có nhiều khuynh hướng đối nghịch nhau, tựu trung lại là ủng hộ và phản bác việc hợp nhất hai chức danh.

Phía phản bác, thì ngoài lý do lo ngại độc tài, còn thể hiện khuynh hướng phổ biến là dị ứng với tất cả cái gì giống với Trung Quốc, hay làm theo Trung Quốc. Thậm chí còn lo, ấy là do Trung Quốc đạo diễn (?)

Phía ủng hộ thì cổ võ đừng sợ tập trung quyền lực vào một người, nếu chúng ta tôn trọng các nhánh quyền lực nhà nước theo thẩm quyền được ghi trong Hiến pháp thì không ai có thể lạm dụng quyền lực, dù đó là nguyên thủ. Vấn đề ở chỗ là làm thế nào để xoá được chữ "nếu" to tướng nói trên, khi chưa có cơ chế kiểm soát quyền lực của đảng, chưa thay đổi Hiến pháp?

Văn hoá chính trị Việt Nam cho đến nay vẫn chưa chấp nhận các phạm trù gốc là "nhà nước pháp quyền" và "xã hội dân sự", mặc dầu khi đi ra thế giới, đến đâu lãnh đạo ta cũng yêu cầu các nước sở tại công nhận Việt Nam có "kinh tế thị trường"; khi mà ở trong nước, đối với người dân thì đó là "kinh tế thị trường định hướng XHCN". Mà cái này thì dường như không tồn tại trên trái đất.

Ảnh: XINHUA - Tổng Bí thư Nguyễn Phú Trọng tiếp Ủy viên Thường vụ Bộ Chính trị Trung Quốc Triệu Lạc Tế chiều 27/09 tại Hà Nội, trong chuyến đi của ông Triệu tới VN viếng Chủ tịch Trần Đại Quang và gặp gỡ nhiều quan chức chủ nhà

Trong khi đó, "kinh tế thị trường", "xã hội dân sự" và "nhà nước pháp quyền" là "tam vị nhất thể" (ba trong một) của cái mô thức phổ quát đối với các quốc gia dân chủ và tiến bộ. Hãy nhìn tấm gương tày liếp của người hàng xóm vĩ đại để thấy không phải cứ ghi được vào Hiến pháp để làm vua suốt đời thì sau đó muốn làm gì cũng được cả. Thời đại đã sang trang!

Nguyễn Đình Cống

1- Vài chuyện ở cơ sở

Năm 2011, TS Lê Văn Thành được quyết định làm Hiệu trưởng Đại học Xây dựng sau một quá trình tranh cử và bầu cử gay go qua các vòng. Sau khi nhận nhiệm vụ Hiệu trưởng ít lâu, Thành hỏi ý kiến tôi về chủ trương nhất thể hóa chức danh Hiệu trưởng và Bí thư Đảng ủy. Hình như cấp trên định dùng ĐHXD làm thí điểm trong các trường ĐH. Thành hơi ngần ngại, chưa biết nên như thế nào. Tôi động viên, khuyến khích Thành nhận làm vì biết rõ Thành có phẩm chất tốt. Tôi nhận xét ở các trường ĐH , nói Đảng ủy lãnh đạo toàn diện nhưng thực chất lu mờ, không có cũng được, thậm chí nếu không có Đảng ủy còn tốt hơn. Trong nhiều khóa Ban giám hiệu và Đảng ủy ở ĐHXD (và chắc ở các trường khác cũng thế), nhiều việc quan trọng được thảo luận trong Ban Giám hiệu và Hội đồng khoa học, việc đem ra Đảng ủy thường chỉ là hình thức. Trong một khóa trước, giữa Hiệu trưởng và Bí thư ở trường tôi có nhiều điểm bất đồng, không có sự gắn bó, gây nên cảnh lục đục trong gần suốt nhiệm kỳ, làm ảnh hưởng xấu đến sự phát triển nhà trường. Tôi thấy cả 2 người đều có lỗi, nhưng phần chính thuộc Bí thư vì trình độ non yếu, bảo thủ nặng, lại thích tỏ ra có quyền hành. Hiệu trưởng được sự tín nhiệm của đông đảo cán bộ trong trường. Bí thư được các Đảng ủy viên bầu tại đại hội.Tôi hỏi nhiều Đảng ủy viên, sao lại bầu ông ta làm Bí thư. Tuy ông có bằng Tiến sĩ, nhưng thực tế tỏ ra có trình độ và phẩm chất yếu kém so với mặt bằng đội ngũ cán bộ chủ chốt ở trong trường. Tất cả đều trả lời là do cơ cấu, ông ta đã được Thành ủy chọn làm cán bộ nguồn, được cho đi học bồi dưỡng ở Học viện Hồ Chí Minh. Tôi góp ý với vài Đảng ủy viên là bạn thân tình, rằng các vị có trình độ, có bằng cấp cao mà xử sự trong việc bầu lãnh đạo theo cách của kẻ nô lệ, vô học. Các bạn phân bua: “Gặp thời thế, thế đành phải thế”.

Tôi đã tích cực góp ý và vận động Thành nhận làm thí điểm nhất thể hóa. Kết quả khá tốt đẹp. Tiếp sau Lê Văn Thành, Hiệu trưởng Phạm Duy Hòa cũng kiêm luôn Bí thư và làm việc tốt. Họ làm việc tốt vì cơ bản họ là người có phẩm chất. Việc nhất thể hóa chỉ là điều kiện phụ, giúp cho họ tránh được sự lãng phí thì giờ vô ích vào những việc mang tính hình thức.

2- Chuyện mới của quốc gia

Bây giờ toàn quốc đang bàn đến việc nhất thể hóa chức Chủ tịch nước và Tổng bí thư Đảng. Đã có khá nhiều bài bàn luận. Một số cho là hay, là cần. Số khác cho là không nên vì sẽ mang lại điều xấu, điều dở. Nhiều người băn khoăn, không biết như vậy làm cho tình hình đất nước biến đổi thế nào. Tôi cho rằng tình hình có thể tốt lên hoặc xấu đi phụ thuộc vào phẩm chất người được chọn giao trách nhiệm nhất thế hóa.

Ở Trung Quốc Tập Cận Bình đã làm được. Ở Việt Nam một số cơ sở (cơ quan, phường, xã, huyện…) đã nhất thể hóa, ở trung ương Nguyễn Phú Trọng đang muốn kiêm luôn chức Chủ tịch nước như họ Tập bên Tàu.

Xét sự hoạt động của hệ thống quản lý xã hội của Việt Nam. Nó nặng nề, dẫm đạp lên nhau, kém hiệu quả, phạm nhiều sai lầm, nhiều lãng phí. Nguyên nhân chủ yếu là sự chồng chéo 3 hệ thống: Đảng, Chính quyền, Mặt trận và việc chọn người theo lối dân chủ giả hiệu đảng cử dân bầu. Trong tình hình đó, việc nhất thể hóa vai trò người đứng đầu có tác dụng chủ yếu đối với cá nhân người đó và ảnh hưởng đến xã hội do phẩm chất người đó.

Trong một xã hội dân chủ đa nguyên không cần gì nhất thể hóa. Nó chỉ được nêu ra trong chế độ đảng trị toàn diện. Chủ tịch nước thuộc toàn dân, Tổng bí thư của đảng. Có 2 cách đi đến nhất thể hóa. Cách 1- Đảng cử trước, dân bầu sau theo lối dân chủ giả hiệu (đảng cử dân bầu). Cách 2- Dân bầu Chủ tịch trước theo dân chủ thật sự, Đảng bầu Tổng bí thư sau. Nếu bầu trùng nhau thì nhất thể hóa, không thì thôi (Dân bầu Đảng cử). Bầu cử dân chủ thật sự là phải có tranh cử, có vận động, có đối thoại công khai v.v…

Việt Nam đang kiên trì lối đảng cử dân bầu. Mọi việc thảo luận và quyết định tại Bộ Chính trị, sau đó đưa ra Ban chấp hành trung ương và Quốc hội để làm trò dân chủ giả hiệu, như thế thì khó mà chọn được người có phẩm chất tốt theo ý kiến của đại đa số nhân dân.

Tiến sĩ Luật Cù Huy Hà Vũ

Chuyện Chủ tịch Việt Nam Trần Đại Quang qua đời ngày 21/9 vừa qua chắc chắn không gây bất ngờ. Do ông Quang vắng mặt ở Việt Nam hàng tháng trời vào năm ngoái nên đã có đồn đoán ông mắc trọng bệnh và đang được điều trị ở nước ngoài. Tuy nhiên, cái chết của ông Quang lại trở nên quan trọng khi nó dấy lên vấn đề ai sẽ là người kế tục ông ở vị trí Chủ tịch nước khi Quốc hội Việt Nam họp vào tháng 10 tới.

Đã có một số chuyên gia về chính trị Việt Nam như Lê Hồng Hiệp, thuộc Viện Nghiên cứu Đông Nam Á (ISEAS) ở Singapore, Carl Thayer, từng dạy tại Đại học quốc phòng Australia, Davit Hutt, cây bút chuyên về khu vực Đông Nam Á của tờ Diplomat tại Căm Pu Chia, đã điểm ông Nguyễn Thiện Nhân, Bí thư Thành ủy thành phố Hồ Chí Minh, như là người kế tục ông Quang. Theo David Hutt, ông Nhân là một "người của Đảng luôn vâng lời’ (a Party yes-man) và vì thế có thể được Tổng Bí thư Nguyễn Phú Trọng ưng cho chức vụ Chủ tịch nước.

Về phần mình, tôi cho rằng Chủ tịch sắp tới của Việt Nam không phải ai khác ngoài chính Tổng bí thư Nguyễn Phú Trọng. Cơ sở của nhận định này của tôi là các yêu cầu hội nhập quốc tế hậu “Chiến tranh Lạnh” của Việt Nam, ổn định cấu hình chính trị do Đại hội 12 Đảng Cộng sản Việt Nam (ĐCSVN) xác lập, chống tham nhũng, ngăn chặn sụp đổ ngân sách quốc gia, tăng cường bảo vệ lợi ích quốc gia trước Trung Quốc và cuối cùng, hợp thức hóa vị thế nguyên thủ quốc gia trên thực tế của Tổng bí thư Trọng.

Hội nhập quốc tế hậu “Chiến tranh Lạnh” của Việt Nam

Sau khi Chủ tịch Hồ Chí Minh qua đời, những người thừa kế di sản chính trị của ông trong Bộ chính trị ĐCSVN dường như đã thỏa thuận rằng không ai nắm cùng lúc chức vụ người đứng đầu Đảng và người đứng đầu Nhà nước. Cụ thể là Tổng bí thư Đảng không làm Chủ tịch nước và ngược lại. Cơ chế “hai đầu” này vận hành có thể nói là trơn tru khi Liên Xô và Đông Âu “xã hội chủ nghĩa” vẫn còn. Thực vậy, trong giai đoạn này Việt Nam chỉ dựa vào viện trợ của các nước này để tồn tại, nhất là trong bối cảnh Mỹ cấm vận và chiến tranh với Trung Quốc.

Nói cách khác, quan hệ với các đảng cộng sản cầm quyền có tính quyết định đối với sự sống sót của Việt Nam. Chỉ khi hệ thống “xã hội chủ nghĩa” thế giới tan rã vào cuối những năm 1980 thì vai trò của Chủ tịch nước mới được các nước cộng sản còn lại phát huy nhằm tìm các nguồn viện trợ thay thế để phát triển trong bối cảnh toàn cầu hóa kinh tế. Không kể Bắc Triều Tiên và Cu Ba là nơi người đứng đầu Đảng Cộng sản luôn là Chủ tịch nước theo phương thức kế vị của phong kiến (truyền ngôi cho các thành viên trong gia đinh) thì các nước cộng sản còn lại, trừ Việt Nam, đã nhất thể hóa hai chức vụ trên. Đó là trường hợp của Lào (1991) và Trung Quốc (1993). Rõ ràng, Việt Nam không thể tiếp tục khác biệt với các nước có cùng ý thức hệ.

Ổn định cấu hình chính trị do Đại hội 12 Đảng cộng sản Việt Nam xác lập

Trước khi những người cộng sản giành được độc lập dân tộc và nắm quyền vào năm 1945, Việt Nam bị Pháp chia thành ba miền để cai trị: Tonkin hay Bắc Kỳ (mền Bắc), An Nam hay Trung Kỳ (miền Trung) và Cochinchine hay Nam Kỳ (miền Nam). Di sản thực dân này đã được những người cộng sản tiếp nhận, thể hiện qua sự phân phối tương đối cân bằng các chức vụ lãnh đạo cho ba miền, đặc biệt từ sau 1954. Điều này có nghĩa tùy theo nhận định về tình hình trong nước và quốc tế của từng Đại hội ĐCSVN, một miền có thể có đại diện trong ban lãnh đạo quốc gia tối cao nhiều hơn hai miền kia.

Trong Chiến tranh Việt Nam, Chủ tịch Hồ Chí Minh, Bí thư thứ nhất Đảng Lao động Việt Nam (ĐCS) Lê Duẩn và Thủ tướng Phạm Văn Đồng đại diện cho miền Trung, Phó Chủ tịch nước Tôn Đức Thắng đại diện cho miền Nam, Chủ tịch Quốc hội Trường Chinh đại diện cho miền Bắc. Sau khi thống nhất vào ngày 30/4/1975, Việt Nam tiếp tục được điều hành bởi Tổng bí thư ĐCSVN Lê Duẩn, Chủ tịch nước Tôn Đức Thắng, Thủ tướng Phạm Văn Đồng và Chủ tịch Quốc hội Trường Chinh. Ngoài ra, miền Nam còn được đại diện bởi Phó Chủ tịch nước Nguyễn Hữu Thọ. Sự cân bằng này giữa các miền của đất nước vẫn luôn được duy trì qua các kỳ đại hội ĐCSVN.

Ban lãnh đạo Việt Nam hiện nay có xuất xứ từ Đại hội 12 ĐCSVN họp vào đầu năm 2016, gồm Tổng bí thư Nguyễn Phú Trọng và Chủ tịch nước Trần Đại Quang là người miền Bắc, Phó Chủ tịch nước Đặng Thị Ngọc Thịnh và Thủ tướng Nguyễn Xuân Phúc là người miền Trung, Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Thị Kim Ngân và Phó Thủ tướng thường trực Trương Hòa Bình là người miền Nam. Để không xáo trộn cấu hình chính trị do Đại hội 12 ĐCSVN xác lập, người thay thế ông Quang ở cương vị Chủ tịch nước phải là người miền Bắc, điều mà Tổng bí thư ĐCSVN Nguyễn Phú Trọng đáp ứng.

Chống tham nhũng

Từ 2006 đến 2016, tham nhũng dưới thời Thủ tướng Nguyễn Tấn Dũng đã trở thành quốc nạn, làm Đảng Cộng sản có nguy cơ mất hết sự ủng hộ ngay ở những người trung thành nhất với Đảng, như chính những người giữ cương vị lãnh đạo Đảng và Nhà nước Việt Nam thừa nhận. Phát biểu với cử tri thành phố Hồ Chí Minh vào năm 2012, Chủ tịch Trương Tấn Sang nói: “Tham nhũng đang là một vấn nạn nghiêm trọng, ban đầu chỉ là một bộ phận, sau đó là một bộ phận không nhỏ, bây giờ là cả một tập đoàn“. Ông nói tiếp: Một con sâu đã nguy, một bầy sâu là chết cái đất nước này!”

Để cứu vãn uy tín của ĐCSVN, Tổng bí thư Trọng đã liên kết với Chủ tịch nước Sang để hạ bệ Thủ tướng Dũng. Cho dù thất bại tại Hội nghị trung ương 6 họp vào tháng 10 năm 2012 khiến Tổng bí thư Trọng phải nấc lên, sự liên kết này đã thành công tại Đại hội 12 ĐCSVN họp vào tháng 1 năm 2016 với việc ông Dũng bị loại khỏi Ban chấp hành trung ương mới. Sau khi tái đắc cử Tổng bí thư Đảng và Trưởng Ban Chỉ đạo Trung ương về phòng chống tham nhũng, ông Trọng đã phát động một cuộc tổng tấn công vào tham nhũng, dẫn đến việc loại bỏ Đinh La Thăng khỏi Bộ chính trị để sau đó bắt giam ông này cũng như bắt giam và khởi tố một loạt tướng lĩnh cả công an lẫn quân đội - điều chưa từng xảy ra trong lịch sử cầm quyền của ĐCSVN.

Trong bài báo của tôi bằng tiếng Việt có tiêu đề “Tổng BT Nguyễn Phú Trọng làm Chủ tịch nước, chống tham nhũng mới thành công! “ đăng trên Internet ngày 24/6/2016, tôi đã chỉ rõ: “Ai cũng biết rằng tham nhũng trước hết và chủ yếu là từ bộ máy Nhà nước mà ra. Do đó, muốn chống được tham nhũng ở một nước độc đảng như Việt Nam thì người cầm chịch chống tham nhũng cần phải ở cương vị lãnh đạo Nhà nước miễn là vị trí đó độc lập với quản lý ngân sách quốc gia. Để nói, chỉ có nắm chức Chủ tịch nước thì Tổng bí thư Nguyễn Phú Trọng mới có thể phát huy tối đa và hiệu quả vai trò Trưởng Ban chỉ đạo phòng, chống tham nhũng trung ương của ông”.

Ngăn chặn sụp đổ ngân sách quốc gia

Vì Đảng Cộng sản Việt Nam vẫn luôn khẳng định sự lãnh đạo tuyệt đối của Đảng đối với chính quyền nên Đảng có một bộ máy tương ứng với chính quyền. “Nhị đầu chế” này được nhìn thấy rõ qua sự tồn tại của trụ sở Đảng bên cạnh trụ sở của chính quyền từ địa phương tới trung ương. Ngoài Đảng Cộng sản, còn có một hệ thống tổ chức do Đảng lập ra và kiểm soát, như Mặt trận Tổ quốc Việt Nam, Tổng liên đoàn Lao động, Đoàn Thanh niên cộng sản, Hội Phụ nữ và Hội Cựu chiến binh. Chi phí hoạt động của bộ máy khổng lồ này của Đảng do ngân sách Nhà nước trả. Bằng chứng là những người làm việc cho Đảng và các tổ chức ngoại vi của Đảng được gọi là “công chức”. Được gia tốc bởi cuộc khủng hoảng do nạn tham nhũng dưới thời Thủ tướng Nguyễn Tấn Dũng gây ra, điều này tất yếu dẫn tới sự sụp đổ của ngân sách quốc gia.

Quốc nạn này được chính Chính phủ thừa nhận. Trong một cuộc họp với các Đại biểu Quốc hội được bầu ở tỉnh Lai Châu vào ngày 22/10/2015, Bộ trưởng Kế hoạch và Đầu tư Bùi Quang Vinh than thở: “Ngân sách Nhà nước hiện chỉ còn 45.000 tỷ đồng. Với mức này không biết để làm cái gì, chưa nói để trả nợ với các thứ”. Về phần mình, Thủ tướng Nguyễn Xuân Phúc, sau 9 tháng tại nhiệm, trong một hội nghị ngành tài chính vào ngày 6/1/2017 đã kêu lên: “Nợ công nếu tính đầy đủ thì đã vượt trần cho phép. Nếu không chấm dứt tình trạng này, sự sụp đổ nền tài khóa quốc gia không thể tránh khỏi”.

Do đó, sáp nhập bộ máy của Đảng vào bộ máy chính quyền là phương án tối ưu để nước Cộng hòa Xã hội chủ nghĩa Việt Nam sống sót. Điều này đồng nghĩa người đứng đầu tổ chức Đảng nắm chức vụ của người đứng đầu chính quyền cấp tương ứng. Với logic này, Tổng bí thư Đảng phải là Chủ tịch nước. Trên thực tế, nhất thể hóa hai chức vụ này đã được thí điểm tại Quảng Ninh vào năm 2011, ngay sau khi ông Nguyễn Phú Trọng được bầu làm Tổng bí thư Đảng nhiệm kỳ đầu.

Trương Nhân Tuấn

Dư luận về việc hợp nhất hai chức danh đang rất sôi nổi. Có người ùng hộ, như tinh thần bài viết của Huy Đức mà BVN đã đăng hôm qua (xem ở đây, hoặc ở đây); có người phản đối, như trong bài của tác giả Trương Nhân Tuấn dưới đây. Chúng tôi có phần đồng tình với tác giả Trương Nhân Tuấn, nghĩ rằng: cái gọi là ‘tính chính danh’ thực ra, từ lâu, nó đã không quá quan trọng ở cái nước Việt nam này. Đã chẳng có hẳn điều 4 trong Hiến pháp cho phép Đảng ‘chính danh’ áp đặt lên dân tộc tất cả những gì Đảng muốn đấy thôi? Và bấy lâu nay cũng vì quán triệt thực hiện ‘chính danh’ ấy mà ngài Tổng bí thư đã chẳng thể hiện quyền nghiêng thiên hạ, đã làm nghiêng ngả con thuyền Việt Nam rồi đó. Nay, thêm chút ‘chính danh’ này nữa thì thành ra là ‘chính danh kép’? Với chính danh kép này, chắc hẳn ngài Tổng sẽ còn khiến con thuyền Việt Nam chòng chành nghiêng ngả ghê gớm hơn thế nữa, chòng chành đến mức ngả hẳn vào lòng láng giềng phương Bắc chăng? Bauxite Việt Nam

Có người hỏi ý kiến của tôi về nhận định của ông Trương Huy San về việc “nhứt thế hóa” hai chức danh “tổng bí thư” và “chủ tịch nước”.

Ý kiến của tôi là dè dặt trên những nhận định của nhà báo Trương Huy San. Những nhận định của nhà báo này về tính “chính danh”, về nền “cộng hòa”, về chế độ “bán tổng thống”… là chưa tương ứng với những định nghĩa thông thường.

Trong các chế độ cộng hòa, quyền lực không có kế thừa và quyền lực nhà nước thuộc về nhân dân. Tính chính danh của quyền lực được bảo đảm bằng sự chuẩn nhận của toàn dân, qua hình thức phổ thông đầu phiếu.

Trên quan điểm này thì ở Việt Nam, tất cả các quan chức nắm quyền lực trong nhà nước không ai có “chính danh”. Chủ tịch nước, Thủ tướng… được Quốc hội bầu lên nhưng tất cả các đại biểu Quốc hội đều là người của đảng hay do đảng đề cử. Đây là nguyên tắc “dân chủ tập trung” của mô hình nhà nước Sô Viết mà VN (và TQ) áp dụng từ nhiều thập niên qua. Mọi quyền lực nhà nước đều nằm trong tay đảng.

Nhưng nếu nhận định trên bản Hiến pháp của nhà nước Cộng hòa XHCN Việt Nam, “đảng là lực lượng lãnh đạo nhà nước và xã hội”. Thì người đứng đầu đảng, tức vị Tổng bí thư, là người lãnh đạo nhà nước và xã hội. Đây là tính “chính danh” của Tổng bí thư đảng, (theo mô hình tổ chức nhà nước Sô Viết).

Vì vậy nói rằng “Nhất thể hoá tạo tính chính danh cho người đang thực sự nắm quyền lực tối cao ở Việt Nam” của Trương Huy San là không đúng.

Ta có thí dụ là ông Nikita Khouchtchev ngày trước vốn là Tổng bí thư, chỉ nắm chức Chủ tịch Hội đồng bộ trưởng, tức Thủ tướng, trên nguyên tắc đứng hàng thứ ba trong hệ thống quyền lực Sô viết. Thực tế thì ông này mới là người đại diện cho Liên Xô, về mọi mặt đối nội lẫn đối ngoại.

Ý kiến về “nền cộng hòa”, theo tôi, VN (và TQ) không phải là những nhà nước xây dựng trên nền tảng “cộng hòa” đúng thực chất.

Nền “cộng hòa” được xây dựng lên nhằm đối lập với các chế độ phong kiến đế quyền. Quyền lực trong chế độ cộng hòa không có kế thừa (như trong chế độ phong kiến đế quyền).

Quyền lực nhà nước ở các quốc gia như VN và TQ đều tập trung vào đảng. Đảng thể hiện như một “chân mạng thiên tử”, các đảng viên thế hệ này qua thế hệ khác cứ thay thế lẫn nhau tiếm quyền của nhân dân “thay trời hành đạo”. Tức là quyền lực nhà nước lại được “kế thừa” trong đảng, như dưới thời phong kiến đế quyền. Điều này trái ngược với khái niệm “cộng hòa”.

Huy Đức

Tham khảo thêm ý kiến Nguyễn Quang A và Nguyễn Viện Nhiều người muốn hợp nhất để ông Trọng chiếm luôn ghế CTN. Họ bảo như thế sẽ "tiết kiệm" được một ít chi phí. KHÔNG, KHÔNG! Nếu để tập trung quyền lực vào tay một người sẽ có thể TỐN gấp trăm gấp ngàn số tiền "tiết kiệm" được vì rất có thể dẫn đến những quyết định gây tai hoạ cho nền kinh tế và đất nước. Hãy để các vị ấy "cạnh tranh nội bộ" một chút và sự gầm ghè này có thể kiềm chế bớt những quyết định sai lầm chết người. Không có chính sách gì, hay một chính sách ất ưởng có thể còn hay hơn một chính sách sai lầm gây tai hoạ cho nền kinh tế và đất nước. Và càng tập trung thì xác suất chính sách tồi sẽ càng cao. Hãy để họ gầm ghè nhau nên còn ít thời gian để đè dân chúng và như thế để yên cho dân chúng làm ăn. Nguyễn Quang A Trương Huy San hé lộ một tin "chiều nay" vừa có tín hiệu gì đó trên chính trường, nhân nói về chuyện nhất thể hóa chức tổng bí thư và chức chủ tịch nước. Sáng nay, cafe với bạn, chúng tôi cũng chém gió về chuyện thời sự này. Đây là thời điểm vàng, nếu ông Trọng ko chiếm lĩnh được chức chủ tịch nước, thì có nghĩa phe ông Trọng ko thật sự đủ mạnh như người ta nghĩ. Tôi không thích ông Trọng, nhưng tôi nghĩ đã đến lúc cần một chức danh duy nhất cho 2 cương vị khác nhau vốn đã không những làm suy yếu sức mạnh lãnh đạo mà còn tạo ra lỗ hổng trách nhiệm đối với đất nước của chức danh tổng bí thư. Một tam đầu chế với sự phân công cụ thể sẽ phân minh hơn với công tội của từng người, phù hợp hơn với xu thế của thời đại. Ít ra, cái hình ảnh về một đảng đứng ngoài, đứng trên luật pháp cũng bớt phần thô bỉ. Nguyễn Viện

Tôi không bình luận nhân sự cụ thể. Nhưng nếu quyết định để Tổng bí thư kiêm Chủ tịch nước lần này trở thành tiền lệ thì cũng rất có ý nghĩa. Ít nhất "biên chế" sẽ chỉ còn là Bộ Tam thay vì Bộ Tứ.

Nhất thể hoá tạo tính chính danh cho người đang thực sự nắm quyền lực tối cao ở Việt Nam. Từ thay đổi tưởng chỉ “cấu thành hình thức” này, trong quá trình vận hành, chắc chắn sẽ làm xuất hiện nhiều tình huống, gợi ý cho Việt Nam cải cách. Cho dù vẫn một đảng, về mặt lý thuyết, VN sẽ tiến gần hơn tới một nền cộng hoà bán tổng thống.

Chủ tịch – nên là chức danh duy nhất được coi là nguyên thủ – thống lĩnh lực lượng vũ trang và đại diện Nhà nước trong các hoạt động đối ngoại. Đây là cái ghế mà chỉ ai thực sự là một chính trị gia hàng đầu mới nên ngồi vào.

Trong khi đó, Thủ tướng chỉ nên là một nhà kỹ trị. Vai trò của Thủ tướng là thiết lập được một nền hành chính công chuyên nghiệp và đưa ra được các công cụ hành pháp kịp thời để phát triển kinh tế - xã hội. Không nên làm Thủ tướng mất thời gian vào các cuộc họp bàn chuyện bắt bớ hay các buổi tiếp tân hình thức.

Tuy nhiên, nếu các chính sách của ông và nội các kinh tế có dấu hiệu phục vụ cho lợi ích nhóm thì ông và các thành viên mà ông chọn có thể phải đối diện với các cuộc bỏ phiếu bất tín nhiệm hay thậm chí bị bắt bớ. Vì, cơ quan điều tra có một vị trí độc lập hơn với “nội các".

Tháng 9-1997, khi chuẩn bị rời nhiệm sở, ông Võ Văn Kiệt nói về người kế nhiệm, “Thủ tướng Phan Văn Khải là một nhà kinh tế hàng đầu của đất nước”. Trong khi ông Phan Văn Khải thừa nhận, “Về bản lĩnh chính trị tôi không thể nào so sách với đồng chí Võ Văn Kiệt”.

Cho dù bị trì hãm trong cái kiềng “Tam Nhân”, ông Kiệt đã hành động như một nguyên thủ và ông Khải thực sự là người đứng đầu “nội các kinh tế”. Ông Khải là một nhà kỹ trị. Chính phủ của ông rất khác với Chính phủ Võ Văn Kiệt và càng rất khác với Chính phủ Nguyễn Tấn Dũng. Và, cho dù dưới thời một Tổng bí thư như Tướng Lê Khả Phiêu hay như Nông Đức Mạnh, ông Khải vẫn điều hành “nội các kinh tế” (phần mà ông có thực quyền) một cách mực thước và để lại các di sản rất là quan trọng.

Thường Sơn

Nguyễn Phú Trọng có lặp lại 'Tôi bất ngờ!' như khi tái đắc cử tổng bí thư tại đại hội 12?

Buổi sáng 28/9, trong một cuộc họp báo của Ban Tuyên giáo Trung ương để thông tin về ‘Hội nghị Trung ương 8, khoá XII diễn ra vào tuần tới’, cái cách thông báo của quan chức Lê Quang Vĩnh - Phó chánh Văn phòng Trung ương Đảng - về “Với sự phân công này, các quyền hạn và trách nhiệm của Chủ tịch nước được thực hiện bình thường, đầy đủ” (phân công bà Đặng Thị Ngọc Thịnh là quyền Chủ tịch nước) chắc chắn là ẩn số đáng mổ xẻ nhất trong phương trình mang tên ‘Ai sẽ làm Chủ tịch nước’.

Bởi cùng với phát ngôn trên là “Việc giới thiệu nhân sự để Quốc hội bầu Chủ tịch nước là việc hết sức hệ trọng của Đảng và Nhà nước nên cần được chuẩn bị chu đáo, kỹ lưỡng theo đúng quy định. Chắc chắn Trung ương sẽ xem xét nhưng ở kỳ họp nào, có ở kỳ họp sắp tới hay không, thì chúng tôi sẽ thông báo cụ thể sau” - quan chức Lê Quang Vĩnh.

Hai phát ngôn trên đã cấu thành một mạch logic: do Đặng Thị Ngọc Thịnh đã thực hiện bình thường, đầy đủ các quyền hạn và trách nhiệm của Chủ tịch nước, nên cơ chế bố trí nhân sự thay thế cho quan chức Trần Đại Quang vừa thêm từ ‘cố’ là không có gì phải cập rập. Và cơ chế này còn phụ thuộc vào sự chuẩn bị của các cơ quan liên quan – như một cách giải thích của Lê Quang Vĩnh.

Mặc dù chỉ là Ủy viên Trung ương mà không phải là Ủy viên Bộ chính trị để chắc suất Chủ tịch nước theo nguyên tắc của đảng cầm quyền, bà Đặng Thị Ngọc Thịnh vẫn có thể ‘tạm quyền’ một thời gian cho đến khi tổ chức ‘cương lĩnh đảng quan trọng hơn Hiến pháp’ tìm ra được một Ủy viên Bộ chính trị để thay thế bà Thịnh. 

Nhưng câu chuyện trên sẽ mang tính quy trình đến mức nhàm chán, nếu không xuất hiện một luồng dư luận vận động khá nhiệt tình cho đương kim Tổng bí thư Nguyễn Phú Trọng ngay trước khi Hội nghị trung ương 8 diễn ra: 

- "Hiện giờ cuộc đấu tranh chống tham nhũng ở Việt Nam là cuộc đấu tranh một mất một còn, chứ không phải là cuộc đấu tranh đơn giản. Nếu mà như thế nào đó, các thế lực nhóm lợi ích mà cấu kết lại thì nó trở thành cái vấn đề rất phức tạp.

"Phải chăng đã đến lúc hợp nhất hai chức danh: Tổng bí thư và Chủ tịch nước? Vừa qua tôi đã nhìn thấy ông Tổng Bí thư này [ông Nguyễn Phú Trọng], ông đã làm vai trò của Chủ tịch nước rất đầy đủ. Nào là đi thăm Pháp, thăm Nhật rồi thăm Mỹ...

"Làm cái vị trí nguyên thủ quốc gia là Chủ tịch nước thì rõ ràng là ông Nguyễn Phú Trọng đã làm rồi và bây giờ đã đến lúc nên hợp thức hóa hai cái chức này."  – LS Trần Quốc Thuận.