Bauxite Việt Nam

David Petraeus & Clara Kaluderovic, “The Ukraine Lesson Taiwan Keeps Missing,” Foreign Affairs, 08/07/2026

Nguyễn Thị Kim Phụng biên dịch

Vấn đề không phải là drone – mà là mọi thứ xung quanh chúng.

Nathan Attrill, “Every day is Independence Day in Taiwan”, The Strategist, 01/07/2025

Viên Đăng Huy biên dịch 

Thực tế, Đài Loan không cần phải tuyên bố độc lập. Đài Loan hiển nhiên là một quốc gia. Nhưng khả năng để khẳng định thực tế đó đang bị thu hẹp – không phải vì luật pháp của Đài Loan, mà vì các điều kiện chính trị áp đặt từ Bắc Kinh.

Tạ Duy Anh

Bà Thái Anh Văn sinh ngày 31 tháng 8 năm 1956, tại huyện Bình Đông, Đài Loan. Bà tốt nghiệp Luật khoa tại Đại học quốc lập Đài Loan năm 1978, lấy bằng Thạc sỹ Đại học Cornell năm 1980 và bằng Tiến sỹ Trường Kinh tế và Khoa học Chính trị Luân Đôn năm 1984.

Bà đã giữ nhiều chức vụ chuyên môn ở nhiều trường đại học cho đến năm 1993, trước khi chính thức bước vào con đường hoạt động chính trị.

Thompson Chau, “Taiwan’s Sunflower protest legacy looms large for incoming president Lai,” Nikkei Asia, 30/04/2024

Biên dịch: Nguyễn Thị Kim Phụng

Các thế hệ mới đã bắt đầu hình thành áp lực đòi thay đổi chỉ 10 năm sau khi phong trào mở đường cho chiến thắng của Đảng Dân Tiến.

Charmaine Misalucha-Willoughby | ThinkChina ngày 26 tháng 3 năm 2024

Biên dịch: Lê Bá Nhật Thắng | Hiệu đính: Hương Nguyễn

Rào chắn chống đổ bộ trên bãi biển Kim Môn đối mặt với Trung Quốc. Ảnh: Chi Hui Lin/The Guardian

Ross Douthat, “What the Ukraine Aid Debate Is Really About,” New York Times, 21/02/2024

Biên dịch: Nguyễn Thị Kim Phụng

Cuối tuần qua, Thượng nghị sĩ J.D. Vance đại diện bang Ohio đã đến Hội nghị An ninh Munich để đảm nhiệm một vai trò không mấy dễ dàng: phát ngôn viên cho quan điểm dân túy chỉ trích việc Mỹ hỗ trợ nỗ lực chiến tranh của Ukraine, trước cử tọa là những nhân vật chủ chốt trong lĩnh vực chính sách đối ngoại phương Tây.

Cụm từ chính trong phát biểu của Vance là “thế giới khan hiếm”, mà ông đã sử dụng năm lần để mô tả tình hình chiến lược của Mỹ: bị quá sức do các cam kết toàn cầu nên không thể vừa hỗ trợ Ukraine, đồng thời duy trì vị thế trong khu vực Trung Đông, cũng như chuẩn bị cho một cuộc chiến ở Đông Á, và do đó buộc phải tiết kiệm tài nguyên và mong đợi các đồng minh châu Âu sẽ tự chống đỡ vũ khí và tham vọng của Nga.

Nguyễn Quang Dy

Những ngày cuối năm Quý Mão, bầu trời Hà Nội dày đặc sương mù ảm đạm. Nhưng trong mấy ngày Tết năm Giáp Thìn, Hà Nội bỗng đột nhiên “tan sương đầu ngõ, vén mây giữa trời”. Phải chăng đó là một “điềm lành” cho năm mới 2024? Nói cách khác, Hà Nội đã có một cái Tết khá đẹp và bình an, tuy sức mua của người dân suy giảm đáng kể. Màn trình diễn ánh sáng bằng drones trên bầu trời đêm giao thừa tuy đẹp nhưng quá tốn kém.  

Nhân dịp đầu năm mới, tôi muốn rà soát lại phân tích và đánh giá của các chuyên gia hàng đầu về bức tranh địa chính trị hiện nay. Hy vọng các nhà hoạch định chính sách không sa vào các màn trình diễn tốn kém và các khẩu hiệu tự sướng mà quên mất các nguy cơ. 

Trọng Thành

12/01/2024 

Ngày 13/01/2024, cử tri Đài Loan bầu tổng thống và Quốc hội mới. Không ít người lo ngại căng thẳng gia tăng gấp bội, nếu người đắc cử là phó tổng thống Lại Thanh Đức, Đảng Dân Tiến, chủ trương tiếp nối chính sách của bà Thái Anh Văn. Tuy nhiên, trong giới chuyên gia, chính trị gia, phổ biến quan điểm cho rằng nền công nghiệp bán dẫn tối tân mà Đài Loan đang sở hữu tạm thời giúp hòn đảo tránh được nguy cơ bị Trung Quốc tấn công. 

Người sáng lập tập đoàn TSMC Morris Trương Trung Mưu (T) bắt tay giám đốc điều hành Apple, Tim Cook, tại một cơ sở TSMC đang được xây dựng ở Phoenix, bang Arizona, Mỹ, ngày 06/12/2022.  AP - Ross D. Franklin

James Chang

11 Jan 2024

Đồ họa: Tùy Phong/ Luật Khoa

Ngày 13 tháng Một sắp tới, người dân Đài Loan sẽ đi bầu tổng thống cùng các nhà lập pháp mới của họ cho nhiệm kỳ bốn năm. [1] Kết quả cuộc bầu cử này có ý nghĩa lớn đối với an ninh của cả khu vực, trong đó có Việt Nam.

Rupert Wingfield-Hayes

BBC News, Đài Loan - 17 tháng 12 2023

Ngành sản xuất chip bán dẫn đã mang lại thành công kinh tế ngoạn mục cho Đài Loan

BBC

Chụp lại hình ảnh: Phó Tổng thống Đài Loan Lại Thanh Đức đến khách sạn Lotte ở Manhattan ở Thành phố New York, Hoa Kỳ, ngày 12 tháng 8 năm 2023. Nguồn hình ảnh: Reuters

Trung Quốc đã tiến hành cuộc tập trận quân sự xung quanh Đài Loan vào thứ Bảy, ngay sau khi Phó Tổng thống Đài Loan Lại Thanh Đức (William Lai) trở về Đài Bắc sau khi thực hiện hai điểm dừng chân tại Mỹ trong kế hoạch công du Paraguay, theo Reuters.

Ngoại giao quá cảnh này đã chọc giận Trung Quốc vì coi ông Lại là phần tử ly khai và "kẻ gây rối".

Dưới đây là những vấn đề chính trong quan hệ Đài Loan-Hoa Kỳ, Hoa Kỳ-Trung Quốc và Đài Loan-Trung Quốc, cũng như lý do tại sao Trung Quốc tỏ ra rất bất mãn về chuyến thăm của Lại đến Mỹ. 

Kim Hoa / DKN News 30/6/2023

Nguyễn Tươi / DKN News tối 30/6/2023 (sáng 1/7/2023 giờ VN)

Nguyen Khan

Trong một cuộc hội thảo tại thư viện cố Tổng thống Mỹ Richard Nixon, Ngoại trưởng Mỹ lúc ấy là ông Mike Pompeo đã đọc một bài diễn văn nói về ông Nixon và con quái vật. Ông Pompeo cho rằng ông Nixon đưa TC (Trung Cộng) hội nhập với cộng đồng quốc tế với kỳ vọng TC sẽ dân chủ hóa đất nước dần dần theo tốc độ tăng trưởng kinh tế. Tuy nhiên, ông Nixon vẫn e ngại, không biết TC sẽ thành một nước dân chủ văn minh như cộng đồng quốc tế hay thành một con quái vật (franksteinstein)?

Nguyễn Thọ

31-10-2022

Tuần qua Chính phủ Đức đã quyết định cho phép công ty hàng hải COSCO của nhà nước Trung Quốc được mua 24,9% cổ phần của một trong 4 bãi container (terminal) ở cảng Hamburrg, bất chấp sự phản đối của 6 Bộ trưởng trong liên minh cầm quyền, của cả phe đối lập, thậm chí của cả ba cơ quan tình báo. Thủ tướng Scholz cho rằng với mức tham gia dưới 25% (không phải 35% như dự định) Cosco không được phép đưa người vào ban lãnh đạo, không được phép phủ quyết và tham gia các quyết định. Ngược lại, sự có mặt của nó sẽ giúp cho sức cạnh tranh của Hamburg tăng lên đáng kể so với hai đối thủ Antwerpen (Bỉ) và Rotterdam (Hà-Lan), vốn đã có đầu tư của Cosco.

Nguyễn Thọ

31-10-2022

Tuần qua Chính phủ Đức đã quyết định cho phép công ty hàng hải COSCO của nhà nước Trung Quốc được mua 24,9% cổ phần của một trong 4 bãi container (terminal) ở cảng Hamburrg, bất chấp sự phản đối của 6 Bộ trưởng trong liên minh cầm quyền, của cả phe đối lập, thậm chí của cả ba cơ quan tình báo. Thủ tướng Scholz cho rằng với mức tham gia dưới 25% (không phải 35% như dự định) Cosco không được phép đưa người vào ban lãnh đạo, không được phép phủ quyết và tham gia các quyết định. Ngược lại, sự có mặt của nó sẽ giúp cho sức cạnh tranh của Hamburg tăng lên đáng kể so với hai đối thủ Antwerpen (Bỉ) và Rotterdam (Hà-Lan), vốn đã có đầu tư của Cosco.

Thục-Quyên

Phỏng dịch bài nhận định của Marina Rudyak và Silas Dreier (*) ngày 7/09/2022

- Marina Rudyak là Giáo sư thỉnh giảng về chính trị Trung Quốc tại Đại học Goethe/ Frankfurt và là cộng tác viên trong Khoa Ngôn ngữ và văn hóa Trung Quốc  tại Đại học Heidelberg, Đức Quốc.

- Silas Dreier là điều phối viên cho Các cuộc đối thoại về Trung Quốc với toàn cầu của Viện Kinh tế thế giới Kiel, Đức Quốc.

Từ lâu Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình chưa từng phải chịu nhiều áp lực trong những ngày cận đại hội đảng (lần thứ 20) như hiện nay. Căng thẳng chung quanh Đài Loan đòi hỏi ông phải có hành động mang tính biểu tượng, thí dụ như về mặt kinh tế nắm được ngành công nghiệp bán dẫn của Đài Loan sẽ là một chiêu hấp dẫn. Tuy nhiên, một cuộc xâm lược hòn đảo này, dù lý do là chất bán dẫn hay động cơ chính trị, cũng sẽ gây ra hậu quả nặng nề cho Trung Quốc.

Hoàng Hải Vân

Chính phủ của các quốc gia thành viên Liên Hiệp Quốc (LHQ) buộc phải tuân thủ Nghị quyết của nó, nhưng dân thường chúng ta thì đâu có nhất thiết phải tuân thủ. LHQ đuổi Trung Hoa Dân Quốc và kết nạp Cộng hoà Nhân dân Trung Hoa vào thay chân nó, cho nên chính phủ các nước gọi CHND Trung Hoa là “nước”, còn Trung Hoa Dân quốc vốn là một nước nhưng phải gọi là “vùng lãnh thổ Đài Loan”.

Thanh Tâm (Theo BBC, NY Times, Washington Post, WSJ)

Những cảnh báo hai bên đưa ra trong cuộc điện đàm hơn hai tiếng giữa ông Tập và ông Biden cho thấy quan hệ Mỹ - Trung có thể thêm căng thẳng.

Trong cuộc điện đàm dài hai tiếng 17 phút ngày 28/7, Chủ tịch Tập Cận Bình cảnh báo Tổng thống Mỹ Joe Biden nên thận trọng trong từng bước đi và chú ý đến lợi ích của Bắc Kinh trong những vấn đề mà họ xem là "thuộc về chủ quyền".

"Những người đùa với lửa sẽ bị bỏng. Hy vọng phía Mỹ hiểu rõ điều này", Bộ Ngoại giao Trung Quốc dẫn lời ông Tập trong cuộc trao đổi.

(Mới từ 1986 trở đi)

Hoàng Hưng

Đại diện của Quốc Dân Đảng tập hợp trước chùa Long Sơn, Đài Bắc vào tháng 12/2012, tuyên bố bắt đầu một chiến dịch kháng nghị phản đối chính quyền của Quốc Dân Đảng. Ảnh: Taipei Times.

Tại sao Trung Quốc không sẵn sàng xâm lược

Andrew J. Nathan

Beijing Is Still Playing the Long Game on Taiwan, FOREIGN AFFAIRS 23 June 2022

Bauxite Việt Nam dịch

Hệ thống phòng thủ của Đài Loan gần Vườn quốc gia Kenting ở Pingdong, tháng 7 năm 2007. Wolf Kern / Redux

Đài Loan, Hoa Kỳ và các đồng minh của Hoa Kỳ ở châu Á ngày càng lo rằng Trung Quốc đang chuẩn bị tấn công Đài Loan trong tương lai gần. Năm ngoái, khi phát biểu trước Ủy ban Quân vụ Thượng viện Hoa Kỳ, Đô đốc Philip Davidson – lúc đó là Tư lệnh Bộ Chỉ huy Ấn Độ Dương - Thái Bình Dương của Hoa Kỳ – đã cảnh báo rằng Bắc Kinh có thể cố gắng chiếm Đài Loan trong sáu năm tới. Thống nhất Đài Loan với Trung Quốc đại lục là yếu tố chính trong “giấc mơ Trung Hoa” của Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình. Và như nhà khoa học chính trị Oriana Skylar Mastro đã lập luận cũng trên những trang báo này rằng ông Tập muốn "việc thống nhất Đài Loan là một phần di sản của cá nhân ông", điều này cho thấy một cuộc xâm lược vũ trang có thể xảy ra trước khi nhiệm kỳ thứ ba của ông với tư cách là tổng bí thư Đảng Cộng sản Trung Quốc kết thúc vào năm 2027 và gần như chắc chắn trước khi kết thúc nhiệm kỳ thứ tư vào năm 2032.