Bauxite Việt Nam

Yun Sun (Tôn Vân), “China Is Enjoying Trump 2.0”, Foreign Affairs,15/08/2025 

Nguyễn Thị Kim Phụng biên dịch

Thương chiến đang giúp Bắc Kinh chuẩn bị cho cạnh tranh dài hạn như thế nào? 

Vũ Đức Khanh

19-6-2025

Không phải ở Paris như từng công bố, cũng không vào “giữa tháng 6” như báo chí Việt Nam đưa tin, vòng đàm phán thương mại lần thứ ba giữa Hoa Kỳ và Việt Nam đã diễn ra bí mật tại Washington từ ngày 9 đến 12/6 – và chỉ được tiết lộ vào ngày 15/6. 

Trong khi đó, cũng vào các ngày 9–11/6, Hoa Kỳ và Trung Quốc tổ chức đàm phán kinh tế – thương mại cấp cao tại London và công bố thỏa thuận ngay sau khi kết thúc.

Hai sự kiện này không phải tình cờ.

BBC 

16 tháng 6 2025

Mỹ đang gây sức ép với Việt Nam trong các cuộc đàm phán về thuế quan nhằm buộc Việt Nam giảm sử dụng công nghệ Trung Quốc trong các thiết bị được lắp ráp tại Việt Nam trước khi xuất khẩu sang Mỹ.

Chụp lại hình ảnh: Mỹ muốn Việt Nam mạnh tay xử lý tình trạng hàng Trung Quốc được dán nhãn gian lận "Made in Vietnam" để xuất sang Mỹ nhằm tránh mức thuế cao. Nguồn hình ảnh: GETTY IMAGES/BBC

Vũ Đức Khanh

15-6-2025

Sự mơ hồ chiến lược vốn là vũ khí ngoại giao lợi hại của Việt Nam trong nhiều thập niên. Nhưng trong một thế giới nơi các cường quốc ngày càng đòi hỏi rõ ràng lập trường, sự do dự rất dễ bị hiểu lầm thành yếu đuối — và cái giá phải trả có thể rất đắt.

Alan Beattie

Financial Times

Cù Tuấn biên dịch

11-6-2025

LGT: Hầu hết người Việt trong và ngoài nước đều không muốn nhìn thấy Trung Quốc thắng, thế nhưng các quyết định của Trump và những người tham mưu cho ông ta, dường như cho thấy kết quả ngược lại. Họ đã và đang giúp cho Tập Cận Bình và Trung Quốc nhiều hơn, nhất là khi thế giới càng ngày càng xa lánh Mỹ bởi chính quyền Trump đang tạo ra thêm nhiều kẻ thù cho nước Mỹ. Kể cả bạn bè và đồng minh cũng quay lưng lại với Mỹ. 

Nguyễn Quang Dy

“Trâu bò đánh nhau ruồi muỗi chết” (ngạn ngữ)

Trong dân gian, câu ngạn ngữ này có ý cảnh báo kẻ yếu dễ bị vạ lây khi quá gần kẻ mạnh đang đánh nhau (hoặc làm tình). Trên thế gian này, Mỹ và Trung Quốc không phải là trâu bò bình thường, mà là hai siêu cường kinh tế lớn nhất nhì thế giới, đang lao vào một cuộc chiến tranh thương mại, với hệ quả khó lường, cả về kinh tế và chiến lược, đang làm đảo điên thiên hạ. Trong khi đó, Mỹ và Nga là hai siêu cường quân sự đứng đầu thế giới, đang bắt tay nhau, có thể làm đảo lộn bàn cờ chiến lược toàn cầu. Trong bối cảnh đó, Việt Nam có muốn tranh thủ cơ hội này để “tái cân bằng quan hệ nước lớn”, nhằm thoát khỏi thế tiến thoái lưỡng nan, hay càng bị mắc kẹt vào trò chơi quyền lực giữa các siêu cường. Điều đáng lo ngại là dường như Việt Nam vẫn chưa sẵn sàng đối phó với các tình huống diễn biến khó lường.

Chiến tranh thương mại bắt đầu

Các nhà nghiên cứu có thể lấy ngày 6/7/2018 làm mốc chiến tranh thương mại Mỹ-Trung “chính thức” bắt đầu. Đó là ngày chính quyền Trump tuyên bố áp thuế nhập khẩu 25% cho hàng hóa Trung Quốc (trị giá 34 tỷ USD). Nói cách khác đó là “phát súng khởi đầu”. Tuy người ta nói chiến tranh thương mại là “cuộc chiến không có tiếng súng”, nhưng nó đang xô đẩy hai siêu cường này vào “cái bẫy Thucydides” (theo Giáo sư Graham Allison).

Chiến tranh thương mại là một phần của chiến lược an ninh/quốc phòng của Mỹ (NSS/NDS). Cần xem xét nó trong bối cảnh chiến lược lớn hơn: Mỹ coi Trung Quốc là “mối đe dọa số một”, và khu vực “Indo-Pacific tự do và rộng mở” là địa bàn chiến lược để Mỹ đối phó với Trung Quốc. Đó là một mặt trận (chiến thuật) để Mỹ nhắm vào Trung Quốc (là mục tiêu chiến lược). Chiến tranh thương mại Mỹ-Trung là con đường tắt (trực tiếp) để Mỹ đối phó với Trung Quốc (có tác động tức thì), trong khi TPP là con đường vòng (gián tiếp) mà Trump đã từ bỏ, nhưng có nhiều khả năng sẽ quay lại (vì ý nghĩa lâu dài). Tuy lợi ích kinh tế của các nước đồng minh cũng bị đe dọa, nhưng chiến tranh thương mại Mỹ-Trung khác với tranh chấp thương mại Mỹ-Châu Âu hay Mỹ-Nhật. Đó là bối cảnh mà Trump triển khai chiến tranh thương mại với Trung Quốc, trong khi ông bắt tay với Putin (tuy nội bộ Mỹ còn nhiều tranh cãi).

Trump không phải là chính khách, nhưng ông là Tổng thống Mỹ đầu tiên (từ thời Nixon) dám đối đầu với Trung Quốc. Việc leo thang chiến tranh thương mại, từ đe dọa đến làm thật (from threat to reality) sẽ làm đảo lộn chuỗi cung ứng toàn cầu (ripple through global supply chains), tăng chi phí kinh doanh, hàng hóa tiêu dùng, và làm biến động thị trường chứng khoán (raise costs for businesses and consumers and roil global stock markets).

BBC Tiếng Việt

Công nhân Trung Quốc may cờ Mỹ tại một nhà máy gia công ở tỉnh An Huy, TQ. AFP/GETTY IMAGES

Cuộc chiến thương mại Mỹ -Trung đã bước vào giai đoạn hai - cuộc chiến tiền tệ. Điều này có tác động ra sao đến thị trường và kinh tế Việt Nam?

BBC News Tiếng Việt phỏng vấn Tiến sỹ Phạm Đỗ Chí từ Florida, Hoa Kỳ, từng là chuyên gia tài chính cao cấp của IMF trong gần 30 năm.

Đại dự án chiến lược địa chính trị

Georg Blume, Paris

Nguyễn Văn Vui chuyển ngữ

Số hợp đồng dự án ít hơn và lo ngại thua lỗ gia tăng: Đại dự án “Con đường tơ lụa mới” của Trung Quốc đang đối diện với nhiều vấn đề. Ngay cả các giới chức ở Bắc Kinh cũng đang khuyến cáo nên tỏ ra khiêm nhường hơn.

Tương lai hầu như đã chắc ăn trước mặt: Các đoàn xe lửa chạy nối liền London và Thượng Hải, cờ Trung Quốc tại các cảng ở Phi Châu và Âu châu. Tất cả đều đã được hứa hẹn trong dự án “Con đường tơ lụa mới” của Trung Quốc từ suốt 5 năm qua.

Đối với các chuyên gia chiến lược Tây phương thì dự án lớn này, với cái tên tiếng Anh là “Belt-and-Road-Initiative” (BRI), chỉ là một kế hoạch chi tiết của Trung Quốc để chinh phục quyền lực và thị trường mà thôi. Hàng trăm tỉ đô la đầu tư đã được nhóm lãnh đạo Trung Quốc đổ vào. Tuy nhiên dự án BRI đang dậm chân tại chỗ. Lý do chính là các nghi ngại về mặt tài chính từ những người chủ trương ra nó. Bởi vì ngay cả Trung Quốc cũng không có tiền vô tận.

Ông Jörg Wuttke, một nhà quản lý tập đoàn lâu năm tại Bắc Kinh và cũng là cựu chủ tịch Phòng Thương mại Âu châu tại Trung Quốc nhận định rằng “BRI cho thấy nó là một thách thức về mặt tài chính trong khi Trung Quốc đang phải đối mặt với một cơn gió ngược ngày nay”. Wuttke nêu ra thí dụ nhiều dự án, chẳng hạn như một cảng mới ở Sri Lanka, mà đảo quốc này đã phải tương nhượng 99 năm cho Trung Quốc, vì Sri Lanka không có tiền trả nợ.

Nguyễn Quang Duy

Chiến tranh thương mãi ngày càng leo thang ông Trump tuyên bố sẵn sàng đánh thuế trên toàn bộ hàng hóa Trung cộng nhập cảng vào Mỹ trị giá lên đến 500 tỷ Mỹ Kim.

Chiến tranh hạt nhân

Tổng thống Donald Trump nói ông sẵn sàng tăng cường cuộc chiến thương mại với Trung Quốc bằng cách áp thuế quan lên toàn bộ 500 tỷ USD hàng nhập khẩu từ nước này. GETTY IMAGES

"Tôi sẵn sàng tăng lên mức 500 [tỷ USD]," ông Trump nói trong một cuộc phỏng vấn với kênh CNBC.

Ông Trump có bình luận này trước khi đợt thuế quan mới nhất của Mỹ áp lên hàng hóa TQ đi vào hiệu lực vào cuối tháng 7.

Tuần trước, Washington liệt kê danh sách các mặt hàng Trung Quốc có trị giá 200 tỷ USD mà Mỹ dự định sẽ áp thuế bắt đầu từ tháng 9/2018.

Danh sách này gồm hơn 6000 mặt hàng gồm thực phẩm, khoáng sản, hàng tiêu dùng như túi xách. Các mặt hàng này dự tính sẽ chịu mức thuế 10%.

Danh sách này hiện vẫn đang trong giai đoạn tham khảo ý kiến của công chúng cho tới hết tháng 8/2018.

Mỹ 'bị trừng phạt'

Tổng thống Donald Trump cũng phàn nàn rằng đồng đô la Mỹ mạnh hơn đang làm ảnh hưởng đến các doanh nghiệp Mỹ.

Trong một loạt các dòng tweet, ông đổ lỗi việc "thao túng" tiền tệ của Trung Quốc và EU đã làm tăng giá đồng đô la Mỹ.

Ông cũng chỉ trích động thái tăng lãi suất của Cục dự trữ Liên bang Mỹ hôm 20/7.

"Hoa Kỳ không nên bị trừng phạt vì chúng ta đang phát triển tốt. Biện pháp thắt chặt lúc này làm ảnh hưởng tất cả những gì chúng ta đã làm," ông viết trên Twitter.

Donald J. Trump

✔

@realDonaldTrump

....The United States should not be penalized because we are doing so well. Tightening now hurts all that we have done. The U.S. should be allowed to recapture what was lost due to illegal currency manipulation and BAD Trade Deals. Debt coming due & we are raising rates - Really?

Chính quyền Trump nói rằng chính sách bảo vệ các nhà sản xuất thép và nhôm của Mỹ là vấn đề an ninh quốc gia. GETTY IMAGES

Cuộc chiến thương mại nay thành hiện thực, Bộ trưởng Tài chính Pháp Bruno Le Maire cảnh báo khi các bộ trưởng G20 nhóm họp ở Argentina.

Chính sách thương mại hiện tại của Hoa Kỳ áp dụng thuế quan đơn phương dựa trên "luật rừng", ông nói.

Nhưng Bộ trưởng Ngân khố Hoa Kỳ Steven Mnuchin bảo vệ việc áp thuế này và kêu gọi EU và Trung Quốc mở cửa thị trường để cho phép cạnh tranh tự do.

Tuần trước, Tổng thống Mỹ Donald Trump mô tả EU là một kẻ thù trong lĩnh vực thương mại.

Ông Trump sau đó đe dọa sẽ áp thuế quan đối với tất cả hàng hóa trị giá 500 tỷ đôla nhập vào Mỹ trong bối cảnh căng thẳng thương mại gia tăng.

Mỹ có thâm hụt thương mại lớn với cả EU và Trung Quốc.

Các cuộc hội đàm kéo dài hai ngày tại Buenos Aires tập hợp các bộ trưởng tài chính và lãnh đạo ngân hàng trung ương của 20 nền kinh tế hàng đầu thế giới.

Nguyễn Xuân Hưng

Mỹ - Trung cưa xẻ (1)

Tôi có ý định viết một loạt bài về chiến tranh thương mại Mỹ -Trung. Về quan điểm, chỉ là phát triển các nhận định trong loạt bài "Trung -Việt vân vi" viết cách đây khoảng 1 tháng, khi mà cuộc chiến tranh Trung-Mỹ về thương mại chưa xảy ra, thị trường chứng khoán TQ chưa đỏ rực và các chí sĩ Việt Nam còn hân hoan rằng Mỹ sẽ đại bại, nhưng tôi đã khẳng định 2 điểm chính:

(1) Đây là cuộc chiến tranh không đơn thuần thương mại, mà là cuộc đấu chính trị nước TQ khó mà chống được.

(2) Khi mà Mỹ bắt tay Nga, tình hình Trung bắt đầu tồi tệ và Trung lên đỉnh nhờ thương mại thì sẽ chết bắt đầu từ thương mại.

Khi tôi viết những dòng này, Trăm (Trump) và Pu (Putin) đang vờn nhau ở Phần Lan. Chắc rằng Tập đang nín thở theo dõi. Và, ở một nơi gần, đệ tử của Tập cũng đang nhón gót nghển cổ nhìn. Cho nên, bài mở đầu này chưa nói gì trực tiếp đến Trung, mà theo dòng thời sự Mỹ- Nga để nhìn về thế tam quốc thời hiện đại.