Bauxite Việt Nam

Quan Thế Dân 

Bác sĩ, Tiến sĩ Y học

Năm nào cũng thế, Hà Nội cứ chuyển mùa là nhiều người đổ bệnh, chủ yếu là trẻ em và người già.

Trẻ em mắc các bệnh về đường hô hấp như viêm phế quản, viêm phổi... Người già còn mắc thêm cả bệnh tim mạch. Bệnh nhân sụt sịt bảo nhau "Giời độc quá" (!).

Trời bây giờ chưa lạnh cũng không còn quá nóng, thậm chí tiết thu đang mát mẻ, khắp nơi các nhiếp ảnh gia say sưa chụp ảnh những tia nắng thu xuyên qua vòm lá... cớ sao lại "đổ cho" thời tiết khắc nghiệt?

Nguyên nhân chính là nó: Bụi. Trong không khí có nhiều bụi thì ánh sáng mới rõ nét thành tia (giới nhiếp ảnh gọi là có ray). Bụi là nguyên nhân gây ra bệnh lý hô hấp và tim mạch khi tiết trời vào thu ở miền Bắc. Tác nhân này thỉnh thoảng bùng lên thành nỗi lo cho cả cộng đồng rồi lại bị quên lãng, thay vì được nghiên cứu để cải thiện, nên cứ đến mùa lại lơ lửng bay lên, gây bệnh cho con người.

Anh Khoa

Từ đầu năm đến nay mặc cho dịch bệnh và chính sách giãn cách xã hội được áp dụng, Hà Nội tiếp tục được gọi tên trong nhóm nước có nguồn không khí được xếp hạng ô nhiễm nhất trên thế giới.

Theo báo nhà nước, ghi nhận lúc 7h sáng ngày 28 tháng 4, hơn 50 điểm đo của Hệ thống theo dõi chất lượng không khí PAM Air cho thấy, chất lượng không khí Hà Nội ở ngưỡng xấu với chỉ số chất lượng không khí từ 150-200. Theo phân tích chỉ số, mức ô nhiễm này bắt đầu có hại cho sức khỏe mọi người.

Nhà máy nhiệt điện than đang được cho là nguyên nhân chính. Mặc dù trong một nội dung được EVN phát hành ngày 18 tháng 12 năm 2019, EVN khẳng định ô nhiễm không khí tại Hà Nội được cho do các nhà máy nhiệt điện nằm ở phía đông thủ đô là không chính xác.

Một nghiên cứu mang tên Dự báo chất lượng không khí tại Hà Nội và khu vực phía Bắc Việt Nam, dự án hợp tác giữa Viện Hàn lâm Khoa học và Công nghệ Việt Nam (VAST) và Viện Phân tích Hệ thống Ứng dụng Quốc tế (IIASA) của Áo, công bố tháng 10 năm 2018. Nghiên cứu cho thấy phát thải đến từ riêng ngành điện vào năm 2015 đóng góp dưới 10% ô nhiễm không khí Hà Nội. Và mô phỏng vào năm 2030, ngành điện có thể đóng góp tới 20% mức ô nhiễm PM2.5 tại Hà Nội.

“Mức tăng lớn nhất về nồng độ PM2.5 sẽ đến từ phát thải trong ngành điện”, nghiên cứu viết.

Các nhà máy điện than nằm trong chương trình của chính phủ để đáp ứng nhu cầu 2030 đạt mức 105-115 triệu TOE, năm 2045 đạt mức 160-190 triệu TOE được các tổ chức môi trường nghi ngờ, đánh giá sự phát triển là chưa chú ý đến các khía cạnh bền vững môi trường. (http://www.greenidvietnam.org.vn/tuyen-bo-ha-noi-cua-cac-lien-minh-kien-nghi-dung-trien-khai-xay-dung-cac-nha-may-nhiet-dien-than-moi-tren-lanh-tho-viet-nam.html)

Trong Hội nghị tổng kết hoạt động năm của ngành Công Thương, ngày 27 tháng 12 năm 2019, Thủ tướng Việt Nam Nguyễn Xuân Phúc khẳng định ”cần tiếp tục đẩy mạnh các dự án đang làm, nhưng nếu tiếp tục phát triển các dự án điện than mới, dư luận không đồng tình. Phát triển mới phải theo hướng năng lượng xanh”.

Mai Quốc Ấn

Núi rác Cam Ly từng đổ sụp, mùi hôi thối lan ra khắp vùng. Nay núi rác ấy bốc cháy và khói rác bay ảnh hưởng đến cả trung tâm Đà Lạt. Báo Thanh Niên viết Đà Lạt ngột ngạt vì khói rác. Nhưng nào chỉ có thế...

Khói do rác cháy chắc chắn có các độc tố. Nguy hiểm nhất là dioxin và furan. Chiến tranh đã lùi xa gần nửa thế kỷ nhưng hậu quả của dioxin vẫn còn đó. Và thực sự băn khoăn rằng liệu dioxin thực sự chỉ có từ chiến tranh? Hay nó từ hoạt động đốt rác của con người?

Lấy ví dụ về đốt vỏ xe nấu dầu FO. Hiện nay, điều tệ hại này vẫn diễn ra; và xin thưa, khói từ việc nấu vỏ xe lấy dầu FO có thể sinh ra dioxin. Hoạt động này ngày càng bí mật và điều đáng lo là nó được bảo kê. Không viết trong ngoặc kép hai chữ bảo kê vì tôi vừa xác định xong một điểm nấu dầu FO như vậy.

Đám đông vẫn thờ ơ với bảo vệ môi trường. Nhưng trong đám đông cũng đã có người nhận ra sự bất thường khi ngay tại Sài Gòn, trong một công ty cụ thể với 22/34 nhân viên là nữ đã có 6 trường hợp sẩy thai khi mang thai lần đầu. Và giả sử, nếu sinh ra một đứa trẻ có dấu hiệu nhiễm dioxin thì đó không phải “tại số” như cửa miệng nhiều người đâu!

Viễn Đông

Hình ảnh bầu trời Hà Nội hôm 27/9.

Nhiều nước phương Tây như Mỹ, Anh và Đức mới phát đi “cảnh báo đỏ” về tình hình ô nhiễm không khí “nguy hiểm” ở các thành phố lớn của Việt Nam như Hà Nội và TP HCM, khuyến cáo công dân của mình về tác động đối với sức khỏe của họ.

“Mức độ ô nhiễm không khí ở mức cao, thậm chí là nguy hiểm, xảy ra ở Việt Nam, đặc biệt là ở các thành phố lớn, có thể làm trầm trọng các bệnh về tim, phổi và hô hấp. Trẻ em, người già và những ai có tiền sử bệnh lý đặc biệt bị ảnh hưởng”, thông báo của Đại sứ quán Anh ở Hà Nội hôm 1/10 có đoạn.

Cơ quan ngoại giao của Anh cũng kêu gọi các công dân nước mình ở Việt Nam tìm kiếm thông tin về chất lượng không khí cũng như các biện pháp phòng ngừa trên trang web của Tổ chức Y tế Thế giới (WHO).

Đại sứ quán Anh cũng đưa ra lời khuyên các công dân nước mình truy cập một trang web có liệt kê Chỉ số Chất lượng Không khí Thế giới để xem tình hình ô nhiễm với thời gian thực ở một số thành phố ở Việt Nam.

Theo tìm hiểu của VOA tiếng Việt, trang web được lập nên năm 2007 ở Trung Quốc cung cấp thông tin về chất lượng không khí cho hơn 88 nước với hơn 11 nghìn trạm theo dõi ở 1000 thành phố lớn trên thế giới, trong đó có trạm quan trắc của Đại sứ quán Mỹ ở Hà Nội.

Thông tin tối 1/10 của trạm này cho thấy rằng chất lượng không khí ở Hà Nội ở mức màu đỏ, tức “không lành mạnh”, theo đó “tất cả mọi người có thể bắt đầu bị ảnh hưởng sức khỏe” và “các thành viên của các nhóm nhạy cảm có thể bị ảnh hưởng sức khỏe nghiêm trọng hơn”.

Tin cho hay, Bộ Ngoại giao Hoa Kỳ, phối hợp với Cơ quan Bảo vệ Môi trường Hoa Kỳ (EPA), “đặt máy giám sát chất lượng không khí trên nhiều cơ sở của mình trên khắp thế giới để cung cấp thông tin giúp bảo vệ sức khỏe của nhân viên và công dân Hoa Kỳ ở nước ngoài”.

Trong khi đó, một máy đo của Đại sứ quán Đức hôm 1/10 cũng ra cảnh báo đỏ rằng chất lượng không khí “không tốt cho sức khỏe”.

Dưới cảnh báo này, cơ quan ngoại giao Đức ở Hà Nội còn nói tới ảnh hưởng của việc ô nhiễm không khí tới sức khỏe.