Bauxite Việt Nam

Trường Sơn

08.09.2023

Để sản xuất nhôm oxit (alumina) từ quặng bauxite cần tiêu hao không ít nước sạch – một tài nguyên đang ngày càng cạn kiệt ở Tây Nguyên.

23/09/2019

Ở dự án Tân Rai và Dự án Nhân Cơ, công nghệ thải bùn đỏ vẫn là thải ướt. Hiện các nhà máy alumin trên thế giới dần từ bỏ công nghệ này để chuyển dần sang thải khô bùn đỏ. Theo Hội đồng giám sát và đánh giá kết quả chuyển giao và ứng dụng công nghệ, công nghệ thải ướt bộc lộ một số nhược điểm, cần tiếp tục nghiên cứu chuyển sang phương pháp thải khô hợp lý hơn. Đáng chú ý, dự án Tân Rai đi vào hoạt động từ 10/2013 nhưng đến nay vẫn chưa được cấp giấy xác nhận hoàn thành công trình bảo vệ môi trường phục vụ giai đoạn vận hành của dự án. Sau 9 năm triển khai các thiết bị ở nhà máy alumin và thiết bị tại một số hệ thống xử lý môi trường đã xuống cấp, khả năng tuổi thọ của các thiết bị này không được như mong muốn. … Theo Bộ Công Thương, công tác chuẩn bị đầu tư 2 dự án bô xít, sản xuất alumin của chủ đầu tư chưa tốt: lựa chọn quy mô, công suất, công nghệ các dự án,... chưa phù hợp, phải điều chỉnh nhiều lần làm kéo dài thời gian chuẩn bị đầu tư, tăng chi phí đầu tư, ảnh hưởng đến kế hoạch vốn chung của chủ đầu tư. Nhà thầu chính Chalieco còn hạn chế, thiếu kinh nghiệm đối với quặng bô xít gipxit vùng Tây Nguyên Việt Nam, thiếu am hiểu về luật pháp Việt Nam và điều kiện thời tiết ở Tây Nguyên. Do đó, từ khâu thiết kế công nghệ, quy trình vận hành, tổ chức thi công, thiết kế hồ thải bùn đỏ... đến nghiệm thu, quyết toán công trình đều có những vướng mắc, tồn tại. Công tác an ninh trật tự được đảm bảo, người nước ngoài làm việc tại dự án tuân thủ pháp luật Việt Nam về đi lại, cư trú và chưa phát hiện có hoạt động nghi vấn xâm phạm đến an ninh quốc gia.

Dự án Tổ hợp bô xit - Nhôm Lâm Đồng và Dự án Nhà máy sản xuất alumin Nhân Cơ ở Tây Nguyên đang lãi khủng nhờ giá bán lên cao. Hai dự án này do Nhà thầu Chalieco Trung Quốc thực hiện.

Giá tăng, lãi sớm và khủng

Bộ Công Thương vừa có báo cáo tổng kết, đánh giá tổng thể việc đầu tư thí điểm hai dự án bô xít Tân Rai và Nhân Cơ ở Tây Nguyên.

Dự án Tổ hợp bô xit - Nhôm Lâm Đồng (Dự án Tân Rai) có vốn đầu tư sau 3 lần điều chỉnh đã tăng từ hơn 7.700 tỷ lên trên 15.400 tỷ đồng.

Sau 5 năm đi vào vận hành sản xuất (tháng 10/2013 đến hết năm 2018), 3 năm đầu dự án bị lỗ. Từ năm 2017 dự án bắt đầu có lãi với số lãi ngày càng tăng mạnh. Nếu như năm 2017, số lãi chỉ mới là 379 tỷ đồng thì đến năm 2018, dự án đã lãi gần 1.800 tỷ đồng sau thuế.

Tính đến 31/12/2018, dự án còn lỗ 1.325 tỷ đồng, trong đó chủ yếu là số lỗ do chênh lệch tỷ giá (1.162 tỷ đồng).

Thành Luân

TKV đào tài nguyên đem bán, việc khai thác luôn tiềm ẩn hiểm họa môi trường..., vì vậy chuyên gia thấy lạ khi doanh nghiệp kêu khó với thuế, phí.

Với số lãi từ việc khai thác bauxite ở Tân Rai, Nhân Cơ, GS.TSKH Lê Huy Bá đề nghị kiểm toán vào cuộc để làm rõ thực hư mức độ chính xác của con số mà Bộ Công thương và TKV công bố. Còn đối với những bất cập về thuế, phí mà TKV phản ánh và đề nghị sửa theo hướng có lợi cho tập đoàn này, ông tỏ ra không đồng tình. Ông nhắc lại chủ trương khai thác bauxite từ xưa đến nay đã bị các nhà khoa học phản đối rất nhiều bởi hàm lượng bauxite thấp và sử dụng công nghệ Trung Quốc. "Bauxite Việt Nam phân bố theo kiểu da báo lỗ chỗ chứ không phải ở một vỉa sâu liên tục, khai thác dễ nhưng hiệu quả không tốt, đặc biệt không hoàn thổ được, mặt bằng sau khi khai thác không còn khả năng sử dụng để canh tác. Ở các nước khác, yêu cầu hoàn thổ được thực hiện rất nghiêm ngặt nhưng ở Việt Nam, chuyện này lại rất kém. Đối với việc vận chuyển bauxite khai thác được và thành phẩm, trước đây TKV tính làm cảng ở Kê Gà, Bình Thuận nhưng không thành, giờ chạy trên các tỉnh lộ cày nát hết đường.  Nỗi lo lớn nhất đối với các dự án bauxite chính là hồ bùn đỏ. Trong điều kiện biến đổi khí hậu, nếu không may vỡ đập ở độ cao 750-800 m thì đó sẽ làm thảm họa, lũ quét bùn đỏ sẽ đổ xuống hạ lưu là Đồng Nai, Bình Dương, TP.HCM khiến hệ sinh thái bị tiêu diệt", GS.TSKH Lê Huy Bá trăn trở. Từ đây, nhìn lại việc TKV than khó đối với thuế, phí dành cho việc khai thác bauxite và xuất khẩu alumin, ông thấy lạ và tự hỏi: TKV nói khai thác bauxite đã có lãi, nhưng đấy là lợi cho doanh nghiệp, còn thực tế Nhà nước được gì? Tài nguyên đất nước bị đào đem bán, chút thuế thu được không đáng kể giờ lại muốn điều chỉnh theo hướng có lợi cho doanh nghiệp thì cuối cùng Nhà nước chẳng được gì, thậm chí còn mất. "Tôi e rằng nếu tính toán đầy đủ ra, phải trả lại tự nhiên những gì mình đã lấy, môi trường ô nhiễm... thì cuối cùng không phải là lời như báo cáo mà là lỗ", vị chuyên gia nhấn mạnh. Vì thế, đối với nhà quản lý, GS.TSKH Lê Huy Bá cho rằng phải hết sức tỉnh táo, phải đặt lợi ích của người dân, của Nhà nước lên trên hết. Khai thác bauxite được gì, mất gì, nếu không lợi thì phải bỏ bởi làm ăn kinh tế phải như vậy.

Theo báo cáo tổng kết, đánh giá đầu tư thí điểm 2 dự án khai thác bauxite và sản xuất alumin Tân Rai (tỉnh Lâm Đồng) và Nhân Cơ (tỉnh Đắk Nông) gửi tới Thủ tướng Chính phủ, Bộ Công thương cho biết hai dự án này đã có lãi 2 năm qua.

Tuy nhiên, tính chung 3 năm đầu vận hành dự án (đến cuối năm 2018), bauxite Tân Rai vẫn lỗ khoảng 1.325 tỷ đồng. Với khoảng 30.000 tỷ đồng đã đầu tư, cả hai dự án này cần thêm 5-7 năm để hòa vốn.

Báo Tuổi trẻ dẫn lời lãnh đạo Tập đoàn Công nghiệp Than-Khoáng sản Việt Nam (TKV) than khó với  thuế phí. Chẳng hạn, đang có một số bất cập trong chính sách thuế, phí nên doanh nghiệp chưa được hưởng các ưu đãi thuế thu nhập doanh nghiệp.

Cùng với đó, mức thu phí bảo vệ môi trường với quặng bauxite theo quy định từ 10.000 - 30.000 đồng/tấn nhưng cả hai tỉnh Lâm Đồng, Đắk Nông đều thu phí tối đa 30.000 đồng/tấn là chưa có cơ sở thực tiễn, bởi nguồn gây ô nhiễm bùn đỏ từ các dự án bôxit đã được doanh nghiệp bỏ tiền xây dựng hồ chứa để xử lý. TKV đề nghị nghiên cứu điều chỉnh mức thu phí bảo vệ môi trường hai dự án.

16/09/2019

Với hai dự án Tân Rai, Nhân Cơ, mới đây cả Ủy ban Khoa học - công nghệ và môi trường của Quốc hội, Bộ Tài nguyên - môi trường (TN-MT) đã đưa ra nhiều khuyến nghị. Bộ TN-MT cho rằng hai dự án bôxit luôn tiềm ẩn những nguy cơ: bụi khí thải phát ra từ ống khói nhà máy, mùi khó chịu thoát ra từ khu vực khí hóa than; nguy cơ nước thải sản xuất nhiễm xút (kiềm) chảy ra môi trường xung quanh; nguy cơ vỡ đập hồ thải quặng, vỡ các khoang hồ bùn đỏ; và nguy cơ thẩm thấu kiềm xuống các tầng nước ngầm... cần được giám sát, có biện pháp phòng ngừa. Ủy ban Khoa học - công nghệ và môi trường của Quốc hội cũng bày tỏ lo ngại khi một số thiết bị công nghệ và hệ thống xử lý môi trường dự án bôxit Tân Rai đã bắt đầu hoen gỉ, xuống cấp...

TTO - Bộ Tài chính đang dự kiến tăng thuế xuất khẩu alumin từ 2% lên 5% doanh thu. Tập đoàn Công nghiệp than - khoáng sản VN (TKV) công bố nhiều vấn đề "bất cập" và đề nghị sửa theo hướng có lợi cho TKV.

• Bôxit Tân Rai và Nhân Cơ: thiết bị xuống cấp, nguy cơ ô nhiễm
  
• Đất tái định canh bôxit Tân Rai chưa tới tay dân đã 'bốc hơi'

Thân đập khoang số 2 - hồ chứa bùn đỏ alumin Nhân Cơ trong lần bị đứt gãy nghiêm trọng, sạt hàng trăm mét - Ảnh: TRUNG TÂN

Thanh Trúc

Hình minh họa dự án Bauxite

Được Gì Sau 10 Năm Khai Thác Bauxite Tây Nguyên?

Năm 2001, dự án khai thác Bauxite ở khu vực Tây Nguyên được Bộ Chính trị đảng cộng sản Việt Nam chuẩn thuận thông qua trong  đại hội đảng lần 9. Sau đó vào tháng 11/2007, Thủ tướng chính phủ lúc bấy giờ là ông Nguyễn Tấn Dũng đã ký quyết định phê duyệt, qui hoạch phân vùng, thăm dò, khai thác, chế biến, sử dụng quặng bauxite giai đoạn 2007-2015 với tầm nhìn đến 2025.

Đảng Cộng sản Việt Nam mong muốn Bauxite, quặng nguyên liệu chính để luyện nhôm, sẽ mang lại thu nhập lớn với trữ lượng bauxite ở Đắk Nông được ước tính khoảng 3,4 tỷ tấn và tại Lâm Đồng là 1 tỷ tấn.

Bất chấp mọi tranh cãi, kiến nghị, thỉnh nguyện thư cùng phản ứng gay gắt từ giới khoa học, các chuyên gia môi trường, các nhà địa vật lý cũng như các nhân sĩ trí thức trong nước, cho rằng không thể tiến hành dự án bởi nhiều mối nguy về môi trường, xã hội, quốc phòng, dự án bauxite Tây Nguyên vẫn tiến hành hoạt động. Hai cơ sở khai thác quặng bauxite ở Tây Nguyên là nhà máy Alumin Nhân Cơ tại tỉnh Đắk Nông và nhà máy Alumin Tân Rai ở tỉnh Lâm Đồng. Tổng mức đầu tư cho các dự án này đến năm 2029 được ước tính tối đa lên 250 ngàn tỷ đồng và nộp ngân sách ước tính khoảng 850 tỷ đồng, tạo công ăn việc làm cho khoảng 3.000 lao động.

Yếu tố Trung Quốc

Một trong những người đầu tiên lên tiếng yêu cầu nhà nước Việt Nam dừng dự án bauxite Tây Nguyên là Đại tướng Võ Nguyên Giáp. Yếu tố liên doanh khai thác với Trung Quốc là một trong những nguyên nhân phản đối giai đoạn đó.

Hình minh họa. Cố Đại tướng Vỗ Nguyên Giáp tại một cuộc họp ở Hà Nội ngày 10/7/2008 AP

Ngày 05/05/2019

Đỗ Thành Nhân

Những nhà độc tài thì nhìn đâu cũng thấy kẻ thù; đến nỗi gian hùng Tào Tháo đang ngủ vung kiếm chém kẻ thù trong giấc mơ hay giết cả gia đình ân nhân mổ heo đãi mình.

Với bản chất độc tài, mặc dù Đảng Cộng sản độc quyền quản lý nhà nước và xã hội nhưng họ nhìn đâu cũng thấy thế lực thù địch; đến nỗi xu thế phát triển xã hội bất bạo động, diễn ra một cách hòa bình cũng bị thù địch hóa thành “thế lực diễn biến hòa bình” vô hình. Thậm chí những “khẩu hiệu”, “trang web” cũng trở thành phản động.

Trước đây tôi đã viết bài “Khẩu hiệu phản động” (1) đăng trên các trang AnhBaSam, Bauxite. Bài viết “Trang web phản động” này kỷ niệm ngày AnhBaSam ra khỏi nhà tù nhỏ để tiếp tục “PHÁ VÒNG NÔ LỆ”. AnhBaSam - Nguyễn Hữu Vinh; một hạt giống đỏ, đảng viên, sĩ quan an hinh hiếm hoi được cộng đồng kính trọng.

Ngày 15/01/2013 tôi bị Trương Quang Rân, Phó phòng PA83 công an tỉnh Quảng Ngãi bắt, thu giữ laptop và nhiều tài nguyên thông tin, tài sản trí tuệ của bản thân (2).

Hòa Ái, RFA 2019-04-08

Tweet

Nhà máy Alumin Tân Rai xảy ra sự cố vỡ đê quai hồ chứa thải quặng bauxite hồi tháng 10 năm 2014. Courtesy: Ảnh chụp màn hình nld.com.vn

Bộ Công Thương, vào những ngày đầu tháng 4 cho biết hai nhà máy sản xuất alumin Tân Rai, ở Lâm Đồng và Nhân Cơ, ở Đắk Nông bắt đầu mang lại hiệu quả kinh tế nên sẽ đề nghị với Chính phủ và Quốc hội tăng công suất của hai nhà máy này và mở rộng đầu tư khai thác bauxite, ngành công nghiệp nhôm ở Tây Nguyên.

Giới chuyên gia nói gì liên quan thông tin vừa nêu?

Dự án bị phản đối

Dự án Bauxite Tây Nguyên từ năm 2001 được Bộ Chính trị Đảng Cộng sản Việt Nam thông qua tại Đại hội Đảng lần thứ IX và vào tháng 11/2007 được người đứng đầu Chính phủ là Thủ tướng Nguyễn Tấn Dũng ký phê duyệt.

Ngay từ đầu, dự án Bauxite Tây Nguyên đã gặp phải làn sóng phản đối mạnh mẽ từ giới chuyên gia khoa học lẫn kinh tế cùng nhiều nhân sĩ trí thức cũng như các quan chức cấp cao, Đại biểu Quốc hội và cả người dân bản địa vì cho rằng không có lợi cho quốc gia về nhiều mặt, nhất là sẽ gây ra hậu quả nặng nề cho môi trường của Việt Nam.

Chúng tôi trích dẫn lại ý kiến phản biện của Tiến sĩ Nguyễn Thành Sơn, một trong rất nhiều ý kiến mà Đài RFA ghi nhận 10 năm về trước:

“Nếu tiếp tục cho phát triển các dự án bauxite như cách làm hiện nay, về lâu dài cái giá phải trả của Việt Nam là không phát triển được cây công nghiệp trên vùng Tây Nguyên do thiếu nước ngọt, thổ nhưỡng đất bazan thay đổi và có nguy cơ làm mất và ô nhiễm nguồn nước ngọt để phát triển kinh tế cho các tỉnh vùng hạ lưu như Đồng Nai, Bình Dương, thành phố Hồ Chí Minh.”

Mặc dù vậy, Chính phủ Hà Nội vẫn cương quyết tiến hành vì ‘là chính sách lớn của Việt Nam”, qua lời tuyên bố của ông Thủ tướng đương nhiệm Nguyễn Tấn Dũng hồi năm 2009.

Kim Anh

Dãy "núi" chất thải án ngữ trước khu dân cư

Chiều ngày 4/10, Đoàn Đại biểu Quốc hội (ĐBQH) tỉnh Lâm Đồng cùng đại diện các sở, ngành liên quan đã tiến hành giám sát việc quản lý nước thải, khí thải, chất thải rắn... của Công ty TNHH MTV Nhôm Lâm Đồng, đơn vị quản lý và vận hành dự án Bauxite Tân Rai.

Đoàn đặc biệt quan tâm đến công tác xử lý chất thải rắn bởi hoạt động này gây ô nhiễm môi trường, khiến người dân địa phương bức xúc.

Theo phản ánh của người dân địa phương, thời gian qua, hoạt động chuyên chở, xử lý chất thải tại khu vực tập kết của Công ty TNHH Hùng Anh tại tổ 19 (thị trấn Lộc Thắng, huyện Bảo Lâm, Lâm Đồng) đã ảnh hưởng trực tiếp khoảng 20 hộ.

Xỉ than tại bãi thải chất cao như núi xếp hàng dãy án ngữ ngay trước khu dân cư, chỉ cách nhà dân một con đường. Thế nhưng bãi thải chỉ được phủ bạt che chắn một phần rất nhỏ; xung quanh không có tường rào, đê bao. Hệ thống mương nước quá nhỏ hẹp.

Bãi thải chỉ được phủ bạt một phần rất nhỏ

Hoạt động chuyên chở, đổ chất thải vào bãi tập kết (nhất là vào những ngày nắng) khiến bụi bay mù mịt vào nhà dân, gây ô nhiễm nguồn nước sinh hoạt, ảnh hưởng đến sức khỏe người dân.

Khi trời mưa lớn, nước chảy tràn qua mương vào nhà, kéo theo tro, bụi bẩn. Mặt khác, nước có chứa xỉ than, tro còn chảy xuống bên dưới vùng trũng, vùi lấp vườn cà phê và đầm chứa nước… ảnh hưởng đến hoạt động sản xuất nông nghiệp.

Chất thải tràn xuống vườn cà phê

Cây cà phê bị vùi lấp chết dần

Nguyễn Hữu Phước

Bài có bổ sung so với bài đăng trên Thời báo Kinh tế Sài Gòn số 25-2018.                                                                             Bauxite Việt Nam

Đến nay vừa tròn 10 năm thử nghiệm dự án bauxite trên Tây Nguyên theo ý kiến chỉ đạo của Bộ Chính trị tại Thông báo số 245/TB-TW.

Sau nhiều lần bị chậm tiến độ, từ năm 2013 đến nay, 2 dự án bauxite Tân Rai (Lâm Đồng) và Nhân Cơ (Đắk Nông) lần lượt đã đi vào hoạt động. Việc công khai minh bạch các kết quả hoạt động của hai dự án này đã không được thực hiện, dẫn đến việc đánh giá không khách quan ngay cả ở nghị trường Quốc hội.

Trùng Quang

18/08/2010 23:41

Hóa trang giống nhân vật trong phim Avatar để phản đối dự án của Vedanta tại London -  Ảnh: Reuters

Người bản địa và các nhà hoạt động môi trường Ấn Độ đã có chiến thắng đầu tiên trong cuộc chiến chống khai thác bauxite ở miền Đông nước này.

Hồi tháng 2.2010, 5.000 người thuộc bộ tộc Dongria Kondh leo lên khu đồi Niyamgiri, được cho là chỗ ở của Sơn thần Niyam Raja, và khẳng định đó là nơi thiêng liêng bất khả xâm phạm. Những người này đang nỗ lực bảo vệ vùng đất tổ của họ là Lanjigarh, khu vực giàu bauxite ở huyện Kalahandi, thuộc bang Orissa, miền Đông Ấn Độ. Theo hãng tin IPS, đây là hành động phản kháng mới nhất của các cộng đồng dân cư, các nhà hoạt động nhân quyền và môi trường chống lại dự án trị giá 2,13 tỷ USD của Tập đoàn khai khoáng Vedanta Resources Plc có trụ sở ở London (Anh).

Những hiểm họa thấy trước

Nhà máy nhôm của Vedanta, mỗi năm có thể sản xuất khoảng 1 triệu tấn ô-xít nhôm từ bauxite, đã đi vào hoạt động từ hơn 1 năm qua tại Kalahandi. Kể từ năm 2007, Vedanta nỗ lực xin phép mở rộng nhà máy lên 6 lần cũng như thực hiện dự án khai thác bauxite trên một diện tích rộng 721 ha. Tuy nhiên, dự án bauxite bị chựng lại do một đạo luật về bảo tồn rừng của Ấn Độ.

Phạm Huyền

Lao động Trung Quốc đi làm bằng xe buýt (Ảnh SGTT)

(VNR500) - Công trường tổ hợp dự án Bauxite nhôm Lâm Đồng đang có tới 922 người lao động Trung Quốc, trong đó có 140 người làm việc trên 3 tháng, vẫn chưa có hồ sơ và giấy phép lao động. 

Ban quản lý dự án tổ hợp Bauxite nhôm Lâm Đồng vừa có báo cáo tới Tập đoàn Than - Khoáng sản Việt Nam và UBND tỉnh Lâm Đồng về tình hình lao động người nước ngoài đang làm việc tại dự án.
Tính tới 15/6/2010, cả đại dự án này có tới 922 lao động là người Trung Quốc và 4 chuyên gia tư vấn là người Australia. Con số này áp đảo mạnh mẽ lượng công nhân Việt Nam có mặt ở dự án này.

Trong đó, có 223 người là quản lý, Kỹ sư. Công nhân Trung Quốc chiếm 699 người. Trong số này, lao động trên 3 tháng là 570 người và lao động dưới 3 tháng là 259 người.
Theo liệt kê của các nhà thầu Trung Quốc, số công nhân có giấy phép lao động mới chỉ có 408 người và 22 người mới đủ hồ sơ xin cấp phép lao động. 

Vũ Cao Đàm

Những người thích đùa của Azit Nêxin ngồi thư giãn quanh bàn cà phê bàn về việc trên mạng xuất hiện một bài viết xưng tên tác giả là “VCĐ, giảng viên về lý luận nghiên cứu khoa học của Học viện Hành chính quốc gia”, trong đó nêu nhiều ý kiến phê phán trang Bauxite Việt Nam, dựng đứng lên những chuyện không đâu, có ý bóng gió người chủ trì trang mạng từ phản biện đúng đắn ban đầu đã đi vào “cảm tính”, đưa nhiều bài viết “lồng ghép quan điểm tư tưởng cá nhân” để “đả kích chế độ XHCN”, rồi mở rộng sang chỉ trích những người khác thậm chí không hề xuất hiện trên BVN như ông Trần Khuê, hoặc phê phán TS Luật Cù Huy Hà Vũ là một “Luật sư cực đoan, chưa bao giờ có danh, có tiếng trong giới” thế mà “cũng được tung hô, ca tụng”… Mọi người hỏi nhau: “Không biết cái ông ký tên VCĐ này có phải là Giáo sư Vũ Cao Đàm không nhỉ? Giáo sư gì mà ăn nói linh tinh vậy?” Chuyện này đến tai anh Vũ Cao Đàm, và anh đã viết vài điều để tán gẫu với nhau cho chén cà phê có thêm hương vị. Sau đây là mấy lời góp chuyện của anh Vũ Cao Đàm.
Bauxite Việt Nam

Nguồn tin mà Dân luận đưa lên - thông qua lá thư gửi bạn của nhà nghiên cứu Nguyễn Trung - cũng phù hợp với nguồn tin do nhà văn Nguyên Ngọc trao đổi sơ qua với BVN tại buổi lễ tiễn đưa nhà thơ Hoàng Cầm chiều 11-5-2010. Chúng tôi sẽ có cuộc phỏng vấn nhà văn Nguyên Ngọc thật kỹ lưỡng về chuyến đi này của Đoàn khảo sát Bauxite ở Tân Rai và Nhân Cơ (Tây Nguyên) trong đó có Nguyễn Trung và Nguyên Ngọc. Mời bạn đọc đón đọc trong những ngày tới.

Bauxite Việt Nam