Bauxite Việt Nam

(Trả lời Đài BBC nhân 50 năm thành phố đổi tên)

Hoàng Thuỵ Hưng 

Ước gì: TP.HCM là một đại đô thị (Mega City) bao gồm các TP. Sài Gòn (hoặc Sài Gòn - Gia Định, Vũng Tàu, Thủ Dầu Một!) 

Lê Huyền Ái Mỹ 

Ngày 12/6, một lần nữa, thời điểm vận hành thương mại tuyến metro Bến Thành - Suối Tiên đã bị dời đến tháng 11/2024 (thay vì tháng 10). Một dự án chỉ cần khoảng 5 năm để hoàn thành thì nay 15 năm vẫn tiếp tục chờ. Cho nên, có đợi thêm 1 tháng thì lòng kiên nhẫn của người dân chẳng có gì thử thách hơn nữa.

Những hàng ghế chờ ở ga metro, còn “chờ” đến bao giờ?

Lê Huyền Ái Mỹ 

“Thu ngân sách TP.HCM năm 2023 mới đạt 95,07%” là tựa tin trên Tuổi trẻ. Tôi không thích cái chữ “mới” ấy, nó “cũ” một cách bất công với thành phố này khi ngày cuối năm nào cũng hộc tốc cào - cấu cho đủ chỉ tiêu.

1. Những ngày cuối năm, loanh quanh, vội vã. Chẳng phải vì quá bận (bởi bây giờ có thể giải quyết tất cả công việc cùng lúc trên chiếc điện thoại) mà chủ yếu là sợ dính món… kẹt xe vào bất cứ giờ nào, đường nào. Nhưng có khi nhờ vậy mà trong cái thoảng qua, thoáng chốc ấy lại nhìn thấy thành phố đẹp hơn!

Như ngang qua công viên Lê Văn Tám, đã sớm tạo cảnh hoa Tết, thỉnh thoảng người dân, du khách ghé chụp hình. Dừng lại ở cổng chính, một bên nhà giữ xe xập xệ, một bên là bờ tường nham nhở. Đi vào trong, ngay trước khu nhà của đơn vị quản lý công viên, đầy rác.

Lát sau, ra tới công viên Bạch Đằng. Chỉ cần được ở cạnh dòng sông, mọi thứ đều có thể trở nên đẹp và có sức sống hơn. Trước mấy tiểu cảnh hoa, nhiều chị em “rất Hội” bắn tim trong mọi tư thế, bất chấp cái nắng. Nhìn vui mắt hẳn. 

Lê Huyền Ái Mỹ

TP. HCM đang tổng kết nghị quyết 9 (chín nút).

Nhớ, sau tỷ lệ ngất ngưỡng 460/465 đại biểu Quốc hội bấm nút tán thành, đạt đến 93,69%, cứ ngỡ “đôi đũa thần” 54 sẽ giúp cho Sài Gòn cất cánh. Rồi thời gian cứ chậm rãi trôi, con số “9 lênh đênh” dạo qua khắp các phát biểu, hứa hẹn, triển khai, sắp xếp, mà đỉnh cao của nó có lẽ là thành tên gọi của năm chủ đề 2019.

TS Trần Du Lịch Chuyên gia kinh tế

1. Vị trí, vai trò của TPHCM đang đứng trước nhiều thách thức

Từ năm 1982, Bộ Chính trị đã xác định được vai trò trung tâm kinh tế của thành phố và trong quá trình mở cửa, hội nhập (năm 2002 với Nghị quyết 20 của Bộ Chính trị) đã "nâng tầm" thành trung tâm kinh tế, đô thị hiện đại so với các đô thị lớn trong khu vực ASEAN.

Thế nhưng đến nay, TPHCM đang đứng trước nhiều thách thức, đòi hỏi phải có động lực mới để tiếp tục phát huy truyền thống năng động sáng tạo vốn có của mình, hướng đến mục tiêu 2030 và 2045 theo tinh thần Đại hội Đảng lần thứ XIII.

Hiện nay, mặc dù TPHCM vẫn đóng góp hơn 1/5 GDP và gần 30% ngân sách của cả nước, nhưng tỷ trọng trong một số ngành và lĩnh vực như: tổng kim ngạch xuất-nhập khẩu; giá trị sản xuất công nghiệp, dịch vụ tín dụng - ngân hàng, thu hút đầu tư… so với cả nước đều giảm dần; chất lượng tăng trưởng kinh tế chưa được cải thiện đáng kể; chỉ số cạnh tranh địa phương giảm sút…

Thật vậy, trong giai đoạn 20 năm từ 1991-2010, tốc độ tăng GDP trên địa bàn TPHCM bình quân 10,5%/năm và cao hơn mức bình quân tăng trưởng GDP của cả nước khoảng 1,5 lần. Nhưng trong 10 năm trở lại đây (từ 2011-2020) những con số trên chỉ còn lần lượt là 7,2%/năm và 1,2 lần.

Năm 2020, lần đầu tiên tính từ ngày thống nhất đất nước (1975), tốc độ tăng trưởng kinh tế trên địa bàn thành phố chỉ bằng khoảng 45% so với tốc độ tăng trưởng chung của cả nước (1,4% so với 2,91%).

Dĩ nhiên là do nguyên nhân khách quan từ đại dịch Covid-19, nhưng qua tình hình này cũng cho thấy: khả năng chống chịu trước những biến động bất thường của kinh tế trên địa bàn thành phố rất yếu và qua đó cũng bộc lộ những bất cập và khả năng thích ứng của cơ cấu kinh tế trên địa bàn.

Phạm Đình Trọng

Triều đại Lê Thanh Hải đã để lại cho Sài Gòn bầu trời âm u, nặng nề, ngột ngạt, oan nghiệt Thủ Thiêm. Về trị nhậm đất Sài Gòn, ông Nhân không thể không về Thủ Thiêm. Nhưng chui ra khỏi ô tô, ông Nhân đi giữa hai hàng công an mặc dân sự nắm tay nhau giăng thành hai dây xích người. Ngăn cách với dân bởi hai hàng bạo lực công an đã từng đánh đổ máu dân Thủ Thiêm, làm sao ông Nhân về được với dân! Đi trong hàng rào bạo lực công an rồi ông Nhân tọt vào nhà kín có vòng trong vòng ngoài công an, mật vụ chìm nổi dày đặc bủa vây. Dân oan không được bén mảng đến gần. Chỉ có ít dân được công an chọn lọc kĩ càng mới được vào nhà kín gặp quan toàn quyền Nguyễn Thiện Nhân. Hình ảnh ông Nhân về Thủ Thiêm đi giữa hai hàng xúc xích bạo lực công an cùng với những lời hứa gió bay của ông Nhân đã làm tê tái niềm hi vọng, chờ đợi của người dân Thủ Thiêm, đã làm ngỡ ngàng, tưng hửng người dân Sài Gòn về Triều đại Nhân.

Chỉ là thành phố phương Nam nhưng Sài Gòn là nơi tụ nghĩa của những khí phách đi mở cõi. Nơi kẻ chợ phồn hoa của vùng đất mới, trẻ trung, giầu có và năng động để một thời được mang danh Hòn ngọc Viễn Đông, hòn ngọc của phương Đông xa xôi so với phương Tây tràn đầy ánh sáng. Với thế lực chính trị, với sức mạnh kinh tế và đặc thù văn hóa độc đáo, riêng biệt, Sài Gòn thực sự là một cõi riêng. Người đứng đầu cõi riêng Sài Gòn với cá tính mạnh mẽ của người mở đất sẽ tạo ra một triều đại riêng mang dấu ấn của lãnh chúa phương Nam.

Lãnh chúa phương Nam là người tử tế, có tầm vóc tương xứng với vị thế cõi riêng Sài Gòn, một lòng vì dân vì nước sẽ hạn chế, giảm bớt được sự tàn phá đất nước, kìm hãm kinh tế, tha hóa con người của học thuyết cộng sản tội lỗi, mở ra triều đại tốt đẹp cho mảnh đất Phương Nam, nêu gương sáng cho cả nước. Sau 1975, Sài Gòn đã có một thời ngắn ngủi như vậy. Thời Tổng bí thư Trường Chinh phải vào học cách tổ chức xã hội, quản lí sản xuất của Sài Gòn áp dụng cho cả nước. Chế độ tem phiếu thắt dạ dày người dân bị bãi bỏ. Sức sản xuất của nền kinh tế, sức sáng tạo của người dân được giải phóng.

Lãnh chúa phương Nam tầm vóc nhỏ bé, đầu óc tăm tối, lòng dạ tham lam độc ác sẽ kích hoạt, khuếch đại cái tệ hại, cái man rợ của học thuyết cộng sản lên cao nhất. Triều đại Lê Thanh Hải ngự trị suốt mười năm đầu thế kỉ 21 là một điển hình.

Triều đại Lê Thanh Hải là triều đại đẫm máu và nước mắt người dân Sài Gòn. Nơi đau thương nhất, nơi ghi tội ác rõ nhất triều đại Lê Thanh Hải là bãi gạch vụn mênh mông ở Thủ Thiêm. Nơi mộ táng những người mở đất cũng bị xe máy xúc bới tung lên. Nơi những bệ thờ Phật linh thiêng của những ngôi chùa trăm năm cũng bị xe ủi san bằng. Bình hương, hũ tro cốt người chết bị xích sắt xe ủi nghiền nát.

Triều đại Lê Thanh Hải, tập đoàn quan chức nhà nước bị tha hóa, tội phạm hóa đông đảo nhất, ghê tởm nhất. Bí thư, phó bí thư thành ủy, chủ tịch, phó chủ tịch thành phố, giám đốc sở mặc sức lộng hành, mặc sức vơ vét, mặc sức phạm tội. Hết ngàn tỉ này đến ngàn tỉ khác tiền của dân của nước tuồn vào túi nhóm lợi ích là đám quan chức tội phạm liên kết với lũ tư bản hoang dã.

Hà Nội ngàn năm văn hiến của văn minh sông Hồng. Với trầm tích văn hóa quá khứ tầng tầng lớp lớp, Hà Nội luôn tự ngắm mình, nặng lòng hướng nội. Là miền đất mới, lịch sử mở cõi chưa xa, chiều sâu quá khứ không lớn, không quá nặng lòng với hôm qua để ngoái lại tự ngắm mình, Sài Gòn vươn vai đứng lên, phóng tầm mắt nhìn ra thế gới và được thế giới ngỡ ngàng nhận ra. Sài Gòn Hòn ngọc Viễn Đông là sự ngỡ ngàng của thế giới khi nhận ra Sài Gòn. Hòn ngọc Viễn Đông tỏa sáng ra thế giới. Là miền đất mới không hoài cổ, mang sức vóc khai phá, Sài Gòn tự tin nhìn ra thế giới, tư tin hướng ngoại, mang bản sắc Sài Gòn làm giàu có tinh hoa nhân loại.

Hướng nội, Hà Nội chỉ là trung tâm của tam giác châu thổ sông Hồng, là thủ đô của nước Văn Lang, nước Đại Việt, nước Việt Nam Dân chủ Cộng hòa, tiền đồn khối cộng sản thời Hồ Chí Minh. Hướng ngoại đã cho Sài Gòn danh xưng Hòn ngọc Viễn Đông, sẽ cho Sài Gòn trở thành trung tâm của Đông Nam Á.

Trong địa chính trị, Sài Gòn là trung tâm Đông Nam Á. Trong phát triển đất nước, Sài Gòn thực sự là trung tâm phát triển sôi động nhất của dải đất hình chữ S. Từ lâu Sài Gòn đã là trung tâm kinh tế của cả nước. Kinh tế quyết định chính trị, quyết định đời sống văn hóa, quyết định cả vận nước. Trong tương lai không xa, Sài Gòn xứng đáng là thủ đô của nước Cộng hòa Việt Nam không cộng sản, hòa nhập thực sự với loài người, nhịp bước với thế giới văn minh.

Chuyển thủ đô vào Sài Gòn là trân trọng giao cho lịch sử lưu giữ, bảo tồn nền văn minh lúa nước sông Hồng lung linh nhưng ngưng đọng, khép kín, quẩn quanh, tù túng, nền văn minh mà con người quá nhỏ bé, thụ động, phụ thuộc quá nhiều vào hoàn cảnh xã hội và biến động thiên nhiên. Con người lúc nào cũng phải “Trông trời, trông đất, trông mây / Trông mưa, trông gió, trông ngày, trông đêm / Trông cho chân cứng, đá mềm / Trời yên, biển lặng mới yên tấm lòng”.

Trúc Giang

Đô thị tăng trưởng xanh là đô thị đạt được tăng trưởng và phát triển kinh tế thông qua các chính sách và hoạt động đô thị, nhằm giảm những tác động có ảnh hưởng bất lợi đối với môi trường và nguồn tài nguyên thiên nhiên.

Không khí ô nhiễm ở TP. HCM.

Thông tư đầu tiên được ban hành trong năm 2018 của Bộ Xây dựng có tên “Quy định về chỉ tiêu xây dựng đô thị tăng trưởng xanh”, hiệu lực thi hành kể từ ngày 20/02/2018.

Đô thị xanh thua đô thị tiền?

Trong Thông tư đánh số 01/2018/TT-BXD thì, “Đô thị tăng trưởng xanh là đô thị đạt được tăng trưởng và phát triển kinh tế thông qua các chính sách và hoạt động đô thị nhằm giảm những tác động có ảnh hưởng bất lợi đối với môi trường và nguồn tài nguyên thiên nhiên”.

Và, “Xây dựng đô thị tăng trưởng xanh là các hoạt động xây dựng, quy hoạch đô thị; lập và thực hiện chương trình phát triển đô thị; đầu tư phát triển đô thị hướng tới đô thị tăng trưởng xanh”.

Xanh, hiểu thuần theo nghĩa sắc màu, đó là màu xanh của cây cối nơi đô thị với chức năng là buồng phổi, đóng góp quan trọng trong quá trình trao đổi chất của môi trường sống đô thị, và còn có nhiều tác dụng trong tổng thể hệ sinh thái cảnh quan đô thị.

Nhịp độ công nghiệp hoá, đô thị hoá càng tăng, công việc của mỗi người càng bận rộn và căng thẳng, phát sinh căn bệnh dễ căng thẳng ‘xì-trét’. Cây xanh cảnh quan, hoa đẹp là những phương thuốc giúp cho con người thư giãn dễ chịu, giải toả những ức chế căng thẳng.