Bauxite Việt Nam

Lá thư dưới đây vốn đã được đăng trên trang Đàn chim Việt, nhưng có lẽ tác giả gửi gắm trong đó nhiều điều tâm huyết nên lại gửi đến BVN một lần thứ hai. Sau khi cân nhắc, chúng tôi xin vui lòng đăng lên để bạn đọc trong nước cùng LS Lê Công Định tham khảo, nếu có thể thì có sự phản hồi, bởi vì theo chúng tôi đây là một vấn đề thời sự rất đáng được trao đổi một cách bình tĩnh và thật thấu đáo để rộng đường dư luận.

Cũng vì quan niệm như vậy nên trong mấy lời mở đầu này, trước tiên, chúng tôi xin nêu lại một số nhận xét trực diện về lá thư của TS Nguyễn Quang A đã đăng trên Facebook của ông mà chúng tôi cố tóm lược và diễn đạt lại cho ngắn gọn và sáng rõ hơn. TS Nguyễn Quang A cho rằng tác giả Trần Lương đã có phần "ngộ nhận" khi nói LS Lê Công Định "vui mừng và hy vọng" vào EVFTA vì Hiệp ước này sẽ “Buộc VN phải thành lập các công đoàn độc lập; buộc VN phải tôn trọng nhân quyền; buộc VN phải cải cách hệ thống pháp lý”, trong khi nhìn vào chữ nghĩa của Lê Công Định, cách nói của LS Định là chừng mực chứ không quyết đoán và cụ thể hóa đến như trên: "EVFTA buộc nhà nước Việt Nam phải thừa nhận quyền thành lập các công đoàn độc lập của người lao động, nhờ đó họ không còn là công cụ của đảng cầm quyền nhân danh "đội quân tiên phong của giai cấp vô sản". Giai cấp vô sản thực sự ở Việt Nam rồi đây sẽ có tổ chức đại diện đúng nghĩa cho quyền lợi của mình, chứ không phải công đoàn giả hiệu của nhà nước". Nói cách khác, theo TS Nguyễn Quang A, EVFTA đúng là buộc chính quyền VN phải CÔNG NHẬN quyền... của người dân thật đấy, nhưng EVFTA không buộc được chính quyền VN phải trao cho dân một cách đương nhiên những quyền ấy. Các thứ quyền này dân Việt "còn phải đấu tranh chán chê thì mới có". Và nếu ai nghĩ rằng đó là những quyền đương nhiên dân VN được hưởng hẳn "sẽ sớm thất vọng", bởi "không tự mình giành lấy quyền ấy thì chẳng bao giờ 'sung rụng vào miệng', cho dù EU có rung cây hay tạo gió đi nữa".

Về phần chúng tôi, thiển nghĩ, đây là một vấn đề mà trong hoàn cảnh tréo ngoe về nhiều mặt giữa tổ chức cầm quyền và đảng thống trị với đông dảo dân chúng bị trị như hiện tại, người VN sẽ có sự chia rẽ sâu sắc trong quan điểm giữa 2 phe ủng hộ và phản đối là không có gì đáng lạ. Chỉ có thời gian và thực tế mới chứng minh được phe nào đúng, hoặc cả hai phe vừa đúng vừa sai. Giống như khi Mỹ dỡ lệnh cấm vận cách đây vài thập niên thì Việt Nam vừa có bước tiến lại vừa có bước lùi. Trong khi hàng hóa và công nghệ từ các nước văn minh ồ ạt nhập vào, tiền vay ưu đãi từ ngân hàng của các nước văn minh cũng đổ vào khiến mặt bằng chung của kinh tế đất nước có sự chuyển biến, một bộ phận lớn người dân thành thị giàu có lên, tầng lớp doanh nhân xuất hiện với mọi phương pháp và thủ đoạn làm giàu, thì môi trường cũng bị bức tử, văn hoá xuống cấp nghiêm trọng và các nhóm lợi ích hình thành, khuấy đảo nhung nhúc đằng sau mọi hoạt động của bộ máy, mức độ tham nhũng trong tầng lớp quan chức ngày càng trở nên kinh hoàng, nợ công tăng chóng mặt. Thử nghĩ, giữa hai mặt được và mất, ta có nên vì cái mặt mất mà khước từ dỡ bỏ cấm vận hay không, nghĩa là trở lại thúc thủ trong nghèo đói và dốt nát lạc hậu hay không, hay là chủ động đón đợi thời cơ, tiếp nhận giao thương quốc tế, để đến nay đã có rất nhiều con em được đi ra ngoài học hỏi cái hay mang về trong nước, làm cho trí tuệ tuổi trẻ nói chung được nâng cao hơn trước rất nhiều, và dù kẻ cầm quyền có độc tài đến mấy thì một xã hội dân sự tự nó cũng đã từng bước hình thành, bộ máy công an làm gì cũng không đàn áp nổi? Cân nhắc mọi lẽ, chúng tôi nghiêng về cái mặt được mà không quá bi quan với mặt mất.

Cũng vậy, việc ký kết EVFTA là một xu hướng hội nhập không thế tránh khỏi cho một đất nước vẫn còn rất nhiều tiềm năng với dân số trẻ như Việt Nam. Tuy nhiên, để nắm bắt được những thuận lợi cũng như đối phó với những thách thức mà cơ hội mang lại từ EVFTA, thì chỉ có Chính phủ và người dân VN mới là những chủ thể có ý nghĩa quyết định. Chính phủ thì ai cũng đã biết là nó độc tài, vì nó gắn chặt với quyền lợi của một đảng độc tài và suy thoái. Nghĩa là những hiện thực được tác giả Trần Lương phơi bày trong lá thư nói chung đều xác đáng. Nhưng còn nhân dân nữa chứ. Chẳng lẽ vì một thể chế độc tài bao nhiêu lâu nay đã kìm hãm người dân trong vòng tăm tối, tước mất đi của dân những quyền cơ bản mà dân các nước văn minh từ lâu đã được hưởng, mà nay ta đành quyết tình “be bờ đặp đập” ngăn chặn bằng được cái xu thế hội nhập tất yếu mà hai Hiệp ước vừa được EU thông qua rõ ràng là những “chiếc cầu dẫn”, sẽ dẫn dắt nhân dân cả nước đi đến với những cơ hội để thử thách vận may nhằm thay đổi số phận của mình?

Và ngay cả với thể chế thì ngẫm cho cùng, cũng có điều tương tự. Khi chúng ta làm cái việc “be bờ đắp đập” ngăn chặn con đường nó đến với Hiệp định EVFTA, tức là đẩy thể chế đến thế cùng, chẳng lẽ ta không hiểu rằng “tức nước vỡ bờ” là một quy luật, nó lại không thể liều lĩnh ngả hẳn vào vòng tay đàn anh độc tài của nó – một đế chế độc tài gớm ghiếc nhưng đang ở thế cực mạnh vì nhiều tiền lắm của – để càng đưa dân tộc đến gần sát với nguy cơ có thể rơi xuống vực thẳm lúc nào không biết và không tài nào cưỡng lại, hay sao? Bấy giờ ta sẽ tính thì có phải là quá muộn không?

Không có bữa trưa nào là miễn phí. Chẳng có ông EU hay Mỹ nào làm thay ta được cả. Đắm chìm trong bi quan để rồi không được cái gì hết, thậm chí mất sạch sanh, hay lạc quan để xốc tới, chúng tôi nghĩ, tự nó trong câu hỏi, một đáp án khả thi cũng đã bày sẵn.

Bauxite Việt Nam

Vâng, đây đúng là những quả lừa, khi mà người dân đã không thể nén chịu được nữa, lên tiếng đòi công lý. Những tiếng nói ấy tuy rất ôn hòa song lại có một sức dội hơn cả bom nổ, đủ rung chuyển nhiều thứ ghế. Cho nên không lạ gì đám ngồi trên ghế đang như đà điểu phải rúc đầu vào cát để “không nghe không biết”, hoặc cứ như đèn cù ra sức chối lộn quanh. Nhưng ai cũng thừa hiểu, đây là loại đà điểu có nọc độc, một mặt chúng rúc đầu vào cát, một mặt vẫn thừa cơ phun độc để làm bà con rã rời. Đó là gì? Xin thưa: nguyên tắc tính đảng trong buổi đảng đã ở vào tình thế mạt vận.

Bauxite Việt Nam