Bauxite Việt Nam

Hạo Nam

2026.10.26

Vai trò giám sát của người dân đang bị gạt ra rìa.

Phiên khai mạc kỳ họp thứ hai Quốc hội khóa 16 (NHAC NGUYEN/AFP)

Thái Hạo

Van Hiep Nguyen

Đây chính là điểm nghẽn nhất của thể chế: lãng phí, kìm chân nhau (trống đánh xuôi kèn thổi ngược) và càng nhiều ban bệ càng nhiêu khê, hành (dân) là chính.

Xuân Bắc

Bộ CA là bộ tiêu ngân sách đứng thứ mấy chắc ô. Lâm biết? Bộ nào được sử dụng 85% tiền phạt vi phạm trong lĩnh vực giao thông? Bộ nào đẻ ra Lực lượng cs cơ động kỵ binh, đẻ ra phương tiện xe đạp để cs khu vực sử dụng thời 4.0? Bộ nào có cái giấy chứng minh nhân thân mà làm đi làm lại mấy lần?

PB này cũng giống PB của ô Phúc: 30% công chức sáng cắp ô đi, tối cắp ô về.

Hãy cho nhân dân thấy hành động, thay vì chỉ nghe lời nói!

Chinh Khanh

Sáng đi công chứng ở ủy ban hết 10.000 đồng, tôi hỏi biên lai thu tiền đâu cán bộ nhìn tôi như từ hành tinh khác tới, rồi cuối cùng cũng không có biên lai luôn. Một sự thất thoát không hề nhỏ đối với ngân sách.

Tống Khánh

Đơn giản nhưng chính là dân chủ. Nên quá khó để thực hiện. Đơn giản là chừng nào mà qui định ngành công an được hưởng 85% tiền phạt chưa được bãi bỏ thì lời nói của bác tổng sẽ vẫn chỉ là mong muốn chứ khó thành hiện thực.

Hoàng Vũ Mai

Có ngài to to nào đó đã nói trước nghị trường vài năm trước đây đại ý là: đội ngũ công chức của ta hiện tại có tới 30% sáng cắp ô đi, tối cắp về. 30% có cũng được không có cũng được. Chỉ có 30% là thực sự làm việc có hiệu quả. Điều này thật sát với thực tế. Từ đó mà suy ra: bộ máy thì quá cồng kềnh nhưng hầu như không làm gì hoặc làm chỉ là để chống đối, qua loa, đại khái. Chỉ có 1/3 là thực sự làm việc có hiệu quả thì hỏi cái lượng dôi dư kia lãng phí đến nhường nào?

Hiền Minh

Tán thành! Đây cũng chính là một hợp phần của thể chế chính trị dung nạp (inclusive political institution) mà Daron Acemoglu, Simon Johnson và James A. Robinson chủ trương. Trong một thể chế dung nạp, năng lực đóng góp cho sự thịnh vượng chung của mọi cá nhân đều phải được khơi gợi, cổ vũ, bảo vệ. Không thể giữ khư khư việc chung cho chỉ một nhóm người. Ba ông mới nhận giải Nobel kinh tế 2024 nhờ những nghiên cứu về cách thức các thể chế được hình thành và tác động đến sự thịnh vượng của quốc gia.4

Van Hiep Nguyen

Hiền Minh Thế giới có những bộ óc thông minh, họ phát hiện ra những quy luật để vận hành xã hội tốt nhất. VN không thể một mình một đường đi không giống ai được. Học từ thế giới, sẽ bớt đi những sai lầm, tổn thất do thiếu hiểu biết.

Mấy hôm nay báo chí đồng loạt đăng tải lời phát biểu của ông TBT Tô Lâm về tình trạng 70% ngân sách đang phải dùng để chi cho một bộ máy nhà nước công kềnh, kém hiệu quả và đòi hỏi cấp bách phải tinh gọn. “Nuôi nhau hết rồi còn đâu mà tiền. Còn có 30%. Tiền đâu để quốc phòng an ninh, tiền đâu để xóa đói giảm nghèo, an sinh xã hội?”.

Tôi nghĩ, cách nhanh nhất, dễ nhất, đơn giản nhất và hiệu quả nhất để tinh gọn bộ máy và tiết kiệm ngân sách mà chi cho quốc phòng, xóa đói giảm nghèo, an sinh xã hội..., là hãy để người dân được thực sự tham gia vào giám sát, quản lý bộ máy nhà nước, quản lý và xây dựng xã hội nói chung. “THỰC SỰ” tức là không phải chỉ dừng lại trên giấy và khẩu hiệu. Tức là người dân phải có tiếng nói, phải được quyền lên tiếng thông tin, đưa tin, phản ánh về mọi vấn đề mà họ nhìn thấy, nghe thấy, gặp thấy. Phải có luật và cơ chế để bảo vệ và tạo mọi điều kiện cho người dân thực hiện quyền của mình, lúc ấy, chính họ sẽ làm thay rất nhiều công việc của các bộ phận, cơ quan, ban ngành, đoàn thể; hay nói cách khác là không cần đến những ban bệ ấy nữa.

Vụ việc ông Nguyễn Văn Bình – một người dân ở Nha Trang kiện Chủ tịch Ủy ban Nhân dân tỉnh Khánh Hòa vì từ chối cung cấp thông tin theo Luật Tiếp cận thông tin 2016 đã thu hút sự chú ý đặc biệt của công luận trong những tuần qua. Tuy phiên tòa chưa có kết quả do phải tạm dừng để bổ sung chứng cứ và người tham gia tố tụng nhưng vụ án hành chính đầu tiên về thực hiện quyền tiếp cận thông tin này đã được xem là một sự khích lệ để người dân, doanh nghiệp và cả giới báo chí đấu tranh cho quyền hiến định quan trọng này của mình.

Ảnh minh họa: Nhà báo bị ngăn cản không được chụp ảnh một phiên tòa tại TP.HCM. AFP

Từ vụ kiện đầu tiên về quyền tiếp cận thông tin…

TAND tỉnh Khánh Hòa đã đưa ra xét xử sơ thẩm vụ án ông Nguyễn Văn Bình (ngụ tại TP Nha Trang) khởi kiện Chủ tịch UBND tỉnh Khánh Hòa về việc từ chối cung cấp giấy chứng nhận đầu tư sân golf do UBND tỉnh đã cấp cho Công ty TNHH Hoàn Cầu tại dự án khu du lịch và giải trí Sông Lô, TP Nha Trang trong ngày 4-5/5/2021.

Theo ông Bình, từ năm 2001, gia đình ông đã bị ảnh hưởng bởi việc UBND tỉnh Khánh Hòa thu hồi đất, giao cho Công ty Hoàn Cầu thực hiện dự án khu du lịch - giải trí Sông Lô. Để có tài liệu, thông tin chính xác cung cấp cho cơ quan chức năng giải quyết khiếu nại, ông Bình có đơn yêu cầu UBND tỉnh Khánh Hòa cung cấp thông tin, trong đó có giấy chứng nhận đầu tư sân golf do UBND tỉnh cấp cho Công ty Hoàn Cầu. Theo ông Bình, yêu cầu này của ông được đưa ra dựa trên căn cứ Luật Tiếp cận thông tin (TCTT) năm 2016. Tuy nhiên, ngày 16/6/2020, Chủ tịch UBND tỉnh Khánh Hòa, đã ký công văn từ chối cung cấp các thông tin cho ông Bình với lý do nếu cung cấp thì sẽ xâm phạm đến quyền lợi hợp pháp của Công ty Hoàn Cầu.

Trao đổi với RFA, đại diện một tổ chức NGO hoạt động nhiều năm trong lĩnh vực thúc đẩy quyền tiếp cận thông tin ở Việt Nam cho biết tổ chức của bà rất quan tâm tới vụ kiện này vì đây là vụ án hành chính đầu tiên khởi kiện về thực hiện quyền tiếp cận thông tin theo Luật TCTT 2016. Theo bà, mặc dù quyền tiếp cận thông tin là một trong những quyền cơ bản nhất nhưng kể từ khi có hiệu lực đến nay (1/7/2018), luật này vẫn “chưa đi vào cuộc sống” và cả người dân lẫn giới phóng viên báo chí “vẫn ít thực hành quyền của mình”. Bà cho biết trên thực tế, còn nhiều cán bộ tại các cơ quan nhà nước (CQNN) chưa nhận thức được trách nhiệm của mình trong việc cung cấp thông tin theo yêu cầu của người dân khiến người dân không thấy tin tưởng vào việc có thể yêu cầu CQNN cung cấp thông tin. Bên cạnh đó cũng còn nhiều người dân vẫn xem việc yêu cầu CQNN cung cấp thông tin cho mình là mối quan hệ “xin-cho” nên còn lúng túng, e ngại khi phải đưa ra yêu cầu về những thông tin có ảnh hưởng trực tiếp đến quyền và lợi ích hợp pháp của mình.

Quốc Phương - BBC News Tiếng Việt

Vụ nước máy ô nhiễm ở Hà Nội cho thấy năng lực quản lý rất kém của các nhà quản lý và chính quyền, tuy nhiên để xử lý triệt để vấn đề, cần phải xem xét trách nhiệm, trong đó có cả trách nhiệm hình sự, dân sự và kinh tế của các bên liên quan để xảy ra sự việc, theo khách mời Bàn tròn thứ Năm của BBC Tiếng Việt.

Người dân Hà Nội dùng xô chậu nhận nước từ xe bồn thay thế cho nước máy bị ô nhiễm vào trung tuần tháng 10/2019. Ảnh: GETTY IMAGES

Trách nhiệm chính trị cũng được các khách mời đề cập, trong đó có nhắc đến việc cải cách tư pháp, đằng sau việc đảm bảo xử lý pháp luật nghiêm minh ở Việt Nam để ngăn ngừa những sai phạm trong đó có sai phạm trong quản lý của chính quyền và quản lý dịch vụ công gắn với dân sinh, mà từ sau khi Chủ tịch nước Trần Đại Quang qua đời, dường như vẫn 'trì trệ'.

Trước hết, từ Viện Nghiên cứu Phát triển Xã hội (ISDS) trực thuộc Liên hiệp các Hội Khoa học & Kỹ thuật Việt Nam, Tiến sỹ xã hội học, Viện trưởng Khuất Thu Hồng bình luận với Tọa đàm hôm 17/10/2019 về vụ ô nhiễm nước cấp, nước máy ở thủ đô của Việt Nam:

Những vụ việc như thế này cực kỳ nghiêm trọng và nó phản ánh một thực tế là năng lực của những người quản lý, năng lực của những người cung cấp dịch vụ, trách nhiệm của họ rất là thiếu Tiến sỹ Khuất Thu Hồng

"Tôi cho rằng những vụ việc như thế này cực kỳ nghiêm trọng và nó phản ánh một thực tế là năng lực của những người quản lý, năng lực của những người cung cấp dịch vụ, trách nhiệm của họ rất là thiếu và ở đây còn vấn đề nữa là cơ chế phản hồi khiếu nại ở Việt Nam rất yếu.

"Người dân bức xúc, giận dữ, lo lắng, nhưng mà không biết nói ở đâu, không biết phản hồi đi đâu, không biết làm như thế nào cả. Chỉ có biết kêu ca với nhau, rồi than vãn và chịu đựng.

"Thế thì tôi nghĩ hệ thống này rất là có vấn đề ở những cái mà liên quan trực tiếp đến đời sống của người dân.

"Chúng ta nghe được những chuyện như là thuốc giả, nghe về những chuyện là người dân có những vấn đề về sức khỏe không được chăm sóc đến nơi, đến chốn, những câu chuyện về nâng điểm, rồi bây giờ là câu chuyện về nước sạch".

Nhà xã hội học Khuất Thu Hồng cho rằng vấn đề rất nghiêm trọng và cũng bộc lộ việc thiếu năng lực của nhà quản lý, nhà cung cấp dịch vụ. Ảnh: BBC/BÀN TRÒN THỨ NĂM

Bàn về vấn đề trách nhiệm quản lý, và trách nhiệm chính trị, nhà báo tự do, blogger Ba Sàm Nguyễn Hữu Vinh nói:

"Khi mà nói về trách nhiệm quản lý, tôi muốn nhìn ngược lại vấn đề này, tức là vấn đề quy hoạch đô thị và tổ chức đô thị và nhìn rộng ra toàn quốc là tất cả những vấn đề như thế này, như là một độc giả BBC nói là không phải chỉ có ở Hà Nội, mà ở toàn quốc và ở rất nhiều lĩnh vực.

"Sự phát triển mở rộng thành phố Hà Nội là quá mức, đó là một hậu quả làm cho hệ thống quản lý không thể đủ sức để chịu đựng và có đủ trình độ để quản lý xã hội, còn có nhiều lý do khác nữa.

"Và thứ hai nữa trách nhiệm. Cái này trong nhiều vụ việc rất là rõ rồi, trách nhiệm là tất cả những chuyện xảy ra thì đều không có, hoặc rất là ít những người phải chịu hậu quả".

Thảo Vy

Câu trả lời quen thuộc từ cơ quan chức năng: “Được, nhưng phải theo đúng trình tự của pháp luật!”.

Nước mắt Lộc Hưng

Cũng vì ‘đúng trình tự’, nên lâu nay không thể có một cuộc đình công nào của người lao động được nhìn nhận là ‘đúng pháp luật’. Thắc mắc khác: nếu chính quyền đã bất chấp ‘trình tự pháp luật’, thì tại sao lại buộc người dân phải theo ‘đúng trình tự’?

“Trong trường hợp xảy ra vừa rồi ở khu vườn rau Lộc Hưng, phường 6, quận Tân Bình, Sài Gòn, tôi cho rằng một loạt hành vi trong cưỡng chế nhà xây dựng không giấy phép, tự ý cắm ranh trên đất của người dân sử dụng hợp pháp được pháp luật dân sự bảo hộ mà chính quyền đã dùng lực lượng vũ trang để trấn áp thực hiện, bất chấp Luật Đất đai cùng các quy định của pháp luật về vấn đề này, thì việc người dân tức khắc phản ứng bằng những hành động, lời nói để bảo vệ quyền lợi và tài sản của mình là phù hợp pháp luật của phản ứng tự vệ.

Việc hình sự hóa một giao dịch dân sự, cho thấy thêm lần nữa chính quyền quận Tân Bình đã tự cho mình quyền đứng trên pháp luật; điều mà chính quyền quận 2 từng đối xử với cư dân Thủ Thiêm, khiến khoét sâu thêm sự xa cách, mất lòng tin của người dân vào đảng cầm quyền”. Luật gia Lê Đức Du, Hội Luật gia Việt Nam, nhận định.

Trúc Giang

Có nhận xét rằng: trong cơ chế lãnh đạo quản lý đất nước theo kiểu độc đảng toàn trị hiện nay thì bất cứ người nào trong bộ máy cũng đều có thể đi đến chỗ tha hóa. Chức càng cao thì tha hóa càng mạnh. Hãy xem như ông Nguyễn Thiện Nhân, ông vốn là con nhà tử tế (cha ông là GS Bác sỹ Nguyễn Thiện Thành); bản thân ông trước đây thuộc về một số ít trong giới quan chức cao cấp được dư luận nhìn nhận là “sạch”; ông chưa có điều tiếng gì về chuyện tham ô tham nhũng. Ông lại là người có thực hàm thực học, là quan chức rất ít trong Bộ Chính trị có khả năng nói chuyện trực tiếp với người nước ngoài mà không cần phiên dịch.

Nguyễn Tường Thụy

Buổi trưa hôm nay 15/6/2018, trên mạng xã hội facebook có chương trình phát trực tiếp chất vấn các đại biểu Quốc hội đoàn đại biểu Quốc hội TP Hà Nội. Thực hiện chương trình là chị Nguyễn Thị Tâm, dân oan Dương Nội (quận Hà Đông) và cộng sự.

Đây là một chương trình rất đặc biệt, một hình thức thực hiện quyền giám sát của cử tri đối với các đại biểu Quốc hội rất độc đáo. Trong thời gian phát có tới 7000 người theo dõi. Cho đến lúc này, tức 7 giờ sau, chương trình đã có 7057 chia sẻ, 5000 like.

Chúng tôi một nhóm trí thức có tuổi, từng trải và có kinh nghiệm, trước mắt gồm bảy người – nhà văn Nguyên Ngọc (Hội An), nhà thơ Hoàng Hưng (Sài Gòn), Linh mục Giuse Maria Lê Quốc Thăng (Sài Gòn), PGS Hoàng Dũng (Sài Gòn), GS Nguyễn Huệ Chi (Hà Nội), PGS Mạc Văn Trang (Hà Nội) và TSKH Nguyễn Quang A (Hà Nội) – thống nhất lập nhóm có tên là “LÃO MÀ CHƯA AN”.
Nhóm sẽ đưa ra những ý kiến, nhận xét, nhận định của mình về những diễn biến xã hội mà chúng tôi  nghĩ là quan trọng, có ảnh hưởng đến nhiều người và đời sống xã hội Việt Nam trên tinh thần ôn hoà, xây dựng nhằm góp phần kiến tạo: