Bauxite Việt Nam

Phạm Thanh Vân | Dự án Đại Sự Ký Biển Đông

Hình ảnh vệ tinh mới nhất của Đá Hải Sâm cho thấy Trung Quốc đang triển khai hoạt động xây dựng trên toàn bộ thực thể, ước tính phạm vi trải dài 15 km². Một lượng lớn tàu cuốc, tàu hỗ trợ xây dựng đang tập trung tại đây vào ngày 9 tháng 3 năm 2026. Ảnh: Damien Symon.

Hiến chương Liên Hợp Quốc và luật pháp quốc tế hiện đại nghiêm cấm việc sử dụng vũ lực để chiếm đoạt lãnh thổ của quốc gia khác. Quần đảo Hoàng Sa bị Trung Quốc chiếm đóng hoàn toàn thông qua việc sử dụng vũ lực. Hành động này không mang lại danh nghĩa chủ quyền hợp pháp cho bên chiếm đóng. Không một quốc gia nào trên thế giới được phép công nhận yêu sách chủ quyền hình thành từ hành vi chiếm đoạt bằng vũ lực như vậy.

Tuy nhiên, nguyên tắc này chỉ có hiệu lực thực tế nếu bên bị thiệt hại tiếp tục duy trì sự phản đối. Nếu Việt Nam từ bỏ danh nghĩa chủ quyền, điều này đồng nghĩa với việc Việt Nam và cộng đồng quốc tế mặc nhiên thừa nhận và hợp pháp hóa một hành vi vi phạm nguyên tắc cơ bản của luật quốc tế.

TS. Ngô Vương Anh

4/2/2026

Nhà xuất bản Khoa học xã hội đã công bố cuốn sách Quá trình xác lập và thực thi chủ quyền của Việt Nam tại Hoàng Sa, Trường Sa thời thuộc Pháp vào tháng 12/2025. Tác giả – GS. TS. Hồ Sĩ Quý, đã có những phân tích, diễn giải, lập luận, chứng minh đầy thuyết phục dựa trên các nguồn tài liệu phong phú, đặc biệt là tài liệu trong thời kỳ Việt Nam dưới chế độ thuộc địa của Pháp.

GS.TS. Hồ Sĩ Quý

Trích từ Chương 4, sách QUÁ TRÌNH XÁC LẬP VÀ THỰC THI CHỦ QUYỀN CỦA VIỆT NAM TẠI HOÀNG SA, TRƯỜNG SA THỜI THUỘC PHÁP của  GS.TS. Hồ Sĩ Quý (Viện Hàn lâm Khoa học xã hội Việt Nam), do Nxb. Khoa học xã hội xuất bản tại Hà Nội, tháng 12/2025.

GS.TS. Hồ Sĩ Quý

Trích từ Chương 4, sách QUÁ TRÌNH XÁC LẬP VÀ THỰC THI CHỦ QUYỀN CỦA VIỆT NAM TẠI HOÀNG SA, TRƯỜNG SA THỜI THUỘC PHÁP của  GS.TS. Hồ Sĩ Quý (Viện Hàn lâm Khoa học xã hội Việt Nam), do Nxb. Khoa học xã hội xuất bản tại Hà nội, tháng 12/2025.

 GS.TS. Hồ Sĩ Quý

Trích từ Chương 4, sách QUÁ TRÌNH XÁC LẬP VÀ THỰC THI CHỦ QUYỀN CỦA VIỆT NAM TẠI HOÀNG SA, TRƯỜNG SA THỜI THUỘC PHÁP của  GS.TS. Hồ Sĩ Quý (Viện Hàn lâm Khoa học xã hội Việt Nam), do Nxb. Khoa học xã hội xuất bản tại Hà Nội, tháng 12/2025.

Nguyễn Xuân Diện

Dựa vào nguồn tài liệu của nhà báo Song Chi: FB Song Chi

Christelle Nguyen, “Vietnam’s Paradox: Commemorating the Battle of the Paracels,” The Diplomat, 19/01/2024

Biên dịch: Nguyễn Thị Kim Phụng

Cuộc đụng độ này là một cột mốc quan trọng đối với tuyên bố chủ quyền của Hà Nội ở Biển Đông – nhưng việc kỷ niệm 50 năm trận chiến đòi hỏi phải thảo luận về chính phủ Việt Nam Cộng hoà.

Lê Nguyễn Hương Trà

Sau vụ Trung Quốc hạ đặt giàn khoan HD981 hồi 5/2014, Tổng Liên Đoàn LĐVN đã phát động chương trình “Nghĩa tình Hoàng Sa, Trường Sa” giúp lực lượng bảo vệ biển đảo; gia đình liệt sĩ, cựu binh; đồng thời xây dựng 02 khu tưởng niệm chiến sĩ Gạc Ma (Cam Ranh) và nghĩa sĩ Hoàng Sa (đảo Lý Sơn). Đến 2017, cựu chủ tịch TLĐLĐVN Đặng Ngọc Tùng lúc này đã về hưu vẫn còn tiếp nhận 05 tỷ đồng của người lao động Tp.HCM.

Số tiền từ tin nhắn (20.000đồng/tin), đóng góp trực tiếp hay gửi vào tài khoản TLĐLĐVN từ các đợt tổng cộng gần 300 tỷ đồng.

Ủy ban Đối ngoại Thượng viện Mỹ vừa thông qua Đạo luật Trừng phạt về Biển Đông và biển Hoa Đông (S.1657), áp lệnh cấm vận các cá nhân và tổ chức của Trung Quốc tham gia hoạt động áp đặt "tuyên bố chủ quyền của Bắc Kinh tại hai vùng biển" này.

Bộ Thương mại Mỹ năm ngoái áp hạn chế với 24 công ty "giúp quân đội Trung Quốc xây dựng và quân sự hóa các đảo nhân tạo bị quốc tế lên án ở Biển Đông bao gồm công ty con của Tập đoàn Kiến thiết Giao thông Trung Quốc, các doanh nghiệp viễn thông và một đơn vị của Tập đoàn Đóng tàu Trung Quốc”.

Trong khi Mỹ ra luật trừng phạt những cá nhân, công ty tham gia hành động xâm lược Biển đảo của VN lẽ nào VN cứ coi những động thái trên của Mỹ là việc của Mỹ?

Chí ít là Uỷ ban Thường vụ QHVN ra ngay Tuyên bố hoan nghênh Uỷ ban Đối ngoại Thượng viện Mỹ đã thông qua Đạo luật góp phần rất quan trọng bảo vệ Biển Đông của VN.

Thật khó hiểu nếu đại diện của QH hay Nhà nước VN không có những động thái kịp thời, mạnh mẽ, tỏ lòng biết ơn này?

Lưu Trọng Văn

Lộ trình phê chuẩn

Dự luật S.1657 đang trong giai đoạn đệ trình và còn trải qua nhiều khâu trước khi có thể thành luật:

- Sau khi SFRC đã thông qua, dự luật sẽ được trình lên Thượng viện để thảo luận và bỏ phiếu, nếu được phê chuẩn, dự luật sẽ chuyển tới Hạ viện.

- Nếu Hạ viện có điều chỉnh, hai viện sẽ đàm phán, dàn xếp khác biệt.

- Sau khi được lưỡng viện thông qua, dự luật chuyển lên tổng thống ký thành luật hoặc cũng có thể bị phủ quyết, trong vòng 10 ngày.

- Nếu tổng thống bác, dự luật sẽ quay về quốc hội để thảo luận lại. Tuy nhiên, quốc hội có thể bác quyền phủ quyết của tổng thống với 2/3 số phiếu tán thành ở cả hai viện.

TR.PHƯƠNG

Phạt ai và phạt thế nào?

Dự luật S.1657 đề xuất trừng phạt các trường hợp sau, lưu ý "cá nhân" ở đây được hiểu là người/tổ chức.

(1) Bất cứ cá nhân Trung Quốc nào đóng góp vào các dự án xây dựng hoặc phát triển, bao gồm bồi đắp, xây dựng đảo, hải đăng, các trạm cơ sở cho dịch vụ thông tin di động, các cơ sở cung cấp điện và nhiên liệu, các dự án cơ sở hạ tầng dân dụng hoặc đóng góp vào việc cung cấp các khu định cư mới phát sinh từ các dự án phát triển như vậy, trong các khu vực của Biển Đông có một hoặc nhiều thành viên của ASEAN tranh chấp.

(2) Bất cứ cá nhân Trung Quốc nào chịu trách nhiệm hoặc đồng lõa, hoặc tham gia trực tiếp hay gián tiếp vào các hành động hoặc chính sách đe dọa hòa bình, an ninh, ổn định của các khu vực ở Biển Đông có một hoặc nhiều thành viên của ASEAN tranh chấp, hoặc các khu vực ở biển Hoa Đông do Nhật Bản hoặc Hàn Quốc quản lý, bao gồm cả việc dùng tàu thuyền, máy bay để áp đặt chủ quyền của Trung Quốc trong các khu vực đó.

(3) Bất cứ cá nhân Trung Quốc nào tham gia hoặc cố gắng tham gia vào một hoạt động hay giao dịch có đóng góp vật chất hoặc có nguy cơ đóng góp vật chất cho một hoạt động được mô tả trong (1) hoặc (2).

Các biện pháp trừng phạt bao gồm: phong tỏa tài sản ở Mỹ; từ chối cấp thị thực và trục xuất khỏi Mỹ; hủy bỏ thị thực đã cấp.

Tại Biển Đông, các biện pháp trừng phạt sẽ áp dụng với cả những cá nhân tham gia hoạt động ở quần đảo Hoàng Sa, chứ không chỉ ở Trường Sa.

Ngoài ra, các biện pháp trừng phạt bổ sung sẽ được áp dụng với các tổ chức tài chính nước ngoài tiếp tay cho các cá nhân bị trừng phạt trong trường hợp giám đốc Tình báo quốc gia kết luận Trung Quốc đã:

(1) tuyên bố vùng nhận dạng phòng không trên bất kỳ phần nào của Biển Đông;

(2) bắt đầu công việc cải tạo tại một địa điểm tranh chấp khác trên Biển Đông, ví như tại bãi cạn Scarborough;

(3) giành quyền kiểm soát bãi Cỏ Mây;

(4) triển khai tên lửa đất đối không tới bất kỳ đảo nhân tạo nào mà Trung Quốc đã xây dựng trong chuỗi đảo Trường Sa, bao gồm cả đá Chữ Thập, đá Vành Khăn hoặc đá Subi;

(5) thiết lập đường cơ sở lãnh thổ xung quanh chuỗi đảo Trường Sa;

(6) tái diễn việc quấy rối các tàu của Philippines;

(7) tái diễn các hành động khiêu khích tuần duyên Nhật Bản, Lực lượng phòng vệ trên biển Nhật Bản hoặc các lực lượng Mỹ ở biển Hoa Đông.

Dự luật cũng liệt kê danh sách những cá nhân, tổ chức cần được lưu ý đặc biệt.

SƠN DUÂN

Ủy ban Đối ngoại Thượng viện Mỹ đã thông qua dự luật S.1657 trừng phạt các cá nhân, tổ chức Trung Quốc liên quan đến những hoạt động tranh chấp lãnh thổ do Trung Quốc gây ra ở Biển Đông và biển Hoa Đông.

Tàu khu trục mang tên lửa dẫn đường USS Dewey của Mỹ đi qua Biển Đông ngày 6-5-2017 - Ảnh: Reuters

Về đại thể, dự luật này gồm hai luận điểm lớn:

- Phong tỏa tài sản và từ chối thị thực với những công dân, tổ chức Trung Quốc tham gia các dự án phát triển trên Biển Đông hoặc có hành động, chính sách đe dọa hòa bình, ổn định tại Biển Đông và biển Hoa Đông.

- Cấm phổ biến các tài liệu cho rằng các vùng biển tranh chấp ở Biển Đông và biển Hoa Đông là của Trung Quốc và hạn chế viện trợ những nước có hành động này. Bộ Quốc phòng, tàu chiến và máy bay Mỹ cũng không được có hành động công nhận tuyên bố chủ quyền của Bắc Kinh.