Bauxite Việt Nam

Joaquin Nguyễn Hòa, lược dịch

Lời người dịch: Soleil Ho, hay Soleil Dan Vỹ Hồ, là một cây bút phê bình ẩm thực người Mỹ gốc Việt, sống ở California. Bài viết mới đây của cô trên báo San Francisco Chronicle, cho thấy, ẩm thực, văn hóa và chính trị tưởng chừng không có gì liên quan với nhau, nhưng lại có quan hệ rất chặt chẽ, nhất là ở nước Mỹ đa chủng tộc, đã và đang đối phó với nạn kỳ thị chủng tộc, bất bình đẳng sắc tộc và kinh tế bấy lâu nay.

Nhà phê bình ẩm thực Soleil Ho tìm thấy một môi trường dễ tiếp thu trong thời điểm này để hiểu sự chiếm đoạt văn hóa ẩm thực và vì sao nó lại quan trọng. Nguồn: Kimberly Young Sun

Sau nhiều năm cố gắng giải thích về chiếm dụng văn hóa trong ẩm thực, trong nhiều bài viết, phỏng vấn, tôi gần như đã đầu hàng, không hy vọng người ta hiểu, vì sao chuyện đó quan trọng.

Có lúc tôi giống như là một đứa chuyên viết linh tinh về chiếm dụng văn hóa cho giới truyền thông, và tôi cứ thích thú lặp đi lặp lại những chuyện như là, oh có gì không nếu một người da trắng nấu cà ri ở nhà! Thế là tôi nhận được những phản ứng cứ tưởng tôi nói rất nghiêm túc, vì có nhiều cái đáng ngờ lắm.

Tôi đâu có nói người ta được phép nấu cái này hay cái kia, tôi cũng không nói người ta không được thưởng thức những món lạ. Tôi nói đi nói lại rằng, sự cá biệt về văn hóa [ẩm thực] là một phần nhỏ trong lịch sử của nhân loại: Một khía cạnh của việc tiếp nhận văn hóa có nguồn gốc từ thời thuộc địa và những kiểu bóc lột kinh tế khác. Tầm mức của việc này đi từ vụ nước Mỹ tước đoạt bằng bạo lực đến 1,5 tỷ mẫu Anh đất đai của người da đỏ, cho đến các công ty sô cô la phương Tây mua cacao giá rẻ mạt do trẻ em hái ở các nước miền Tây châu Phi. Những việc như vậy xảy ra trên một tín điều rằng, một nền văn hóa thống trị có quyền lấy đi những gì nó thích từ những nền văn hóa khác, và trục lợi từ đó.

Nhưng rất dễ để từ (những phê bình) đó mà nói rằng, những người da màu không muốn cho các bạn ăn mì ramen.