Bauxite Việt Nam

27/09/2021

Tờ Economist đánh giá, AUKUS sẽ làm biến dạng địa hình chiến lược Ấn Độ Dương – Thái Bình Dương.

Sáng 27/9, Google cho suýt soát 16 triệu kết quả trong vòng 0,45 giây về AUKUS. Hiệp ước ra đời được hai hôm, ngày 17/9, trang ‘Chính sách Quốc phòng’ của tờ The Gauardian chạy tít lớn: ‘AUKUS Pact là điềm báo cho một ‘Trật tự Toàn cầu mới’ và định danh ngay lập tức: ‘AUKUS Pact là NATO của châu Á’.

Quân sự, kinh tế và công nghệ

Hẳn nhiên quốc gia đầu tiên tức giận là nước Pháp, do hợp đồng tàu ngầm béo bở với Úc trị giá 90 tỷ đô la Úc trước đó bị huỷ bỏ. Ngoại trưởng Pháp Jean-Yves Le Drian gọi đây là “cú đâm sau lưng đồng minh”. Bà Theresa May, cựu Thủ tướng nước Anh tỏ ra lo lắng. Việc công bố AUKUS, theo bà có thể khiến cho Anh quốc bị lôi kéo vào một cuộc chiến vì tương lai của Đài Loan. Còn Trung Quốc đại lục thì khỏi phải nói, nổi đoá suốt từ hôm ấy đến nay và chắc còn nổi đoá dài dài, gọi đây là hành động của những kẻ ‘vô trách nhiệm’. Tờ “Nghiên cứu Quốc tế”* ở Việt Nam cũng góp vào “dàn hợp xướng” bằng bài viết sớm sủa, đầy đặn từ bỉnh bút TS. Hoàng Anh Tuấn, nguyên là Giám đốc Viện Nghiên cứu Chiến lược, Bộ Ngoại giao. TS. Tuấn đã đúc kết lại 10 nội dung quan trọng nhất từ sự ra đời của liên minh tay ba nói trên.

1. Liên minh AUKUS và viễn ảnh chiến tranh châu Á-Thái Bình Dương

Trong những ngày vừa qua, có một sự kiện có thể nói đã khiến dư luận thế giới chấn động, đó là việc Mỹ, Anh và Australia tuyên bố hình thành Hiệp định Đối tác tăng cường an ninh ba bên giữa Mỹ, Anh và Australia có tên AUKUS (viết tắt của ba chữ AU-UK-US tức là Autralia-United Kingdom- United States) gắn liền với vùng biển lớn Ấn Độ Dương - Thái Bình Dương là khu vực đang trực diện đối đầu với sự hung hăng của Trung Quốc. Theo đó, Mỹ và Anh sẽ chia sẻ công nghệ và chuyên môn với Australia để giúp nước này đóng tàu ngầm chạy bằng năng lượng hạt nhân đầu tiên như một phần của hiệp ước an ninh này và vì vậy, Úc đã bất ngờ xóa bỏ hợp đồng thương mại và chiến lược với Pháp trước đó là đặt hàng Pháp đóng 12 tàu ngầm chạy bằng diesel.

Nhưng đằng sau một tranh chấp thương mại, đưa tới một khủng hoảng ngoại giao giữa các nước liên hệ, là cả một biến chuyển đang đột ngột diễn ra khiến mọi người có thể mường tượng đến nguy cơ tiềm ẩn của một Ấn Độ-Thái Bình Dương nổi sóng. Việc thành lập liên kết AUKUS sẽ thay đổi hoàn toàn cục diện chiến lược đương đầu với Trung Cộng của HK và đồng minh, ảnh hưởng trực tiếp tới an ninh và tương lai những nước trong vùng, đặc biệt là VN. Trong một tình hình như vậy, Việt Nam cần chuẩn bị cho mình một tầm nhìn và tư thế như thế nào để đón đợi cái gì đang và sẽ đến, đó là câu hỏi lớn đặt ra.

Song Chi

Suranjana Tewari

BBC tiếng Việt

NGUỒN HÌNH ẢNH, GETTY IMAGES

Với thỏa thuận hợp tác an ninh mới tại Châu Á - Thái Bình Dương, Hoa Kỳ và Anh Quốc sẽ cung cấp cho Australia công nghệ cùng năng lực triển khai tàu ngầm hoạt động bằng năng lượng hạt nhân.

Các quan chức Hoa Kỳ nói rằng bước đi này không phải để đối phó với Bắc Kinh.

Tuy nhiên, các chuyên gia nói thỏa thuận AUKUS ra tín hiệu về sự dịch chuyển biến hóa về chiến lược và chính sách trên toàn khu vực.

Thời điểm ký thỏa thuận có ý nghĩa đặc biệt quan trọng. Thỏa thuận được đưa ra chỉ một tháng sau khi Hoa Kỳ rút quân khỏi Afghanistan, khiến cho có những nghi ngờ về cam kết của Hoa Kỳ đối với châu Á.