Bauxite Việt Nam

Tô Văn Trường

Việt Nam muốn tăng trưởng GDP hai con số, nhưng điều quyết định thành công không chỉ nằm ở những ngành tạo ra tốc độ. Trong một thế giới đầy bất định, năng lực tự chủ và sức chống chịu mới là thước đo sức mạnh của nền kinh tế. Vì thế, nông nghiệp không còn là "hậu phương" của phát triển, mà phải được đặt đúng vị thế của một tài sản chiến lược quốc gia.

Nguyễn Văn Tuấn

Mỗi lần về quê, lòng tôi lại nặng trĩu một cảm giác xót xa khó tả. Lần này, câu chuyện vụ hè thu khiến tôi không khỏi băn khoăn.

Tô Văn Trường

Yêu cầu đặt ra cho năm 2026 là phải tái định vị chính sách phát triển nông nghiệp, chuyển từ tư duy ứng phó sang quản trị rủi ro.

Năm 2026 đặt nông nghiệp Việt Nam vào một bối cảnh phát triển hoàn toàn mới, nơi những giả định quen thuộc về ổn định khí hậu, thị trường và chính sách quốc tế không còn giữ nguyên giá trị. Thiên tai cực đoan xảy ra với tần suất và cường độ ngày càng lớn, trong khi môi trường thương mại toàn cầu biến động khó lường dưới tác động của chủ nghĩa bảo hộ, cạnh tranh chiến lược và thay đổi chính sách từ các nền kinh tế lớn.

Lê Linh

(KTSG Online) – Biến đổi khí hậu, tranh cãi về khoa học và thiếu ngân sách cho các sáng kiến cải thiện năng suất là những thách thức chính đối với với hoạt động sản xuất lúa gạo trên toàn cầu trong những năm tới.

Thời tiết nóng hơn do biến đổi khí hậu khiến đất đai khô cằn, ảnh hưởng đến năng suất cây lúa Ảnh: IRRI

Lưu Trọng Văn

Dù ở bất cứ bang nào của Mỹ từ Californhia, Florida, Georgia, Pensyvanhia, Maryland… gã hứng thú nhất là tới các làng nghề nông. Nông dân đúng là các quý ông, quý bà. Họ ở trong các biệt thự rộng lớn giữa triền cỏ xanh mướt, những thảm hoa muôn màu và những cây rợp bóng. Họ lái xe hơi xịn và đến các trung tâm, các câu lạc bộ thưởng thức nghệ thuật, mùa nông nhàn họ đi du lịch khắp thế giới…

Gã có thể khẳng định mà không ngượng mồm rằng nước Mỹ thực sự là thiên đường của hơn hai triệu nông dân Mỹ.

Phạm Sơn

TheLEADER- Nông dân thích làm ăn riêng lẻ, manh mún, tự theo ý mình, không chủ trọng hợp tác, liên kết chuỗi là một trong những nguyên nhân dẫn đến câu chuyện muôn thuở “được mùa rớt giá – được giá mất mùa”.

Đồng hành cùng bà con nông dân suốt nửa thế kỷ, GS. Võ Tòng Xuân, Hiệu trưởng danh dự Trường đại học Nam Cần Thơ, có lẽ đã chứng kiến không biết bao nhiêu lần những câu chuyện nông sản được mùa nhưng giá tụt thảm hại, hoặc không bán nổi cho ai dẫn đến phải đi kêu gọi giải cứu.

Hiện nay, nông sản Việt đã được xuất khẩu đi khắp năm châu, một số mặt hàng bán được với giá cao, đem về lãi lớn cho bà con. Tuy nhiên, vị “giáo sư cây lúa” nhận xét, nhìn chung, vấn đề lớn của nông sản Việt vẫn là làm thế nào để “sống”, cạnh tranh được với nông sản ngoại ngay trên đất nước mình, sau đó là cạnh tranh với các nước trong khu vực, đặc biệt là Thái Lan.

Nguyên nhân được chỉ ra là bà con nông dân vẫn chủ yếu thích canh tác manh mún, riêng lẻ, tự làm theo ý mình. Một bộ phận nông dân tuy có vào hợp tác xã nhưng hợp tác xã hoạt động tốt vẫn chưa xuất hiện nhiều.

Hoàng Kim

DANVIET.VN

Cục Trồng trọt: Nhiều năm qua, Chính phủ, địa phương đặt mục tiêu lợi nhuận người trồng lúa 30%

Theo ông Lê Văn Đức, Phó Cục trưởng Cục Trồng trọt (Bộ NNPTNT), nhiều năm qua, Chính phủ cũng như các địa phương phấn đấu lợi nhuận trong sản xuất lúa khoảng trên 30%.

Nông dân làm lúa Đồng bằng Sông Cửu Long (ĐBSCL) chỉ được lời 30% so với giá thành sản xuất lúa là một chính sách bần cùng hóa nông dân làm lúa ĐBSCL.

Nguyễn Ngọc Chu

Muốn giúp người khác “tri thức hoá” thì trước hết phải tự “tri thức hoá” chính mình. Ở thời đại nền công nghiệp 4.0 và toàn cầu hoá, điều bất lợi cho Việt Nam là đa số cán bộ lãnh đạo chưa theo kịp tiến bộ công nghệ. Không theo kịp tiến bộ công nghệ thì làm hại đến sự phát triển của toàn bộ đơn vị mình quản lý.

Bởi thế, “TRI THỨC HOÁ CÁN BỘ” phải đi trước “TRI THỨC HOÁ NÔNG DÂN”.

24/07/2022

Lưu Trọng Văn

Bắt nguồn từ xã Hòa Lộc, Cái Bè, Tiền Giang nhiều đời nay xoài cát Hòa Lộc được xem là vua của những loại xoài.

Nhưng trớ trêu thay tôi lại đọc trên facebook “Nông dân Hoàng Kim” của bác nông dân thứ thiệt quê Đồng Tháp phản ánh một hiện thực rất buồn:

“Xoài cát Hòa Lộc theo tôi là loại xoài ngon nhất Việt Nam, nhưng năm nay giá chỉ còn 5.000 đồng/Kg. Với giá đó tôi sợ nông dân sẽ chặt bỏ để trồng cây khác thôi.“

Nguyên nhân vì sao?

Thạc sĩ Nguyễn Phước Tuyên nguyên giám đốc Trung tâm Khuyến nông Đồng Tháp cho biết:

“Xoài cát Hòa Lộc do vỏ mỏng không xuất đi xa được. Bà con nông dân rất vui khi được tin Viện Nghiên cứu cây ăn quả miền Nam thành công lai tạo giống xoài cát Hòa Lộc vỏ dày. Nhưng thật buồn là họ đã bán nhượng quyền cho Tập đoàn Lộc Trời nên không tới dân được.“

Ông nông dân Hoàng Kim bất bình:

“Viện Nghiên cứu Cây ăn quả miền Nam là đơn vị sự nghiệp công lập hoạt động bằng ngân sách nhà nước, nhưng nghiên cứu được giống xoài cát Hòa Lộc mới lại đem bán nhượng quyền cho doanh nghiệp tư nhân, nông dân trồng xoài Đồng Tháp nói riêng và cả nước nói chung chẳng được lợi gì. Nghiên cứu bằng tiền ngân sách thành công bán cho doanh nghiệp thì giải tán Viện đi chứ để làm gì, nông dân trồng cây ăn quả có được lợi gì đâu?“

Báo Dân Việt cũng từng viết:

“Mới đây, đại diện Hợp tác xã thanh long Vạn Thành (Châu Thành, Long An) có bày tỏ sự băn khoăn, lo lắng việc xuất khẩu thanh long ruột đỏ LD1 sang một số thị trường sẽ gặp khó khăn do giống thanh long này đã được Viện Nghiên cứu Cây ăn quả miền Nam bán bản quyền cho Công ty TNHH Hoàng Phát Fruit từ năm 2017, trong khi bà con đã mua giống của Viện và trồng từ trước đó với diện tích khá lớn.

Một ông nông dân khác than phiền: Các giống lúa chịu mặn của Viện Lúa ĐBSCL cũng bán bản quyền cho Lộc Trời từ rất lâu rồi.

Kĩ sư nông nghiệp Nguyễn Thị Ngọc Trúc bình luận: Bán được thì đúng là mang tính khuyến khích cao cho các viện nghiên cứu nông nghiệp, nhưng sản phẩm bán được đó mà lấy từ tiền của dân mà làm ra thì còn phải bàn… Đúng không quý vị nông dân? Đã từng một vài lần lãnh đạo kêu tui làm hợp đồng bán nhãn cây giống của Trung tâm (NN) cho đại lý gắn lên cây giống của họ, tui nói chỉ đạo miệng tui không dám làm. Thế là cả rừng người cô lập, còn đòi giảm biên chế. Rợn thật.“

Một nông dân trồng xoài ở Tiền Giang lên tiếng:

“Nói nông dân là chủ thể nhưng giống xoài có kinh tế cao lại bán cho doanh nghiệp rồi nông dân phải làm công cho doanh nghiệp hoặc trồng thuê cho doanh nghiệp mới được trồng loại xoài này là một điều vô cùng phi lý và bất công“.

Nông dân Trần Quang Hiền:

“Giả sử anh là nhà khoa học thì anh giúp nông dân thế nào? Ở xứ mình không có chuyện gì dễ làm. Người hiểu biết và muốn làm thì không được làm. Người có quyền thì không biết làm hoặc bận lo vơ vét cho cá nhân.

Các nhà khoa học của Viện họ biết xoài cát Hòa Lộc có nhược điểm vỏ mỏng không bảo quản được lâu, nên mới nghiên cứu lai tạo ra giống xoài cát Hòa Lộc vỏ dày bảo quản được lâu. Nhưng khi lai tạo thành công thì thay vì giao cho Bộ Nông nghiệp để có kế hoạch phát cho nông dân trồng thay thế loại xoài vỏ mỏng thì Viện lại đem bán cho doanh nghiệp lấy tiền bỏ túi, còn nông dân muốn trồng loại xoài vỏ dày này thì phải trồng gia công cho doanh nghiệp. Tôi còn nhớ giai đoạn 1970 thời Giáo sư Tôn Thất Trình làm tổng trưởng bộ Canh nông và Cải cách điền địa VNCH, lúc đó phát hiện giống xoài cát Hòa Lộc có hương vị thơm ngon, GS Trình chỉ đạo Tổng nha Khuyến nông nhân thật nhanh bằng kỹ thuật ghép chồi. Lúc đó ở Trường Cao đẳng Nông nghiệp Cần Thơ (Đại học NN ngày nay) thầy Trần Đăng Hồng cùng sinh viên nhân 4.000 cây phát cho nông dân. Lúc đó nhà tôi cùng nhiều nhà vườn trong xóm nhận 4 cây/nhà, gọi “giống xoài khuyến nông”. Nhờ đó mà giống này chiếm ưu thế.“

Nông dân Hoàng Kim gay gắt:

“Mục đích tồn tại của Viện Cây ăn quả chẳng lẽ là để phục vụ doanh nghiệp? Nếu phục vụ doanh nghiệp thì doanh nghiệp phải nuôi họ chứ, tại sao nhà nước lấy tiền của Dân cho họ hoạt động?“

Nông dân Anh Quốc Võ:

“Thái? Các giống nông nghiệp chủ lực đều có chủ trì của nhà vua! Nhà vua nghiên cứu ra giống nào mới đều cho dân“.

Tôi xin gửi những tiếng nói nông dân thực thụ này đến thủ tướng Phạm Minh Chính. Thủ tướng vừa cùng gần chục bộ trưởng có buổi trao đổi trực tuyến với nông dân. Rất tiếc những tiếng nói của nông dân thế này lại ở quá xa tầm nghe và ngóng của thủ tướng.

Đề nghị thủ tướng cho người đến kiểm tra thực hư thế nào. Dư luận rất bất bình chuyện ăn tiền Nhà nước nghiên cứu test kit rởm được hai bộ Khoa học và Công nghệ và bộ Y tế chống lưng của một số viện nghiên cứu khoa học của nhà nước đang bị đưa ra trừng trị.

Nếu có chuyện các Viện Nghiên cứu nông nghiệp của nhà nước cũng dùng tiền của Nhà nước nghiên cứu thành công giống cây chất lượng cao như xoài cát Hoà Lộc, thanh long ruột đỏ, lúa chất lượng cao vv... lại đem bán cho công ty tư nhân kiếm lời thì cũng rất đáng lên án.

L.T.V.

Tác giả gửi BVN

Nguyễn Ngọc Chu

1. NHIỆM KỲ VÀ MỤC TIÊU

Nhiệm kỳ bộ trưởng ở nước ta là 5 năm. 5 năm là khoảng thời gian đủ để làm được một số việc lớn. Với hai nhiệm kỳ 10 năm là khoảng thời gian đủ để hoàn thành những việc rất lớn. Hai nhiệm kỳ là khoảng thời gian đủ để vét kiệt trí tuệ sáng tạo và sinh lực làm việc của một nhân vật lớn. Sau 10 năm chỉ theo lối mòn, bảo thủ và trì trệ.

Vì thế, khi đảm nhiệm chức vụ của nhiệm kỳ 5 năm, người lãnh đạo đặt ra các mục tiêu cụ thể có thể thực hiện được trong khung thời gian của nhiệm kỳ, chứ không đưa ra những “chủ thuyết”. Vì “chủ thuyết” là thứ mơ hồ kéo dài nhiều thập niên, không thể đo đếm bằng số liệu cụ thể. Người lãnh đạo hay nói về “chủ thuyết” không phải là người lãnh đạo hành động.

Mạc Văn Trang

Năm 1957 tôi bỏ học cấp 3 về làm ruộng. Bố hướng dẫn cày, bừa, mọi việc. Bố khen sáng ý. Một năm thì thạo việc nhà nông, là lực điền nổi tiếng; xén lúa thì nhất làng, có thể cho 18-20 người cắt lúa để từng mô, thành hàng, tôi xén ra từng lượm lúa…

Mới đây tìm thấy tấm hình tôi đi kèm, dạy nhà văn Đào Vũ cầm bừa; phía sau là 4-5 con trâu bừa theo. Đó là cách bừa ruộng kiểu phô trương “sức mạnh tập thể” vào những ngày đầu HTX nông nghiệp, 1958: Cộng nhiều cái nhỏ manh mún lạc hậu lại thành cái to lạc hậu hơn, gọi là “sản xuất lớn XHCN”! Dẫn đầu 4 - 5 con trâu bừa ruộng như vậy không hề đơn giản, nhất là ruộng phá bờ thông nhau, chỗ cao, chỗ trũng, rộng mênh mông. Tôi được bầu là xã viên trẻ ưu tú. Phóng viên báo chí phỏng vấn rào rào… Nguyễn Khải còn viết tôi và con trâu nhà tôi thí nghiệm “cày 2 lưỡi” của Trung quốc…Tóm lại, tôi là một NÔNG DÂN chính hiệu.

Vũ Trọng Khải

Như một thông lệ, cứ mỗi lần thay đổi Bộ trưởng, Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn (NN & PTNN) lại trình Chính phủ ban hành nghị định mới về chức năng, nhiệm vụ, quyền hạn, phạm vi quản lý và cơ cấu bộ máy tổ chức của bộ. Muốn đạt kết quả tốt, trước khi “thiết kế” cụ thể cần xây dựng khung lý thuyết với tư cách là cơ sở khoa học hay nguyên lý “thiết kế” cho nghị định mới này. Trên góc độ đó, tôi xin có vài ý kiến lạm bàn như sau.

Nguyễn Ngọc Chu

Muốn phá vỡ phòng tuyến của đối phương thì phải đánh vào các điểm xung yếu. Tương tự như vậy, muốn đưa đất nước tiến nhanh thì phải tác động vào các điểm xung yếu. Có rất nhiều điểm xung yếu. Nhà lãnh đạo sáng trí là người biết chọn đúng các điểm xung yếu.

Trong số các điểm xung yếu đầu tiên cần phải tác động là NÔNG NGHIỆP. Nhân giải Vinfuture trị giá 4,5 triệu USD của Vingroup và tài trợ 155 triệu Bảng Anh của tập đoàn Sovico cho Linacre College, xin giới thiệu đề xuất dưới đây.

Hà Nội, ngày 19/01/2022

Kính gửi: Thủ tướng Phạm Minh Chính

Bộ trưởng NN&PTNT Lê Minh Hoan

Tấn Đức

Khi người Việt Nam đang đếm ngược để cùng với thế giới chào đón năm mới, thì ở các cửa khẩu biên giới phía Bắc còn hơn 5.000 container hàng nông sản vẫn đang mỏi mòn chờ đợi để được vào thị trường Trung Quốc.

Với hàng chục ngàn, thậm chí là hàng trăm ngàn gia đình nông dân Việt Nam, không khí lễ hội chào năm mới có lẽ vẫn còn rất xa, thay vào đó là tâm trạng âu lo, không chỉ cho số phận của hàng ngàn container nông sản tại khu vực cửa khẩu biên giới, mà cả một mùa vụ thất bại đang hiển hiện trước mắt.

Thành Luân

Theo chuyên gia Vũ Trọng Khải, để nền nông nghiệp không "mù mờ" thì trước hết phải bắt đầu từ đội ngũ quản lý.

Chia sẻ với báo giới bên lề kỳ họp Quốc hội ngày 24/10, Bộ trưởng Bộ NN-PTNT Lê Minh Hoan tiếp tục dùng từ "mù mờ" để nói về nền nông nghiệp Việt Nam.

"Chúng ta có nền sản xuất mù mờ, từ nuôi trồng, tiêu dùng đến trung tâm phân phối. Người nông dân mù mờ về nhu cầu thị trường, tiêu thị, sản lượng, quy chuẩn chất lượng. Việc nuôi trồng thường dựa vào thông tin loáng thoáng, truyền tai nhau. Người kinh doanh nông sản mù mờ về nơi sản xuất, khiến việc kết nối tiêu thụ gặp nhiều khó khăn.

Người tiêu dùng mù mờ về nguồn gốc xuất xứ, về an toàn vệ sinh thực phẩm. Các doanh nghiệp tiêu thụ mù mờ về sản lượng cho đến thời điểm thu hoạch. Còn cơ quan quản lý chuyên ngành các cấp cũng mù mờ về thông tin thời vụ, về nhu cầu thị trường trong và ngoài nước. Nhiều điểm mù gặp nhau nên rất khó dự báo", Bộ trưởng Hoan nói.

Đây không phải là lần đầu tiên Bộ trưởng Lê Minh Hoan nói về sự "mù mờ" của nền nông nghiệp Việt Nam. Tại Hội nghị trực tuyến chuyển đổi số trong lĩnh vực nông nghiệp diễn ra vào tháng 6 năm nay, vị tư lệnh ngành cũng đề cập đến thực trạng này và nhấn mạnh: "Một nền nông nghiệp mù mờ sẽ dẫn đến hệ quả phải giải cứu".

Chia sẻ với Đất Việt, chuyên gia độc lập về kinh tế nông nghiệp và phát triển nông thôn - PGS.TS Vũ Trọng Khải đánh giá cao phát biểu của Bộ trưởng Bộ NN-PTNT Lê Minh Hoan vì ông đã dám nói thật.

Theo ông Khải, với nền sản xuất nhỏ lẻ thì người nông dân mù mờ là đúng, không thể trách người nông dân được. Còn doanh nghiệp tiêu thụ để không mù mờ thì tiêu thụ trong nước phải biết thị trường trong nước, tiêu thụ nước ngoài phải biết thị trường nước ngoài. Riêng với cán bộ quản lý, vị chuyên gia cho rằng, nếu cứ ngồi phòng lạnh để ra chính sách thì mù mờ là đúng.

Cho rằng sự mù mờ không chỉ xảy ra ở riêng ngành nông nghiệp, PGS.TS Vũ Trọng Khải nhắc lại tình trạng "ngăn sông cấm chợ" xảy ra ở một số địa phương thời gian vừa qua và nêu rõ, việc dùng hàng rào ngăn cản sự đi lại của người dân và hàng hoá như vậy đã bộc lộ khiếm khuyết là vừa triệt tiêu kế sinh nhai của người dân, vừa không phòng chống dịch COVID-19 được như mong đợi.

"Phòng chống COVID-19 phải đảm bảo sinh mạng và sinh kế của người dân bằng lưu thông hàng hóa tự do có điều kiện. Chẳng hạn, phải tiêm chủng vaccine cho người lái xe, cho shipper, test COVID-19 cho họ trước khi họ di chuyển chứ không phải test dọc đường.

Tương tự, cần khôi phục các hoạt động của chợ dân sinh, kèm theo đó phải có vách ngăn, chống giọt bắn giữa người bán và người mua; tạo điều kiện thuận lợi cho công nhân đã về quê trở lại nhà máy làm việc; khuyến khích các tổ chức xã hội thiện nguyện quyên góp giúp đỡ những người dân mất kế sinh nhai…", ông Khải nói.

Nhấn mạnh cần xác định rằng dịch COVID-19 còn diễn biến phức tạp và lâu dài, vị chuyên gia cho rằng phải tìm những giải pháp toàn diện để sống chung với dịch mà vẫn bảo đảm sinh mạng và kế sinh nhai của người dân. Đó là giải pháp tự do lưu thông hàng hoá vật phẩm, dịch vụ và sức lao động, tuân thủ các điều kiện và yêu cầu phòng chống dịch bệnh COVID-19, đồng thời thực hiện nhanh chóng, rộng rãi việc tiêm vaccine cộng 5K. Hệ thống quản lý hành chính nhà nước từ trung ương tới phường, xã vừa phải thống nhất hành động trong thực thi pháp luật, vừa phải nắm bắt thực tiễn và tiếp thu có chọn lọc sự phản biện xã hội của các chuyên gia và người dân, để điều chỉnh, hoàn thiện luật pháp phòng chống dịch COVID-19.

Trở lại với ngành nông nghiệp, PGS.TS Vũ Trọng Khải nhắc tới câu chuyện giá lợn hơi đang nóng trong những ngày qua làm ví dụ. Trong khi nguồn cung trong nước dư thừa, giá lợn hơi giảm nhưng giá thịt bán ra thị trường vẫn cao. Một lần nữa, vấn đề dự báo thị trường, điều tiết cung - cầu được đặt ra.

"Các trang trại chăn nuôi lớn là những người quyết định thị trường, chứ không phải là những người nông dân nuôi dăm bảy chục con lợn. Cần triệu tập những trang trại chăn nuôi lớn để nắm rõ tình hình, tìm hiểu khó khăn, vướng mắc của họ, việc gì Nhà nước giải quyết, việc gì trang trại phải tự lo, phân vai cho rõ ràng. Khi mỗi người đều làm đúng vai trò của mình thì sẽ không còn mù mờ", ông nói.

PGS.TS Vũ Trọng Khải cho rằng, nỗi khổ của Bộ trưởng Lê Minh Hoan là phải nắm một bộ máy "mù mờ", rất khó cải tổ. Cho nên, để thay đổi phải bắt đầu từ bộ máy quản lý, thay thế bằng những người không "mù mờ".

"Giao trách nhiệm thì phải giao quyền để tổ chức lại bộ máy, lựa chọn lại nhân sự. Đối với địa phương cũng vậy, cấp dưới không tuân thủ thì cấp trên có quyền cách chức, đình chỉ, hạ hồi phân giải. Nếu cấp trên sai thì từ chức, thậm chí bị xem xét xử lý hình sự.

Nông nghiệp là một bộ phận của nền kinh tế, đừng bắt nông nghiệp phải thay đổi trước. Khi nền kinh tế chưa thay đổi thì từng ngành rất khó thay đổi", vị chuyên gia nhấn mạnh.

T.L.

Nguồn: Đất Việt

Nguyễn Ngọc Chu

1. Ngày nay, định nói mười phần thì chỉ nói một phần. Có khi còn ít hơn nữa. Còn không thì im lặng hoàn toàn. Nhưng im lặng còn tốt hơn là nói xoa dịu, xoa dịu đến mức sai sự thật, làm cho bức tranh hoàn toàn chuyển màu, dẫn đến ngộ nhận.

Ngày trước, Cụ Hồ đi chúc Tết theo sự sắp đặt của lãnh đạo địa phương. Sau đó thì Cụ Hồ dẫn lãnh đạo địa phương đi chúc Tết các địa chỉ không có sự sắp đặt trước - để hiện ra sự thật.

Ngày nay chưa thấy lãnh đạo nào làm điều đó.

Ngày trước lãnh đạo phải vi hành để biết sự thật, tránh bị cấp dưới che mắt bằng những vở diễn. Ngày nay không cần vi hành mà có thể biết được nhiều sự thật. Miễn là dũng cảm nhìn vào mạng xã hội. Dũng cảm nghe điều khó nghe.

2. Đọc bài trả lời phỏng vấn của tân Bộ trưởng Bộ NN&PTNN Lê Minh Hoan trả lời PV báo Tuổi trẻ ngày 01/6/2021, Bộ trưởng Lê Minh Hoan: “Đừng nói 'giải cứu', cần hành động cụ thể hơn” mà thấy cần phải chia sẻ.

Bộ trưởng Bộ NN&PTNT Lê Minh Hoan

Hoàng Kim

Thưa ông Bộ trưởng Bộ Tài chính Đinh Tiến Dũng:

Nông dân chúng tôi không sợ phải đóng thuế cho nhà nước, nhưng nông dân chúng tôi rất sợ sự dối trá của các chính khách gây hại chúng tôi, vì chúng tôi thấp cổ bé miệng không kêu vào đâu được.

Miễn thuế GTGT đầu vào cho doanh nghiệp và đánh thuế GTGT 5% phân bón là 2 việc tách rời nhau, ông Bộ trưởng trình báo cho Quốc hội một cách trung thực để Quốc hội xem xét từng việc riêng biệt chứ đừng lập lờ lừa dối Quốc hội bằng cách nhập 2 vấn đề này làm một.

Và, nếu có lòng tự trọng, tôi nghĩ ông nên xóa phần đề nghị vô lý đánh thuế GTGT phân bón 5% vì nó gây thiệt hại cho nông dân, và cả doanh nghiệp cũng không đồng ý, mà chỉ đánh thuế 0% là đạt mục tiêu giúp doanh nghiệp.

Lời thật mất lòng, nhưng thuốc đắng dã tật.

Đọc Tờ trình về “Dự án Nghị quyết về chính sách thuế giá trị gia tăng để hỗ trợ, phát triển doanh nghiệp sản xuất phân bón” nông dân chúng tôi nhận thấy có rất nhiều điều bất hợp lý, nay trao đổi cùng ông.

Đưa ra một chính sách đánh thuế nông dân để giúp doanh nghiệp, ông Bộ trưởng đã đi chệch hướng Kinh tế thị trường định hướng XHCN và đang đi về phía Chủ nghĩa Tư bản hoang dại: Lấy của nhà nghèo giúp cho nhà giàu.

Nông dân chúng tôi sử dụng chủ yếu 2 loại phân là DAP và Đạm (Ure) nên tôi chỉ phân tích dựa vào 2 loại phân này.

Năm 2015, Quốc hội giúp nông dân bằng cách miễn thuế GTGT phân bón, nhưng Quốc hội không đồng ý khấu trừ thuế GTGT đầu vào cho doanh nghiệp sản xuất phân bón với lý do:

“Tại Báo cáo giải trình tiếp thu, chỉnh lý dự án Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của các Luật về thuế số 800/BC-UBTVQH13 ngày 25/11/2014, Ủy ban Thường vụ Quốc hội (UBTVQH) có ý kiến như sau:

Hoàng Kim

Nông dân, giai cấp tiên tiến trong liên minh thần thánh công nông đang làm nô lệ trên mảnh ruộng của toàn dân, Giáo Sư Tiến Sĩ Võ Tòng Xuân từng nói: “Nông dân đang ở đợ cho doanh nghiệp”.

Nông dân làm lúa từ khi sạ đến lúc thu hoạch thời gian khoảng 90-100 ngày, lúa mới sạ mong trời đừng mưa, phải phun thuốc diệt cỏ, diệt ốc bươu vàng, loại ốc mà cuối thập kỷ 80 của thế kỷ trước người ta đã đem về nuôi, để này nay nó tàn phá những nhánh mạ non của nông dân.

Đổ mồ hôi sôi nước mắt, bán mặt cho đất bán lưng cho trời: khi xịt thuốc, khi bón phân, cấy từng lỗ nhỏ, nhổ từng cây cỏ sót để hạt lúa giống trở thành bông lúa vàng tươi.

Lúa chín, cắt xong chở ra bờ kinh hoặc lộ giao thông bán kiếm đồng lời nuôi sống gia đình.

Đồng lời bị Bộ Tài chính lén lút khống chế ở mức 30% so với giá thành, lời 30% nông dân phải ăn mắm húp giòi, thắt lưng buộc bụng mà sống, muốn nuôi con ăn học thành tài phải bán đất mà nuôi. Hãy đến ngân hàng nhìn vào sổ đỏ mà nông dân thế chấp, sẽ thấy sự tốt đẹp của cái thứ 30%.

Hằng năm, các ban ngành đoàn thể tổng kết hoạt động lúa gạo đều thành công rực rỡ vì đã tiêu thụ hết lúa của nông dân, mà không bao giờ nhắc rằng giá lúa đó rẻ như bèo.

Hằng năm, tiếng hoan hô thành tích xuất khẩu gạo đứng nhất, đứng nhì thế giới, che khuất tiếng khóc của nông dân: Giá bán gạo xuất khẩu luôn thấp nhất thế giới.

Hiệp hội Lương thực Việt Nam (VFA) hầu hết là công ty nhà nước, với 2 Tổng Công ty Lương thực miền Nam và miền Bắc làm nòng cốt, được độc quyền mua lúa nông dân xay ra gạo và bán gạo xuất khẩu cho nước ngoài.

VFA ấn định mức lúa theo định hướng 30% của Bộ Tài chính, nhưng có những năm, muốn tham lời nhiều, ép giá lúa  nông dân xuống tận giá thành nông dân ráng chịu.

Nguyễn Ngọc Chu

I. Đấu trường xuất khẩu gạo

1. Ngày 20/4/2020, “Bộ trưởng Bộ Tài chính Đinh Tiến Dũng đã có văn bản đề nghị Bộ trưởng Bộ Công an Tô Lâm chỉ đạo điều tra về dấu hiệu tiêu cực trong quản lý hoạt động xuất khẩu 400.000 tấn gạo thời gian qua mà báo chí, mạng xã hội và doanh nghiệp nêu nghi vấn” (Tuoitre.vn 20/4/2020, https://tuoitre.vn/bo-tai-chinh-de-nghi-bo-cong-an-dieu-tra…).

Cũng trong ngày 20/4/2020, ông Đinh Tiến Dũng còn có công văn số 4764/BTC-VP gửi cấp dưới là Tổng cục trưởng Tổng cục Hải quan về việc thanh tra, kiểm tra, xác minh thông tin tiêu cực trong xuất khẩu gạo của Tổng cục Hải quan.

2. Tiêu cực ở Tổng cục Hải quan nhiều không đếm xuể, không ai không biết, ông Đinh Tiến Dũng lại càng không thể không biết.

Tày trời như vụ 230 kg heroin trị giá 300 triệu USD lọt qua Đài Loan dưới thời Cục trưởng Cục Hải quan TP HCM Lê Kiên Trung, với lý do “sập trời” là máy soi hỏng, vậy mà còn chìm nghỉm được, thì công văn để Tổng cục Hải quan tự thanh tra chắc chắn sẽ là vô tội.

3. Nay Bộ trưởng Bộ Tài chính nhờ Bộ trưởng Bộ Công an vào cuộc điều tra, thì cái đích là Bộ Công thương, chứ không chỉ Tổng cục Hải quan.

4. Việc tiêu cực trong xuất khẩu gạo từ phía Bộ Công thương không cần phải bàn cãi. Điều lạ là Tổng cục Hải quan “làm ngơ” trước lệnh của Bộ Tài chính.

Vốn là ngày 10/4/2020 Bộ Tài chính đã có công văn số 4355-BTC-QLG gửi Bộ Công thương. Trong đó đề nghị các doanh nghiệp trúng thầu cung cấp gạo cho Tổng cục Dự trữ Nhà nước chỉ được xuất khẩu gạo sau khi đã hoàn thành nghĩa vụ, và sớm nhất là từ 15/6/2020 trở đi mới được xuất khẩu gạo.

Công ty Intimex và công ty Vinafood là 2 trong số 5 công ty chối bỏ trách nhiệm cung cấp gạo dự trữ quốc gia sau khi trúng thầu.

Vậy mà Tổng cục Hải quan làm ngơ, cho Intimex mở tới 102 tờ khai, xuất khẩu 96.234 tấn gạo, chiếm 25% hạn ngạch gạo xuất khẩu của cả nước trong tháng 4/2020. Công ty Vinafood cũng từ chối trách nhiệm cung cấp 4500 tấn gạo dự trữ quốc gia sau khi đã trúng thầu, nhưng lại được cấp phép xuất khẩu 7500 tấn gạo. An ninh lương thực quốc gia chả đáng mấy xu trong mắt của Intimex, Vinafood và Tổng cục Hải quan!

Chiếu theo công văn 4355-BTC-QLG ngày 10/4/2020 của Bộ Tài chính thì Tổng cục Hải quan không thể cho phép Intimex và Vinafood xuất khẩu gạo vào 0h ngày 12/4/2020. Tại sao Tổng cục Hải quan vẫn cho phép? Chắc chắn nước cờ của Tổng cục Hải quan đã được tính trước.

Hoàng Kim

Áp dụng xuất khẩu gạo có hạn ngạch là Chính phủ đã thực hiện tình trạng khẩn cấp về an ninh lương thực.

Để tình trạng khẩn cấp về an ninh lương thực không gây thiệt hại cho nông dân và doanh nghiệp, Chính phủ cần có một Ban Điều hành xuất khẩu gạo trực thuộc Chính phủ. Do Chính phủ không có Ban Điều hành xuất khẩu gạo trong tình trạng khẩn cấp về an ninh lương thực nên sự yếu kém của Bộ Công thương và Bộ Tài chính khiến cho xuất khẩu gạo lúng túng như gà mắc tóc, hiện nay Bộ Công thương và Bộ Tài chính đang đổ thừa cho nhau.

Yếu kém của Bộ Công thương

Bộ Công thương không nắm được việc xuất khẩu gạo của Hiệp hội Lương thực Việt Nam, đến nỗi tham mưu Chính phủ tối thì ngừng xuất khẩu gạo, sáng hôm sau lại đề nghị xuất, làm Thủ tướng Chính phủ mất mặt với toàn dân.

Trong thời gian Chính phủ ngừng xuất khẩu gạo vì lý do an ninh lương thực, lẽ ra, nếp phải được xuất bình thường thì do không biết nếp có nằm trong an ninh lương thực không, mà Bộ Công thương cấm cả xuất khẩu nếp, trong 20 ngày ngừng xuất khẩu chúng ta có thể xuất khoảng 500.000 tấn nếp, nông dân cắt nếp ở huyện Tân Hồng tỉnh Đồng tháp không phải mất 400 đồng/kg vì cấm xuất khẩu, doanh nghiệp xuất khẩu gạo không tồn đọng nếp trong kho.

Trong thời gian Chính phủ ngừng xuất khẩu, Bộ Công thương không hề điều tra lượng gạo của doanh nghiệp đang ở cảng chờ xuất, không điều tra các hợp đồng có thời gian giao hàng vào tháng 4  để ưu tiên cho những hợp đồng này, nhằm tránh thiệt hại lưu cảng và đền hợp đồng cho doanh nghiệp.

Khi có lệnh cho xuất 400.000 tấn gạo vào tháng 4, Bộ Công thương giao cho Tổng cục Hải quan đăng ký đấu thầu theo kiểu nhanh tay thì được, bất chấp thiệt hại của doanh nghiệp, lại cho đăng ký vào nửa đêm Chúa nhật, thời gian đăng ký chỉ trong khoảng 3 giờ, một doanh nghiệp chiếm đến gần 100.000 tấn gạo tức 1/4 lượng gạo cho xuất, và nhiều danh nghiệp xù hợp đồng bán gạo cho Tổng cục Dự trữ cũng được cho xuất khẩu cả chục ngàn tấn. Cách mở tờ khai lúc nửa đêm này đang bị tất cả các doanh nghiệp xuất khẩu gạo phản đối.