Bauxite Việt Nam

Quốc Phương, cộng tác viên RFA Tiếng Việt từ London

2023.04.18

Ngoại trưởng Mỹ Antony Blinken bắt tay Bộ trưởng Ngoại giao Bùi Thanh Sơn ở Hà Nội hôm 15/4/2023. AFP

Có hai điểm quan trọng mà quan hệ bang giao Mỹ - Việt đạt được qua chuyến thăm tới Hà Nội của Ngoại trưởng Mỹ Antony Blinken (14-16/3/2023), theo một nhà nghiên cứu về chính trị và bang giao Mỹ - Việt từ Đại học Leiden, Hà Lan.

“Thứ nhất là nó nhấn mạnh tầm quan trọng của mối quan hệ đối với Việt Nam và Mỹ cho dài hạn. Và điều này chúng ta thấy rất rõ là Mỹ đang thực hiện quá trình xây dựng một Tòa Đại sứ quán mà sẽ có hơn nghìn người Mỹ làm ở đó. Điều đó phản ánh một mối quan hệ toàn diện và đa lĩnh vực, điều đó rất là rõ” – Phó Giáo sư, Tiến sỹ Jonathan London, học giả người Mỹ nêu nhận định hôm 18/4/2023.

Hải Triều

Đặc phái viên Tổng thống Mỹ - ông Jonh Kerry và Thủ tướng VN Phạm Minh Chính trong cuộc gặp ở Hà Nội hôm 5/9/2022. AFP

Ngày 20/10/2022, Đặc phái viên Tổng thống Mỹ John Kerry trở lại Hà Nội lần thứ ba trong năm nay. Kế tiếp, Chủ tịch Thượng viện Patrick Leahy sẽ dẫn một phái đoàn hùng hậu thăm Việt Nam từ 27/10 đến 2/11. Mỹ và Việt Nam chuẩn bị kỷ niệm nhiều sự kiện trọng đại trong năm 2023. Trợ lý Ngoại trưởng Kritenbrink cho biết, dịp ấy sẽ có đoàn cấp cao giữa hai nước. Vậy, Mỹ còn kiên nhẫn chiến lược đến bao giờ để nâng cấp các mối quan hệ “Đối tác Toàn diện”?

BBC Tiếng Việt

Trợ lý Ngoại trưởng Wendy Sherman gặp gỡ Thứ trưởng Ngoại giao Việt Nam Hà Kim Ngọc tại Washington DC ngày 13/05/2022

Chuyên gia bình luận về mối quan hệ hữu nghị Việt Nam và Hoa Kỳ giữa những đồn đoán về quan hệ đôi bên đang đi xuống trong bối cảnh một số sự kiện được cho là quan trọng bị hủy bỏ.

Cụ thể, tàu sân bay USS Ronald Reagan của Mỹ hủy chuyến thăm cập cảng Tiên Sa, Đà Nẵng vào cuối tháng Bảy. Trước đó, chuyến thăm của Ngoại trưởng Mỹ Blinken tới Việt Nam cũng không thể thực hiện được vào khoảng 9-10/7. Và mới đây, ông Blinken có lịch đi thăm Campuchia và Philippines trong tháng Tám, nhưng không nhắc gì tới Việt Nam.

Lê Quỳnh - BBC News Tiếng Việt

NGUỒN HÌNH ẢNH,REUTERS

Phó Tổng thống Hoa Kỳ Kamala Harris tổ chức họp báo trước khi rời Hà Nội, Việt Nam, ngày 26 tháng 8 năm 2021

Chiều 26/8, Phó tổng thống Mỹ Kamala Harris đã tạm biệt Hà Nội, với hoạt động cuối cùng là cuộc họp báo 20 phút.

Dựa theo tài liệu của phía Hoa Kỳ và Việt Nam, chúng tôi dựng lại các hoạt động của bà trong 48 giờ thăm Việt Nam.

Toàn văn ‘sách lược’ của Mỹ về chuyến thăm Hà Nội của Kamala Harris

Từ Việt Nam, PTT Mỹ Harris lần thứ nhì 'công kích Trung Quốc'

NGUỒN HÌNH ẢNH,GETTY IMAGES

Kamala Harris hy vọng sẽ củng cố mối quan hệ của Hoa Kỳ với các đối tác trong khu vực, Singapore và Việt Nam

Ngày 25/8 trong lúc Phó Tổng thống Mỹ Kamala Harris đang ở Hà Nội, trang web Nhà Trắng công bố văn bản có tựa đề Tăng cường quan hệ Đối tác Toàn diện Việt Nam - Hoa Kỳ.

Văn bản này tiết lộ những thông báo và nội dung trao đổi của bà Kamala Harris tại Việt Nam, đồng thời thể hiện tầm nhìn chiến lược của Mỹ về quan hệ với Việt Nam.

Dưới đây là bản dịch toàn bộ văn bản này, của BBC News Tiếng Việt:

Năm ngoái, Hoa Kỳ và Việt Nam đã kỷ niệm 25 năm thiết lập quan hệ ngoại giao. Trong vài thập niên qua, mối quan hệ song phương đạt được những bước tiến đáng kể, để chúng ta hiện hợp tác trong nhiều vấn đề, bao gồm chống dịch Covid-19 và chuẩn bị cho các mối đe dọa an ninh y tế trong tương lai, biến đổi khí hậu, và giải quyết những di sản chung của chiến tranh.

Chúng tôi đã làm sâu sắc thêm mối quan hệ kinh tế với tư cách là đối tác thương mại lớn thứ hai của Việt Nam và là thị trường xuất khẩu hàng đầu của Việt Nam, và sự hỗ trợ lẫn nhau đang cùng mang lại hiệu quả: một nền kinh tế Việt Nam sôi động là rất quan trọng đối với các chuỗi cung ứng mà người Mỹ phụ thuộc vào, một điểm mà Covid-19 càng làm nổi bật khi ngừng sản xuất ở nước ngoài đã dẫn đến khó khăn trong việc vận chuyển hàng hóa trong nước.

Hoa Nguyễn dịch

Đây là tiêu đề của Tờ báo The Washington Post đăng hôm nay với bài viết xã luận của Will Nguyễn, mục Ý kiến Toàn cầu. Tôi cố gắng hết sức để dịch sang Tiếng Việt một cách sát nghĩa nhất với những gì Will, người đồng nghiệp tuyệt vời của chúng tôi, viết. Song do gấp gáp nên sẽ có những lỗi nhỏ, mong được thể tất.

Nhà vệ sinh, bồn rửa và bồn rửa mặt của tôi tất cả là một cái hố trên sàn nhà. " Cái gối" của tôi là một bao đường nhỏ và giường của tôi là một cái chiếu manh trên nền đá trống không. Trong suốt 41 ngày của năm 2018, tôi đã sống mòn mỏi trong một phòng giam nhỏ ở tp HCM, bị đánh đập và bị bắt vì giúp người Việt Nam bản xứ thực hiện các quyền hiến định của họ.

Nhưng nếu xét về những vụ kết án chính trị ở Việt Nam, tôi là một trong những người may mắn. Tôi có nguồn gốc là người Việt Nam, nhưng do một sự thay đổi của số phận, tôi đã được sinh ra ở Hoa Kỳ. Những công dân Việt Nam đang đấu tranh cho quyền lợi của mình phải chịu đựng những điều kiện thời Trung Cổ này trong nhiều năm, có khi hơn một thập kỷ, việc họ ở sau song sắt trực tiếp liên quan tới những ý kiến bất chợt của cảnh sát, điều tra viên, công tố viên và những thẩm phán toà án, những người đều do một đảng chính trị hợp pháp kiểm soát.

Sự bất công có thể thấy rõ - và Phó Tổng thống Harris có thể nỗ lực để giảm bớt nó khi bà đến thăm Việt Nam trong tuần này. Với tư cách là một chính quyền đã hứa sẽ nhấn mạnh lại việc thúc đẩy dân chủ và nhân quyền, bà có cơ hội lên tiếng đòi trả tự do cho các nhà bất đồng chính kiến Việt Nam, những người không làm gì hơn là yêu cầu những gì mà Hiến pháp của chính họ đảm bảo cho họ.

Trong số ít các nước “cộng hoà xã hội chủ nghĩa” còn lại trên thế giới, Việt Nam là một nhà nước độc tài do một đảng cộng sản trên danh nghĩa điều hành, cai trị một dân số thuộc nhóm thân tư bản và thân Mỹ nhất trên Trái đất*. Sự sụp đổ nhanh chóng của Afghanistan cho thấy rằng Hoa Kỳ không thể đơn giản áp đặt nền dân chủ tự do lên các quốc gia khác, ngay cả khi họ có chung quan hệ đồng cảm như vậy. Mong muốn về quyền và cải cách phải xuất phát từ chính người dân. Và ở Việt Nam, thì cũng đúng là như vậy.

Nguyễn Khắc Mai

Tôi hân hạnh gởi tới Chị lời chào mừng, như bao người Việt Nam khác, nhân sự kiện một vị Nữ Phó Tổng thống Hoa kỳ đến thăm Việt Nam, trong một bối cảnh lịch sử đầy kịch tính hiện nay.

Kính chúc Chị an bình, trong lúc Covid đang hoành hành ở đây. Chúc Chị thu được nhiều điều tốt đẹp trong công vụ lịch sử này.

Tôi xin phép dùng từ xưng hô như vậy, bởi tôi muốn thể hiện chút văn hóa truyền thống của người Việt còn chưa bị mai một. Người Việt rất thích dùng những đại từ, xưng hô mang sắc thái gia đình, thân tộc để xưng hô với nhau, vẫn giữ sự trân trọng, tôn kính lại mang sắc thái tình cảm thân tình.

Thưa Chị, chắc Chị đã biết nhiều tình cảm, mong ước, gởi gắm, yêu cầu đề nghị cụ thể trong quan hệ Mỹ - Việt nhân chuyến đi này của Chị. Tôi sẽ không có ý kiến gì cụ thể, chỉ xin thưa với Chị hai điều:

Đỗ Thiện phỏng vấn Lê Hồng Hiệp

Ngày mai (24-8), Phó Tổng thống Mỹ Kamala Harris dự kiến sẽ rời Singapore và đến thăm Việt Nam theo chương trình công du châu Á kéo dài khoảng một tuần. TS Lê Hồng Hiệp, nghiên cứu viên cao cấp tại Viện Nghiên cứu Đông Nam Á (ISEAS – Yusof Ishak Institute, Singapore), nhận định: Quan hệ Việt Nam và Mỹ đang vào giai đoạn thuận lợi nhất trong vòng hơn hai thập niên qua. Đây là nền tảng quan trọng để cả hai nghiên cứu thúc đẩy mối quan hệ song phương lên tầm cao mới trong tương lai.

Vị thế Việt Nam đang cao nhất trong mắt Mỹ từ năm 1995.

Phóng viên: Ông đánh giá như thế nào về quan hệ Việt – Mỹ hiện nay, nhất là khi Mỹ gần đây liên tục có các chuyến thăm và các chính sách tích cực với Việt Nam?

Lưu Trọng Văn

Đối tác chiến lược ư? Chớ chớ. Lơ mơ là mất Tổ quốc XHCN như chơi. Chỉ còn lại một đất nước với gần 100 triệu con người lâu nay nghe lệnh đảng răm rắp nay bỗng nhảy lên làm chủ. Thế thì nhằm nhò gì. Đảng đâu còn vai trò gì nữa. Chớ có mà mắc lấy cái dại trong một giờ.

Bauxite Việt Nam

Cả Trung Quốc và Hoa Kỳ đều đã nói rõ, còn Việt Nam?

Trung Quốc đã nói rõ là họ phải sở hữu 80% diện tích biển Đông. Ngoài những lời tuyên bố được nhắc đi nhắc lại nhiều lần, đường lưỡi bò là một sự xác quyết rõ ràng và bá quyền nhất cho tham vọng này. Điều đó có nghĩa, toàn bộ những gì Việt Nam đang tuyên bố chủ quyền trên biển Đông, trước sau cũng sẽ bị họ đánh chiếm (có chiếm được không lại là chuyện khác).

Hoa Kỳ cũng đã nói rất rõ là những đòi hỏi lãnh thổ của Trung Quốc trên biển Đông là vô lý và vô nghĩa. Hoa Kỳ đã, đang và sẽ còn đủ sức để đảm bảo tuyên bố này không chỉ là tuyên bố suông.

Ấn Độ, Nhật Bản, châu Âu, Úc…bằng các cách khác nhau, cũng đã nói rất rõ quan điểm của họ, là ủng hộ phán quyết của Tòa trọng tài quốc tế, theo đó bác bỏ đòi hỏi chủ quyền phi lý của Trung Quốc như họ đưa ra, trên biển Đông.

Cục diện thế giới đang xoay sự có lợi về phía Việt Nam, bên tranh chấp lớn nhất với Trung Quốc. Cũng phải nói rõ một điều, sau hàng ngàn năm chiến tranh vệ quốc, hiện Việt Nam chỉ còn duy nhất một kẻ xâm lược ngoại bang, đó là bọn cộng sản Trung Quốc.

Cách đây gần 10 năm, tôi đã đưa ra quan điểm này trong chuyên luận Sống với Trung Quốc:

“Chúng ta cần nắm lấy thời cơ là chưa bao giờ Việt Nam quan trọng với Hoa Kỳ như khi họ quyết định trở lại châu Á. Họ biết rõ chúng ta là ai, có thể làm gì giúp cho mục tiêu của họ. Cái mục tiêu ấy là không cho Trung Quốc vượt qua giới hạn đỏ về quyền lực bằng những bành trướng nhanh chóng lực lượng hải quân do đó phải thôn tính biển Đông làm bàn đạp. May thay đấy cũng là mục tiêu của chúng ta, trùng khít với lợi ích của chúng ta ở khía cạnh bảo vệ chủ quyền biển đảo. Sự trùng hợp lợi ích này chính là cơ sở bền chắc và đáng tin nhất cho một mối quan hệ thân cận, phụ thuộc nhau về mục tiêu chiến lược, lợi ích lâu dài giữa Việt Nam và Hoa Kỳ. Thời cơ cho mối quan hệ này đang chín muồi và Việt Nam, vì lợi ích lâu dài của dân tộc, sẽ phải chủ động dọn dẹp, dũng cảm gạt sang một bên những vật cản mà lịch sử quăng lại để tiến về phía Hoa Kỳ, hơn là đòi hỏi điều ngược lại”. (Hết trích)

Nhân lời đề nghị của Bộ trưởng Hoa Kỳ, tôi muốn nhắc lại với các nhà lãnh đạo Việt Nam điều mà tôi cũng đã nói trong chuyên luận vừa dẫn: “Nếu không có Hoa kỳ thì Trung Quốc không chỉ nuốt sống biển Đông, biển Hoa Đông, mà đã tìm cách thống trị thế giới từ lâu rồi. Đó hoàn toàn không chỉ là một cách nói. Chủ nghĩa bành trướng Đại Hán, định nghĩa theo một cách dễ hiểu hơn, là không có giới hạn nào về địa lý thoả mãn được nó.”

Lao Ta

Luật pháp quốc tế không thể buộc Trung Quốc từ bỏ khát vọng bành trướng của mình, và các nước Đông Nam Á, trong đó có Việt Nam, sử dụng lợi ích của Hoa Kỳ như một thông điệp gửi tới Bắc Kinh để chứng tỏ rằng họ có hậu thuẫn. Đây là ứng dụng thực tế của mưu kế “Dựa vào nước ở xa để chống lại láng giềng gần”. Nhưng trước sự đối đầu của các cường quốc, các nước Đông Nam Á đang bị đe dọa trở thành chiến trường và chịu nhiều thiệt hại nhất. Điều này không thể được phép xảy ra. Đặc biệt là hiện nay, khi khu vực đang trải qua đợt bùng phát COVID-19 chưa từng có, và Việt Nam, quốc gia đã thành công vượt qua đợt dịch bệnh đầu tiên, hiện giờ đang phải chống chọi với chủng bệnh mới. Tất cả các nỗ lực cần hướng tới việc vượt qua cuộc khủng hoảng này, sử dụng tất cả các phương tiện có thể. Cộng đồng quốc tế có những mục tiêu quan trọng hơn nhiều so với việc khơi dậy căng thẳng, nhưng lợi ích địa chính trị luôn được đặt lên trên các giá trị chung của con người”,- Giáo sư Kolotov nói.

Sputnik Việt Nam

Báo chính thống VN đưa tin:

"Chủ tịch nước Nguyễn Xuân Phúc khẳng định, Việt Nam luôn coi Hoa Kỳ là đối tác hàng đầu trong chính sách đối ngoại”.

Xin nhấn mạnh hai chữ "hàng đầu" không kèm theo cụm từ "một trong". Điều đó khẳng định VN luôn coi Mỹ là đối tác quan trọng nhất trong đối ngoại của VN.

Đáp lại lời khẳng định "luôn coi..." này của chủ tịch VN, bộ trưởng QP Mỹ Lloyd Austin đã nói gì?

Giang Nguyễn

Ngoại trưởng Mike Pompeo và Thủ tướng Nguyễn Xuân Phúc tại Hà Nội hôm 30/10/2020. Ảnh minh họa. Reuters

Nhà nghiên cứu Trần Thị Bích gần đây có một bài bình luận với nhan đề “Không đánh đổi: Biden vừa có thể nâng cấp mối quan hệ giữa Hoa Kỳ và Việt Nam, vừa thúc đẩy nhân quyền”. Trong đó, bà nhận định rằng chính quyền Biden cần phải xây dựng niềm tin với đối tác chính quyền Hà Nội bằng cách tôn trọng thể chế chính trị của Việt Nam và phân biệt nó với sự khác biệt của chủ nghĩa ‘xét lại’ của Trung Quốc. Giang Nguyễn có cuộc trao đổi với bà Trần Thị Bích để tìm hiểu thêm.

Giang Nguyễn: Thưa chị Bích, Tổng thống Hoa Kỳ Joe Biden ngay từ đầu nhiệm kỳ đã nhấn mạnh chính quyền của ông sẽ đặt vấn đề dân chủ và nhân quyền làm trọng tâm của chính sách đối ngoại của Hoa Kỳ. Đối với Việt Nam, chính phủ Hoa Kỳ có khả năng thúc đẩy nhân quyền đồng thời thắt chặt quan hệ kinh tế và an ninh giữa hai nước, nhưng theo chị, để đạt được cả hai mục tiêu, Hoa Kỳ cần phân biệt giữa chế độ cộng sản của Việt Nam và của Trung Quốc. Vậy theo chị, đâu là sự khác biệt?

Nguyễn Quang Dy

Mỗi lần năm mới tới, tôi hay viết “câu chuyện đầu năm” để cập nhật và dự báo chuyện gì đang đến. Như một sự trùng hợp ngẫu nhiên, nước Mỹ và Việt Nam đều bầu cử và chuyển giao quyền lực vào cuối tháng giêng. Thời điểm sau Tết Dương lịch và trước Tết Âm lịch là lúc giao mùa, khi mùa đông giá lạnh đang suy tàn và mùa xuân ám áp đang đến.

Câu chuyện nước Mỹ

Tại nước Mỹ, sau một năm biến động khó lường, do hệ quả của đại dịch Covid-19 làm khoảng 24,5 triệu người mắc dịch và hơn 407 ngàn người bị chết (gấp nhiều lần thương vong thời chiến tranh Việt Nam). Chiến tranh thương mại Mỹ-Trung và đại dịch Covid-19 đã làm cho kinh tế Mỹ đình đốn và xã hội Mỹ phân hóa sâu sắc, như thời nội chiến.

Tổng thống đắc cử Joe Biden đang ráo riết sắp xếp nhân sự, chuẩn bị tuyên thệ nhậm chức (ngày 20/1), sau hai tháng khủng hoảng chính trị vì Donald Trump không thừa nhận thất bại. Trump và các nghị sỹ cơ hội (như Ted Cruz, Josh Hawley) cùng các luật sư theo Trump (như Rudy Giuliani) đã xúi giục đám đông quá khích (như Proud Boys) chống lại kết quả bầu cử.

Ngày 6/1 đã đi vào lịch sử nước Mỹ khi đám đông quá khích tấn công Nhà Quốc hội (Capitol) là biểu tượng của nền dân chủ, đòi treo cổ Mike Pence. Bạo loạn như giọt nước tràn li đã làm người Mỹ phẫn nộ. Trump như một “kẻ đốt đền”, không chỉ thách thức Hiến pháp và nền dân chủ Mỹ, mà còn vô tình thiêu trụi cả vốn liếng chính trị của mình.

Cách đây bốn năm, sau khi đắc cử và giành được Nhà Trắng với thông điệp của chủ nghĩa dân túy, (làm nhiều người ngỡ ngàng), nay Chính quyền Trump thất cử và sụp đổ ngày 6/1 với vụ bạo động tại Nhà Quốc hội (làm nhiều người kinh hoàng). Điều gì đã xảy ra làm Mỹ đứng trước sự chia rẽ và đổ nát mà chính quyền mới khó lòng khắc phục?

Đó là một câu hỏi khó cho các nhà nghiên cứu. Có thể lý giải theo nhiều cách, nhưng theo Gerald Seib, thái độ ứng xử của Trump đã che khuất thông điệp và thành công của ông, và tệ hại hơn là qua thời gian làm ông càng bị tai tiếng (Where Trump Came From and Where Trumpism Is Going, Gerald Seib, Wall Street Journal, January 15, 2021).

Trump có thể đi vào lịch sử Mỹ là Tổng thống “tồi tệ nhất” đã bị Quốc hội luận tội (impeached) hai lần. Mặc dù Trump buộc phải tuyên bố sẽ chuyển giao quyền lực một cách trật tự, nhưng nay không còn ai tin Trump, kể cả Phó tổng thống Mike Pence. An ninh tại Washington D.C. đang được tăng cường tối đa cho lễ tuyên thệ nhậm chức của Joe Biden.

Trong bầu cử bổ sung (runoff) cho Thượng viện tại tiểu bang Georgia, đảng Dân Chủ đã giành được đa số tối thiểu, nên việc sắp xếp nhân sự cho nội các Biden sẽ dễ hơn. Việc bổ nhiệm Kurt Campbell (cựu trợ lý Ngoại trưởng thời Obama) làm “Indo-Pacific coordinator” tại Hội đồng An ninh Quốc gia (NSC), là một tín hiệu tích cực đối với Châu Á.

Jackhammer Nguyễn

Sau khi ông Joseph Biden được các hãng truyền thông lớn của thế giới: AP, Reuters, BBC, CNN, NBC, Fox,… tuyên bố ông thắng cuộc tranh cử tổng thống Mỹ 2020, các nguyên thủ quốc gia phương Tây, Canada, Úc, Nhật, Tân Tây Lan, Đài Loan,… lần lượt chúc mừng Tổng thống tân cử (president elect).

Việt Nam nằm trong nhóm các quốc gia không (chưa) chúc mừng, gồm có các nhà nước độc tài Nga, Trung Quốc, Bắc Hàn, hoặc các quốc gia thất bại (failed states) như Brazil, Mexico.

Chúng ta thấy gì ở thái độ của Hà Nội đối với cuộc bầu cử rất đặc biệt 2020 này ở Mỹ?

Điều đầu tiên dễ thấy nhất là, Hà Nội không chia sẻ những giá trị của một xã hội dân sự, trong đó các cơ quan truyền thông độc lập đóng vai trò rất quan trọng.

Đúng là phải có sự xác nhận của Ủy ban Bầu cử thì ông Biden mới “có giấy chứng nhận tổng thống”. Nhưng truyền thống của xã hội dân sự phương Tây, mà đặc biệt là Hoa Kỳ, trong hàng chục lần bầu cử vừa qua, việc dự báo của truyền thông không bị sai, và ngay sau công bố của báo chí, các công việc chuyển tiếp của tổng thống tân cử bắt đầu. Người ta hầu như không biết có sự tồn tại của Ủy ban Bầu cử.

Nhưng trong bốn năm qua, chính quyền của Trump và các đồng minh chính trị của ông ta ra sức hủy hoại nền móng của xã hội dân sự đó, dùng bộ máy nhà nước để lấn át xã hội dân sự. Việc tuyên bố không chịu thua, thúc ép Ủy ban Bầu cử không công nhận ông Biden, là sự nối dài của những cố gắng đó.

Xin được nhắc lại, để phục vụ ý đồ của mình, năm 2017, Trump đã bổ nhiệm đồng minh của mình là Trey Trainor làm Chủ tịch Ủy ban Bầu cử với hy vọng sẽ giúp Trump trong lần bầu cử này. Việc bổ nhiệm này đã gây tranh cãi, các nhóm quan sát sự minh bạch của Chính phủ đã phản đối mạnh mẽ chuyện Trump bổ nhiệm ông Trainor. Gần 3 năm sau, tháng 5/2020, Thượng viện đã chuẩn thuận ông Trainor vào chức Chủ tịch Ủy ban Bầu cử.

Những lần bầu cử trước ở Mỹ, kể từ khi hai nước có quan hệ ngoại giao, Việt Nam cũng mau mắn gửi điện chúc mừng vị tổng thống tân cử sau tuyên bố của báo chí. Giới chức ở các nền dân chủ phương Tây, kể cả những đồng minh của ông Trump như Thủ tướng Anh Boris Johnson, Thủ tướng Israel Benjamin Netanyahu, cũng vẫn tin tưởng vào sự đúng đắn và hoạt động hiệu quả của xã hội dân sự đó.

Hà Nội thì không. Trước sự phức tạp của chính trị Mỹ trong thời gian qua, họ cảm thấy an tâm hơn nếu có sự xác nhận từ chính quyền, chứ không phải từ xã hội dân sự, một khái niệm họ vốn rất e dè.

Thái độ này của Hà Nội, mặc dù bề ngoài giống với Nga, Trung Quốc, Bắc Hàn, nhưng về bản chất có lẽ khác. Ba nước kia mong muốn ông Trump ở lại Tòa Bạch Ốc, chế độ cộng sản Việt Nam không có ứơc vọng cao đến như thế.

Nguyễn Quang Dy

Người ta nói rằng tháng 10 có nhiều bất ngờ (October surprise), không chỉ vì thông tin gây sốc trong laptop của Hunter Biden, mà còn chuyến thăm bất ngờ của Ngoại trưởng Mike Ponmpeo đến Việt Nam (29-30/10). Chuyến thăm này diễn ra trước ngày bầu cử Tổng thống Mỹ có vài ngày (3/11) và trước Đại Hội Đảng XIII của Việt Nam vài tháng (Quý I/2021). Trước các đồn đoán về chuyến thăm này, hãy thử lý giải ý nghĩa đằng sau sự kiện đó.

Chuyến thăm Việt Nam có bất ngờ?

Theo thông lệ ngoại giao, chuyến thăm chính thức của quan chức cấp cao (như Ngoại trưởng) thường được thông báo trước hàng tháng. Chuyến thăm Châu Á của ông Mike Pompeo tới Ấn Độ, Sri Lanka, Maldives, và Indonesia (26-30/10), lúc đầu không có Việt Nam. Việc thăm chính thức Việt Nam chỉ được quyết định bổ sung thêm vào phút chót, khi Diễn đàn Doanh nghiệp Ấn Độ Dương-Thái Bình Dương (IPBF) được khai mạc tại Hà Nội (28/10).

Cùng ngày 28/10, Bộ Ngoại giao Việt Nam mới thông báo về chuyến thăm của Ngoại trưởng Mike Pompeo (29-30/10) theo lời mời của Ngoại trưởng Phạm Bình Minh, để “kỷ niêm 25 năm bình thường hóa quan hệ Việt-Mỹ”. Ngày hôm sau (29/10), Bộ Ngoại giao Mỹ mới thông báo về chuyến thăm chính thức Việt Nam của Ngoại trưởng Mike Pompeo “nhằm ủng hộ một nước Việt Nam vững mạnh, thịnh vượng và độc lập”, và nhấn mạnh “Mỹ và Việt Nam cùng chung tầm nhìn về khu vực Ấn Độ Dương-Thái Bình Dương Tự do và Rộng mở”.

Dư luận bất ngờ về một chuyến thăm bất thường, chắc phải có lý do đặc biệt nào đó, trong khi bầu cử Tổng thống Mỹ đầy kịch tính chỉ còn vài ngày, cuộc họp thượng đỉnh Đông Á chỉ còn vài tuần, và Đại hội Đảng XIII của Việt Nam chỉ còn vài tháng. Trước tình hình Biển Đông và Biển Hoa Đông đang căng thẳng do thái độ hung hăng của Trung Quốc, bàn cờ địa chính trị “Indo-Pacific Tự do và Rộng mở” (FOIP) đang biến chuyển nhanh hơn.

Đây có phải là chuyến thăm “đột xuất” hay nằm trong một kế hoạch từ trước, nhưng được giữ kín tới phút chót để Việt Nam tránh phản ứng của Trung Quốc? Chuyến thăm của Mike Pompeo tới năm nước Châu Á tiếp theo chuyến thăm của tân Thủ tướng Nhật Suga Yoshihide tới Việt Nam và Indonesia (18-21/10), và cuộc họp Ngoại trưởng Bộ tứ (Quad) tại Tokyo (6/10). Mỹ và Nhật chắc phối hợp thúc đẩy chiến lược FOIP và “Bộ Tứ mở rộng” (Quad plus). Trong khi Nhật và Việt Nam thỏa thuận hợp tác quân sự và chuyển giao công nghệ quốc phòng, Mỹ và Việt Nam cũng thỏa thuận hợp tác về năng lượng và an ninh quốc phòng.

Trong mấy năm qua, quan hệ Việt-Mỹ đã phát triển mạnh cả về kinh tế và an ninh quốc phòng, đưa hai nước đến gần nhau hơn như “đối tác chiến lược” trên thực tế (de facto), nhưng vẫn còn bất cập và rủi ro về thặng dư thương mại và về nhân quyền. Văn phòng Đại diện Thương mại (USTR) thông báo (2/10), theo lệnh của Tổng thống, họ phải điều tra (theo điều 301) về hai vấn đề là (1) có phải Việt Nam cố tình hạ giá tiền đồng, và (2) có phải mặt hàng gỗ xuất khẩu của Việt Nam dựa vào lượng gỗ nhập phi pháp. Trước chuyến thăm của Mike Pompeo, Việt Nam đã thả Michael Nguyễn (đã bị kết án 12 năm tù vào năm ngoái).

Tạ Duy Anh

(Suy nghĩ nhân ngài Pompeo đến Hà Nội)

Cách nay 8 năm, tôi đã cảnh báo về sự nguy hiểm của hành động Trung Cộng thành lập tỉnh Tam Sa, xin trích:

“…Người Việt không nên coi thường động thái này. Đầu tiên chỉ là cái tỉnh trên giấy, bị Việt Nam, Philippines… coi là vô giá trị. Nhưng sau đó, họ sẽ “ấn” cái tỉnh đó vào đầu hàng tỷ người Trung Quốc, tạo ra những giao tiếp thương mại, ngoại giao với các nước, thông qua Tam Sa. Chẳng hạn hành động mời thầu thăm dò dầu khí, hay những phi vụ buôn bán thương mại với lợi nhuận hấp dẫn, gắn với cái địa danh Tam Sa? Rồi những hội nghị, triển lãm, thi đấu thể thao nhỏ… do Trung Quốc đăng cai được tổ chức ở Tam Sa! Dần dần cái tên Tam Sa sẽ thành một địa danh quen thuộc với thế giới. Nó sẽ đi vào các văn bản giấy tờ mang tính quốc tế. Nó cứ từ từ là một đơn vị hành chính hiện thực của Trung Quốc. Khi đó những hoạt động trên biển Đông của chúng ta, được mặc nhiên coi là hoạt động ở tỉnh Tam Sa của Trung Quốc! Thế giới không bị buộc phải nhớ Tam Sa thực chất là cái gì, gây tổn hại cho ai, mà họ chỉ cần biết Tam Sa mang lại cho họ cái gì. Giống như thói quen thế giới gọi biển phía nam Trung Quốc là biển Hoa Nam, tết Âm lịch là tết Trung Quốc, đến lúc nào đó, họ chỉ còn biết Tam Sa là một tỉnh của Trung Quốc! Về phần mình, Trung Quốc sẽ dựa vào đó để coi hành động tuyên chiến của họ là quyền tự vệ, cụ thể ở đây là bảo vệ Tam Sa!” (hết trích).

Tháng 10 năm 2016, Trung Cộng hoàn thiện bộ máy hành chính Tam Sa thông qua một cuộc bầu cử, bước tiếp theo để hợp thức hóa địa danh bất hợp pháp này.

Cách đây khoảng 10 ngày, Trung Cộng công khai đang có tới 400 doanh nghiệp của chúng hoạt động ở Tam Sa, chủ yếu trên quần đảo Hoàng Sa của Việt Nam. Dự đoán sắp tới Trung Cộng sẽ ném ra món mồi nhử hấp dẫn lôi kéo các công ty, tập đoàn nước ngoài rót tiền đầu tư hoặc sử dụng dịch vụ trung chuyển qua hệ thống cảng biển, bến bãi, kho chứa để thực hiện bước nguy hiểm là quốc tế hóa địa danh Tam Sa.

Rõ ràng kẻ thù đã tiến sâu xuống phía Nam theo đường biển, đến sát cạnh sườn người Việt, với những cơ sở hậu cần hùng hậu và cực kỳ nguy hiểm, chuẩn bị cho việc thôn tính tiếp theo. Nếu ai còn mơ hồ về điều đó, cứ cố sống cố chết bám lấy tình đồng chí để mong có sự nhân nhượng, chắc chắn sẽ thành tội đồ dân tộc.

Nhưng Tập Cận Bình, tên hoàng đế đỏ, không phải là một lãnh đạo có tầm nhìn xa như mọi người nghĩ về hắn. Với thói kiêu ngạo, háo danh, Tập đang chuốc cho đất nước của y vô vàn kẻ thù. Thế giới phương Tây, sau khi tối mắt vì tiền bạc, đã kịp thức tỉnh, đang cùng với Ấn Độ, Nhật Bản… lặng lẽ siết chặt vành đai thép để kiềm chế con quái thú Trung Hoa.

28 tháng 10 2020

Việt Nam thông báo Ngoại trưởng Mike Pompeo thăm chính thức ngày 29 và 30/10, không lâu sau khi một công dân Mỹ bị kết án 12 năm được Việt Nam trả tự do.
Tin ông Pompeo thăm Việt Nam được giữ kín tới phút chót, vì chỉ có thông báo chính thức của Việt Nam hôm 28/10, trong khi Mỹ chưa nói gì.
Trước đó, Bộ Ngoại giao Mỹ không hề nói ông Pompeo sẽ đến Hà Nội.

NGUỒN HÌNH ẢNH,LUONG THAI LINH/GETTY IMAGES

Ông Mike Pompeo và ông Phạm Bình Minh trước thềm thượng đỉnh Mỹ-Bắc Hàn lần hai tại Việt Nam năm 2019

Việt Nam thông báo Ngoại trưởng Mike Pompeo thăm chính thức ngày 29 và 30/10, không lâu sau khi một công dân Mỹ bị kết án 12 năm được Việt Nam trả tự do.

Tin ông Pompeo thăm Việt Nam được giữ kín tới phút chót, vì chỉ có thông báo chính thức của Việt Nam hôm 28/10, trong khi Mỹ chưa nói gì.

Trước đó, Bộ Ngoại giao Mỹ không hề nói ông Pompeo sẽ đến Hà Nội.

Ông Pompeo đang ở Ấn Độ và sẽ ghé Indonesia hôm 29/10.

Chính phủ Việt Nam cho biết chuyến thăm của ông Pompeo để "đánh dấu kỷ niệm 25 năm quan hệ ngoại giao" giữa hai nước.

Bản tin tiếng Anh trên trang web chính phủ Việt Nam nói Việt Nam "luôn xem Hoa Kỳ là một trong các đối tác hàng đầu".

Vài ngày trước có tin xác nhận một công dân Mỹ gốc Việt, Michael Nguyễn, được Hà Nội thả tự do.

Ông Michael Nguyễn bị kết án 12 năm tù hồi năm ngoái về cáo buộc "âm mưu nhằm lật đổ chính quyền".

Lưu Trọng Văn

Gã nghe lóm được nhiều nguồn tin bên Mỹ của những người có mối quan hệ sâu với chính trường Mỹ là hạ tuần tháng 10 sẽ có lãnh đạo cao cấp VN qua Mỹ.

Sao lại trong tháng 10?

Vì để qua tháng 11 thì nước Mỹ sẽ bị cuốn vào nhiều việc khác, đặc biệt là bắt đầu chiến dịch tranh cử.

Gã nghe nói đã có cả kế hoạch lãnh đạo VN sẽ phát biểu ở Harvard rồi gặp gỡ đại biểu bà con Việt kiều.

Nhưng khả năng Chủ tịch sẽ đi hay Thủ tướng sẽ đi còn bỏ ngỏ. Gã chỉ biết rằng người Mỹ quan tâm tính thực chất chứ không để ý tính lễ nghi, hình thức. Vậy thì với họ Chủ tịch hay Thủ tướng cũng vậy miễn là đại diện quốc gia mang thông điệp gì và đạt lợi ích gì cho cả hai?

Tuy vậy TT Trump mời đích danh Chủ tịch Trọng, thì về mặt lịch sự, Chủ tịch Trọng đáp lời mời đích thân TT Trump đi Mỹ là đúng lẽ nhất.

Nhưng có thể Chủ tịch Trọng không đáp lại lời mời này do sức khoẻ khó bảo đảm cho đường dài qua Mỹ và cũng vì lí do sức khoẻ này Chủ tịch Trọng đã từ chối qua Bắc Kinh gặp Tập.

Cân bằng.

Trọng Nghĩa

Trụ sở bộ Quốc Phòng Mỹ (Lầu Năm Góc), Washington DC.Getty Images/UIG/Hoberman Collection

Sau bộ Ngoại Giao, hôm qua 26/08/2019, đến lượt Bộ Quốc Phòng Mỹ chính thức lên tiếng tố cáo Trung Quốc bức hiếp Việt Nam trong vấn đề khai thác dầu khí ở Biển Đông.

Trong một thông cáo công bố dưới hình thức «phát hành lập tức», Lầu Năm Góc đã lên án việc «Trung Quốc leo thang áp bức nhắm vào hoạt động dầu khí lâu đời của Việt Nam ở Biển Đông - China Escalates Coercion Against Vietnam’s Longstanding Oil and Gas Activity in the South China Sea.

Thông cáo của bộ Quốc Phòng Mỹ trước hết bày tỏ thái độ «cực kỳ quan ngại trước các nỗ lực liên tục của Trung Quốc nhằm vi phạm trật tự quốc tế dựa trên luật pháp ở khu vực Ấn Độ - Thái Bình Dương», mà mới đây là việc nối tiếp «hành vi can thiệp mang tính áp bức nhằm vào các hoạt động dầu khí lâu đời của Việt Nam ở Biển Đông».

Các hành vi này, theo Lầu Năm Góc, đã đi ngược lại cam kết của bộ trưởng Quốc Phòng Trung Quốc Ngụy Phượng Hòa tại Đối thoại Shangri-La ở Singapore vào tháng 6 vừa qua, khẳng định rằng Bắc Kinh sẽ «theo đuổi con đường phát triển hòa bình».

Trẻ em trên một chiếc xe bus có sơn hình ảnh quảng cáo đồ uống có ga của Mỹ ở Hà Nội trong tấm ảnh chụp cuối những năm 1990. Sau khi Mỹ và Việt Nam thiết lập lại quan hệ ngoại giao năm 1995, các công ty Mỹ đã đổ vào Việt Nam để đầu tư và kinh doanh.

Các công ty của Mỹ vẫn gặp những thách thức “đáng kể”, bao gồm cả tham nhũng, khi tiến hành kinh doanh ở Việt Nam, một thị trường đang thu hút dòng vốn lớn đầu tư trực tiếp nước ngoài (FDI), theo một phúc trình của Hoa Kỳ.

Báo cáo mới nhất của Bộ Ngoại giao (BNG) Mỹ về đánh giá các môi trường đầu tư nước ngoài cho thấy, măc dù Việt Nam tiếp tục thu hút dòng vốn FDI từ nhiều nước, nhưng những thách thức “đáng kể” mà các công ty Mỹ gặp phải trong các hoạt động kinh doanh của họ ở Việt Nam là “sự diễn giải luật không nhất quán, việc thực thi pháp luật bất thường và các luật lệ không rõ ràng”.

Việt Nam thu hút 19,1 tỷ USD vốn FDI trong năm 2018, tăng 9,1% so với năm 2017, trong khi đầu tư trực tiếp nước ngoài trên toàn cầu giảm gần 1/5, theo báo cáo, trong đó cung cấp thông tin cụ thể về các môi trường kinh doanh của hơn 170 nước để giúp các doanh nghiệp Mỹ cân nhắc trước khi đưa ra quyết định đầu tư.

BNG Mỹ nhận định rằng các dòng vốn FDI lớn chảy vào Việt Nam một phần do các cải cách kinh tế đang diễn ra, khi Việt Nam đang có một dân số trẻ và ngày càng đô thị hóa cũng như có nền chính trị ổn định và lực lượng lao động rẻ.

Tuy nhiên, theo báo cáo, vẫn còn có các thách thức đáng kể, bao gồm tham nhũng, một hệ thống cơ sở pháp lý và luật pháp yếu, việc thực thi quyền sở hữu trí tuệ kém, sự thiếu hụt lực lượng lao động có kỹ năng, các thực hành lao động hạn chế, và các trở ngại đối với đầu tư cơ sở hạ tầng.

Một khảo sát của các Phòng Thương mại Mỹ (AmCham) ở khu vực ASEAN được trích dẫn trong báo cáo của BNG Mỹ phát hiện ra rằng, hơn bất cứ quốc gia nào ở Đông Nam Á, các công ty của Mỹ nhận thấy sự thiếu hụt trong thực thi luật pháp một cách công bằng ở Việt Nam, mà điều này ảnh hưởng nặng nề tới khả năng của họ trong việc kinh doanh ở Việt Nam.

Nhận định về đánh giá của BNG Mỹ đối với môi trường kinh doanh ở Việt Nam, Hai Pham, một giám đốc cao cấp của Hội đồng Kinh doanh Mỹ - ASEAN, nói với VOA rằng “các luật lệ đôi khi được đề xuất và thông qua đã ngăn cản các hoạt động kinh doanh và tạo ra các rào cản thuế và phi thuế quan đối với thương mại”.

Nội bộ các bộ ngành liên quan đến thương mại và kinh tế ở Việt Nam đang tìm cách đổ vấy trách nhiệm cho nhau sau khi nổ ra vụ Mỹ đánh thuế thép Việt.

Chỉ ít ngày sau sự xuất hiện biệt danh “kẻ lạm dụng thương mại tồi tệ nhất” của Tổng thống Mỹ, Bộ Thương mại nước này đã thông báo sẽ đánh thuế lên các sản phẩm thép từ Việt Nam có xuất xứ từ Hàn Quốc và Đài Loan nhằm tránh thuế chống bán phá giá, với thuế suất có thể lên tới 456,23% - một cú bồi tiếp theo việc Mỹ đánh thuế thép Việt Nam có nguồn gốc từ Trung Quốc lên đến 531% vào cuối năm 2017.

Trên trang báo một Thế giới, TS. Nguyễn Khắc Quốc Bảo cho rằng Bộ Công Thương là cơ quan phải chịu trách nhiệm chính trong việc thép Việt Nam bị Bộ Thương mại Mỹ áp thuế 456%. Suốt hơn 1 năm qua Bộ Công Thương đã không có động thái "phòng vệ thương mại" trước các rủi ro do hàng hóa từ những nước đang bị Mỹ trừng phạt muốn mượn đường Việt Nam để lẩn tránh các mức thuế suất cao.

Ông Bảo cho biết ông đánh giá rất thấp Bộ Công Thương khi bộ này không có những động thái nào thể hiện việc chuẩn bị những phương án đối phó chiến tranh thương mại, trong khi đây là một bộ rất quan trọng về lĩnh vực kinh tế.

Đã trên hai tuần từ khi Tổng thống Donald Trump nêu đích danh Hà Nội là kẻ lợi dụng Mỹ tồi tệ nhất và đe dọa trừng phạt, giới chức Hà Nội vẫn im hơi lặng tiếng.

Im lặng là đồng ý là chấp nhận. Nhưng vì sao ông Trump chỉ trích là điều rất cần được xem xét, phân tích và học hỏi.

Thao túng tiền tệ…

Đồng Việt là đồng tiền yếu nhất thế giới và liên tục bị mất giá. Tiền Việt yếu hơn cả tiền Lào, tiền Campuchia, chỉ mạnh hơn đồng tiền vài quốc gia đang bị Mỹ phong tỏa kinh tế như Iran và Venezuela, nhưng vẫn yếu hơn tiền Bắc Hàn.

Đồng Việt yếu đến độ ngay chính người Việt chỉ muốn giữ vàng và Mỹ kim. Hà Nội biết thế nên tìm mọi cách để kiểm soát nhưng thất bại.

Đồng tiền là thước đo chính xác nhất cho sức mạnh kinh tế, niềm tin và ổn định xã hội.
Giữ cho đồng Việt không bị phá giá là cả một nỗ lực vô cùng to lớn của Hà Nội, nói chi đến việc thao túng tiền tệ như Bộ Tài Chính Mỹ e dè.

Thương mại mất cân đối…

Hà Nội từng tự hào là thị trường cởi mở nhất thế giới, tỷ lệ xuất nhập cảng trên GDP của Việt Nam năm 2018 đã lên tới 196%.

Ngoại trừ hai thương cảng Singapore và Hồng Kông, chưa quốc gia nào trên thế giới đạt được kỷ lục này, Thái Lan đứng sau Việt Nam tỷ lệ cũng chỉ lên tới 122%, Trung cộng 38%, Nhật 31%, còn Mỹ vỏn vẹn chỉ 27%.

Nếu xem Trung cộng là một trung tâm gia công lắp ráp, thì Việt Nam quả đúng là một kho giao chuyển hàng hóa (transshipment).