Bauxite Việt Nam

Bùi Anh Chiến

Những sự kiện đầu năm trong nội bộ đảng Trung Quốc đang gây chấn động khu vực, đây không còn là sóng ngầm, mà là sóng thần, càn quét những cán sự cấp rất cao trong bộ máy chính trị - quân sự của Trung Quốc. Tập Cận Bình không lo sợ ngay vấn đề đảo chính nhưng ông ta hiểu rằng: sự quản lý, đàn áp, đe dọa trong nội bộ trung ương đảng đang có dấu hiệu phản kháng rất mạnh, quyền lục của Tập đang bị thách thức nghiêm trọng.

Lê Xuân Nghĩa

Một tin tức chấn động đã được tiết lộ: theo giờ Bắc Kinh, đã xảy ra một âm mưu đảo chính nhằm vào ông Tập Cận Bình, do tướng Trương Hựu Hiệp và Lưu Chấn Lập chủ mưu.

Nguyễn Văn Tuấn

Tôi là người hay quan tâm tới tình hình Trung Quốc và chia sẻ những thông tin trong và ngoài lề [nước] Tàu về tình hình nội bộ của họ cho bạn nào thích để tham khảo. Khó có được thông tin chính xác hoàn toàn nhưng nhiều người vào tút của tôi đọc và tỏ thái độ rất hằn học tựa như họ “bảo vệ con ngươi của mắt mình” làm tôi rất ngạc nhiên. Xin nhắc lại câu chuyện cũ tôi được nghe từ anh bạn con ông cốp, khi đó ta phụ thuộc Liên Xô nhiều mặt vì vậy trước đại hội Đảng của ta Tổng bí thư phải sang gặp Gorbatrev Tổng bí thư Liên Xô để thông qua vấn đề nhân sự ba lần đều bị phía “hòn đá tảng” nhất mực chỉ vào một người duy nhất. Khi Liên Xô sụp đổ Elsine lên nắm quyền do khác về quan điểm chính trị nên ta coi Tổng thống của Nga là “phản động” và quan hệ hai nước đi vào thời kỳ đen tối. Bài học là bất cứ ai nắm quyền một đất nước có ảnh hưởng lớn với ta, ta nên giữ quan hệ tốt đẹp nhất có thể vì quyền lợi quốc gia.

“Is Xi Jinping in trouble?”, The Economist, 20/07/2025

Viên Đăng Huy biên dịch

Katsuji Nakazawa, “Elders stay faithful to Deng over ‘reformer Xi Jinping’,” Nikkei Asia, 29/08/2024

Nguyễn Thị Kim Phụng biên dịch 

Cuộc nổi loạn mùa hè đã buộc Tân Hoa Xã phải xóa một bài bình luận viết lại lịch sử đảng.

Katsuji Nakazawa, “‘Chinese dream’ gives way to an urban legend in Shenzhen,” Nikkei Asia, 01/08/2024

Biên dịch: Nguyễn Thị Kim Phụng

Đau đầu về vấn đề bất động sản, các cặp vợ chồng Trung Quốc đã giả ly hôn để vay vốn.

Trong bối cảnh khủng hoảng bất động sản kéo dài ở Trung Quốc, một “truyền thuyết đô thị” đã bắt đầu lan truyền rộng rãi trên mạng xã hội nước này: Thâm Quyến, siêu đô thị với hơn 12 triệu dân ở tỉnh Quảng Đông, đang phải hứng chịu một đợt bùng nổ số người ly hôn.

Katsuji Nakazawa, “Military purges put Xi Jinping’s singer-wife in the spotlight,” Nikkei Asia, 11/07/2024

Biên dịch: Nguyễn Thị Kim Phụng

Đang có nhiều đồn đoán về việc liệu Bành Lệ Viện có đang giúp Tập Cận Bình kiểm soát quân đội Trung Quốc hay không.

Trong lúc nhà lãnh đạo tối cao Trung Quốc Tập Cận Bình giải quyết “những thách thức phức tạp” mà các chỉ huy quân sự hàng đầu của ông gây ra, có lẽ ông sẽ dựa nhiều hơn vào một phụ tá lâu năm là người vợ Bành Lệ Viện.

14/07/2024

Ngô Nhân Dụng

  Chủ tịch Trung Quốc, Tập Cận Bình, tại Đại sảnh đường Nhân dân ở Bắc Kinh, tháng 10, 2022.

Trong tuần tới, Đảng Cộng sản Trung Quốc sẽ họp Trung ương lần thứ ba trong nhiệm kỳ này để quyết định đường lối trong năm, mười năm sắp đến. Kinh tế sẽ là đề tài quan trọng nhất, vì tâm trạng bi quan của dân đang làm kinh tế trì trệ. Tập Cận Bình cần khích động tâm lý, để dân Trung Hoa tiêu thụ nhiều hơn thay vì lo tiết kiệm. Một cách khôi phục niềm tin là chứng tỏ Đảng Cộng sản vẫn quyết tâm chống tham nhũng.

Scott Kennedy, “Why Is Xi Not Fixing China’s Economy?”, Foreign Policy, 30/05/2024

Biên dịch: Viên Đăng Huy | Hiệu đính: Nguyễn Thế Phương

Lời giải thích từ những người trong cuộc trải dài từ sự thiếu hiểu biết đến ý thức hệ.

Nền kinh tế Trung Quốc đang hoạt động rất tồi tệ. Sự phục hồi hậu đại dịch yếu hơn và ngắn hơn nhiều so với dự đoán của Chính phủ Trung Quốc. Mặc dù ghi nhận mức tăng trưởng chính thức đáng nể, nhưng đã giảm xuống còn 5,2% vào năm 2023, thực tế có thể chậm hơn nhiều, với một số nhà phân tích ước tính mức tăng trưởng không quá 1-2%. Một số chỉ số cho thấy sự cải thiện khiêm tốn trong vài tháng đầu năm 2024, nhưng nền kinh tế dường như vẫn đang chững lại, với tăng trưởng hiện nay phụ thuộc rất nhiều vào xuất khẩu.

07/05/2024

Ngô Nhân Dụng

Ông Tập Cận Bình tại lễ bế mạc kỳ họp Quốc Hội tại Đại Lễ Đường Nhân Dân Bắc Kinh, 11 tháng Ba, 2024. Hình minh họa.

Bộ Chính Trị đảng Cộng sản Trung Quốc mới họp đầu tuần này, 24 ủy viên quyết định sẽ tổ chức họp khoáng đại Ban Chấp Hành Trung Ương vào tháng 7 – một hội nghị đáng lẽ phải diễn ra vào tháng 10 hoặc tháng 11 năm ngoái. Trong mỗi nhiệm kỳ 5 năm, Trung Ương Đảng họp bảy lần; năm nay là lần thứ ba. Mỗi Hội nghị thứ ba thường đưa ra một “kế hoạch năm năm” mới, vạch ra các chính sách, đường lối cho 96 triệu đảng viên tuân hành.

Katsuji Nakazawa, “Post-Tiananmen ‘openness’ fades from Chinese politics, ”Nikkei Asia, 07/03/2024

Biên dịch: Nguyễn Thị Kim Phụng

Tập ủng hộ ‘mở cửa với tiêu chuẩn cao’ nhưng chế độ của ông lại đang đi thụt lùi.

Chính trị Trung Quốc lại một lần nữa rút vào hộp đen.

Thủ tướng Lý Cường dự kiến sẽ tổ chức một cuộc họp báo vào ngày 11/03/2024, sau khi Đại hội Đại biểu Nhân dân Toàn quốc, tức Quốc hội Trung Quốc, bế mạc kỳ họp thường niên. Tuy nhiên, theo một thông báo chính thức trước thềm kỳ họp Quốc hội, cuộc họp báo của Thủ tướng đã bị loại khỏi chương trình nghị sự.

Nguồn: Katsuji Nakazawa, “Xi and Putin share a trait – they cannot show weakness” Nikkei Asia, 22/02/2024

Biên dịch: Nguyễn Thị Kim Phụng

Cuộc họp kinh tế quan trọng của Trung Quốc đang bị hoãn lại cho đến khi Tập cảm thấy mình có thể thể hiện sức mạnh.

Ngay trước kỳ nghỉ Tết Nguyên đán hồi đầu tháng này, Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình đã gọi điện cho người đồng cấp Nga Vladimir Putin.

Nhiều khả năng, lý do khiến ông làm vậy là vì ông biết Putin sẽ không ngần ngại khen ngợi chế độ của Tập trước chuỗi ngày nghỉ lễ dài. Không có nhà lãnh đạo của một cường quốc nào khác sẽ làm như vậy.

Cuộc gọi diễn ra vào ngày 8/2, và tờ Nhân dân Nhật báo, cơ quan ngôn luận của Đảng Cộng sản Trung Quốc (ĐCSTQ), đã đăng tin về nó trên trang nhất vào ngày 9/2, một ngày trước khi kỳ nghỉ lễ bắt đầu.

Giữa Tập và Putin có một số điểm chung, như việc lãnh đạo một chế độ độc tài.

Nguyễn Khắc Mai

18-12-2023

Mấy bữa nay các phương tiện truyền thông đăng rất nhiều về ba chữ “chung vận mệnh”. Tôi thử bắt chước Descartes, suy nghĩ và nói đôi điều để chứng tỏ với bạn bè tôi đang “cogito ergo sum” (Thành ngữ latin tương đồng với “Je pense, donc je suis”, nghĩa là “Tôi tư duy, tức tôi đang tồn tại”, của Triết gia vĩ đại người Pháp).

Chữ thứ nhất là chữ “chung”. Chữ “chung”, người Việt mình dùng với nhiều sắc thái. Theo tôi, có hai điều quan trọng. Một là nghĩa cùng sở hữu, như câu thơ của Hồ xuân Hương “Chém cha cái kiếp lấy chồng chung”, có với nhau một cái gì đấy gọi là chung, nhà chung, chung cư, chung chạ, cha chung không ai khóc…

Katsuji Nakazawa, “Did Putin’s tip lead Xi to purge his foreign minister?”, Nikkei Asia, 14/12/2023

Biên dịch: Nguyễn Thị Kim Phụng

Sau khi Tần Cương biến mất, Bắc Kinh đã thay đổi lập trường về cuộc chiến Ukraine.

Những vấn đề thúc đẩy các quyết định chính trị đôi khi có thể kịch tính hoặc kỳ lạ đến mức khó tin.

Theo tiết lộ từ các nguồn tin quen thuộc với quan hệ Trung-Nga, vụ thanh trừng bất ngờ và bí ẩn đối với Ngoại trưởng Tần Cương hồi mùa hè này nhiều khả năng là do Moscow chỉ điểm.

14/12/2023

Ông Tập Cận Bình và Nguyễn Phú Trọng thưởng trà tại Hà Nội, 12/12/23.

Chủ tịch Tập Cận Bình năm lần bảy lượt nhắc đi nhắc lại trên “nhandan.vn” về khái niệm “Cộng đồng chia sẻ tương lai”, “Sáng kiến Vành đai và Con đường” và bổ sung thêm “bốn kiên trì” khác. Liệu ông đã mãn nguyện sau “chuyến tuần thú phương Nam”?

Nguyễn Quang Dy

Chủ tịch Tập Cận Bình đã đến thăm Việt Nam (12-13/12/2023) như Hoàng đế Trung Hoa “du Giang Nam”. Chuyến thăm được dự kiến vào cuối tháng 10 hay đầu tháng 11, đã phải hoãn lại vì Tập Cận Bình đi Mỹ gặp Joe Biden (quan trọng hơn). Trong chuyến thăm lần này, hai bên đã ký 36 văn kiện (kỷ lục), và một tuyên bố chung 8.000 từ (dài bất thường). Nếu đây là cách “lấy số lượng bù chất lượng” thì đó là “kết quả tốt nhất có thể”.

Lưu Trọng Văn

Ngày 12.12 ông Tập Cận Bình qua Hà Nội với sứ mệnh được các cơ quan truyền thông Trung Quốc và Việt Nam gọi là “Nâng cấp quan hệ đối tác.”

Nghe nói, phía Trung Quốc muốn gọi quan hệ được nâng cấp trên cả “Đối tác Chiến lược Toàn diện” hiện nay là “Cộng đồng chung vận mệnh.”

Rất nhiều người không hiểu được “Cộng đồng chung vận mệnh” thực chất là gì? Và nó hơn quan hệ “Đối tác Chiến lược Toàn diện” thế nào?

Hà Sĩ Phu

Bài viết dưới đây thi hữu Hà Sĩ Phu viết đúng 13 năm trước. Nhưng vào đúng dịp này, sau tròn 13 năm, lại có cơ hội đưa ra trình làng một lần thứ hai. Đó là dịp hoàng đế thiên triều lại hạ cố ghé đến đất nước chúng tôi. Tất nhiên là con dân Việt sẵn sàng đón tiếp ngài, với một điều kiện: ngài che giùm một cái lá nho thật lớn ở trước mặt. Vì sao thì không cần nói ra trong thâm tâm ngài hẳn cũng biết rồi. Dân Việt chúng tôi hiếu khách thật, hiền lành thật, nhưng nói như cụ Phan Bội Châu “trồng tre nên gậy gặp đâu đánh què”, câu chuyện Hoàng Sa, Trường Sa vẫn còn nhức nhối trong xương tủy, ngài định sang đây diễn trò “cùng chung vận mệnh” mà không che mặt mình đi thì làm sao oan hồn 64 chiến sĩ Gạc Ma để yên cho ngài được. Riêng chúng tôi xin hứa trước, chúng tôi sẽ vỗ tay đón chào ngài. Chỉ sợ một điều, trong khi ngài đang hùng biện với “đối tác” ở một hội trường, nhà khách đặc biệt nào đấy, bất chợt chiếc lá nho rơi xuống và một khuôn mặt... không phải là mặt người hiện ra. Cầu mong, cầu mong, vạn lần cầu mong ngài – và cả phía đang đối diện với ngài – không lâm vào tình cảnh ấy.

Bauxite Việt Nam

Cổ thi Trung Hoa có câu thơ nổi tiếng:

Thấy một lá ngô đồng rụng, mọi người đều biết mùa thu đã về.

Katsuji Nakazawa, “Xi saves face by meeting Biden but accomplishes little,” Nikkei Asia, 17/11/2023

Biên dịch: Nguyễn Thị Kim Phụng 

Tại Trung Quốc, thế hệ đỏ thứ hai đang chuyển sang chỉ trích “chế độ chuyên chế cá nhân”.

Cuộc tranh giành quyền lực trong chính trường Trung Quốc là nguyên nhân khiến Chủ tịch Tập Cận Bình phải tới tận California để gặp mặt trực tiếp người đồng cấp Mỹ, lần đầu tiên sau một năm.