Bauxite Việt Nam

1- CẢM HỨNG TRƯỚC ĐẠI HỌA CỦA DÂN TỘC

Cuối năm con Rắn Ất Tỵ, Thiên tai bão lụt hòa với Nhân tai xả lũ, cuốn đi mấy nghìn sinh mạng, bao nhiêu làng mạc, cơ man nào là tài sản cùng gia súc gia cầm. Đại họa đã đến đúng lúc thời cuộc chính trị khẩn trương, các cán bộ cao cấp bị hút vào cuộc phân chia quyền lực trước Đại hội 14 của đảng, việc cấp cứu trước đại họa khiến dân phải tự lo cho nhau là chủ yếu.

Hà Sĩ Phu

Câu 1: Râu Rồng và Lưỡi Rắn:

* Năm Thìn qua, RỒNG gặp nghẽn hết bay cao, cụp RÂU đỏ… im hơi lặng tiếng!

* Tết Tỵ tới, RẮN thừa cơ còn quấn chặt, thè LƯỠI vàng … nhả ngọc phun châu!

Câu 2: Hai mặt sự đời:

* Thuở RỒNG TIÊN nghèo khó, mà thương quá bác ơi, nhớ lại để hơi buồn trong dạ!

*  Thời BẦY ĐÀN hiện đại, cũng ngán ghê em nhỉ, quên hết đi mà ngẩng cao đầu?

Câu 3: Đợi đấy!

* Kỷ nguyên mới vươn mình, bao khát vọng! Chờ xem!

* Lợi quyền xưa thỏa chí, quyết coi khinh? Đợi đấy!

Câu 4: Trông Trời cho sáng mau mau:

* Sương lạnh tan đi cho hoa Tết khoe màu!

* Lá vàng rụng xuống để cành Xuân nảy lộc!

Câu 5: Đừng quên

* TIẾNG TA còn, nên NƯỚC TA còn! (Lời học giả Phạm Quỳnh)

* GỐC VIỆT mất, thì NGƯỜI VIỆT mất!

Một câu đối cũ:

Phan Châu Trinh nói: Sự tiếp nhận văn hóa phải như “Ghép cây”, cái gốc “cây luân lý cũ của ta” có vững mới nuôi và phát triển được những cành ghép từ “tư bản Âu Tây”. Bí quyết thành công là chọn lọc cho trúng cái ƯU để giữ gìn và biết đúng cái KHUYẾT để trừ bỏ. Mấy chục năm qua thì ngược lại, những ưu điểm bị mai một và những thói xấu lại lan tràn. Điểm “nghẽn” phải chăng cũng từ đấy mà ra?

Năm mới chúc cho mọi người đoàn kết lại, để VUN LẠI GỐC cho vững vàng, để tiếp nhận những nếp sống văn minh của Thế giới. Chứ tất cả ồ ạt biến thành một loại “cư dân thế giới” không cần Tổ quốc, chỉ biết ăn chơi hưởng thụ, thì chỉ là một lũ bầy đàn hiện đại mà thôi, kiểu ấy đang là một xu thế hiện nay.

MẤY SUY NGHĨ NHÂN NGÀY TẾT 2025:

Ngày Tết năm nay sao nhiều điều tâm sự quá?

Nhớ lại những ngày Tết xa xưa, lúc mà giai cấp Công Nông phấn khởi thấy mình trở thành người chủ chốt trên lá cờ Búa Liềm. Lúc ấy hùa nhau đánh những người giầu tiền bạc do biết buôn bán hoặc sở hữu nhiều đất đai. Coi buôn bán là điều xấu xa, thậm chí được phân phối một chiếc xăm xe đạp, không dùng đến mà bán lại cho bạn bè thì bị phê phán là “có tư tưởng buôn bán”!

Trở lại ngày Tết hôm nay. Vui mừng thấy hàng hóa rất nhiều và hấp dẫn là ưu điểm của kinh tế thị trường, sự buôn bán toàn cầu! Vui mừng thấy Đảng không “đánh Mỹ cứu nước” nữa mà mời Tổng thống Mỹ sang chia vui, thấy nước ta đã có nhiều đô la là sức mạnh để làm mọi việc. “CHÂN LÝ” ơi, mi đã lộn ngược hoàn toàn so với trước đây!

Chỉ hơi buồn một tý, là giai cấp Công Nông, tức nông dân và giới thợ thuyền vẫn khổ cực, vẫn vất vả thiếu thốn nhất trong xã hội, hàng ngày phải lao động cực nhọc để kiếm từng đồng, trong khi nhiều người giàu có thì coi tiền tỷ chỉ là chuyện vặt.

Đánh giai cấp tưởng thu được sự “san bằng” thì lại tạo ra sự chênh lệch gấp hàng triệu lần, hàng tỷ lần, vậy là sự nghiệp “đấu tranh giai cấp” đã “lỗ vốn” thảm hại.

Hãy cẩn thận, bước tiến bộ nhảy vọt của công nghệ số, của “Trí tuệ Nhân tạo AI” cũng là một nguy cơ, một kiểu CS mới hiện đại có thể lại bắt đầu! Không gì có thể thay thế TRÍ TUỆ SỐNG, BÊN TRONG CON NGƯỜI, nó sàng lọc, mới là nòng cốt của tiến hóa! Cái Nhân tạo, do Con người làm ra, dù ưu việt thế nào cũng chỉ là Phương tiện…

Nhưng nhìn lá cờ thấy cái Búa, cái Liềm vẫn chễm trệ tung bay một cách khôi hài. Chỉ có Đảng Cộng sản vẫn nắm quyền tuyệt đối, lúc làm điều đúng cũng như lúc làm điều sai. Vậy thì THẮNG LỢI CHƯA CHẮC ĐÃ THUỘC VỀ CHÂN LÝ! Thấy ra một điều là “Đảng ta” khôn và láu cá thật, lúc đúng cũng như lúc sai đều được dẫn đầu!

Mà giới Công Nông thì đừng hý hửng thấy mình chễm trệ trên lá cờ Búa Liềm mà tưởng mình là vua…, mà quên việc tự cứu lấy mình!

Niềm an ủi cho Công Nông là giới Trí thức từ lâu cũng đã tự than thân, cái “chân lý”  từng lúc được đem tuyên truyền cũng giống như con đĩ mà thôi, cả bộ ba Công, Nông, Trí đều chịu những thử thách rất nhọc nhằn:

Bài ca TRÍ PHÚ ĐỊA HÀO [1]

Bốn anh TRÍ PHÚ ĐỊA HÀO

Chỉ riêng anh Trí lao đao đến giờ

Đảng ta thương Trí ngu ngơ

Cho CÔNG NÔNG TRÍ chung cờ Liên minh [2]

Trông lên Liềm Búa hai hình

Trí ta vẫn chẳng thấy mình ở đâu

Quay sang tìm Phú Địa Hào

Thấy… ba bụng phệ… đã vào Đảng ta!

(HSP-1996)

LỜI CUỐI: Nhưng những điều ấu trĩ và phi lý ấy cũng đang dần dần sáng tỏ, ôn lại với nhau cho kỹ để càng quyết tâm sửa đổi, để chờ đón những ngày tốt đẹp rạng rỡ mà thôi!

________

Chú thích:

[1] TRÍ PHÚ ĐỊA HÀO phải đào tận gốc, trốc tận rễ! Đây là 4 kẻ thù của Cách mạng.

[2] CÔNG-NÔNG-TRÍ là liên minh đã được thành lập để bổ sung vai trò của Trí thức.

Tác giả gửi BVN

Hà Sĩ Phu

Câu số 1: MÈO đi RỒNG đến thì cứ hy vọng:

* Năm Mão qua đi, MÈO bỏ thói lục nồi ăn vụng, quyết bắt Chuột lập công! 

* Tết Thìn lại đến, RỒNG vun nền yêu nước sống vui, thề lấy Dân làm gốc !

Câu đối Tết Quý Mão 2023

Hà Sĩ Phu

Câu đối Tết Quý Mão

1/ LÒNG CHÂN-THIỆN ĐÓN XUÂN :

- Thuở THIỆN- ÁC đan cài, TẾT đến mong chờ “vua THIỆN Ý ” !

- Thời GIẢ-CHÂN lẫn lộn, XUÂN về ngóng đợi “chúa CHÂN TÂM” !

I. Kiếp HỔ khóc cười và giấc mơ HỔ thiện!

Hổ vốn ở tận rừng sâu nhưng mối liên quan đến con người thì ít dã thú nào bì kịp, vì Hổ đồng nghĩa với sức mạnh, với bạo lực, bạo quyền, là những điều con người vừa kính vừa sợ.

Ở nơi rừng rậm thì bạo quyền làm nên chức tước, Hổ và Sư tử tranh hùng làm Chúa Sơn lâm. Sư tử đực dáng bộ đường bệ oai phong, tiếng hống vang động cả núi rừng và sống tập đoàn như một “triều đình phụ hệ”. Còn Hổ thì mạnh ở sự cân đối, linh hoạt biến hóa và bền bỉ hơn nên nếu đấu tay đôi thì phần thắng cuối cùng thường nghiêng về phía Hổ. Nhưng người châu Á, châu Âu và châu Phi thường coi Sư tử mới là Chúa Sơn lâm. Cũng như xã hội con người, cấp trưởng thường mạnh ở triều đình và mạnh ở oai phong, chứ đấu tay đôi thì chắc gì đã thắng được cấp phó? Sư tử kém thích nghi, ngày càng khó sống, chắc phải nhường phủ Chúa cho mãnh Hổ thôi.

Hà Sĩ Phu

Lại khóc lại cười với Trâu

Thấm thoắt đã lại đến Tết con Trâu.

Lạ thật, sao con Trâu lại đi ngay sau con Chuột? Một anh “nhỏ bằng cái nhắt”, khôn lỏi, “chúa thằn lằn” về khoản mẹo vặt và lừa đảo, lúc luồn sâu, lúc leo cao, lúc nào cũng thập thò, gây đủ điều tai hại, mà sinh sản cực nhanh, càng bí mật vụng trộm càng đẻ nhiều, nên bị xếp vào loại lưu manh chúa tể. Tiếp theo ngay là một bác to đùng, ngu trung, to đầu mà dại. Cũng “có sừng có sỏ” rất oai, mà bị cái “thằng người homo sapiens” khôn ngoan nó “vặt”nó “dziệt” (1), lúc sang phải, lúc sang trái, chỉ bằng một sợi dây thừng xỏ mũi.

Rồi ta ngộ ra một điều: hai con giáp này xếp liền nhau là phải, bên cạnh anh ngu trung y như rằng xuất hiện lũ lưu manh, lợi dụng khai thác (mà các nhà chính trị vẫn gọi là bọn cơ hội). Hai thứ này cộng sinh, tương khắc nhưng lại tương sinh.

Ai chẳng thuộc mấy câu Ca dao về con Trâu:

Trâu ơi ta bảo trâu này

Trâu ra ngoài ruộng trâu cày với ta

Cày cấy vốn nghiệp nông gia

Ta đây trâu đấy ai mà quản công?

Bao giờ cây lúa còn bông

Thì còn ngọn cỏ ngoài đồng trâu ăn.

Thật là một bài ca nhân ái. Người và vật đã biết dựa nhau mà sống, bởi hiểu rằng “trong lẽ phải, có người có ta”! Ông chủ mà thương đày tớ, mà sẻ chia quyền lợi với nhau như một kiểu “nhà nước phúc lợi” ở mấy nước văn minh! Bài ca dao đưa ra một giọng đàm phán, thuyết phục để có đồng thuận, chứ không đem nghĩa vụ ra mà áp đặt.

Nhưng sự đời đâu chỉ có thế.

Đây, một bài ca dao khác về con Trâu:

Ngày thường mày ở với tao

Đến khi mày yếu thì tao tuyệt tình

Thịt mày nấu cháo nuôi binh

Da mày bịt trống tụng kinh trong chùa

Sừng mày tao tiện con cờ

Cán dao, cán mác, lược thưa, lược dày…(2)

Một phác họa sao mà sâu cay! Khi sống đã cống hiến hết mình cho chủ, yếu sức rồi bị giết đã đành, nhưng từng mảnh xác vẫn phải được mài giũa để trang sức cho chủ. “Nuôi binh, dao, mác…” là phục vụ chiến tranh, quốc phòng; “Chùa, tụng kinh…” là vẻ thánh thiện tôn giáo; “Trống chiêng” lễ hội; “lược thưa lược dày…” là phục vụ văn hóa và đời sống. Ôi, vắt kiệt nhau đến thế là cùng! Tôi cứ ngậm miệng mà cười: Sao kiếp Trâu lại có thể nhiều “vinh quang” đến thế? Vậy mà khi chụp ảnh Trâu nghệ thuật thì người ta cứ bỏ cái Ách ra, để cho Trâu “toét miệng” ra cười, quên cả cái Ách như một “sắc phục” không thể thiếu của loài Trâu.

Nghĩ đến con Trâu, có lúc thì bùi ngùi, thì thương Trâu chậm uống nước đục, có khi thì ơn, thì phục, có khi lại giận, lại trách, lại ghét trâu điên, ghét thói trâu buộc ghét trâu ăn, lại tàn nhẫn bảo ngu thì đáng đời, gảy “đàn cầm” vào tai cũng phí …

Thế cho nên lại khóc, lại cười với Trâu mà làm mấy Câu đối Tết năm nay.

Hà Sĩ Phu

Yêu nước, phải Sáng lòng!

                                                                                                         Nhân quyền, không Miễn phí!

1/ Câu đối vui đón năm Con Chuột.

- Tối ba mươi, lịch đã định ngày, phải đón lũ Chuột nhắt, Chuột đồng, ngôn ngữ gọi đàn kêu… chí … chí!

-  Sáng mồng một, lòng lo trừ họa, bèn mua chàng Mèo mướp, Mèo mun, bài ca diệt chuột hát… meo… meo!

Lời dẫn: Nhà anh Ba lúc nhúc những Chuột, bị đánh duổi là Chuột cứ chui tụt vào chiếc Bình mà chủ nhân bảo là chính sứ Giang Tây, mua lúc cụ thân sinh còn đi lính cho Tàu, nên phải giữ gìn bằng mọi giá.

Cô em gái vốn tính nhu mì, không biết làm sao đập vỡ cái bình tai ác mà không chống lệnh anh, bèn mua về một con Mèo mướp. Chuột không sợ người, chỉ “kỵ” mèo! Mèo chỉ “hát meo meo” là chuột sợ khiếp vía (như kiểu xã hội ta, độc tài không sợ gì, chỉ kỵ dân chủ ôn hòa). Mèo Chuột đuổi nhau, Chuột trốn vào bình nên chiếc bình rơi vỡ vụn. Chú mèo vô tình lập công (tặng chú Mèo cái tên Mèo Dân chủ nhé!). Cô em thanh toán được cái bình đã thành ổ Chuột mà không trái lệnh người anh. HSP tôi nhân chuyện ấy mà viết ra Câu đối vui này, đón năm con Chuột.

2/  Duyên nợ giữa Chuột và Người:

- Nhân dân nào phải “cô bay”, sao dám đem làm thí nghiệm?

- Chuyên chính đích danh “thử bối”, vì đâu độc chiếm non sông?[1]

---------------

[1] cobaye (tiếng Pháp) là chuột bạch để làm thí nghiệm, thử bối (chữ Nho 鼠輩 ) là lũ chuột.

Chủ nghĩa Mác-Lê chính là một cuộc “đại thí nghiệm”, khai thác những sức mạnh có tính bản năng của con người và lòng hướng thiện, nhưng thiếu cái đầu lạnh trầm tĩnh và chính xác của Trí tuệ và Khoa học, nên thành quả bị rơi vào tay những con mãnh thú tỉnh táo, tim lạnh và biết rình mồi, tức những kẻ cơ hội cầm quyền “chuyên chính Vô sản” như Xít như Mao… vân vân...

3/ Ơn chú Chuột vi tính

- Chuột Vi-tính mà có công to, cú nhắp Chuột đưa ta ra…bốn bể !

- Người U-mê thường gây tội lớn, trận giết Người nổi tiếng đến…năm châu!

4/ Chuyện  Lò và củi

- Điểm mặt “Nội xâm” [1], rừng củi vào lò, bung kết quả!

- Ôm chân Ngoại tặc, chủ lò thành củi, hóa thành công?

----------------

[1] Tội Tham nhũng thường được ví như giặc Nội xâm, thực ra đó chỉ là sự ví von, vì Nội xâm là tội xâm lược ở bên trong, tức tội người cầm quyền cướp mất nước của dân nên đã thành “giặc Nội xâm” đối với đất nước. Vụ thảm sát trong đêm rạng sáng ngày 9/1/2020 ở Đồng Tâm đúng hệt như cảnh một vụ “Giặc đã vào làng”, xông vào nhà dân, cướp nhiều đồ đạc và giết hại một ông già 84 tuổi thường hết lời can ngăn việc cướp bóc của họ..

5/ Đối thoại giữa Canh và Tý:

Canh và Tý trước đây là bạn cùng lớp phổ thông, nay Canh là cán bộ An ninh phường, Tý là sinh viên tham gia biểu tình chống làm đặc khu cho Tàu. Ngày 1 tháng 10 vừa qua Tý dắt xe ra cửa định đến mừng sinh nhật người yêu thì bị Canh giữ lại và bảo “hôm nay bạn không được ra khỏi nhà”. Tý liền viết tin lên Facebook gây làn sóng công phẫn, mới biết ngày 1 tháng 10 là một ngày nhạy cảm An ninh liên quan đến bạn vàng(!), đề phòng biểu tình phản đối âm mưu xâm lược của Trung Quốc. Thế là hôm nay, nhân Tết ông Công, Canh đến rủ Tý ra tiệm Cà phê nói chuyện để bạn thông cảm.

Nhắp ly cà phê, Canh ra vế đối trách bạn nóng tính:

* Chỉ CANH một TÝ, sao to chuyện?

TÝ cười mỉm rồi ôn tồn lắc vai bạn và nói thẳng:  

* Động TÝ là CANH, quá tiểu nhân!

Canh hơi đỏ mặt xấu hổ, nhưng rồi nắm tay bạn và nói nhỏ: Ông vẫn giỏi Câu đối như ngày xưa, chữ “tiểu nhân” đối lại với “to chuyện” là ác rồi, nhưng lệnh trên phải làm, kẻ quân tử cũng phải thành tiểu nhân thôi, nhục lắm, ông mắng thì mình phải chịu.

Cảm ơn đôi bạn Canh và Tý đã cho cái Tết năm Con Chuột này một cặp đối thú vị.

       * Chỉ CANH một TÝ, sao to chuyện?

       * Động TÝ là CANH, quá tiểu nhân!

6/ Chuột và bình, mối tình tương sinh tương khắc:

7/ Đổi giọng, vẫn là Chuột:

8/ Hài hước một chút chơi

9/ Ngày Tết, chiêu hồn những người chết oan, chết “bất đắc kì tử”, chết vì những nguyên nhân lãng xẹt:

- Ngót bốn chục sinh linh, chui thùng lạnh, thùng nhân đều chết thảm!
- Dư ba mươi tử nạn, bốc nhiệt tình, bóng đá hóa điêu linh? [2]
(một bên chết vì quá ‘hàn”, một bên chết vì quá “nhiệt”)
-----------------------
[2] Tin từ trithucvn.net/tin-tuc-vn/: 31 người chết vì Tai nạn giao thông trong ngày diễn ra chung kết bóng đá SEA Games 30.

Nén nhang ngày Tết cho những “thùng nhân”
     

      Đã rằng “thập loại chúng sinh”
Nghĩa đồng bào, gọi chút tình xót thương
Ba mươi chín kẻ chết đường
Như đàn chim nhỏ tìm phương mặt trời!
      Những hồn dân Việt bi ai
Tết về ta thắp một vài nén hương.
     Hoang đường chi hỡi Thiên đường?
Cõi âm ơi, để cõi dương chạnh lòng
      Rời tổ ấm chui trong thùng lạnh
      Máu Lạc Hồng cô quạnh đã ngưng
      Thực hư, khôn dại đã từng
Nén hương sưởi ấm nhau chừng ấy thôi
      Thế gian lệ đã cạn rồi
Còn đâu nước mắt khóc hoài… “thùng nhân”?

                                    H.S.P. (Tết Canh Tý 2020)

10/ Chút đau ngày Tết (từ Đồng Tâm nhớ về Nọc Nạn)

- Đồng Nọc Nạn: GIẶC có lúc công minh là PHÁP, còn giữ nét Nhân văn!
- Xã Đồng Tâm: “TA” đôi khi bạo ngược như TÀU, chỉ lo quyền Thống trị !

(Vụ án đồng Nọc Nạn: Trong khi tự vệ người nông dân đã giết chết một viên chức của nhà cầm quyền người Pháp, nhưng Tòa đại hình Cần Thơ mở ngày thứ sáu 17-8-1928, do ông Dde Rozario ngồi ghế chánh thẩm đã tuyên một bản án mà theo tường thuật của nhà báo Lê Trung Nghĩa đăng trên Diễn đàn Đông Dương ngày 20-8-1928 và nhiều tờ báo bằng tiếng Pháp, bản tại Sài Gòn lúc đó là: “Tòa vào phòng để thảo luận bàn cãi rất lâu, sau đó trở ra tuyên một bản án mà không một bản án nào có thể công bằng và nhân ái hơn” (Tòa của Pháp tha bổng một nông dân Việt đã giết một sỹ quan Pháp để tự vệ). https://tuoitre.vn/ngon-lua-dong-noc-nang-477808.htm)
- Đem đại binh chống một ông già, lo sợ quá bởi Lòng không Đại nghĩa!
- Dựng tiểu tiết như bày con nít, mưu mô thừa vì Chí chẳng Công minh!
* Đất Việt Nam thấm máu Việt Nam, đất chẳng biết gian manh hay Tuấn Kiệt!
* Đạn Cộng Sản xuyên tim Cộng Sản, đạn không hay phản loạn với Anh Hùng!

11/ Ngày Tết, tưởng nhớ những tù nhân lương tâm

Kẻ làm Câu đối này đã qua một cái Tết trong tù (1996). Tâm sự lúc ấy gửi vào hai Câu đối:
Câu 1 (trong tù)
            - Quên điều Quốc luật gài then sắt!
            - Để chữ Dân quyền nảy nét son!
Câu 2 (trong tù)
            - Thơ Xuân dâng Hồn Nước, song sắt phải mờ!
             - Đối Tết rộn Tình Quê, cửa lim cũng vượt!

Trên mạng đã có người bình về hai câu ấy rằng: “Son” bền hơn “sắt” đấy. Thân thể người tù vượt sao được song sắt, cửa lim? Nhưng Hồn Nước và Tình Quê sẽ biến Tâm hồn người tù thành tiếng, thành lời vượt qua song sắt, về nhà với người thân và với nhân dân mình ngày Tết!

Bà con đi thăm nuôi trong dịp Tết xin mang hai Câu đối này, của một người đồng tâm đồng cảnh, như một chút than hồng sưởi ấm lòng nhau những ngày cô đơn giá lạnh. Chúc nhau hãy kiên nhẫn vượt qua! Dân quyền, Nhân quyền, những giá trị cao chẳng khi nào miễn phí!

MẤY CÂU MỜI ĐỐI:

Câu 1:
- Mấy chục năm tuổi đảng quang vinh, chưa học phép nôn, sao là cao cấp?
(nghĩ về vụ án Nguyễn Bắc Son)
Câu 2:
- Phú mà không quý dân không trọng!
(răn những kẻ trọc phú, chỉ biết mưu mẹo làm giàu mà quên nghĩa vụ với dân, với nước “Phú” mà không “Quý dân” thì không đáng “Trọng” đâu!)
Câu 3:
- Canh Tý, Chuột Chí lên chùa!
(Ngoài ra, tất cả các vế đối trong bài đều có thể coi như những vế xuất đối để quý độc giả ứng đối ngày Tết cho vui).

Tết Canh Tý 2020

Hà Sĩ Phu trân trọng kính bút