Bauxite Việt Nam

(Trích Hồi ký)

Nguyễn Ngọc Giao

Tháng 2 năm 2020, trong một cuộc họp mặt bạn bè ở nhà riêng của nhà thơ Nguyễn Duy (đường Lê Văn Sỹ, Sài Gòn), một nhà báo, nguyên tổng biên tập một tờ báo lớn, hỏi tôi: «Nghe nói, tháng 4-1975, anh có chuyển tin về nước, và việc này là một trong những lý do ông Lê Đức Thọ sau này ra lệnh ‘cấm cửa’ anh, có đúng vậy không?». Tôi không ngạc nhiên lắm vì người hỏi là một nhà báo kỳ cựu, nắm nhiều thông tin ‘nội bộ’, khác nào Huy Đức với những tiết lộ trong Bên thắng cuộc. 

Tôi trả lời anh: «Vâng, đúng như vậy. Tôi có thể kể cụ thể việc này, nhưng trước hết, xin cho biết: Anh nghe nói như thế nào về cái thông tin mà tôi chuyển về năm 1975?».

«Người ta nói với tôi, cuối tháng 4-1975, trong lúc đang diễn ra chiến dịch Hồ Chí Minh, anh đã gửi tin, theo đó để ngăn chặn đường tiến quân của ta, Mỹ sẽ dùng bom nguyên tử nhỏ». 

Lần này thì tôi thật sự ngạc nhiên, không phải vì bản thân cái thông tin «vịt cồ» ấy, mà vì chính sự việc một cái «thông tin» như vậy có thể được phát ra rồi loan truyền, hay tam sao thất bản, trong «giới thạo tin», tức là «bên trong nội bộ» ở Việt Nam. 

Nguyễn Đình Cống

Chiều ngày 14/10 tôi tham dự cuộc hội thoại oline “Bàn tròn ngày thứ năm” của BBC về chủ đề “Ông Lê Đức Thọ - Ảnh hưởng ở trong nước và quốc tế”, nhân kỷ niệm 110 năm ngày sinh của ông. Bàn tròn được điều hành bởi BTV Quốc Phương, tham dự có tôi, nhà nghiên cứu Lê Văn Sinh từ Đại học Nhân văn Hà Nội và GS Ngô Vĩnh Long, từ đại học Maine ở Mỹ. Đường dẫn là: https://youtu.be/WP6KszMGihU?t=160

Hội thoại có thời gian hạn chế nên tôi chỉ phát biểu ngắn gọn và một vài đoạn âm thanh không được tốt. Nay tôi viết để giải thích cho rõ hơn, vừa là để giới thiệu với các vị, các bạn không theo dõi được cuộc hội thoại đó.