Bauxite Việt Nam

Hậu quả và những việc cần làm

Lê Học Lãnh Vân 

Hồ thủy điện, hồ điều tiết lũ là một can thiệp lớn vào dòng chảy tự nhiên. Con người cần nghiên cúu kỹ các mức cân bằng động của hệ thống sinh môi nơi hạ lưu, khả năng tự điều chỉnh về mức cân bằng của hệ thống sinh môi ấy để vận hành các hồ chứa ấy vừa đáp ứng mục tiêu của hồ vừa giữ thiên nhiên trong mức cân bằng. Nếu có xâm phạm vào sự cân bằng thì mức độ xâm phạm cũng phải nằm trong mức thiên nhiên có thể tự điều chỉnh. 

Phạm Đình Bá 

December 3, 2025

Ở Việt Nam, khi xảy ra mưa bão lớn, nhiều hồ thủy điện buộc phải xả nước để bảo vệ công trình. Nhưng cách vận hành “giữ nước cao – xả ồ ạt, báo trước ít” đã tạo ra một lớp rủi ro do con người gây ra chồng lên rủi ro thiên tai, khiến người dân phải gánh thêm thiệt hại về người, tài sản, sinh kế và lòng tin – trong nhiều trường hợp hoàn toàn có thể giảm nhẹ nếu quản trị tốt hơn.

Lê Học Lãnh Vân

Dòng sông và sự cân bằng sinh môi dọc bờ sông

Nước từ cao chảy xuống thấp tạo thành sông. Các quy luật về thủy động học (dòng chảy), về sức bền vật liệu (của đất, đá), về lực hấp dẫn vạn vật (ảnh hưởng tới thủy triều)... qua hàng ngàn năm, thậm chí hàng triệu năm, dần dần định hình con sông ấy, định hình lòng sông và hai bờ sông. 

Võ Xuân Sơn 

Một trong các thắc mắc mà mấy anh em chúng tôi cứ hỏi nhau hoài, là làm sao có thể tính được thiệt hại vật chất trong vụ lũ lụt vừa qua ở những nơi chúng tôi đến, tại Khánh Hòa, tại Phú Yên?

Mất sạch. Có lẽ đó là khái niệm chung nhất của bà con ở những vùng lũ lụt nặng. Nhưng mất sạch theo quan niệm chung, là mất những cái “động sản”, còn những thứ thuộc về “bất động sản” thì đâu có mất đi đâu. Nhưng không. Truyền thông đưa tin, nơi có 7 cái trang trại nuôi heo bò gà vịt đã bị biến thành một dòng sông. Ngay cả bất động sản cũng bị lũ cuốn trôi luôn.

Mất sạch ở đây cần được hiểu rằng, có gì mất nấy. Có ít mất ít, có nhiều mất nhiều. Có càng nhiều mất lại càng nhiều. Sau lũ, ai cũng trắng tay, ai cũng bắt đầu lại với hai bàn tay trắng… bệch. Cứu trợ bao nhiêu cho đủ, đền bù bao nhiêu cho đủ. Tiền tỷ mang ra đó, cũng chỉ như muối bỏ biển, chẳng thấm tháp vào đâu. Cái gì cũng phải mua lại, từ cây kim, sợi chỉ, đến xong nồi, chén dĩa, đũa muổng…

Hồ thủy điện tạo điện năng từ đâu?

Lê Học Lãnh Vân 

nếu để sông Ba tự chảy thì với lưu lượng trung bình là 250-300 m³/giây, sông phải mất 16 ngày mới cung cấp đủ lượng nước 350 triệu m³ nước, còn nếu tích nước vào hồ Sông Ba Hạ rồi xả ra ở mức 16.000 m³/giây thì lượng nước ấy chỉ cần 5 tiếng đồng hồ là đổ hết xuống hạ lưu! Việc xả nước kiểu đó làm sao không gây lũ lụt kinh hoàng?

December 4, 2021

Xin tha tội

Xin đồng-bào tha tội cho tôi. Từ hơn mười năm nay tôi không thuyết-phục được chính-quyền ra lệnh chủ-nhân các đập thủy-điện trút hay tua-bin hết nước trong hồ để không phải xả-lũ vào mùa mưa.

Kỹ sư ĐẶNG Đình Cung, cư trú tại Pháp

HÀ NỘI, Việt Nam (NV) .- Các nhà máy thủy điện xả lũ nhưng không thông báo cho các khu vực hạ du dẫn đến thiệt hại nghiêm trọng nhưng không ai chịu trách nhiệm.

Một số báo tại Việt Nam dẫn lời viên chức tỉnh Phú Yên kêu ca về những ngày thành phố Tuy Hòa và phần lớn tỉnh này bị ngập lụt, nhà cửa, vườn ruộng chìm sâu dưới nước làm cho 10 người chết và thiệt hại tài sản nghiêm trọng chưa thống kê, các ngày 30 Tháng Mười một và mùng 1 Tháng Mười Hai.

Căn nhà bà Phạm Thị Quờn (74 tuổi, xã Sơn Hà, huyện Sơn Hòa, Phú Yên) tan hoang vì thủy điện xả lũ. (Hình: PLTP)

Thủ phạm là một loạt các đập thủy điện và hồ thủy lợi từ các khu vực thượng nguồn của tỉnh Gia Lai, tới tấp xả xuống hệ thống sông rạch của tỉnh Phú Yên. Tất cả các đập thủy điện và hồ thủy lợi tại Phú Yên lại cũng vội vã xả lũ để tránh vỡ đập khiến cho một vùng rộng lớn chìm nhanh trong biển nước, dân không kịp trở tay.

Tờ Tuổi Trẻ hôm Thứ Bảy mùng 4 Tháng Mười Hai dẫn lời ông Nguyễn Trọng Tùng, Giám đốc sở Nông nghiệp và Phát triển Nông thông tỉnh Phú Yên kêu rằng các đập thủy điện “tỉnh nào vận hành tỉnh nấy” không có sự phối hợp giữa các địa phương dù sông rạch liên thông với nhau. “Bởi vậy nên mạnh hồ nào hồ ấy xả, cuối cùng hạ du ở Phú Yên bị nhấn chìm trong lũ”.