Bauxite Việt Nam

GS TSKH Nguyễn Ngọc Trân

Khi sử dụng các con số không thể tùy tiện. Tuy vô tri vô giác, nhưng các con số lại… biết nói!

Thông thường khi thuyết minh một vấn đề nào đó, để nâng cao độ tin cậy, sức thuyết phục của lập luận, người ta đưa ra các con số để dẫn chứng. Để một con số đưa ra có tính tượng trưng, có độ tin cậy khi được sử dụng, người đưa ra phải dày công tìm kiếm, tính toán để có được con số đó.

Nhưng rất tiếc, hiện nay bên cạnh những báo cáo với những con số đáng tin cậy, còn không ít những tài liệu chính thức, kể cả để trình với Quốc hội, có nhiều con số được đưa ra khá tùy tiện, thậm chí thiếu trung thực.

Mạc Văn Trang

Mấy hôm trước dư luận chưa hết xôn xao với phát biểu nổi tiếng của ông ĐBQH Trần Tiến Cảnh về “cơ sở lý luận và thực tiễn” chứng minh cho việc Việt Nam không thể không làm đường sắt cao tốc. Mấy hôm nay thiên hạ lại bàn tán rôm rả về bài viết “Bốn năm đổi mới giáo dục qua các con số” của Thứ trưởng Bộ Giáo dục và Đào tạo Trần Quang Quý đăng trên Tuanvietnam.net. 16/6/2010. Không hiểu sao hai vị họ Trần này phát biểu về hai vấn đề khác nhau mà tư duy, lập luận giống nhau thế!? Có lẽ cả hai cùng có cái “quyết tâm” cố gắng chứng minh bằng được cho cái “quyết tâm của trên” nên mới giống nhau đến vậy. Hay hai Trần tiên sinh là anh em cùng gien di truyền về chỉ số IQ?

Nguyễn Văn Tuấn - Nguyễn Đình Nguyên

Mới đây, Phó Thủ tướng, cựu Bộ trưởng GDĐT Nguyễn Thiện Nhân viết trên trang nhà của Chính phủ rằng chất lượng giáo dục phổ thông tăng trong thời gian ông làm bộ trưởng. Sau khi điểm qua sự tăng vọt của tỷ lệ tốt nghiệp (TLTN) trung học phổ (THPT) thông năm 2006 đến 2010, ông kết luận "Chất lượng học sinh tốt nghiệp phổ thông tăng".

Chúng tôi thấy hơi nghi ngờ kết luận này, vì khó có thể nói rằng tỷ lệ tốt nghiệp trung học phổ thông tăng, đặc biệt trong một thời gian ngắn, là thước đo của chất lượng. Chúng tôi quyết định phân tích lại số liệu và kết quả phân tích cho thấy phát biểu của ngài Phó TT có lẽ không phù hợp với dữ liệu thực tế. Theo cách hiểu của chúng tôi, TLTN THPT tăng nhanh trong thời gian gần đây phù hợp với giả thuyết bệnh thành tích càng ngày càng nghiêm trọng, hơn là giả thuyết chất lượng giáo dục đã tăng.

NVT-NĐN