Bauxite Việt Nam

Nguyễn Thùy Dương

Người trẻ đi Campuchia để bị ngược đãi, bị bóc lột, bị mua bán không phải là chuyện mới. Hồi giữa năm ngoái, người ta chuyền tay nhau những clip người trẻ bị chích điện, bị đánh đập dã man, bị tra tấn. Nhưng lúc đó, không có gì để xác minh nguồn gốc những clip được quay ngắn trong những gian phòng nhỏ hẹp, dù rằng các trang đưa tin đều nói bị "nạn" tại Campuchia.

Nay, chuyện rõ mồn một là tại Campuchia và người trẻ Việt là đối tượng bị mua bán, lừa gạt, hãm hại. Ngoài hai chữ đau lòng, chúng ta đều không biết giải quyết thế nào.

Nhìn thẳng vào sự thật để tìm ra nguyên nhân nhằm giảm thiểu những thảm cảnh đau đớn này. Tôi tự hỏi:

- Có bao nhiêu cô gái Campuchia, bao nhiêu cô gái Thái, bao nhiêu cô gái Singapore, bao nhiêu cô Malaysia qua VN bán dâm? Và có bao nhiêu cô gái VN qua các nước đó bán dâm?

- Tại sao chỉ có người lao động, người trẻ VN bị lừa bán sang Campuchia mà không thấy người Campuchia bị lừa bán sang VN theo hình thức tương tự?

Trần Dzạ Dzũng

Báo Bình Dương, cơ quan của Đảng bộ Đảng Cộng sản Việt Nam tỉnh Bình Dương đã chọn việc im lặng, không đưa tin về việc liên tiếp trong 3 ngày vừa qua (27-5 đến 30-5), khoảng 8.000 công nhân Công ty TNHH Chí Hùng (100% vốn Đài Loan, tại khu phố Mỹ Hiệp, phường Thái Hòa, thị xã Tân Uyên, tỉnh Bình Dương) đã đình công.

Chuyên mục “Lao động” trên báo điện tử Bình Dương cũng không có tin tức liên quan đến cuộc đình công ở doanh nghiệp có gần chục ngàn công nhân này trong mùa dịch corona (http://baobinhduong.vn/lao-dong/)

Báo Tuổi Trẻ và báo Pháp Luật TP.HCM ‘lên’ tin về cuộc đình công ở Công ty Chí Hùng vào cuối giờ chiều ngày 29-5-2020, khi mà cuộc đình công kéo dài suốt 3 ngày đã tạm kết thúc (1).

Báo Người Lao Động hiện có cơ quan chủ quản là Liên đoàn Lao động TP.HCM, thì đưa tin về diễn biến cuộc đình công bằng việc đăng lại bản tin của báo Bảo hiểm xã hội (2).

Nhìn chung nhiều tòa soạn báo chí nhà nước đã gần như chọn việc im lặng cho tin tức thuộc dạng ‘Breaking News’ – Tin nóng ấy. Có lẽ việc đình công đi kèm biểu tình trong những ngày cuối của tháng 5 ở Tân Uyên, Bình Dương, được nhà chức trách đánh giá thuộc nhóm nhạy cảm chính trị, bởi nó diễn ra khi Quốc hội đang nhóm họp và các dự luật biểu tình, dự luật về quyền lập hội tiếp tục được Quốc hội ‘khất’ ban hành.

Báo Dân Việt (cơ quan chủ quản là Trung ương Hội Nông dân Việt Nam), trong ngày 29-5 lại có bài viết khá chi tiết vụ việc nói trên, đăng vào đầu giờ chiều ngày 29-5 (3).

Võ Văn Quản

Thảo Vy

Liên quan đến vụ 39 người chết ở Anh, sáng ngày 28-10, trao đổi với báo chí bên hành lang Quốc hội, ông Nguyễn Đắc Vinh, Bí thư Tỉnh ủy Nghệ An, nói rằng “Đây là sự việc hết sức đáng tiếc và hiện chúng ta đang đẩy mạnh xuất khẩu lao động, có rất nhiều công ăn việc làm theo con đường chính thống nên chúng tôi mong muốn công dân nên đi xuất khẩu lao động theo đường chính thống, được Nhà nước bảo trợ, được chính quyền các nước sở tại hỗ trợ, bảo trợ”.

Theo cơ quan chức năng tỉnh Nghệ An, hiện tại đã có 14 gia đình trình báo mất liên lạc với người thân tại Anh. Những trường hợp này tập trung tại các huyện như: Yên Thành, Diễn Châu, thành phố Vinh… Tại Hà Tĩnh cũng ghi nhận được 10 trường hợp được cho là “mất tích” khi đang trên đường sang Anh.

“Lao động Việt Nam có dễ xuất khẩu chính ngạch sang thị trường châu Âu?” là câu hỏi đặt ra với luật gia Nguyễn Thu Trang, Văn phòng Tư vấn pháp luật về lao động (Hội Luật gia TP.HCM).

Không có tài sản thế chấp, đừng mong được ‘xuất khẩu’

“Tôi nghĩ ông Bí thư Tỉnh ủy Nghệ An đang nói lấy có. Thực tế nếu muốn ghi tên vào danh sách tìm kiếm việc làm ở nước ngoài, các lao động Việt Nam buộc phải bỏ tiền túi ra ký quỹ. Đi Hàn Quốc, có số tiền ký quỹ là 100 triệu đồng cho một suất ứng xét. Đi Nhật Bản hay Đài Loan, ký quỹ là 120 triệu đồng. Bên cạnh đó còn là chi phí học ngoại ngữ và phải có tay nghề nhất định. Đây là những lao động thuộc danh sách xuất khẩu chính ngạch”. Bà Nguyễn Thu Trang, nói.

Để có khoản tiền ký quỹ, buộc phải đi vay mượn, nếu không có tài sản thế chấp tương ứng với số bạc vay trăm triệu đó thì ngân hàng không duyệt hồ sơ vay, và nếu vẫn muốn ‘đi lao động’, buộc lòng chọn vay từ các dịch vụ tài chính nằm ngoài hệ thống ngân hàng.

Người lao động phải tham gia học ngoại ngữ, học nghề và chờ phỏng vấn với thời gian khá dài, thậm chí có lao động phải chờ từ 8 tháng đến 1 năm mới được phỏng vấn và trúng tuyến. Sau khi trúng tuyển, việc lập hồ sơ mất từ 4-6 tháng mới được xuất cảnh.

Trong khi đó, số lao động tự đi tìm việc ở nước ngoài qua sự giới thiệu thân nhân sẽ nhanh hơn. Trong vòng từ 3-4 tháng, họ được xuất cảnh, thời gian này không tốn chi phí học ngoại ngữ. Đây là những lao động Việt Nam tạm gọi là ‘xuất khẩu không chính ngạch’.