Bauxite Việt Nam

Xã hội bây giờ thật giả lẫn lộn, hàng giả tráo là hàng thật, việc giả dối diễn y thật, lời dối trá, lươn lẹo cố nói như thật. Có người cho rằng các hiện tượng kia là lộng giả thành chân, người khác lại bảo lộng dả thành chân. Ở đây chủ yếu không bàn chữ nghĩa, vì chữ bây giờ cũng “loạn” nghĩa, thoát ly, bất chấp cái nghĩa qui ước của nó. Chữ, lời nói, được dùng rất “hoàn cảnh”,giải thích rất lạ lùng, tùy tiện (thiên lôi). Tuy thế, có hai cách nói vừa kể nên cũng xem “sách vở” giải thích thế nào.

Trước hết, lộng giả thành chân, theo “Báo Mới, Văn nghệ C. A, Non Sông Việt Nam” bốn chữ trên được giải nghĩa bỡn quá hóa thật (theo Từ điển Thành ngữ và tục ngữ Việt Nam NXB Văn hóa - Thông tin ấn hành năm 2000) hay Những cái giả để lâu không được cải chính, sẽ khiến người ta tin là thật.

Nhận thấy các báo đều giải thích giống nhau, do lấy từ một nguồn (Từ điển Thành ngữ và Tục ngữ Việt Nam). Nhưng có điều lộng giả thành chân không phải là thành ngữ, tục ngữ Việt Nam mà là một câu chữ Tàu vì lộng (弄), giả (假) , thành (成), chân( 眞) là chữ Hán,các tự điển Hán-Việt đều có ghi và giải nghĩa.

Tự điển Hán-Việt của Nguyễn Văn Khôn viết lộng giả thành chân (có kèm chữ Hán như trên), giải nghĩa làm cho cái hư thành cái thật (trang 555).

Tự điển Hán - Việt của Đào Duy Anh viết lộng dả thành chân (cũng kèm các chữ Hán vừa nêu), và giải nghĩa làm cho cái hư thành ra cái thực (trang 518). Sách nầy viết dả, chứ không phải giả. Không hiểu sao vị nầy dùng chữ “giả”, vị kia dùng chữ “dả”.

Câu lộng giả (dả) thành chân đã được Việt hóa dùng khá phổ biến có thể hiểu là biến việc giả dối thành như thực. Điều đáng để ý là gặp một việc, như mua một món hàng, nghe ai đó nói một lời, thấy một việc diển ra thì cần biết các thứ đó là giả hay thật để khỏi nhầm, khoan tin vào lời họ nói (láo).

Từ đây trở xuống, bài nầy chỉ dùng chữ “giả” với nghĩa giả dối.

Hiện nay từ việc nhỏ tới việc lớn, hiện tượng giả/ thật tràn lan và tệ hại là cái giả, việc giả đang thịnh hành lấn lướt cái thật, cái đúng.

Trong một số trường hợp lộng giả thành chân không chỉ là một trò “bởn”, đùa dai cho vui mà còn là một cách ứng phó. Tôi /chúng tôi xin thành thật cám ơn/tri ân sự quan tâm/chiếu cố của “Ngài”, một câu đã thành công thức trong các đơn từ. Chưa chắc người viết đã “thành thật tri ân”, nhưng phải nói láo như thật. Thiếu câu ấy thì sao? Là không phải “đơn xin”, là thất lễ. Nhiều ông “phó” đang nóng lòng chờ ông “chánh” về hưu/đi đong để tiếp thu chiếc ghế một cách nhẹ nhàng, chính danh. Thế mà, trong buổi (liên hoan) đưa tiễn cũng vô cùng xúc động nhắc hai câu đưa người ta không đưa qua sông/ sao có tiếng sóng ở trong lòng? (Thơ Thâm Tâm). Không thiếu những người đồng tịch đồng sàng, sống đấu đá nhau, nhưng nếu ông nào chết trước, ông còn lại tỏ ra vô cùng thương tiếc. Có người khi sống đã chẳng làm gì có lợi cho ai, còn là một kẻ nguy hiểm, khi chết vẫn được ca ngợi là một tổn thất lớn, để lại tiếc thương trong lòng mọi người. Toàn là “xạo”, đạo đức giả.