Bauxite Việt Nam

Tưởng nhớ Hạ Đình Nguyên

Tương Lai

Lê bước chân nặng nề ra khỏi phòng anh nằm, trong tôi trĩu nặng nỗi buồn vĩnh biệt mà nhói lên câu thơ chia ly của Thâm Tâm từng chìm sâu trong ký ức suốt hai phần ba thế kỷ.

Ngôi nhà Hạ Đình Nguyên ở cạnh sông Sài Gòn. Tôi biết rằng đây là lần đến vĩnh biệt anh. Vào chiều chủ nhật 1.7.2018 khi cùng Huỳnh Kim Báu, Lê Công Giàu đến với anh trong ngôi nhà ấy, anh chìa tay cho tôi, nắm rất chặt. Để xua bớt đi cảm giác nặng nề, tôi đọc chệch câu thơ của Vương Duy thời thịnh Đường mà ngòi bút họ Hạ đã dẫn ra trong bài viết phê phán thói cuồng chữ một cách ngô nghê của Tư S… “tây xuất Dương quan hữu [vô] cố nhân”.

Hoàng Dũng

Nhớ có lần trò chuyện với anh Hạ Đình Nguyên về cuốn Giai cấp mới của Milovan Djilas, tôi ngạc nhiên thấy anh tỏ ra rất rành rẽ, hỏi mới biết anh đã đọc trước 1975 rất lâu. Càng ngạc nhiên, tôi hỏi: “Thế tại sao anh còn là một Việt cộng thứ thiệt?”. Mặt anh nhăn nhúm: “Thì do mình không tin. Đã chống cộng, thì ai chẳng chửi cộng. Mình nghĩ vậy!”. Không chỉ một mình anh nghĩ vậy. Mà cả những trí thức lừng lẫy tiếng tăm như Jean-Paul Sartre, tuy không phải cộng sản, cũng từng nghĩ vậy – xin nhắc một câu của Sartre: “Tous les anti-communistes sont des chiens” (Bọn chống cộng đều là chó cả).

Anh từng là Chủ tịch Ủy ban Phối hợp Hành động của Tổng hội Sinh viên Sài Gòn, bị tù ở Côn Đảo, đến 1973 mới được thả và lại tiếp tục hoạt động. Và bây giờ, cũng như xưa, anh bị chính quyền đối xử như kẻ bất đồng chính kiến. Anh, cũng như các anh Lê Hiếu Đằng, Huỳnh Tấn Mẫm, Lê Công Giàu, … thủ lĩnh của phong trào sinh viên học sinh một thời, chắc phải thấy cái đắng chát của lý tưởng mà các anh đã dâng hiến tuổi thanh xuân. Cái đắng chát ấy là chung cho trí thức “thiên tả”, Đông cũng như Tây.

Lê Phú Khải

THÀNH KÍNH PHÂN ƯU BVN vô cùng thương tiếc được tin Ông HẠ ĐÌNH NGUYÊN, người bạn thân thiết, một trong những cây bút bình luận thời sự sắc bén của trang mạng chúng tôi ngay từ khi mới sáng lập, đột ngột qua đời vì bạo bệnh. Nhiều năm nay, đã trở thành thông lệ, cứ mỗi lần Ông gửi bài đến lại tạo nên một hứng thú dây chuyền trong tòa soạn, giúp anh chị em hưng phấn trước những ý tưởng thâm thúy, mới mẻ, và những câu văn không làm văn mà hết sức ý nhị, khiến ai cũng như được gẩy đúng nỗi niềm chất chứa trong lòng. Ông còn là một con người dấn thân can đảm trong các cuộc biểu tình chống Trung Quốc xâm lược biển đảo cũng như chống các loại tệ nạn do chính quyền đẻ ra. Ông là một minh chứng rõ rệt của câu Văn là người. Ông mất đi là một thiếu hụt lớn trong đội ngũ những người cầm bút ưu tú, vì lẽ phải mà phát ngôn, một mất mát khó lòng bù đắp của tiếng nói xã hội công dân hôm nay. Xin thành kính gửi đến đại gia đình và bạn bè Ông HẠ ĐÌNH NGUYÊN lời phân ưu sâu sắc nhất. Cầu mong hương hồn Ông thảnh thơi an nghỉ.                                                                                                                              Bauxite Việt Nam