Bauxite Việt Nam

Thái Hạo

2-11-2023

Những ý kiến của Thái Hạo rất hay nhưng có một điểm phải coi là mấu chốt thì hình như anh có hơi nhầm lẫn, hoặc nếu không thì là điểm mà giới chúng ta – xin cứ tạm coi là giới… có chút ít tinh hoa trong xã hội dân sự – thường tránh đi, mặc nhiên không bàn luận –  Đó là: có thể xác định người dân Việt hiện nay đang ở vào cái tư cách nào trong xã hội hiện tại? Có thể nói họ là “công dân” hay không? Về phần chúng tôi, sau nhiều thập niên tự mình trải nghiệm thực hành cái gọi là quyền công dân của mình, người nào cũng phải trả giá cách này cách khác, cuối cùng chúng tôi rút ra kết luận: hiện nay, người dân Việt sống trên toàn lãnh thổ hình chữ S ở Đông Nam Á, chỉ là THẦN DÂN chứ không phải CÔNG DÂN. Xin tác giả ngẫm nghĩ lại xem có đúng hay không. Nếu đúng thì lập luận hiển nhiên logic của anh cũng chỉ đúng trong một xã hội chưa đến hoặc sẽ đến, chứ không phải là xã hội mà anh đang chứng sống. Nếu ý kiến này sai mong được tác giả trao đổi, biện chính. Chúng tôi rất đỗi cảm ơn.

Bauxite Việt Nam

Trong nhà trường, ngoài câu “Ta chỉ là chiếc lá – việc của mình là xanh” thì còn nhiều câu khác tương tự nữa mà giáo viên thường hay mang ra để giáo huấn học trò như một phương châm sống đầy tâm đắc, tỉ như “Ta hay chê rằng cuộc đời méo mó – Sao ta không tròn ngay tự trong tâm”. Tôi gọi đó là triết lý vặt.

Xin thưa, việc tròn ngay tự trong tâm chẳng có liên quan gì đến việc chê cuộc đời méo mó cả. Một người không biết đá bóng thì không được chê một trận bóng dở sao? Một người nông dân thất học thì không được chê một ông quan to kém cỏi và hư hỏng sao? Thấy xấu ác, bất công, ngang trái cũng không được chê và phải quay về tự “xanh” thì mới là phải nhẽ? Chê là việc chê, tròn thì cứ việc tròn, cấm chê và chỉ được về nhà tự tròn vo đi, đó là lập luận ngụy biện.

Trần Minh Thảo

Tôi trình bày một số suy nghĩ cá nhân nông cạn với mong muốn cùng các bạn làm sáng tỏ vấn đề, tự thấy có trách nhiệm góp phần đổi mới đất nước một cách bền vững. Bài viết phân tích các biến chuyển về ý thức dân tộc, quá trình phát triển lịch sử của Việt Nam từ đầu thế kỷ 20 cho tới nay.

1/ Cuộc vận động đổi mới nửa đầu thế kỷ 20

Non 100 năm trước, đầu thế kỷ 20, Việt nam có một cuộc vận động đổi mới theo hướng kinh tế thị trường. Đó là phong trào Duy Tân và Đông Kinh Nghĩa Thục (1907) của các nho sĩ có Tây học yêu nước (với nghĩa tương tự như có Hán học) Lương Văn Can, Nguyễn Quyền, Phan Chu Trinh… Đó là lần đổi mới thứ nhất mà lạ lùng thay cũng là đổi mới theo sau phong trào duy tân của các trí thức nho sĩ Trung Hoa nhưng không làm theo Trung Hoa. Phong trào tồn tại một thời gian thì bị người Pháp đàn áp, tan rã. Tuy thế, nhìn tổng quát phong trào Duy Tân ở Việt Nam có tác dụng rất sâu rộng mà những cuộc vận động về sau, kể cả cuộc cách mạng do đảng Cộng sản Việt Nam lãnh đạo theo tôi cũng là con đẻ của phong trào ấy.

Phong trào Duy Tân - Đông Kinh Nghĩa Thục chủ trương 3 việc:

- Chấn dân khí: Thức tỉnh tinh thần tự lực tự cường của người dân (làm chủ xã hội, đất nước, ý thức tự làm chủ, không chịu nô lệ ai, tức là không sợ ai), chống chế độ chuyên chế, áp bức (quân chủ, thực dân). Phong trào dịch các sách gọi là tân thư của các nhà tư tưởng phương Tây như Montesquieu, J. J. Rousseau, Kant ,Darwin… từ chữ Hán sang quốc ngữ (các sách này do các trí thức duy tân Trung Hoa Khang Hữu Vi, Lương Khải Siêu… dịch từ chữ Pháp sang Hán văn). Đề cao dân quyền thực chất là xoá bỏ quân quyền (cuối cùng là đuổi người Pháp ra khỏi nước), thiết lập chế độ dân chủ kiểu phương Tây. Phong trào này coi Người Việt trên ba miền là công dân một nước Việt Nam thống nhất. Đấy là lần đầu tiên tư tưởng dân tộc Việt Nam là một, đất nước Việt Nam là một được trình bày công khai.

- Khai dân trí: bỏ cái học cũ (Hán học), coi đó là cái học lạc hậu, chậm tiến, nô dịch, học chữ quốc ngữ và văn hóa khoa học phương Tây (lối tư duy lôgic). Phù hợp với điều mà người Pháp nói: Khai hóa thuộc địa.

- Hậu dân sinh: làm giàu theo kiểu phương Tây – kinh tế thị trường. Phong trào mở hiệu buôn để học buôn bán và làm tài chính. Một tầng lớp tư sản bản xứ hình thành trở thành các ông chủ (sở hữu tư nhân của cải nói chung). Sự phát sinh ra tầng lớp ông chủ (còn nhỏ) này đã kích thích lòng tự hào: ta không thua kém gì Tây nếu thông hiểu cách buôn bán, làm ăn kiểu Tây phương.

Phong trào ấy không thành công do người Pháp lo sợ mất quyền cai trị. Người Pháp nhìn không xa, hoặc lúc đó kinh tế tư bản chủ nghĩa chưa xuất hiện nhân tố toàn cầu hóa, hoặc vì chủ nghĩa tư bản lúc đó chỉ ở tầm khu vực nên cuối cùng thua trắng tay.

Người Pháp đàn áp tàn bạo phong trào Duy Tân - Đông Kinh Nghĩa Thục và các phong trào yêu nước khác. Nhưng người Pháp buộc phải thực hiện nhiều chủ trương do các phong trào yêu nước đổi mới đó đề ra. Hoặc người Pháp thấy một số chủ trương của phong trào đó cũng có lợi cho chính quyền thực dân. Ví dụ về việc khai dân trí:

Khoa thi Hội năm Mậu Ngọ (1919, 12 năm sau khi Phong trào Duy Tân mở Đông Kinh Nghĩa Thục) là khoa thi cuối cùng theo cái học cũ (chữ Hán), là khoa cuối cùng đặt dấu chấm hết cho một kỷ nguyên Hán học (Nho học) kéo dài 844 năm trên đất nước ta (kể từ khi vua Lý Nhân Tôn mở khoa thi Tam trường lần thứ nhất năm 1075). Đông Kinh Nghĩa Thục là nhà trường mở ra để dạy quốc ngữ, dùng quốc ngữ để dạy kiến thức phương Tây cho người Việt. Sau khi phong trào bị đàn áp, người Pháp buộc phải mở các trường tuần tự từ tiểu học đến đại học (dạy học bằng chữ quốc ngữ, chữ Pháp, có cả chữ Hán) tiếp tục công việc của Đông Kinh Nghĩa Thục. Chương trình học trong các nhà trường hoàn toàn theo chương trình của Pháp. Có lẽ chưa có đội ngũ các nhà sư phạm người Việt soạn sách giáo khoa Việt Nam nên trẻ em Việt Nam thời đó phải học thuộc lòng câu: tổ tiên ta là người Gô-loa (Pháp) bằng Pháp ngữ! Về sau có sách giáo khoa quốc văn thì mới bỏ được bài học chối tai đó. (Đọc thêm: ”Đông kinh nghĩa thục”, Nguyễn Hiến Lê; ”Đại cương lịch sử Việt nam”, NXB Giáo dục, Hà nội)

Nhưng tôi không tiếp cận phong trào đổi mới đầu thế kỷ 20 tại Việt nam theo hướng đó.

Trung Nam – Thoibao.de (Tổng hợp)

Dòng tiền từ thiện vẫn tiếp tục ùn ùn được chuyển về tài khoản ca sĩ Thủy Tiên khiến nhiều người bắt đầu lo cho sự an toàn của cô. Đã có những lời dọa dẫm, cảnh báo cô được truyền đi trên mạng xã hội. Từ đó, cộng đồng mạng đã kêu gọi một chiến dịch bảo vệ cô ca sĩ tốt bụng, giàu lòng nhân ái này.

Hiện tượng ca sĩ Thủy Tiên trong một tuần huy động được hơn 105 tỷ đồng là chính là thước đo niềm tin chính xác nhất của người dân với các hội đoàn nhà nước hay nói theo cách trực diện thì đó là cái tát trời giáng vào Mặt trận tổ quốc, các tổ chức, đoàn thể mà chính quyền lập ra.

Nhiều ý kiến đã bắt đầu nhen nhóm sự đe dọa cho Thủy Tiên như tự huy đông vậy là phạm luật, vi phạm quản lý tài chính… Đặc biệt có bình luận của tài khoản facebook tên Tran Van Ket với phần giới thiệu về bản thân là “Cán bộ cao cấp về tư tưởng, lý luận chủ nghĩa Mác Lê, chống phản động đến giọt máu cuối cùng” đã được lan truyền chóng mặt.

Ông này viết: “Cho hỏi số tiền trên 100 tỷ thì có bao nhiêu phần trăm thật sự đóng góp hay phần nhiều là những thành phần phản động ở hải ngoại lợi dụng thời cơ gây rối? Tôi đề nghị các cơ quan chức năng phong tỏa ngay tài khoản cô ca sĩ Thủy Tiên này, hoặc là chuyển giao tài khoản cho một cơ quan có thẩm quyền quản lý như Hội Phụ nữa hay Hội Chữ thập đỏ.”

Chưa bàn đến tính chính danh của tài khoản facebook này khi đã sử dụng hình ảnh ông Giàng Seo Phử là một chính trị gia người dân tộc H’Mông đã mất năm 2017 làm ảnh đại diện thì bản thân nội dung bình luận trên đã khiến nhiều người bức xúc.

Đa số dư luận cho rằng ông này xúc phạm lòng nhân ái của nguòi dân. Đề xuất tịch thu tiền của ông khiến mọi người liên tưởng đến một loạt vết nhơ của Đảng như cải cách ruộng đất, đánh tư sản, cướp đất của nông dân biến họ thành dân oan…

Ảnh 1: Ảnh chụp trang giới thiệu của facebook giả mạo Tran Van Ket và bình luận vô lý của người này

Trong mục đích “khai dân trí”, trang Bauxite Việt Nam thường đăng các bài phân tích của các học giả về các vấn đề chính trị, kinh tế, xã hội… Nhưng hôm nay, BVN xin gửi tới độc giả một “chia sẻ” của một ca sĩ mà việc làm của cô những ngày gần đây đã khơi dậy niềm tin vào sự tử tế của con người mà lâu nay chúng ta có cảm giác là nó đang bị xói mòn đến cạn kiệt. Thì ra sự tử tế vẫn còn nhiều, chỉ là nó không muốn đặt vào những nơi không còn đủ cho nó tin cậy – những hội đoàn nhà nước này nọ đã khiến nó phải cảnh giác vì bao nhiêu chuyện bê bối đã xảy ra đằng sau rất nhiều thứ khẩu hiệu đẹp đẽ “vì đảng vì dân”. Nay có một con người tử tế thật hiển hiện trước mắt, xông xáo vào nơi nước lũ không sợ hiểm nguy để làm sự tự tế cho dân thì bỗng nhiên “sự tử tế” từ khắp bốn phương cùng trỗi dậy hưởng ứng – đó là một minh chứng hùng hồn.

Và, cái cách cô ca sĩ-tử tế dự định làm từ thiện cũng là một cách rất đáng suy ngẫm.

Thiết nghĩ, tấm gương người thật việc thật ở đây cũng là một bài học “khai dân trí” hết sức bổ ích.

Bauxite Việt Nam

Thủy Tiên

Hôm qua sau khi mình công bố số tiền chuyển khoản là hơn 100 tỷ thì rất nhiều bạn bè anh em gọi điện thoại cho mình cũng như nhắn tin rất nghiêm trọng.

Họ lo lắng cho mình, dặn mình nên khoá tài khoản lại, vì nếu không cẩn thận là coi như mất hết cả sự nghiệp tạo dựng.

Mình nhận rất nhiều lời khuyên cân nhắc của các Facebooker, nhà báo về việc nên làm như thế nào để sử dụng số tiền minh bạch hiệu quả.

Mình cảm ơn và xúc động rất nhiều vì mọi người đã rất quan tâm lo lắng cũng như muốn bảo vệ cho mình. Vì không muốn mọi người quá lo lắng quá nhiều nên mình sẽ trình bày một số quan điểm như sau cho mọi người yên tâm.

Nay Tiên viết hơi dài mong mọi người thông cảm nha!

Về ý kiến số tiền quá lớn nên cần có một tổ chức cứu trợ như một bộ máy thu nhỏ để làm việc này có hiệu quả hơn, hoặc giao cho một bên cơ quan chức năng nào đó để giải ngân tài chính minh bạch, hoặc thuê một bên thứ ba nào để đi kiểm tra tài chính v.v..

Tất cả những góp ý này, Tiên cảm ơn và ghi nhận rất nhiều, nhưng, mình không làm theo được.

Mỗi người sẽ có một quan điểm riêng để làm từ thiện, một cách riêng để giúp đỡ cộng đồng. Việc tổ chức một bộ máy cồng kềnh càng làm rắc rối và mất thời gian họp hành rồi đưa ra quyết định, nhỡ đâu trong bộ máy mình xây dựng nên có người không đàng hoàng, gây ảnh hưởng đến tổ chức thì lại càng nguy hiểm, trở thành miếng mồi ngon cho các tổ chức phản động chống phá nhà nước, nên tuyệt đối không thể.

Tiên chỉ là một cá nhân và Tiên sẽ làm việc theo cái tâm của một cá nhân mong muốn giúp đỡ cộng đồng, tiền trao tận tay để giúp đỡ bà con, không thông qua một tổ chức nào cả VÀ CŨNG KHÔNG TẠO RA Một TỔ CHỨC NÀO CẢ. Tiền người dân gửi cho Tiên đi trực tiếp giúp đỡ, là Tiên phải cầm đi, dù có cực đến mấy, nếu giao cho một cơ quan tổ chức nào thì khác gì Tiên lừa họ?