Bauxite Việt Nam

Dương Quốc Chính 

04.09.2024

Bài trước mình viết dở chuyện ông Bin, nay viết tiếp. 

… Tác giả đã 80 tuổi, là cựu thứ trưởng thường trực Bộ Ngoại giao, Ủy viên trung ương Đảng. Ông ấy viết tâm thư kêu gọi Tổng Bí thư (từ ông Trọng tới ông Tô Lâm) hãy từ bỏ con đường cộng sản để xây dựng chế độ mới kiểu phương Tây. Có thể ông ấy viết lòng vòng chút, nhưng bản chất là vậy. 

Bài viết ở chế độ công khai, dạng status, tag với khoảng 35 người, đa số cũng là có tiếng tăm ít nhiều trên Facebook.

Như vậy, về vị trí xã hội, về mặt nội dung, về tính công khai, lan tỏa... tất thảy đều cao hơn cái story của thằng bé trẻ trâu gấp nhiều lần. Chỉ có sự khác biệt ông Bin là quá khứ của đất nước còn cháu bé là tương lai của đất nước, về tuổi tác. 

Thế nhưng đàn bò được lệnh đánh thằng bé, nhưng không/chưa dám đánh ông Bin, dù chỉ là một câu. Như vậy rõ ràng có bàn tay lông lá của ai cũng biết là ai đứng sau. 

… Mình đang hiểu là đàn bò đang trend húc phản động, nó muốn dùng một vụ nhỏ, dễ bắt nạt, để át đi vụ lớn và nghiêm trọng kia. Đơn giản thế thôi. Vì vụ này bên tuyên giáo, an ninh, thậm chí tổng bí thư đều rất khó xử. Dám bắt ông Bin không? Chắc chắn không. Ở tuổi 80 mà bỏ tù đồng chí cựu ủy viên trung ương là khó, luật cũng cho phép ông ấy không phải vào tù, kể cả nếu có án. Ở tuổi đó, ông ấy không còn sợ tù, sợ phạt nữa. Nên đảng, chính phủ, tuyên giáo, công an sẽ chả làm gì đâu, ỉm đi thôi.  

Phạm Thị Hoài

Hai ngày sau bài phát biểu kịch liệt chống Trung Quốc của Ngoại trưởng Mỹ Mike Pompeo hôm 23/7/2020 tại Thư viện Tổng thống Richard Nixon, VnExpress rồi nhiều trang báo đầu đàn khác ở trong nước, như VTC, đồng loạt đăng cùng một bản dịch tiếng Việt, nhưng một ngày sau lại đồng loạt rút xuống[1]. Chủ đề “bài phát biểu dậy sóng” này vẫn hiện diện trên truyền thông chính thống ở Việt Nam, song chỉ còn là đề cập gián tiếp qua tóm tắt hay trích dẫn chọn lọc từ báo chí nước ngoài. Tất cả những động tác đó không có gì lạ và đã thành thông lệ, thậm chí là truyền thống của báo chí nhà nước; nhưng muốn thế nào, mỗi ca kiểm duyệt kể một câu chuyện và câu chuyện lần này đáng lưu ý vì những tình tiết sau đây.

Bác Trung, bảo Cộng

Ở điểm trũng nhất của quan hệ Mỹ-Trung sau không ít thăng trầm kể cả Thiên An Môn, bài phát biểu của Ngoại trưởng Mỹ lần này gây ngạc nhiên không phải vì sự gay gắt, mà vì nó chĩa mũi dùi vào sự cai trị của Đảng Cộng sản Trung Quốc cũng như ý thức hệ cộng sản, và nói thẳng không một chút úp mở rằng đó là nguồn gốc tất yếu, không thể làm ngơ nữa của hiểm họa Trung Quốc đối với Hoa Kỳ và thế giới tự do.

Đó là điều mà các chính quyền Hoa Kỳ, bất kể Dân chủ hay Cộng hòa, cho đến nay ít nhiều đều tránh đề cập.

Việt Nam hiển nhiên lâm vào thế kẹt, Bắc Kinh trước sau vẫn là hình mẫu cầm quyền cho Hà Nội dựa vào và noi theo, hệ tư tưởng cộng sản ở Việt Nam trước sau vẫn là quốc đạo. 31 lần ông Pompeo gọi tên “cộng sản”, bản dịch tiếng Việt giữ lại đúng 2 lần, đổi cả nhan đề và loay hoay xoay xở để có thể vừa truyền đạt tương đối những chỉ trích với Trung Quốc, vừa bảo toàn đảng cộng sản và chế độ cộng sản, để tránh những sự kiện gắn liền với chính sách đàn áp khét tiếng của chính quyền cộng sản, và để bỏ qua xung đột thể chế giữa hai mô hình độc tài cộng sản và dân chủ tự do.

Chỗ nào biến hóa được thì biến hóa: những người Duy Ngô Nhĩ “trốn khỏi các trại tập trung ở Tân Cương” thành “rời khỏi Tân Cương”, những người “sống sót ở Quảng trường Thiên An Môn” thành “từng có mặt trong sự kiện Thiên An Môn”, Tập Cận Bình “độc tài cai trị” thành “điều hành”, thách thức từ Trung Quốc đòi hỏi nỗ lực và năng lượng “từ các nền dân chủ” thành “từ nhiều quốc gia”, Đài Loan “vẫn nở rộ thành một nền dân chủ cường tráng” thành Đài Loan “vẫn phát triển”…

Đỗ Thành Nhân

Theo Wikipedia: Dư luận viên là các cá nhân, nhóm người được chính phủ thuê, hướng dẫn và đào tạo để thực hiện tuyên truyền, tranh luận và hướng dẫn dư luận về mặt nội dung trên mạng Internet. Dư luận viên chú trọng vào việc tuyên truyền các tư tưởng thân chính phủ trên mạng. Việc hình thành những nhóm này là do chính phủ nhận thức rằng áp dụng tường lửa để ngăn chặn những thông tin gây bất lợi cho chính thể đã không còn mang lại hiệu quả cao.

Trong khi chức năng tối thiểu phải có của báo chí là đưa tin khách quan, trung thực ngày càng khó thực hiện, thì dư luận viên trên mạng internet cứ viết theo theo chỉ đạo để định hướng dư luận lại càng phát triển. Với mục tiêu làm sao tạo ra được số đông để áp đảo, hạ nhục, phỉ báng các cá nhân có ý kiến phản biện, không phù hợp định hướng, trái chiều trên không gian mạng, … gọi chung là “phản động”.

Facebook hiện nay có khá nhiều lực lượng có chức năng tương tự tuyên truyền, định hướng dư luận: tuyên giáo, dư luận viên, hội cờ đỏ, lực lượng 47, tôi yêu công an nhân dân v.v… (gọi chung là “Dư luận viên”) đang ra sức chống một lực lượng được cho là “phản động” cũng quá nhiều trên không gian mạng.

Điều đó cho thấy vai trò, trách nhiệm, công việc của Dư luận viên rất nặng nề.

Một nghịch lý là nhà báo thì hãnh diện đưa thông tin hình ảnh, họ tên cá nhân của họ công khai, những bài báo hay thì được xã hội hoan nghênh, vinh danh, còn dư luận viên phải che mặt, ẩn danh, công lao của từng cá nhân không được cộng đồng biết đến. Trong khi nhà báo được vinh danh vào ngày 21.6, ngày Báo chí Cách mạng Việt Nam, còn Dư luận viên thì lặng lẽ, ít người biết sự tồn tại của họ.

A.H. 

Vừa qua, chương trình Đối diện VTV có nhắc đến IJAVN – Hội Nhà Báo Độc Lập Việt Nam là ‘chân rết của đảng Việt Tân’.

Không có bất kỳ một chứng cớ nào được đưa ra, chỉ một vài giây hình đã khiến VTV trở thành thẩm phán, công tố kết án IJAVN.

Chương trình được quảng cáo là ‘bóc mẽ những thủ đoạn gây bất ổn đất nước’, nhưng cái cách mà kịch bản “Đối diện” triển khai là cực kỳ hời hợt, thiếu chuyên nghiệp, và thiếu khả năng ‘đối diện với sự thật’.

Nếu chuyên nghiệp, VTV chưa cần phải mời người ‘bị đấu tố’ lên phản bác trở lại, VTV chỉ cần ghi lại phát ngôn từ chính cơ quan điều tra thụ lý vấn đề IJAVN trong đó khẳng định ‘IJAVN là chân rết của đảng Việt Tân’, và đi liền theo đó là phải trưng ra bằng chứng rõ ràng để cho thấy mối quan hệ này đủ sâu sắc để trở thành ‘chân rết’ bao gồm người của đảng này nằm trong nhân sự điều hành, nguồn tài chính cho hoạt động của IJAVN được gửi từ đảng viên đảng Việt Tân.

VTV phải làm được như thế, mới có thể ‘bóc mẽ’ được thủ đoạn, làm cho những ‘dân chửi’ sợ hãi, và khiến cho tiền thuế của nhân dân chi cho hoạt động truyền hình quốc gia hữu ích hơn một chút.

Nếu chỉ đơn giản là phán xét một cách tuỳ tiện, thì VTV đã bị Đối diện kéo vào trong thùng rác truyền thông. Tư cách nào của VTV khi phỉ báng, bịa đặt trắng trợn về tình trạng phạm tội hay không phạm tội của một cá nhân hay tổ chức tại Việt Nam? Căn cứ nào khiến Đối diện vẫn tìm cách duy trì hình thức bôi nhọ, nhục mạ danh dự, nhân phẩm người và tổ chức mà không bị xử lý pháp luật hình sự? Có phải chăng vì thế độc quyền truyền thông muốn gia nên nhóm kịch bản và đạo diễn chương trình Đối diện tha hồ ‘nói hươu, nói vượn’ để sản xuất kịp sản phẩm mà không hề để tâm đến chất lượng? Có phải chăng vì độc quyền truyền thông nên Đối diện cũng tự cho mình cái quyền độc tôn sự thật, dù sự thật đó là một mẻ bánh đã bị chua ngay từ khi bắt đầu tiến hành chương trình?

Mai Hưng dịch

Ba mươi năm sau vụ thảm sát Thiên An Môn, chế độ Trung Quốc tự hào quảng bá mô hình chủ nghĩa tư bản độc tài trên toàn thế giới. Trật tự truyền thông thế giới mới mà họ đang cố gắng xây dựng ít được biết đến hơn so với Sáng kiến Vành đai và Con đường, nhưng cũng đầy tham vọng.

Kể từ vụ thảm sát Thiên An Môn 30 năm trước đây, Trung Quốc đã đạt được một sự phát triển kinh tế phi thường. Tuy nhiên, trái với kỳ vọng của nhiều nhà lãnh đạo và phân tích phương Tây, quốc gia này đã không dần chấp nhận tự do báo chí hoặc tôn trọng các quyền dân sự. Ngược lại: trong một báo cáo gần đây của tổ chức Phóng viên không biên giới (RSF) cho thấy, Trung Quốc ngày nay đang tích cực xây dựng một “trật tự truyền thông thế giới mới” hà khắc - một sáng kiến hiện đang gây mối nguy cơ rõ ràng và hiển hiện đối với các nền dân chủ thế giới.

Tự do báo chí, một trong những đòi hỏi chính yếu của những người biểu tình tại Quảng trường Thiên An Môn 30 năm trước, chính thức được đảm bảo bởi Điều 35 của hiến pháp Trung Quốc. Tuy nhiên, Đảng Cộng sản Trung Quốc (CPC) và bộ máy nhà nước vẫn thường xuyên phớt lờ điều khoản này.

Trên thực tế, Trung Quốc là một trong những nhà tù hàng đầu thế giới của các nhà báo, và đứng thứ 177 trong số 180 quốc gia về Chỉ số Tự do Báo chí Thế giới của RSF 2018. “Phòng hoả trường thành”, một công cụ kiểm duyệt Internet cực kỳ tinh vi, hiện đang giới hạn quyền truy cập của hầu hết 830 triệu người dùng Internet của Trung Quốc và CPC không hề ngần ngại ép buộc các nhà xuất bản và các nền tảng truyền thông xã hội phải tự kiểm duyệt. Trung Quốc hiện công khai bác bỏ Tuyên ngôn Nhân quyền Quốc tế bằng những lời hoa mỹ về “sự hòa hợp xã hội”và “tính tương đối của các giá trị”.