Bauxite Việt Nam

Nguyễn Đăng Anh Thi

(KTSG) - Ngày 15-6, Bộ Y tế cho biết Việt Nam triển khai chiến dịch tiêm chủng vaccine ngừa Covid-19 cho 70% dân số, đối tượng là người trưởng thành, để đạt được miễn dịch cộng đồng. Tuy nhiên, những nghiên cứu thực tiễn gần đây cho thấy việc miễn dịch cộng đồng phụ thuộc rất lớn vào hiệu quả của vaccine.

Đa dạng giá và hiệu quả vaccine

Tính đến thời điểm này, mới có sáu loại vaccin được Tổ chức Y tế thế giới (WHO) phê duyệt, gồm: Pfizer, AstraZeneca, Johnson & Johnson, Moderna, Sinopharm và Sinovax. Trong đó, duy nhất Johnson & Johnson là chỉ tiêm một liều, còn lại đều phải tiêm hai liều. Riêng tại Mỹ, hiện chỉ có ba loại vaccin được Cục Quản lý thực phẩm và dược phẩm (FDA) phê duyệt gồm Pfizer, Moderna và Johnson & Johnson, riêng AstraZeneca vẫn chưa được phê duyệt.

Nếu chọn vaccin có hiệu quả bảo vệ dưới 80% thì dù có tiêm cho 75% dân số vẫn không đạt miễn dịch cộng đồng. Và nếu hiệu quả vaccin chỉ đạt 60%, mục tiêu miễn dịch cộng đồng sẽ không bao giờ đạt được trong thực tế.

Biospace, trang thông tin khoa học và đời sống toàn cầu cho biết, giá vaccin đang dao động khá liên tục theo thời điểm và theo thị trường. Theo giá đặt mua của chính quyền Mỹ công bố, một liều Pfizer có giá 19,5 đô la, cao gấp 9 lần so với giá 2,15 đô la của AstraZeneca. Giá mỗi liều của Moderna dao động khoảng 25-37 đô la, trong khi của Johnson & Johnson là 10 đô la.

Trần Tiến Dũng

Sài Gòn hiện nay là một đô thị với đa phần dân số là người trẻ, trung niên. Các thế hệ dân cư này đều chưa từng trải qua thời chiến tranh Việt Nam, và trong suốt gần nửa thế kỷ chưa từng phải đối mặt với thiên tai, dịch họa ở mức độ giết người hàng loạt như đại dịch Covid-19.

Khi Sài Gòn đang rối lo rầu, sợ hãi vì đợt bùng phát Covid-19 lần thứ 4, nhiều Việt sống ở nước ngoài gọi điện về thăm hỏi thân nhân. Tất nhiên Việt kiều sống ở Mỹ, châu Âu… đều từng qua các đợt lây nhiễm nặng. Có quốc gia còn khủng khiếp hơn tình trạng dịch bệnh đang diễn ra ở Sài Gòn, nhưng sự quan tâm khiến họ muốn biết là nhịp sống thường ngày ở Sài Gòn lúc này ra sao?

Có dư luận đánh giá: về căn bản dân Sài Gòn rất đang răm rắp tuân theo các lệnh phát ra từ hệ thống chống dịch bệnh của chế độ. Nhưng có thật tất cả mọi người đều tuân lệnh, từ bỏ thói quen sống hàng ngày quen thuộc chăng?

Lynn Huỳnh

Bộ Lao động, thương binh và xã hội vừa có đề xuất sẽ hỗ trợ an sinh bước đầu cho người nghèo, với kinh phí ước tính khoảng 3.600 tỷ đồng.

Chính sách hỗ trợ lao động mất việc có hoàn cảnh khó khăn, sẽ hỗ trợ trực tiếp bằng tiền cho người lao động bị mất việc làm có hoàn cảnh khó khăn (tiền thuê nhà, chi phí nuôi con dưới 6 tuổi). Đối tượng thụ hưởng là người lao động đang phải thuê nhà và (hoặc) nuôi con nhỏ dưới 6 tuổi bị mất việc làm, hoặc tạm hoãn thực hiện hợp đồng lao động, nghỉ việc không hưởng lương, ngừng việc đối với lao động có giao kết hợp đồng lao động. Mức hỗ trợ 1 triệu đồng/người/tháng và 1 triệu đồng/trẻ em dưới 6 tuổi. Thời gian hỗ trợ tối đa 3 tháng. Thời gian áp dụng từ tháng 9 đến tháng 12-2020.

Về gói hỗ trợ thứ nhất (gói 62.000 tỷ đồng), tại công văn gửi Bộ Kế hoạch và đầu tư, Bộ Lao động, thương binh và xã hội cho biết, tính đến hết tháng 7-2020, các địa phương đã phê duyệt danh sách gần 16 triệu người thuộc các nhóm đối tượng được thụ hưởng với tổng kinh phí là trên 17.500 tỷ đồng.(1)

Nhóm đối tượng là người có công, bảo trợ xã hội, người thuộc hộ nghèo và cận nghèo đang sinh sống và có hộ khẩu ngay tại địa phương. Tuy nhiên con số có gần 350 tỷ đồng đến được tay 355.000 người lao động nghèo như một bài báo trên tờ Tuổi Trẻ số phát hành hôm 21-8-2020, cho thấy đúng là một tiếng thở dài cho chính sách cho hơn bốn tháng kể từ khi gói hỗ trợ mang đầy tính nhân văn, nhân đạo này được triển khai.

Tin không, tính đến trung tuần tháng 8-2020, Sở Lao động - Thương binh và Xã hội Cần Thơ cho biết địa phương mới hoàn tất chi hỗ trợ cho hơn 85.000 trường hợp là người có công với cách mạng, người được bảo trợ xã hội, người thuộc hộ nghèo và cận nghèo với tổng kinh phí hơn 94,5 tỷ đồng.

Báo cáo của Cần Thơ nhận xét rằng các đối tượng còn lại tiến độ chi trả rất chậm, đến nay vẫn còn vướng thủ tục, hồ sơ giấy tờ... Riêng nhóm lao động tự do, có 29.959 người với dự kiến kinh phí gần 30 tỷ đồng, các quận huyện có trình danh sách lên chính quyền thành phố phê duyệt, nhưng do sai sót về thủ tục giấy tờ nên yêu cầu bổ sung, chưa chi hỗ trợ.

Tuy nhiên con số thống kê từ Bộ Kế hoạch và Đầu tư liên quan đến gói an sinh 62 ngàn tỷ lại chênh lệch rất đáng kể so với công bố của Bộ Lao động - Thương binh và Xã hội.

Hôm 15-8-2020, Bộ trưởng Bộ Kế hoạch và Đầu tư Nguyễn Chí Dũng đã chủ trì cuộc họp thảo luận các giải pháp để tiếp tục tháo gỡ khó khăn cho sản xuất kinh doanh, bảo đảm ổn định xã hội trong tình hình hiện nay.

Lê Phú Khải

Tôi có anh bạn, cùng đồng hương Hà Nội, lại học với nhau một trường từ hồi còn sinh viên. Ra trường một thời gian, sau ngày đất nước thống nhất lại cùng vào công tác và định cư tại Sài Gòn. Hằng tháng, hằng tuần thường gặp nhau trò chuyện. Thấy tôi hay quan tâm đến chuyện dân chủ, nhân quyền…, anh bạn tôi bảo: Ông quan tâm chi những chuyện hão huyền, tôi thì tôi chỉ lo cho gia đình mình mà thôi, hơi đâu mà quan tâm đến chuyện xã hội…

Vợ chồng ông bạn tôi chỉ có duy nhất một cậu con trai. Ông tìm mọi cách để đưa con mình sang Úc du học. Cậu con trai học xong đại học và tìm mọi cách để ở lại bên đó. Một hôm, hai vợ chồng ông bạn tôi rất vui vẻ hồ hởi đến báo với tôi rằng, thằng con trai của ông đã lấy được vợ cũng là người Việt và sắp được nhập quốc tịch nước sở tại. Ông tuyên bố: “Gia đình tôi thế là xong”! Khi nào vợ chồng thằng con ông trở thành công dân Úc, chúng sẽ bảo lãnh cho vợ chồng ông sang sống vui vẻ tuổi già bên đó. Thế là xong!

Thời gian cứ lặng lẽ trôi đi… Đùng một cái, đại dịch Covid Vũ Hán nổ ra. Vợ chồng ông hốt hoảng chạy đến tôi than: Vùng vợ chồng thằng con tôi ở là ổ dịch, không biết vợ chồng con cái nó sống chết ra sao! Tôi lo mất ăn mất ngủ, còn bà vợ tôi thì suốt ngày điện thoại!

Tôi thủng thẳng bảo với vợ chồng ông: Anh từng nói “Chỉ lo cho gia đình mình mà thôi”! Anh quên mất rằng, gia đình anh sống trong một xã hội, và xã hội nước ta lại tồn tại giữa xã hội loài người. Nếu Trung Quốc có dân chủ thì bác sỹ Lý Văn Lượng, người phát hiện ra bệnh Covid Vũ Hán đã được nói, không bị bịt mồm, và cả loài người hẳn đã không phải phát điên phát đảo, không phải cuống cuồng đi lùng mua khẩu trang, không phải chạy ngược chạy xuôi kiếm máy trợ thở, không phải chết như ngã rạ khắp các nẻo đường trên hành tinh này như hôm nay! Và, gia đình anh không phải âu sầu ủ não như lúc này! Dân chủ là tất cả, nó không “hão huyền” như anh nói.

Vũ Kim Hạnh

Trưa nay, tôi nhận được một bản tin ngắn do người bạn, làm việc ở một công ty thuộc bang ATLANTA gửi về gấp, kèm một câu hỏi khó. Bản tin đây.

CHỈ MỘT TUẦN SAU KHI MỞ CỬA TRƯỜNG LẠI, HIỆU TRƯỞNG TRƯỜNG TRUNG HỌC THÔNG BÁO: CÓ 9 CA DƯƠNG TÍNH VỚI COVID 19.

Hiệu trưởng trường trung học North Paulding, ông Gabe Carmona đã viết bức thư thông báo cho các phụ huynh khiến họ bàng hoàng là: sáu học sinh và ba nhân viên nhà trường, sau một tuần trường mở cửa lại, đã có báo cáo xét nghiệm dương tính với COVID-19.

Và đây là câu hỏi khó của bạn tôi: kỳ thi tốt nghiệp PTTH ở Việt Nam, năm nào tỉ lệ đậu cũng là gần 100%, sao nhà nước vẫn kiên quyết mở kỳ thi, để hơn 800.000 học sinh phải chịu rủi ro cao khi đi thi, trong khi chính Thủ Tướng đã cảnh báo Việt Nam đang vào cao điểm 10 ngày đỉnh dịch?

Từ suốt tuần qua, thiên hạ rần rần đưa yêu cầu, đừng tổ chức kỳ thi nguy hiểm. Nhưng ngành giáo dục cứ trơ trơ. Mà các ông bà trơ trơ thì gần một triệu học sinh đành đâm đầu vào chỗ hiểm nguy.

Tôi chán chẳng buồn nói. Nhưng giờ nghe tin "9 ca CoviD 19 chỉ trong một tuần" và phải trả lời câu hỏi khó: vì sao, vì sao, nên mới lục tìm tài liệu.

Sáng 7/8/2020, tại Trụ sở Chính phủ, Thủ tướng Nguyễn Xuân Phúc chủ trì cuộc họp trực tuyến toàn quốc về công tác phòng, chống dịch COVID-19. Tại cuộc họp, Thủ tướng Nguyễn Xuân Phúc nhấn mạnh, cuộc chiến chống đại dịch COVID-19 ở Việt Nam đang ở thời kỳ cao điểm. Số người nhiễm, số người tử vong và số tỉnh, thành có người nhiễm vẫn tăng lên. Vì thế, Chính phủ cũng như chính quyền các địa phương cần bình tĩnh để đưa ra các giải pháp hiệu quả hơn nữa. Và NẾU có thông báo về đỉnh dịch trong 10 ngày tới thì phải có những biện pháp cực kỳ đặc biệt.

Ngay sau đó 1 ngày, Thứ trưởng Bộ Y tế Nguyễn Trường Sơn khuyến cáo, số lượng bệnh nhân sẽ còn tăng lên và đến đỉnh dịch trong vòng 10 ngày tới, do đó người dân cần hết sức cẩn thận và thực hiện nghiêm những khuyến cáo phòng bệnh COVID-19.

Điều khuyến cáo đầu tiên là: tránh đi tới nơi đông người. Đi thi, có phải đến nơi đông người? Mà đó chính là do ông Nhạ và ngành giáo dục coi thường sinh mạng học sinh, bắt buộc phải đi đến nơi (công cộng) đông người. Buộc đi thi, rồi ồn ào hô hoán, phải đảm bảo an toàn... tuyệt đối, trong khi chỉ có một cách tránh rủi ro tuyệt đối là đừng tổ chức thi vào mấy ngày cao điểm dẫn tới đỉnh dịch, thì ông quyết làm ngược lại.

Nếu chỉ sau vài ngày nữa, xuất hiện những ca học sinh dương tính sau khi dự thi do sự bất chấp cảnh báo của ngành Y tế, thì ông Nhạ có chịu trách nhiệm không?

Vì sao phải thi? Vì ngành này đứng trên mọi cảnh báo? Vì đã có kế hoạch xài tiền và sắp xếp nhân sự? Vì đã có những cam kết mà lại cần hợp thức hóa bằng 1 kỳ thi quốc gia?

Ai có thể biết chính xác vì sao phải tổ chức kỳ thi “hiếm hoi người rớt” này?

Đường link bài báo từ Atlanta. www.wsbtv.com

V.K.H.

Nguồn: FB Vũ Kim Hạnh

Nguyễn Ngọc Chu

Đứng ở cương vị lãnh đạo phải có tầm nhìn cái thế. Người cái thế nhìn thấy kẻ thù. Người cái thế không nhìn thấy thế lực thù địch;

Thế lực thù địch là một khái niệm mơ hồ, không đếm được, không chỉ rõ ra được;

Kẻ thù chỉ rõ ra được. Kẻ thù đếm được;

Cuộc đấu tranh khác chính kiến là cuộc đấu tranh về đường lối chính sách. Cuộc đấu tranh về đường lối chính sách có thể dẫn đến thay đổi đường lối phát triển, thay đổi người cầm quyền, nhưng không bao giờ là cuộc chiến tranh xâm lược tổ quốc. Người cái thế không nhìn đồng bào khác chính kiến là kẻ thù;

Người Việt khác chính kiến, dù sinh sống ở đâu, đều không phải là kẻ thù. Họ là “máu của máu Việt Nam”. Họ là “thịt của thịt Việt Nam”

Một quốc gia có thể có kẻ thù, nhưng không có thế lực thù địch. Kẻ thù của một quốc gia là giặc ngoại xâm. Những quốc gia không mưu toan xâm chiếm lãnh thổ Việt Nam thì không phải là kẻ thù của Việt Nam.

Việt Nam làm bạn với tất cả. Việt Nam không muốn gây xung đột với bất cứ ai. Nhưng Việt Nam sẽ khó tránh khỏi xung đột nếu không chịu thay đổi, ngoại trừ chịu bị lấn chiếm dần trên biển và bị phụ thuộc.

Con virus Vũ Hán là giặc. Nhưng giặc virus Vũ Hán rồi có vaccine đặc trị. Chỉ có mối đe doạ từ Bắc Kinh là chưa có phương thuốc chữa trị.

Nguyễn Ngọc Chu

***

Những lời gan ruột trên đây, toàn thể dân tộc Việt Nam, không ai là không ghi tâm khắc cốt. Nhưng có một điều rất lạ: hình như nhiều điều trong đó đang bị thể chế hiện hành làm ngược lại – hoàn toàn ngược lại. Vì sao có tình trạng tréo ngoe đến như vậy? Không ai hiểu nổi. Phải chăng đã đến lúc từ người lãnh đạo thật sự tâm huyết đến người dân có ý thức và trách nhiệm về vận mệnh sống còn của dân tộc mình, cần cùng nhau gắng hết sức một phen để lục soát và phanh phui cho triệt để "cái gốc" sinh ra tình trạng ấy: những ai đang đứng đằng sau bộ máy an ninh của đất nước.

Bauxite Việt Nam

1. Mối đe doạ an ninh biên giới

Chính phủ Việt Nam đã thành công trong phòng chống dịch Covid 19 cho đến tháng 6/2020. Nhưng lỗ hổng biên giới đã đưa Việt Nam rơi vào một tình trạng lây lan virus corona Vũ Hán mới vào cuối tháng 7/2020, rộng hơn và nguy hiểm hơn tất cả các đợt lây lan trước đây. “Đốn củi 3 năm đốt 1 giờ”. Chủ quan buông lỏng kiểm soát biên giới đã đưa đến hậu quả vô cùng đắt giá. Nhưng hy vọng rằng, với các biện pháp quyết liệt của Chính phủ và sự đồng lòng của toàn dân, Việt Nam sẽ vượt qua làn sóng dịch mới.

Phải ý thức xuyên suốt rằng, Việt Nam sẽ không thể an toàn khi dịch bệnh đang tồn tại ở nước khác. Việt Nam không thể mở cửa biên giới cho đến khi có vaccine mới đặc trị dịch bệnh.

Thực tế đã chỉ ra việc Việt Nam cho phép nối lại đường bay với Trung Quốc là nóng vội. Phía Trung Quốc từ chối mở lại đường bay. Nhưng hàng chục ngàn người Trung Quốc vượt biên bất hợp pháp, trốn tránh cách ly đã mang đến cho Việt Nam tai họạ mới. Dù nguyên nhân gây ra làn sóng dịch mới này đến từ nước nào, thì xuất phát điểm đầu tiên cũng là từ virus Vũ Hán.

Nhưng không chỉ nguy hiểm về gieo rắc đại dịch, mà điều bất an lớn khác đang hiện ra, là dịch virus Hán đã đục thủng hàng ngàn lỗ hổng an ninh biên giới.

Đợt truy lùng quyết liệt vừa qua “đi từng ngõ, gõ từng nhà, rà từng người” đã đưa đến kết quả là hầu hết các tỉnh thành đều có nhiều người Trung Quốc vượt biên trái phép đến cư trú sinh sống hoạt động tại Việt Nam. Con số mà VTV đưa tin 13 ngàn người Trung Quốc vượt biên bất hợp pháp từ đầu năm cho tới 06/7/2020 là còn thấp xa so với thực tế (https://vtv.vn/xa-hoi/phat-hien-13000-truong-hop-nhap-canh-trai-phep-tron-cach-ly-20200706173030756.htm).

Chỉ cần nhìn vào giá đưa một người Trung Quốc sang Việt Nam chỉ mất có 250 ngàn đồng Việt Nam, thì ước lượng được con số người vượt biên rất lớn và rất nhiều nguồn tổ chức cho người Trung Quốc vượt biên. Xin không bàn về con số cụ thể ở đây. Điều cần bàn là hậu quả.

Khi Trung Quốc giúp Việt Nam làm đường trong chiến tranh ở thập niên 60 thế kỷ 20, Trung Quốc đã để lại địa đạo ngầm và kho ngầm mà đến cuộc chiến tranh tháng 2/1979 là lúc họ sử dụng.

Điều gì sẽ xẩy ra cho Việt Nam khi hàng chục ngàn người Trung Quốc vượt biên qua biên giới sống nhiều tháng ở khắp các tỉnh thành Việt Nam mà phía Việt Nam không thể biết?

Mỹ đã đóng cửa Lãnh sự quán Trung Quốc ở Houston tuần trước vì phát hiện Trung Quốc hoạt động gián điệp. Với Mỹ, khó khăn là thế, mà Trung Quốc còn cử hàng ngàn sinh viên sang để ăn cắp công nghệ, thì dễ như Việt Nam, mối đe doạ sẽ lớn như thế nào?

2. Mười một (11) điểm khác biệt của người Trung Quốc trong hoạt động qua biên giới so với người Việt Nam

Việt Nam đã ký với Trung Quốc Hiệp định Quản lý Biên giới đất liền Việt Nam - Trung Quốc. Tử huyệt đối với Việt Nam trong hiệp định này là điều khoản dẫn độ. Theo đó người Trung Quốc đến Việt Nam vi phạm pháp luật Việt Nam, phạm tội trên đất Việt Nam sẽ không xử theo luật pháp Việt Nam mà trao trả cho Trung Quốc. Chẳng hạn Quảng Ninh vừa trao trả 5 người Trung Quốc vươt biên giới trái phép bị bắt giữ hôm 13/7/2020, tốn công của cho 5 người này cách ly 14 ngày, rồi trao trả hôm 28/7/2020 (https://thanhnien.vn/thoi-su/trao-tra-5-nguoi-trung-quoc-nhap-canh-trai-phep-vao-viet-nam-1257539.html).

Đừng biện hộ là hiệp định song phương có đi có lại, rằng Trung Quốc cũng thực hiện như thế đối với Việt Nam.

Nên khắc cốt ghi tâm “Trung Quốc là nước bất thường”. Bởi thế, phải đối xử với Trung Quốc theo cách bất thường. Sau đây là 11 điểm khác biệt của người Trung Quốc trong hoạt động qua biên giới so với người Việt Nam:

Nguyễn Huy Cường

1. Hồi kháng chiến, nhiều tàu thủy loại nhỏ từ miền Bắc xâm nhập vào lãnh thổ của Việt Nam Cộng Hòa để đem vũ khí vào làm kháng chiến.

Những đoàn tàu “không số” này chở hàng tấn vũ khí vượt qua bom đạn, tàu tuần tiễu của hải quân VNCH rồi vào Vũng Rô thuộc Tuy Hòa, vào tận Cà Mau mới “trả hàng” rồi nhiều chuyến về Bắc an toàn. Nói vậy để thấy những người ngày nay muốn xâm nhập vào Việt Nam quá dễ dàng.

2. Ở Đồng Đăng, Chi Ma, Hà Giang… có những lúc dân cửu vạn vượt biên và nhập biên mỗi ngày hàng chục ngàn lượt. Việc này là bất hợp pháp nhưng rất đàng hoàng, trở thành nghề sống của nhiều làng xã nơi ấy (!).

3. Có người muốn sang qua cửa khẩu Lạng Sơn, không có hộ chiếu, nhưng được dịch vụ nhận làm với 300.000 VND, xong! Anh ta có ngay “Giấy thông hành” qua Trung Quốc giá trị một năm. Trong trường hợp đang bị truy nã, vượt biên dễ dàng (!).

4. Nếu tính cả 4 lực lượng gồm Bộ đội biên phòng, Công an, Hải Quan trên toàn tuyến biên giới phía Bắc trải dài 700 km rừng núi hoang dã, khó khăn, nếu mỗi người trong hoàn cảnh khẩn cấp, phải canh chừng 50 mét, mỗi ngày ba ca thì phải mất vài chục ngàn người mới đủ. Ta không có lực lượng ấy.

5. Hiện có những “Nhà dịch vụ” dùng mạng gọi khách đi xe của họ qua lại biên giới Việt - Trung như là gọi khách Hà Nội đi Hải Phòng, giá cả phải chăng, không cần hộ chiếu (!).

Họ cam kết chở qua điểm kiểm soát, cách ly (!).

Trong tấm ảnh thứ 2, theo bài này chúng ta thấy một cán bộ cấp tỉnh còn “cắm” cả thẻ Đảng để làm bậy thì trách chi những “Nhà dịch vụ” này (Ảnh 2).

Diệp Chi

An ninh quốc gia nước nào lại để xảy ra như Việt Nam?

An ninh quốc gia nước nào lại để xảy ra như Việt Nam, khi người bên Trung Quốc – quê hương sản sinh con virus cúm Tàu, đường hoàng vượt qua biên giới mà không cần giấy tờ hành chính gì hết ở cửa khẩu, để rồi thản nhiên lên xe từ Bắc vào Nam, đến Đà Nẵng, Quảng Nam sinh hoạt bình thường ngay trong đại dịch Covid-19?

Không còn như ngày xưa, muốn đọc một tin tức gì, phải chờ đến việc tìm mua tờ báo lúc sáng sớm mới biết. Khoa học công nghệ ngày càng phát triển theo thời gian, chỉ với một chiếc điện thoại thông minh (hoặc máy tính, laptop…) cùng với sóng 3G, 4G hoặc wifi, rất dễ dàng để nắm bắt thông tin một cách nhanh chóng, kịp thời. Chính vì lẽ đó, không khó khăn lắm cho việc tìm kiếm một thông tin nếu biết cách thức.

Thời gian gần đây, nhất là từ khi phát hiện ca lây nhiễm Covid-19 trong cộng đồng sau 99 ngày yên ắng, hàng loạt báo chí đưa tin khá dày về việc bắt giữ những trường hợp nhập cảnh trái phép từ Trung Quốc sang Việt Nam. Câu hỏi đặt ra, sao mà chỉ có Trung Quốc? Còn các nước bạn láng giềng cận kề khác như Lào, Campuchia xem ra có vẻ lơ là ‘vượt biên’ qua Việt Nam?.

Dĩ nhiên, nếu không nói đến các bản tin như bắt buôn lậu, vận chuyển ma túy hay trốn sang biên giới Campuchia trái phép để làm thuê như báo Công an đã đưa tin, thì việc đưa người trái phép từ Campuchia về Việt Nam và bị bắt lại trong mùa dịch Covid-19 là có. Song, nếu so sánh giữa hai nước, quả thật là số người từ Campuchia sang Việt Nam hoàn toàn không bằng số lẻ so với Trung Quốc.

Ông Vũ, một cựu cư dân Đà Nẵng, đang sinh sống ở Hoa Kỳ chia sẻ: “Tôi nghĩ chắc là do người Trung Quốc đã có nhà ở Việt Nam rồi nên họ chỉ cần sang được Việt Nam là có chỗ ở. Như Đà Nẵng đó, người Trung Quốc có gì lạ đối với dân Việt Nam mình đâu.

Nguyễn Việt & Anh Thảo

Virus Vũ Hán đẩy thế giới vào đại khủng hoảng. Trong không khí ảm đạm bao trùm, một số nước nổi lên như ốc đảo tương đối bình an. Việt Nam là một trong số đó (1). Sau 3 tháng liên tục không người mắc mới, tin về 3 ca dương tính với virus đầu tiên, ngày 25 và 26/7/2020, vang lên như một tiếng sét, báo hiệu giai đoạn bình yên chấm dứt. Việt Nam chọn chiến lược nào để đối phó với đợt dịch mới?

Không bàn về các biện pháp phòng dịch cụ thể, mục tiêu của bài viết là chỉ ra một số điểm méo mó nghiêm trọng trong HÌNH ẢNH về DỊCH BỆNH, có thể là cơ sở cho những QUYẾT SÁCH CỰC ĐOAN của chính quyền trong thời gian tới, cũng như làm gia tăng SỰ THỤ ĐỘNG về phía người dân.  

a) Vì sao lại ưu tiên nói đến các hình ảnh về dịch bệnh?

Trước hết cần lưu ý là việc giãn cách xã hội (hạn chế tiếp xúc đông người, giữ khoảng cách), cùng các biện pháp phòng ngừa khác như rửa tay thường xuyên, đeo khẩu trang… chắc chắn luôn luôn có tác dụng đáng kể đối với việc ngăn ngừa đà lây lan của virus. Nỗ lực minh bạch thông tin về dịch bệnh, về quá trình đối phó với dịch của chính quyền Việt Nam trong thời gian qua là điều đáng được ghi nhận. Các biện pháp này cần được tiếp tục.

Về chiến lược đối phó với COVID-19, ngay từ đầu, chính quyền Việt Nam đã tỏ ra có nhiều cố gắng khác thường. Nhà báo Anne Jones trên BBC có lý khi bình luận như sau: ''Việt Nam đã tung ra cấp kỳ các biện pháp đối phó với dịch mà đối với các nước khác có lẽ phải mất hàng tháng mới có thể khởi động kịp, như hạn chế đi lại, giám sát biên giới với Trung Quốc chặt chẽ rồi tiến tới đóng cửa biên giới và tăng cường kiểm tra sức khỏe ở các cửa khẩu và các vùng có nguy cơ khác… Ngay từ giai đoạn đầu, các tin nhắn thường xuyên được gửi đến tất cả các số điện thoại, thông báo mọi người cách phòng ngừa. Việt Nam đã tận dụng bộ máy tuyên truyền sẵn có để vận hành một chiến dịch mạnh mẽ vận động toàn dân, dựng lên cảnh tượng của một cuộc chiến tranh, vận động sự đoàn kết của công chúng để chiến đấu chống lại một kẻ thù chung. Bác sĩ Todd Pollack cho biết, chúng ta có thể hình dung cảnh ‘toàn xã hội sát cánh để đập tan kẻ thù' '' (2).

Tuy nhiên rất cần làm rõ một số hình ảnh méo mó về bệnh COVID-19 khiến chính quyền, trong khi lựa chọn quyết sách, dễ ngả sang các giải pháp thô bạo, quá đà, vừa không hiệu quả về mặt phòng dịch, vừa bất lợi cho đời sống kinh tế, chưa kể do quá tập trung cho COVID-19, khiến việc điều trị các bệnh tật khác bị ảnh hưởng. Hình ảnh sai lạc, thiên lệch về dịch bệnh cũng dễ khiến người dân ảo tưởng vào khả năng của bộ máy chính quyền, vô hình chung giảm phần chủ động của mỗi người, giảm ý thức giám sát các hành động của chính quyền, cụ thể trong lĩnh vực phòng chống dịch.

Theo nhiều chuyên gia về Việt Nam, uy tín của chính quyền đã liên tục bị thách thức trong những năm gần đây, liên quan đến sự minh bạch (3), dịch COVID-19 vừa xuất hiện như một đe dọa, nhưng dường như cũng là một cơ hội tốt để chính quyền chứng tỏ khả năng điều hành đất nước, minh bạch trước nhân dân, lấy lại uy tín. Cho đến nay, chính quyền dường như đã thu hoạch được thành công mong đợi: về mặt chính thức, đông đảo dân chúng tỏ ra rất tin tưởng (4). Có thể nói chính quyền đang có một hình ảnh rất tích cực trong con mắt dân chúng. Thế nhưng, đối với những người ai quan tâm sâu hơn đến cách xử lý dịch bệnh của chính quyền, trong HÌNH ẢNH về DỊCH BỆNH, mà chính quyền muốn phổ biến như quan điểm chính thống trong xã hội, có một số điểm bất thường cần được xem xét.

Nói một các toàn diện, thì HÌNH ẢNH về DỊCH BỆNH mà chính quyền xây dựng, chắc chắn có nhiều điểm phù hợp với thực tế, phù hợp với các hiểu biết y học tiên tiến về bệnh dịch, nhưng song hành với những điểm tích cực đó, là một số khía cạnh hoặc bị bóp méo, hoặc bị coi nhẹ. Tính chất đan xen này khiến việc nhận định, đánh giá rành mạch quả không dễ. Đây chính là điều chúng tôi muốn bóc tách, để bàn cho rõ.

Sông Hàn

Sau 4 lần xét nghiệm đều cho kết quả dương tính với Covid-19, nhưng mới chỉ là ‘nghi nhiễm’, còn phải chờ xét nghiệm tiếp lần thứ 5.

Vậy là sau 99 ngày ở Việt Nam không phát hiện ca nhiễm virus corona ngoài cộng đồng, thì giờ đây đã xuất hiện với tiên lượng chuyển sang giai đoạn nặng rất nhanh chóng.

Tuy nhiên ca này lạ ở chỗ là sau 4 lần xét nghiệm đều cho kết quả dương tính với virus corona, song nhà chức trách vẫn tuyên bố mới chỉ là ‘nghi nhiễm’, còn phải chờ xét nghiệm tiếp lần thứ 5.

Bốn lần xét nghiệm trước được thực hiện ở các nơi có thứ tự như sau: ngày 20-7, bệnh nhân đến Bệnh viện C Đà Nẵng khám do ho có đờm và mệt, sau khi chẩn đoán viêm phổi, bác sĩ đã lấy mẫu xét nghiệm Covid-19, kết quả xét nghiệm lần 1 ngày 23-7 thực hiện bằng phương pháp Realtime PCR - phương pháp chính xác nhất hiện nay là dương tính.

Chiều cùng ngày, bệnh nhân được lấy mẫu lần 2 và cũng dương tính. Do đây là ca bệnh phức tạp vì chưa xác định được nguồn lây, nên ngoài kết quả xét nghiệm tại Trung tâm kiểm soát bệnh tật Đà Nẵng (CDC Đà Nẵng), mẫu bệnh phẩm của bệnh nhân này cũng đã gửi được gửi xét nghiệm Viện Pasteur Nha Trang và Viện Vệ sinh dịch tễ trung ương.

Kết quả cả Viện Pasteur Nha Trang và Viện Vệ sinh dịch tễ trung ương đều cho ra chung kết quả là dương tính.

Thế nhưng không rõ ẩn tình nào chưa thể công khai truyền thông, trong cuộc họp vào chiều ngày 24-7, bà Lê Thị Quỳnh Mai - Phó Viện trưởng Viện Vệ sinh dịch tễ trung ương, cho biết đến thời điểm này chưa đủ cơ sở khẳng định bệnh nhân 58 tuổi ở Đà Nẵng mắc Covid-19, Viện đang làm xét nghiệm lần thứ 5, sáng ngày 25-7 có kết quả.

Bệnh nhân là cư dân địa phương Đà Nẵng, không có yếu tố dịch tễ nào liên quan đến việc nhập cảnh. Tuy nhiên chưa rõ là trước khi phát bệnh, người đàn ông này có tiếp xúc với người nào đó trong nhóm hơn 50 người Trung Quốc vừa bị phát hiện nhập cảnh trái phép vào Đà Nẵng - Quảng Nam hay không?

Tình tiết sau đây cho thấy đáng ngại cho chuyện xác định dịch tễ, không biết ai đã là nguồn lây cho ai ở con virus ‘made in China’ này. Bệnh nhân ‘bốn lần dương tính vẫn là nghi nhiễm’ đó đã dự đám cưới con của Hiệu trưởng Trường Cao đẳng Kinh tế kế hoạch.

Chiều ngày 17-7 nhóm họ, trưa ngày 18-7 chính thức. Đám cưới có hơn 1.000 khách, đối tượng đang bị ‘bốn lần dương tính’ nói trên xét vai vế dòng tộc, là dượng của cô dâu, nên nghe nói ông ở đó tiếp khách cả ngày. Khách dự toàn cán bộ, công chức, cả ở Đà Nẵng và các tỉnh thành khác đến. Hiện giờ thì ông hiệu trưởng lại đang đi họp ở Hà Nội...

Triệu Tử Long

Các chuyên gia y tế đã cảnh báo rằng sẽ có làn sóng lây nhiễm Covid-19 thứ hai vào mùa thu. Tuy nhiên, đỉnh dịch thứ hai có thể sẽ đến sớm hơn.

Việt Nam đối mặt với làn sóng ấy, rất có thể là từ việc Chính phủ đang muốn mở cửa lại biên giới đường bộ, đường không và đường biển.

Bản tin thời sự VTV1 lúc 19g ngày 28-5-2020 (1) có đề cập đến đề xuất mở cửa đón khách du lịch nước ngoài. Đề xuất này được “bọc đường” bằng 2 luận cứ: Thứ nhất, chỉ giới hạn những nơi biệt lập có vẻ an toàn để thí điểm trước như là Phú Quốc. Thứ hai, cân nhắc “chỉ cho phép khách đến từ các nước đã kiểm soát được dịch Covid-19”.

Ngày 29-5-2020, cổng thông tin điện tử tỉnh Kiên Giang đưa tin, “Miễn thị thực cho người nước ngoài vào khu kinh tế Phú Quốc” (2).

Bản tin cho biết, khu kinh tế Phú Quốc, tỉnh Kiên Giang là khu kinh tế ven biển được áp dụng chính sách miễn thị thực cho người nước ngoài nhập cảnh theo quy định tại khoản 7, Điều 1, Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Nhập cảnh, xuất cảnh, quá cảnh, cư trú của người nước ngoài tại Việt Nam kể từ ngày 01 tháng 7 năm 2020.

Bên cạnh đó, Chính phủ cũng ban hành Nghị quyết số 79/NQ-CP cho phép nhập cảnh, xuất cảnh bằng thị thực điện tử đối với công dân của 80 nước trên thế giới kể từ ngày 01-7-2020.

Nghị quyết này nói rằng tỉnh Kiên Giang có 3 cửa khẩu quốc tế cho phép người nước ngoài nhập cảnh, xuất cảnh bằng thị thực điện tử gồm: Cửa khẩu Cảng hàng không quốc tế Phú Quốc (đường hàng không); Cửa khẩu quốc tế Hà Tiên (đường bộ) và cửa khẩu quốc tế Cảng Dương Đông, Phú Quốc (đường biển).

Nước nào “kiểm soát được dịch Covid-19” mà có nhiều khách du lịch có thể đến được Phú Quốc? Đấy chắc chắn không phải Uganda, Mông Cổ, Lào… là những quốc gia chưa có ca tử vong vì Covid-19. Quốc gia không nhắc tên, nhưng ngầm hướng tới trong tiêu chí này, xác suất lớn nhất sẽ là Trung Quốc.

Phạm Sơn

“Trong suốt chiều dài lịch sử và trong cả dự báo tương lai, mọi giá trị đều bị thách thức và mọi chuẩn mực đều bị lật nhào, chỉ có NHÂN BẢN là trường tồn. Khi lấy tự do và hạnh phúc của con người làm gốc, làm động cơ, con đường và đích đến cho mọi hành động của mình (cả trong công việc và cuộc sống) thì ta có thể tin chắc rằng, mình đang sống một cuộc đời đáng sống”.

Giản Tư Trung

Theo ông Giản Tư Trung, Hiệu trưởng Học viện Quản lý PACE, nếu có tư duy và hành động đúng đắn, kịp thời, nhà lãnh đạo không những có thể lèo lái doanh nghiệp sống sót qua thời kỳ đen tối mà còn có thể chớp lấy cơ hội để bứt phá ngoạn mục sau đại dịch.

Khủng hoảng chỉ mới bắt đầu

Đại dịch Covid-19 đang từng bước được đẩy lùi tại Việt Nam. Tuy nhiên, theo ông Giản Tư Trung, nhà sáng lập Học viện Quản lý PACE, khủng hoảng chỉ mới đang chuẩn bị bắt đầu. Đây là một cuộc “khủng hoảng chồng”, bắt nguồn từ khủng hoảng về y tế, sau đó gây ảnh hưởng tới kinh tế, chính trị, văn hóa, xã hội… Cơn ác mộng mang tên Covid-19 đã khiến nhiều doanh nghiệp phải từ bỏ cuộc chơi và chấp nhận phá sản do áp lực từ khủng hoảng kéo dài.

Những tác động do Covid-19 đem lại là hết sức nghiêm trọng. Như bà Kristalina Georgieva, Tổng giám đốc Quỹ Tiền tệ quốc tế IMF đã từng nhận định: “Chúng ta đang phải sống trong những ngày tháng đen tối nhất của lịch sử loài người, Covid-19 còn tồi tệ hơn cả khủng hoảng và đại suy thoái! Đại dịch Covid-19 sẽ càn quét kinh tế thế giới và dẫn tới tăng trưởng âm vào 2020, gây ra sự sụp đổ tồi tệ nhất kể từ sau đại suy thoái năm 1930 và chỉ hồi phục một phần vào năm 2021”.

Việt Nam có nền kinh tế phụ thuộc nhiều vào thị trường quốc tế, đặc biệt là Mỹ, Trung Quốc, Hàn Quốc, Nhật Bản… Khi những thị trường này vẫn còn đang trong tình trạng phong tỏa, kinh tế Việt Nam chắc chắn vẫn sẽ gặp nhiều khó khăn. Vì vậy, ông Trung khẳng định “nhiều người nói nền kinh tế Việt Nam đang phục hồi là hoàn toàn không thực tế”.

Điểm qua tình trạng các doanh nghiệp gặp phải trong thời này, ông Trung cho rằng, khó khăn đầu tiên liên quan đến đầu ra của sản phẩm bởi không có đầu ra khiến việc kinh doanh ngưng trệ, dẫn đến hậu quả rất nghiêm trọng. Thứ hai là khó khăn về đầu vào, đặc biệt đối với những doanh nghiệp cần nhập khẩu nguyên vật liệu, trang thiết bị từ nước ngoài, vì đối tác thương mại chính của Việt Nam vẫn đang thực hiện lệnh phong tỏa.

Đáng chú ý, tài chính là bài toán khó đặt ra cho các doanh nghiệp, từ quy mô vừa và nhỏ cho tới quy mô lớn. Hoạt động sản xuất kinh doanh đình trệ, dòng tiền bị ngắt dẫn đến tình trạng “khô máu” của doanh nghiệp. Ông Trung nhìn nhận, nếu không đảm bảo được dòng tiền, nhiều công ty dù đang làm ăn có lãi nhưng cũng phải tuyên bố phá sản vì mất khả năng thanh toán.

Bên cạnh đó, nhiều doanh nghiệp đang gặp vấn đề trong việc áp dụng chiến lược kinh doanh, dù đã xây được một chiến lược rất tốt, giúp công ty khởi sắc trong nhiều năm, nhưng không còn phù hợp trong bối cảnh hiện tại.

Về mặt nhân sự, ông Trung cho rằng, nếu chưa có sự gắn kết và chưa xây dựng văn hóa công ty vững mạnh ngay từ trước, doanh nghiệp sẽ đối mặt với tình trạng nhân viên bỏ việc trong thời gian khó khăn. Sự cam kết và gắn bó là yếu tố quan trọng khiến nhân viên ở lại chung tay góp sức cùng doanh nghiệp đẩy lùi khó khăn.

Trần Tuấn

Tiếp theo bài: Năng lực dự báo đúng đỉnh dịch: Ý nghĩa quyết định đối với Việt Nam trong chống dịch Covid-19

Thắc mắc này được giải không khó khăn, nếu có các nghiên cứu dịch tễ học cộng đồng được thực hiện, nhất là, nghiên cứu sử dụng test phát hiện kháng thể đặc hiệu với vi rút gây dịch, cho ra chính xác kết quả tỷ lệ dân chúng đã nhiễm vi rút, có kháng thể, ở thời điểm hiện nay.

Tỷ lệ có kháng thể lên tới 50% dân số nghiên cứu, chắc chắn đỉnh dịch đã ở phía sau! Vậy chiến lược giãn cách bắt buộc kiểu “phong tỏa” tỉnh, thành phố, hay cả nước, cần được nhấc “càng sớm càng tốt”, để giảm thiệt hại cả về vật chất lẫn tinh thần của toàn xã hội!

Nhưng nếu tỷ lệ đó lại chỉ ở mức thấp, chẳng hạn dưới 10%, thì chắc chắn đỉnh dịch đang “còn ở phía trước”.

Với Việt Nam, và nhìn theo mô hình diễn biến báo cáo số ca mắc, chết của các nước có từ 100 trường hợp nhiễm trở lên, thì tới 99% bạn đọc quan tâm cho là là đỉnh dịch đang ở phía trước (https://www.ft.com/coronavirus-latest). Tức chỉ “1%” dám “tin” đỉnh dịch “đã qua”!

ĐỈNH DỊCH ĐANG Ở PHÍA TRƯỚC: KHẨN CẤP THIẾT LẬP NGHIÊN CỨU DỊCH TỄ HỌC CỘNG ĐỒNG CHUẨN MỰC ĐI KÈM NGHIÊN CỨU CHỐNG KHỦNG HOẢNG XÃ HỘI!

Hãy hình dung con đường trước mặt là “mờ mờ quả đồi” dịch bệnh đang chờ! Nhưng biết đâu, “lên đỉnh” rồi, phía trước lại “mờ mờ” một ngọn đồi cao hơn!

Bởi COVID-19 do loại vi rút mới hoàn toàn gây ra, con người chưa từng tiếp xúc! Khối cảm nhiễm là 100% dân chúng! Sự can thiệp quyết liệt phòng chống dịch làm “thay đổi” diễn biến lan truyền tự nhiên của “phân bố cổ điển” loại hình dịch bệnh do vi rút đường hô hấp, khiến thực tế có thể là “vài đỉnh”, với thời gian hình thành và quy mô “cao thấp, rộng hẹp” hoàn toàn khác nhau, đỉnh sau cao to hơn đỉnh trước… Điều này, không phải xác suất xẩy ra không lớn!

Bởi thế, tình huống đỉnh dịch đang ở phía trước càng đòi hỏi lãnh đạo nhà nước phải thiết lập ngay các nghiên cứu dịch tễ học cộng đồng chuẩn mực cho mục tiêu dự báo, tiên lượng đỉnh dịch. Và còn hơn thế, phải đồng bộ với các phương án dẫn đường bởi khoa học để chống khủng hoảng hệ thống dịch vụ y tế, hoặc lớn hơn, khủng hoảng kinh tế-xã hội toàn diện và sâu sắc.

Thêm vào đó, cần hiểu “đỉnh dịch” trên cả 2 phương diện:

Ngày 31/3/2020, Thủ tướng Chính phủ nước Cộng hòa Xã hội chủ nghĩa Việt Nam đã ban hành Chỉ thị số 16/CT-TTg về thực hiện các biện pháp cấp bách phòng, chống dịch COVID-19.

Dưới đây là văn bản Chỉ thị: