Bauxite Việt Nam

Nguyễn Thế Hùng

Trong Kỷ nguyên mới, vai trò của Nhà nước không phải là làm thay người dân, mà là Nhà nước kiến tạo. Chính phủ cần xây dựng một hành lang pháp lý minh bạch, thông thoáng và công bằng để dòng chảy của "Trí" và "Khí" được hanh thông.

Khi luật pháp nghiêm minh, tài sản được bảo vệ, nhân tài được trọng dụng và cơ hội được chia đều, "dân khí" sẽ tự khắc dâng cao. Và khi ngọn lửa khát vọng của hàng triệu người dân, đặc biệt là thanh niên, được thắp sáng, Việt Nam hoàn toàn có thể tự tin bước vào kỷ nguyên mới – kỷ nguyên mà chúng ta không còn là người đi sau, mà là người cùng định hình dòng chảy công nghệ toàn cầu.

Huỳnh Minh Triết

Vì sao quá ít người quan tâm đến những chuyện hệ trọng của đất nước?

Ảnh minh họa: Reuters.

Trong những ngày mà lẽ ra người ta nên tập trung vào cuộc bầu cử quan trọng nhất đất nước, thì những cuộc cãi vã lại nổ ra về một bộ phim người lớn của Nhật (JAV) và một bảng xếp hạng tự do của một tổ chức nước ngoài.

***

Hôm 5/3, Freedom House, một tổ chức phi chính phủ quốc tế liệt Việt Nam vào loại không có cả tự do chính trị và tự do Internet. Cư dân mạng ùa vào chửi bới trang Facebook của tổ chức này bằng cả tiếng Anh lẫn tiếng Việt. Ngay cả những bài viết không liên quan đến Việt Nam của họ cũng bị ăn chửi.

Hôm 10/3, người ta phát hiện Nhật Bản vừa tung ra một bộ phim cấp ba, trong đó nữ diễn viên chính là một cô gái gốc Việt và mặc áo dài của Việt Nam. Cư dân mạng Việt lại sôi sục phản bác, xổ ra từng tràng cảm giác bị xúc phạm và phản đối. Báo chí nhanh chóng gom các bình luận đặc sắc nhất để chứng minh cho việc lòng tự tôn dân tộc đang bị sứt mẻ.

Chà, giá mà những chuyện quốc gia đại sự cũng được người Việt Nam quan tâm như phim sex ở Nhật và xếp hạng của Freedom House thì tốt.

Việt Nam đang trong giai đoạn căng thẳng của một cuộc bầu cử trọng đại để quyết định ai sẽ đại diện cho tất cả chúng ta, bao gồm cả những người thích xem phim sex và những ai thích chửi Freedom House, trong các quyết sách quốc gia. Nhưng trên mạng xã hội, không có cuộc thảo luận đáng chú ý nào về đại cục này.

Hôm 9/3, ứng viên ra tranh cử độc lập Trần Quốc Khánh bị bắt. Tin này chỉ xuất hiện hời hợt trên các mặt báo và một số trang Facebook ít ỏi của những cá nhân quan tâm. Nó le lói vụt lên rồi tắt ngúm trước sự lạnh nhạt của cộng đồng mạng.

Người Việt Nam không quan tâm đến bầu cử à? Không phải.

Mai Thái Lĩnh

Dân trí là gì?

Trí 智 trong tiếng Hán-Việt có nghĩa là hiểu rõ sự lý, thông minh[1]. Khai dân trí thuờng được các học giả giải thích là mở mang sự hiểu biết của người dân. Giải nghĩa như thế tuy không sai, nhưng không thấu đáo. Cách giải thích phiến diện đó có thể làm cho người ta lầm tưởng chủ trương khai dân trí của Phong trào Duy tân hồi đầu thế kỷ XX chỉ nhằm phát triển giáo dục, truyền bá kiến thức để nâng cao trình độ học vấn hoặc trình độ khoa học-kỹ thuật cho người dân, hoặc nói rộng hơn nữa là làm thay đổi nếp sống văn hóa, vận động người dân xây dựng nền văn hóa mới.

Đành rằng trong con người của Phan Châu Trinh, ta có thể tìm thấy bóng dáng của một nhà giáo dục hoặc một nhà văn hóa. Ông đã từng tham gia giảng dạy tại Đông kinh Nghĩa thục và trong Phong trào Duy tân ở Quảng Nam, ông và các đồng chí đã cổ động đồng bào học chữ  quốc ngữ, cắt tóc ngắn, mặc âu phục, xây dựng đời sống văn hóa mới. Thế nhưng, nếu chỉ giới hạn công tác khai dân trí trong phạm vi của giáo dục hay văn hóa thì chúng ta không thể hiểu được đầy đủ ý nghĩa của phong trào đổi mới mà Phan Châu Trinh đã khởi xướng.

Trong Thư ngỏ gửi Toàn quyền Đông Dương (Đầu Pháp chính phủ thư), ông viết:

“Than ôi! Nước Nam bây giờ dân khí yếu hèn, dân trí thì mờ tối, ví với các nước châu Âu châu Á, cách xa không biết bao nhiêu dặm đường”[2].