Bauxite Việt Nam

(Định nói với ông Lê Huy Ngọ)

Tạ Duy Anh

Chút day dứt với ông Lê Huy Ngọ

Tôi chưa từng gặp ông ngoài đời. Thời gian tôi cộng tác mật thiết với Báo Nông nghiệp VN, thì ông đang là bộ trưởng. Người khen ông thì cho rằng ông gần dân, sống giản dị, nói là làm... Hình ảnh ông lội ruộng cùng nông dân khắc phục bão lũ, nhiều người còn lưu giữ trong ký ức. Tất nhiên, như bất cứ ai, luôn có cả dư luận ở chiều ngược lại...

Giờ ông đã thuộc về thiên cổ, tôi chỉ muốn nghĩ tốt về ông. Khi biết tin ông từ trần, tôi bỗng thấy day dứt bởi ý nghĩ: Mình đã có lần ứng xử không phải với ông, một người có lẽ cũng nhiều ưu tư về đất nước.

Chuyện là lần ấy một đồng nghiệp đàn anh nhắn cho tôi số điện thoại của ông Lê Huy Ngọ, nói là ông Ngọ muốn tôi chủ động gọi cho ông ấy. Rằng hình như ông Ngọ muốn nghe thêm ý kiến của tôi cần làm gì, cần những gì để xây dựng nông thôn mới, nằm trong đề tài cấp nhà nước nào đó mà ông là chủ nhiệm? Và có thể ông muốn mời tôi tham gia viết bài gì đó... Nhưng tôi đã không gọi, vì khi ấy tôi nghĩ, thường những đề tài giao cho các quan chức về hưu chỉ để các bác có việc, có thu nhập, giết thời gian và nhờ thế các bác đỡ "quậy"! Sau đó thì lưu ngăn kéo? Chứ xây dựng nông thôn hiện đại là một vấn đề cực kỳ lớn. Nó cần một chiến lược quốc gia dài hạn, nghiêm túc.

Tôi không gọi cho ông, còn vì cái thói gàn dở của một kẻ nghệ sỹ nửa mùa: tôi không định xin ai việc làm thêm sau khi về hưu. Tôi không cần điều đó.

Nhưng thành thật thì tôi cũng thầm cảm ơn tấm lòng của ông, với một người mà ông chỉ biết qua sách (hoặc dư luận) như tôi. Vì thế, tôi định nếu có dịp gặp ông Ngọ, tôi sẽ nói ngoài lề với ông một vài trăn trở của mình về vấn đề ông đang quan tâm. (Tôi đăng kèm bên dưới).

"Mỗi con người ra đi, một thế giới mất đi",* cầu mong ông yên nghỉ và xin ông thứ lỗi.

1. Dù rằng, cuộc họp chiều ngày 23/3, Thủ tướng đã triệu tập hai Bộ: Nông nghiệp và Công thương để đi đến quyết sách ngưng xuất khẩu gạo, trong tình hình thực tế hiện nay, là hoàn toàn đúng đắn, hợp lý.

Quyết sách này của Thủ tướng đã vô cùng hợp lòng dân, khi mà nếu tiếp tục xuất khẩu gạo, chẳng bao lâu nữa nạn đói sẽ ập đến trên diện rộng cả nước, là điều khả thể trông thấy từ bây giờ.

Hiện tại, vựa gạo nhất nước ta là ĐBSCL đã bị khô hạn nặng, nhiễm mặn diện tích lớn, vì thượng nguồn sông Mê Kông đã ngăn nước. Tình trạng thảm họa này, chưa biết đến khi nào mới tái sinh vựa gạo có trữ lượng lớn nhất nước ta. Hoặc phải đợi mùa mưa đến (sớm nhất phải cuối tháng 4). Tính mốc thời gian này, gieo sạ thành công, thì phải đến đầu tháng 8 mới có lúa thu hoạch. Bài toán với lời giải ngưng xuất khẩu gạo là kết quả gần đúng nhất, mà không có một kết quả nào khác khả dĩ thay thế được.

Trong khi đó, phía Trung Quốc vẫn không có bất kỳ động thái nào, tỏ thiện chí xả đập cứu đồng bằng hạ lưu sông Mê Kông. Đã vậy, Trung Quốc cho thương lái sang VN, đầu cơ tích trữ gạo, lúa. Điều này càng lộ rõ dã tâm của bọn bất lương.

Hoàng Kim (*)

Thời gian gần đây có khá nhiều hội thảo, ý kiến của các chuyên gia, nhà quản lý liên quan đến bất động sản nông nghiệp. Nhưng tôi, một nông dân trồng lúa ở Đồng Tháp cho rằng nhiều người đang hiểu sai bất động sản nông nghiệp hoặc hiểu sai các nghị quyết của Chính phủ về an ninh lương thực quốc gia.

Tác giả Hoàng Kim, một nông dân trên ruộng lúa của mình ở huyện Tân Hồng, Đồng Tháp. Ảnh do tác giả cung cấp.

Trong Nghị quyết số 63/NQ-CP của Chính phủ: Về đảm bảo an ninh lương thực quốc gia có quy định duy hoạch đất lúa như sau: “Quy hoạch đất lúa phải đảm bảo sự thống nhất và phù hợp về quy mô và địa bàn bố trí đất lúa với quy hoạch sử dụng đất trên phạm vi toàn quốc. Để đảm bảo an ninh lương thực quốc gia, đến năm 2020, tầm nhìn đến năm 2030 diện tích đất lúa cần phải giữ là: 3,8 triệu ha, trong đó: 3,2 triệu ha  đất lúa sản xuất hai vụ trở lên, có thủy lợi hoàn chỉnh. Diện tích đất lúa cần giữ, bảo vệ nghiêm ngặt phải được xác định cụ thể đến từng địa phương (cấp tỉnh, huyện, xã) và lập bản đồ hiện trạng sử dụng đất lúa đến hộ sử dụng”.

Bản thân đất nông nghiệp là bất động sản không đầu tư xây dựng và tuân thủ các quy định luật pháp về đất đai, thế nhưng, trong bài "Bất động sản nông nghiệp gần như... bất động" đăng trên TBKTSG Online ngày 27-12-2019, tôi có cảm nhận Hiệp hội Bất động sản Việt Nam lại “chế tạo” ra bất động sản nông nghiệp, và yêu cầu Chính phủ phải thay đổi Luật Đất đai cho hợp với bất động sản nông nghiệp này.

Đất nông nghiệp dù làm với công nghệ cao hay công nghệ bình thường là “đất sống” để sản xuất, đất bất động sản là “đất chết” để mua đi bán lại, đất sống không thể trộn lẫn với đất chết để thành bất động sản nông nghiệp được.

Doanh nghiệp muốn làm nông nghiệp công nghệ cao thì trực tiếp mua đất hoặc thuê đất của nông dân, mua hoặc thuê đất với giá hợp lý thì nông dân sẽ đồng ý, cần gì Hiệp hội Bất động sản Việt Nam phải làm trung gian?

Doanh nghiệp muốn có đất thì đi thuê hoặc mua đất, muốn thuê hoặc mua đất thì thương lượng trực tiếp với nông dân, chứ sao lại than khó khăn và rủi ro.

Vũ Kim Hạnh

“Bà con nông dân tỉnh tôi đang ngồi trên đống lửa vì giá lúa rớt thê thảm. Chủ nhật vừa rồi tôi đi thăm họ mà thấy ai nấy đều buồn vì lúa bán không được. Trưa ghé ăn cơm huyện ủy lại được mời ăn gạo sóc của CPC mà muốn rớt nước mắt. Mấy ảnh giải thích ăn gạo CPC... an toàn hơn. Thì cũng có một bộ phận người Việt đang quay lưng lại với chính nông sản của mình…”.

Ông Lê Minh Hoan đang phát biểu.

Đó là lời kể của ông Lê Minh Hoan, Bí thư tỉnh Đồng Tháp kể khi được hỏi về tình hình nông sản sắp tới trong Lễ công bố hàng Việt Nam chất lượng cao 2019 tối 20/2/2019. Trước đó, trên sân khấu, giữa cuộc thảo luận nhóm, anh Nguyễn Lâm Viên, một doanh nông nổi tiếng kể một kinh nghiệm: “Tôi thấy ta cần hòa mình gắn bó với cộng đồng doanh nhân của nước ta xuất khẩu để qua đó, nắm thông tin thị trường sát sao hơn. Như nhờ có bạn bè kinh doanh lúa gạo người Trung Quốc (TQ), tôi có nghe là: ‘năm nay, Nhà nước TW không chủ trương nhưng các địa phương TQ đều đồng lòng ngưng nhập lúa gạo Việt. Họ chuyển qua nhập từ Pakistan’”.

Sáng nay tôi vừa ngồi nói chuyện về cái “đống lửa” ấy với một thương nhân VN nhiều năm buôn bán với thị trường TQ, anh nói: hàng năm TQ cấp côta nhập gạo cho VN nhưng năm nay họ không cấp côta. Cứ mỗi năm, côta chính ngạch chừng 1 triệu tấn gạo và tương ứng là xuất qua đường biên mậu 3 triệu tấn. Năm nay, khi không có côta nhập gạo VN thì ngay sau đó, việc xuất gạo biên mậu cũng bị dừng. Không biết chừng nào côta được cấp lại...

Vũ Kim Hạnh

Tôi kể ba câu chuyện xảy ra cùng lúc, tối qua (bây giờ đã là 2 giờ sáng của ngày mới).

1/ FB & MẠNG TRÀN NGẬP LỜI MỜI NHẬP HÀNG TÀU!

Vừa đọc trên mạng: "Bạn là chủ shop online đang tìm nguồn hàng hập dẫn?

Bạn cần tìm cho được xưởng sản xuất các hàng đẹp, rẻ trên thị trường? Sản xuất ở Trung Quốc, gắn mác Mỹ, Nhật, Thái, Việt... muốn gì cũng được. Bạn hãy nhớ, đặt hàng Trung Quốc chưa bao giờ dễ dàng thuận tiện đến thế!!!"

Tôi đọc thấy quảng cáo này trên face tối nay, cùng lúc nhận email báo cáo công tác của chị Kim Anh, phụ trách dự án “Đưa hàng Việt về nông thôn” của trung tâm BSA.

2/CAO BẰNG, NGÀY KHAI MẠC PHIÊN CHỢ "HÀNG VIỆT VỀ NÔNG THÔN"

Nội dung email: “12 giờ 10 phút. Tình hình là... giờ chót, phiên chợ “Hàng Việt về nông thôn” đầu tiên của đợt này ở Cao Bằng, lại rụng thêm một doanh nghiệp nữa, vì không có nhân sự theo đuổi.

Hình minh họa: JAY DIRECTO/AFP/Getty Images

HÀ NỘI, Việt Nam (NV) - Cả lượng gạo lẫn giá gạo xuất cảng của Việt Nam cùng giảm liên tục. Điều đó không chỉ làm nông dân thua thiệt, khốn cùng và thêm một lần nữa, các chuyên gia công khai kết tội chính sách.

Theo báo điện tử VnEconomy, Viện Nghiên cứu Quản lý Kinh tế Trung ương (CIEM) vừa tổ chức hội thảo “Rà soát thể chế chuỗi giá trị lúa gạo” hôm 17 tháng Ba, tại Hà Nội, về những vấn đề có liên quan đến nông nghiệp và xuất cảng gạo.

NGUYÊN VŨ

Hàng năm Việt Nam xuất khẩu 5-7 triệu tấn gạo với giá thấp hơn giá bán lẻ trong nước...

Chuyên gia kinh tế Phạm Chi Lan phát biểu tại hội thảo rà soát thể chế trong chuỗi giá trị lúa gạo do Viện Nghiên cứu quản lý kinh tế Trung ương tổ chức sáng 17/3.

Phương Thảo

Khi nông và ngư dân Việt Nam vẫn phải bán lưng cho trời và bán mặt cho đất, vẫn còn chưa biết được mặt phải, mặt trái của giống cây biến đổi gen, lấy đâu ra nội lực và tiềm năng Phù Đổng để thập thò vào cuộc Cách mạng Công nghiệp lần thứ 4 của công nghệ sinh học, công nghệ Nano, trí thông minh điện tử?

Tham vọng Cách mạng Công Nghiệp lần thứ 4 ở Việt Nam của ông Phúc: Trẻ em vùng Tây Bắc sau mỗi buổi tan trường lại nhọc nhằm mưu sinh

Cuộc cách mạng công nghiệp thứ nhất năm 1784 sử dụng năng lượng nước và hơi nước để cơ giới hoá sản xuất. Cuộc cách mạng công nghiệp lần 2 năm 1870 sử dụng năng lượng điện để tạo nên nền sản xuất quy mô lớn. Cuộc cách mạng công nghiệp thứ 3 năm 1969 sử dụng điện tử và công nghệ thông tin để tự động hoá sản xuất.

Thạch Sanh

Xây dựng nông thôn mới những tưởng rằng thay đổi diện mạo nông thôn, phát triển kinh tế, văn hóa, nâng cao đời sống vật chất, tinh thần cho người nông dân, thế nhưng qua hơn 5 năm triển khai thực hiện, bức tranh nông thôn lại trở nên xám xịt, người dân điêu đứng, dẫn đến những nguy cơ bất ổn xã hội từ kinh tế, văn hóa đến môi trường.

Theo quy định, để được công nhận “chuẩn nông thôn mới”, các xã phải đạt “19 tiêu chí”, thực hiện 11 “nội dung”, trong đó thôn, xã phải xây những công trình hạ tầng như đường giao thông nông thôn, trụ sở xã, trường học, trạm y tế, nhà văn hóa, khu học tập cộng đồng, khu thể thao, cổng xã, cổng thôn, cổng làng... Người dân cũng phải xây tường rào cổng ngõ nhà mình.

Hoàng Đan

Ông Lê Như Tiến. Ảnh: T.C

"Tôi cho rằng, có lẽ đang hình thành tầng lớp giống như lý trưởng, chánh tổng ngày xưa, đó là cường hào mới ở nông thôn. Chỉ có cường hào mới thì mới o ép dân đến như thế".

Đào Tuy- Tuấn Nam

Chiếc giường của mẹ con chị Toàn từng bị cán bộ làng, xã cưỡng chế khuân đi.

Ở làng Thành Liên nhà chị Toàn nghèo rớt mùng tơi. Túng bấn, không xoay nổi tiền đóng góp, gia đình chị Toàn đã bị cán bộ làng, xã tịch thu mất chiếc giường.

Văn Hùng – Hoàng Anh

Mục a, Điều 1 của Quyết định 695/QĐ - TTg ngày 8/6/2012 của Thủ tướng Chính phủ quy định: Trụ sở UBND xã do 100% vốn Nhà nước đầu tư. Nhưng ở huyện Can Lộc, tỉnh Hà Tĩnh vẫn có những xã vận động người dân đóng góp để xây dựng trụ sở xã với mức thu hết sức nặng nề.

Khó hộ nào thoát

Trụ sở làm việc của UBND xã Gia Hanh (huyện Can Lộc) mở ra trước mắt chúng tôi sự tráng lệ và kiêu hãnh. Dòng chữ “Sống và làm việc theo hiến pháp và pháp luật” trên nền vàng, chữ đỏ trước trụ sở xã làm chúng tôi nghĩ rằng, nơi đây việc chấp hành luật pháp sẽ nghiêm túc. Tiếc thay... Nói trắng phớ ra, 1.600 hộ dân với 7.000 nhân khẩu ở Gia Hanh đã bị tước đoạt đi những quyền lợi chính đáng.

Hoàng Anh – Thiện Nhân