Bauxite Việt Nam

Kính gửi : Tổng bí thư - Chủ tịch nước Nguyễn Phú Trọng và toàn thể Bộ Chính trị Đảng Cộng sản Việt Nam

Thưa các Đồng chí,

Với trách nhiệm công dân, hưởng ứng kêu gọi lần này của Đảng về góp ý cho Đại hội XIII, tôi trân trọng đề nghị Tổng bí thư - Chủ tịch nước Nguyễn Phú Trọng và toàn thể Bộ Chính trị Đảng Cộng sản Việt Nam khóa Đại hội XII quan tâm 5 vấn đề dưới đây.

1. Tổng bí thư - Chủ tịch nước nên quyết định tiến hành xử lại vụ án Đồng Tâm đúng với luật pháp hiện hành và mọi quy định đã ghi thành Luật về các thủ tục điều tra và xét xử, nhằm làm rõ sự việc, xử đúng việc đúng người, tránh oan sai. Qua việc xử lại vụ án này với nhận thức đúng đắn như vậy, thúc đẩy ý thức thượng tôn pháp luật trong toàn Đảng và trong toàn bộ hệ thống chính trị - nhà nước của quốc gia. Vụ Đồng Tâm là một vết thương nghiêm trọng đối với dân tộc, đánh dấu một bước phát triển nguy hiểm cho đất nước. Dư luận chân chính trong nước và bè bạn quốc tế không tán thành cuộc trấn áp, cách xét xử vụ án, và bản án sơ thẩm đã công bố ngày 14-09-2020.

Nhân đây xin nhắc lại kinh nghiệm cũ: Khi nhận thức được sai lầm nghiêm trọng trong Cải cách Ruộng đất (CCRĐ), Chủ tịch Hồ Chí Minh và Tổng bí thư Trường Chinh hồi ấy đã tự nhận hết trách nhiệm về riêng mình, và quyết định sửa sai triệt để, nhờ vậy cả miền Bắc một bề yên lòng, cùng nhau khắc phục được mọi thương đau và tổn thất đã xảy ra. Sau đó tất cả mới có thể cùng nhau dốc lòng chuẩn bị cho kháng chiến chống Mỹ cứu nước, nhờ đó có được hôm nay. Chủ lực trực tiếp đảm nhận gánh nặng lớn nhất của toàn bộ sự nghiệp này là tầng lớp nông dân của chúng ta.

Mong rằng việc xử lại theo tinh thần như vậy vụ Đồng Tâm sẽ nói lên ý chí của lãnh đạo ĐCSVN quyết đổi mới nền tư pháp hiện nay - một trong những đòi hỏi rất cấp bách của đất nước trước tình hình và nhiệm vụ mới. Hợp lý nhất là Tổng bí thư - Chủ tịch nước nên ban bố quyết định này trước khi họp Đại hội XIII, tạo ra trong Đảng một tinh thần dám nhìn thẳng vào sự thật và củng cố đoàn kết dân tộc, quyết vượt qua mọi sai lầm, khó khăn, thách thức, cùng nhau nắm bắt thời cơ mới, đưa đất nước vào một thời kỳ phát triển mới.

Kính thưa Tổng bí thư - Chủ tịch nước và toàn thể Bộ Chính trị,

Tại đây, tôi xin trình bầy thêm một phương án khác nữa, rất mong được cân nhắc:

Trong thâm tâm, suy nghĩ kỹ, tôi mong muốn: Đúng đắn nhất có lẽ là nên quyết định hủy vụ xử án này, để xử lý vụ Đồng Tâm bằng con đường dân sự theo tinh thần sửa sai (gọi là phương án sửa sai) như đã làm trong Cải cách Ruộng đất. Kinh nghiệm một năm trời (1956-1957) tôi trực tiếp đi sửa sai CCRĐ^[1] ở Trực Ninh - Nam Định, khiến tôi vô cùng nhức nhối về vụ Đồng Tâm, thôi thúc tôi đưa ra phương án này.

Vụ Đồng Tâm xảy ra vì bất kỳ nguyên do gì - rồi sẽ phải làm rõ, nhưng đã làm cho đất nước lâm vào những khó khăn nội tại mới, rất nhạy cảm, đẩy đất nước lún sâu hơn nữa vào xu thế mang tính quy luật của chế độ toàn trị: nội trị xuống cấp, trấn áp gia tăng - ngày càng đi vào chiều hướng tới một điểm nào đó sẽ không thể đảo ngược được nữa, với triển vọng đen tối cho cả nước. Giữa lúc này những thách thức đối với nước ta và mọi nguy cơ uy hiếp mới nhiều bề từ bên ngoài ngày càng lớn. Toàn bộ thực tế quyết liệt này đòi hỏi nước ta sống hay là chết phải chuyển đoạn đi vào một thời kỳ phát triển mới, và sống hay là chết nước ta phải giành bằng được một vị thế quốc tế mới để thoát khỏi thế bị giằng xé và lệ thuộc hiện nay, để tự quyết định lấy vận mệnh của nước mình! Hòa bình và tương lai của đất nước đang quyết liệt đòi hỏi như vậy.

- Tiếp tục đi sâu nữa vào con đường đang đi với triển vọng đen tối của chế độ toàn trị hiện nay đối với Đảng và đối với quốc gia, đành chịu để cho nội tình phân tán, chia rẽ, tiềm năng phát triển của đất nước tiếp tục bị kìm hãm, uy hiếp, nguy cơ đổ vỡ và bạo loạn bên trong gia tăng, ý chí chiến đấu của quốc gia có lúc mang những biểu hiện phân tán, tê liệt trước sự can thiệp từ bên ngoài và nguy cơ xâm lược?

- Hay là Đảng quyết rũ bỏ chế độ toàn trị này để mở đường sống cho bản thân mình và cho đất nước, đem tất cả nghị lực giành lấy một tương lai mới, nước mình tự làm chủ vận mệnh của mình trong một thế giới đầy bất định và giành giật nhau quyết liệt, để đất nước có hòa bình, phát triển và hạnh phúc?

Thực ra, ngay từ khi bước sang thế kỷ 21 đất nước ta đã đứng trước hai câu hỏi định mệnh nói trên, và từ hồi ấy cho đến hôm nay trong nước liên tục có nhiều tiếng nói cảnh báo rất sớm, nhưng vô ích. Cục diện quốc tế mới hôm nay quyết liệt và căng thẳng hơn rất nhiều, thôi thúc ráo riết ĐCSVN và đội ngũ lãnh đạo của Đảng phải hành động trước khi quá muộn. Xin hãy nhìn ra toàn thế giới và nhìn kỹ những gì hiện đang xẩy ra ở Đông Nam Á, trên Biển Đông, những diễn biến khác ở nhiều quốc gia - nhất là ngay trong khu vực mình, để hiểu được hai câu hỏi định mệnh nêu trên đang ngày càng nóng bỏng đối với quốc gia!

Người đời nói và nói đúng: Ngoại trừ bị đập tan hay sụp đổ - chưa thấy một đảng cộng sản nào nắm quyền ở bất kỳ đâu trên thế giới này có thể tự thay đổi được chính nó.

Nhưng 4 cuộc trường kỳ kháng chiến cứu nước đã đòi hỏi dân tộc ta phải chịu đựng những hy sinh tổn thất không lời nào nói hết mới có được hôm nay. Vì thế tôi thấy dứt khoát phải làm mọi việc chặn đứng cho đất nước ta nguy cơ một cuộc bể dâu mới sẽ lại cướp đi tất cả, để quyết khai phá con đường sống cho đất nước và cũng là con đường tối ưu cho sự nghiệp của Đảng. Phải nói với nhau hết lời: Tình hình đã tới mức ĐCSVN cách mạng đã từng dẫn dắt nhân dân hoàn thành sự nghiệp độc lập thống nhất, nhưng hôm nay chỉ còn cách một cái xảy chân để có thể ngã xuống biến thành trở lực đối kháng của dân tộc, nhất là giữa lúc Việt Nam hôm nay đang có trong tay cơ hội vượt qua mọi thách thức hiểm nghèo để giành lấy một tương lai xán lạn! Chưa bao giờ như hôm nay Việt Nam đang được hầu hết mọi đối tác coi là điểm đến giầu tiềm năng và rất hứa hẹn trong thế giới đầy xáo động này! Bè bạn thế giới đều muốn có một Việt Nam là một nhân tố không thể thiếu cho hòa bình, hợp tác và phát triển trong khu vực! Vì thế, hơn bao giờ hết, lãnh đạo Đảng phải chắt chiu từng cơ may nhỏ nhất, hội tụ mọi khát vọng cháy bỏng của nhân dân cả nước thành sức mạnh đổi đời đất nước. Nắm vận mệnh đất nước trong tay, nếu Đảng không thực hiện được sứ mệnh này sẽ là mắc trọng tội đối với đất nước và tổ tiên! Đấy là những lý do tôi quyết định nói với các đồng chí:

Dựa vào trí tuệ và ý chí cả nước, với tất cả bản lĩnh lãnh đạo của mình, các đồng chí phải có gan lựa chọn cho đất nước phương án sửa sai vụ Đồng Tâm, chặn đứng xu thế diễn biến cực kỳ nguy hiểm của độc tài toàn trị, để từ điểm nhấn dám sửa sai này, Đảng thực hiện bước đột phá: Phát huy dân chủ giải phóng sức mạnh cả nước mở ra một bước ngoặt chiến lược cứu nước cứu Đảng trong tình hình nguy hiểm mọi bề hôm nay, đưa đất nước đi vào một thời kỳ phát triển mới! Đảng chủ động làm như thế mới đúng là lãnh đạo, sẽ được lòng dân, cổ vũ được cái tốt trong toàn Đảng và cả nước, và chắc thắng; bạn bè thế giới sẽ hoan nhênh, hậu thuẫn! Đất nước sẽ chỉ mất đi sự lệ thuộc, cái yếu kém và tiêu cực! Có bản lĩnh thì phải quyết biến nguy cơ thành thời cơ như vậy! Chứ không phải là ngoan cố đối phó bằng cách tăng cường bắt bớ và độc đoán hơn nữa như đang diễn ra!

Xin nhấn mạnh: Bối cảnh trong ngoài khiến cho tình hình nước ta đã chín muồi để thực hiện quyết định lịch sử này! Nước ta hiện nay đã hội được mọi điều kiện đủ cho thực hiện quyết định lịch sử này, chỉ còn thiếu duy nhất điều kiện cần là ý chí của Đảng Cộng sản Việt Nam!]

2. Nhằm đổi mới nhiệm vụ xây dựng Đảng trước những đòi hỏi của tình hình và nhiệm vụ mới trong thế giới quyết liệt thời đại dịch Covid-19, đề nghị Đại hội XIII quyết định trong khóa Đại hội này sẽ tiến hành xây dựng một Bộ luật về Đảng Cộng sản Việt Nam

Tiến sĩ luật Cù Huy Hà Vũ

Đã có những tiếng nói muốn Nguyễn Phú Trọng tiếp tục đứng đầu Đảng sau khi triệt được Nguyễn Tấn Dũng ở đại hội 12?

Ngày 5/10 vừa qua, Hội nghị 13 của Trung ương Đảng cộng sản Việt Nam (ĐCSVN) khóa XII đã khai mạc và dự kiến kết thúc sau năm ngày. Điểm nổi bật của hội nghị là bàn thảo về danh sách nhân sự ứng cử Trung ương Đảng khóa 13 (2021-2026) dự kiến là 200 ủy viên gồm 180 chính thức và 20 dự khuyết (giống khóa XII). Tuy nhiên đây sẽ mới chỉ là tạm kết cuộc khởi tranh giành ghế trong cơ quan chính trị đầu lĩnh này của Việt Nam được chính thức bắt đầu tại Hội nghị Trung ương 9 họp cuối tháng 12 năm ngoái. Theo Tổng bí thư ĐCSVN Nguyễn Phú Trọng, số ứng cử viên sẽ là 227, được Bộ chính trị Đảng này “chốt hạ” sau 4 lần “nâng lên đặt xuống”.

Tuy nhiên, vấn đề quan trọng nhất nằm ở chỗ những ai sẽ được quy hoạch cho “Tứ trụ” gồm Tổng bí thư Đảng, Chủ tịch nước, Thủ tướng và Chủ tịch Quốc hội. Dĩ nhiên, gay cấn, quyết liệt nhất là chức vụ Tổng bí thư Đảng.

Đã có những tiếng nói muốn Nguyễn Phú Trọng tiếp tục đứng đầu Đảng, dựa trên quyết tâm “đốt lò” chống tham nhũng hay đúng ra, “quyền lực không bị thách thức” của ông kể từ sau khi đánh bại Thủ tướng Nguyễn Tấn Dũng trong cuộc đua vào chức Tổng bí thư Đảng tại Đại hội XII đồng thời loại nhân vật này bị cáo buộc gây thất thoát nghiêm trọng tài sản Nhà nước tại các tập đoàn kinh tế do ông ta lập ra và chỉ đạo (Vinashin, Vinalines, AVG…) ra khỏi chính trường. Mặc dầu vậy, tôi không cho rằng khả năng này sẽ xảy ra do có trở ngại cả về nguyên tắc lẫn thực tiễn.

Trước hết, Điều 17 Điều lệ Đảng hiện hành (Đại hội XI thông qua ngày 19/01/ 2011) quy định: “Đồng chí Tổng Bí thư giữ chức vụ Tổng Bí thư không quá hai nhiệm kỳ liên tiếp”. Điều 48 quy định: “Chỉ Đại hội đại biểu toàn quốc mới có quyền sửa đổi Điều lệ Đảng”. Như vậy, nếu Đại hội XIII quyết định Tổng bí thư Đảng có thể giữ chức quá hai nhiệm kỳ thì quyết định này cũng sẽ chỉ có hiệu lực kể từ Đại hội sau.

Tiếp theo, bản thân Nguyễn Phú Trọng đã có một quá trình lựa chọn và bồi dưỡng người kế vị mình.

Người đầu tiên là Đinh Thế Huynh, sinh năm 1953 tại Nam Định, với việc ông này được Bộ Chính trị phân công giữ chức Thường trực Ban Bí thư Trung ương Đảng vào tháng 2/2016 ngay sau Đại hội XII. Người tiếp theo là Trần Quốc Vượng, cùng tuổi với ông Huynh, sinh tại Nam Định, Chủ nhiệm Ủy ban Kiểm tra Trung ương, nguyên Viện trưởng Viện kiểm sát nhân dân tối cao,.

Lý do ông Huynh bị thay thế là vì ông này bị trọng bệnh. Tuy nhiên theo tôi, không bị trọng bệnh thì ông Huynh cũng khó đảm đương cương vị đứng đầu Đảng.

Nguyễn Khắc Mai

Tôi xin gửi đến Quý anh chị lá thư thứ hai nhằm nói rõ thêm về lá thư trước.

Nhân sau khi đọc trên Cổng điện tử của Chính phủ bài tường thuật sự chỉ đạo của anh Trọng với ĐH của Hà Nội.

Loại bỏ những “cũ kỹ - hư hỏng”, xây dựng Đất nước đàng hoàng hơn, tử tế hơn.

Đã đến lúc phải tập trung trí tuệ của dân của nước, của Đảng của bộ máy chính quyền vào việc tính toán, thực hiện gấp gáp những mách bảo mục tiêu quốc gia như trình bày ở thư trước. Phải kiểm điểm lời hứa của Đảng, của nhà nước trước dân là cơ bản thực hiện được Công nghiệp hóa Hiện đại hóa đất nước. Nhưng đấy chỉ là  lời hứa cuội, y như trong kinh thánh nói: “như thế đó sấm sét nhiều mà không có lấy hột  mưa, y như hứa hẹn nhiều mà không thực hiện được.”.

Hứa hẹn nhiều mà không thực hiện vì vẫn với một tâm thức và trình độ tiền sử “dò đá qua sông”. Phải huy động trí tuệ của cả dân tộc vào giải quyết cho được 3 lĩnh vực then chốt, đó là 3 lĩnh vực vừa là định hình của phát triển, vừa là 3 động năng để phát triển lại là 3 môi trường để thực hiện mọi quá trình phát triển.

a. Hoàn thiện cơ chế thị trường.

Chúng ta đang dùng một định ngữ thị trường xã hội chủ nghĩa, thực tế là đang làm méo mó không bình thường của cơ chế thị trường. Phải tập trung đội ngũ trí thức dùng công nghệ tin học để thống kê, mô tả cho hết mọi mối quan hệ của thị trường, có thể dự báo cả những khả năng biến động trong tương lai mà quy định cho minh bạch, đầy đủ những thể chế, luật lệ để định hướng, để quản lý và phục vụ. Phải giải quyết sòng phẳng quyền sở hữu của con người và người dân, kể cả sở hữu đất đai. Quyền sở hữu là cơ sở pháp lý đầu tiên phải được quan niệm như nguyên tắc cơ sở của cơ chế thị trường. Để cho có một cơ chế thị trường Việt Nam vận hành hiệu quả phải gấp rút đặt ra vấn đề cấu trúc lại toàn bộ nền kinh tế, chứ không chỉ là tái cấu trúc vài ba lĩnh vực có trục trặc. Với 3 hệ thống vừa nêu để tái cấu trúc chỉ nên quan niệm là chấn chỉnh. Có chấn hưng lên và có chỉnh đốn lại. Nên nhớ rằng người dân phải được sống, hoạt động trong cơ chế thị trường với tư cách chủ nhân ông của đất nước, của chế độ. Chứ không phải là công cụ bị động của chế độ rồi ban phát cho họ những gì chính quyền nghĩ đến được, nghĩ chưa ra hoặc thấy khó khăn, phức tạp thì cắt xén.

Nước Mỹ đang phải suy nghĩ lại về một hệ thống ngân hàng của thị trường mà không tính đến giá trị sống của 99% người dân. Hàng đầu trong lĩnh vực này, cũng có thể gọi là tiên đề, đó là sự công nhận quyền sở hữu tư nhân trọn vẹn, trong đó có đất đai. Chính Mác cuối đời đã sám hối, khi ông khẳng định: “những người sản xuất chỉ có tự do khi họ có quyền sở hữu: đât đai, nhà xưởng, tàu thuyền, ngân hàng, tín dụng…” (Marx sa vie et son oeuvre-Eleinstein.nxb Fayard)

b. Thúc đẩy hình thành xã hội dân sự.

Xã hội dân sự là nguyên lý của quan niệm về Nhà nước của Mác. Mác nói: “Nhà nước có cơ sở tự nhiên là gia đình, cơ sở nhân tạo là xã hội dân sự” (chúng ta dịch là xã hội công dân). Chính Hồ Chí Minh tuy không nói xã hội dân sự, nhưng cũng từng đề cập “bao nhiêu quyền hành và lực lượng đều ở nơi dân”, “công việc kháng chiến, kiến quốc là trách nhiệm của Dân. Phải để cho dân dùng được quyền dân chủ, hưởng được quyền dân chủ, dám nói, dám làm” (Nhưng người ta có quyền ngờ rằng ông nói được, nhưng không làm được, hoặc đã làm ngược lại!). Nhân loại ngày nay dân quyền phát triển đến đâu, con người Việt cũng được hưởng các quyền ấy. Chỉ có tâm thức vua chúa phong kiến lạc hậu, tâm thức độc quyền, tập đoàn trị thì mới sợ dân chủ, tìm cách hạn chế kỳ được sự phát triển tự nhiên của xã hội loài người hiện đại là xã hội dân sự. Chính đảng cách mạng, yêu nước, nhà nước của Dân, do Dân và vì Dân phải làm bà đỡ để cho xã hội công dân ra đời. Mô hình Xô Viết tự cho mình cả cái quyền bà đỡ nhưng lại làm luôn bà đẻ, vì thế một xã hội dân sự không hình thành, nếu có hình thành đôi chút thì cũng dị dạng quái thai. Xã hội sẽ không bình thường mà người dân, công dân mất hẳn tính cách tự cường, tự chủ, tự lập. Mọi cái đều phải nhờ ơn, trông ngóng, cầu xin như trong chế độ phong kiến đã lỗi thời.

Nguyễn Khắc Mai

a.

Nhân các anh các chị đang bước vào tiến trình ĐH 13, tôi, một người của thế hệ Lập Quyền Dân Tiến Lên Việt Nam, xin gửi tới quý anh chị đôi điều để tham khảo.

Hồ Chí Minh không mách bảo sự nổi dậy, đạp phá, dù đã tiên đoán về những cũ kĩ, hư hỏng (Di chúc). Chỉ cần biết Chấn và Chỉnh. Chấn chỉnh nghĩa là chấn hưng lên từ nguồn nội lực dân chủ đoàn kết, tôn trọng nhân dân, tôn trọng qui luật và chân lý tóm lại từ những gì đang có sẵn; chỉnh đốn thanh lý cái gì là cũ kỹ và hư hỏng. Như thế là ta nên tự diễn biến tiếp.

Hãy dũng cảm trở lại với chính mình, từ bỏ “giáo điều ba rọi” Từ bỏ “cái chủ nghĩa xã hội cậy quyền”, chữ của Nguyễn Văn Tố khi thuật lại lời của nhà nho tân tiến, yêu nước, thủ lãnh của Đông Kinh Nghĩa Thục là cụ Nguyễn Hữu Cầu, đăng trên tờ Le Peuple của Đảng CS Đông Dương năm 1946.(*)

- Quyết tâm xây dựng một cơ chế thị trường thực chất và hữu hiệu. Trên cơ sở công nhận quyền sở hữu kể cả sở hữu đất đai của dân, cấu trúc lại những đòn bẩy kinh tế, như thuế và tín dụng, hoàn thiện các luật đất đai, kinh doanh, đầu tư, thuế… sao cho thuận lợi đối với nhân dân và xã hội, tạo ra những kích thích mới cổ vũ tư nhân bỏ vốn, bỏ vàng đầu tư phát triển. Tạo những kích thích mới khuyến khích đầu tư tạo nhiều công việc làm, những ngành nghề có hàm lượng tri thức cao, công nghệ mới, tiên tiến, tiêu hao năng lượng thấp, bảo vệ môi trường, thực hiện hiện đại hóa nông nghiệp, phát triển kinh tế biển v.v. Hoàn thiện hệ thống luật pháp kinh tế, minh bạch hóa, tạo ra thể chế nhà nước để hình thành một nền kinh tế quốc dân hài hòa phát triển, hiệu quả đầu tư cao. Xóa bỏ tình trạng quan liêu hóa, tham nhũng hóa, hoạnh họe dân, hoạnh họe doanh nghiệp như K. Mác và Hồ Chí Minh đã dự báo. Chứ không phải làm trò lừa đảo, nuôi cho béo rồi thịt, như từng đã xảy ra trên quê hương.

- Xây dựng và phát triển xã hội dân sự theo đạo lý của dân, do dân, vì dân. Thi hành và tôn trọng trong thực tế, chứ không hình thức, Hiến pháp nói một đằng, qui chế, nghị định thì thắt lại mọi quyền dân sự, quyền tự do, dân chủ của công dân. Tôn trọng quyền tự do mưu cầu hạnh phúc, tự do báo chí, xuất bản của xã hội dân sự, quyền tự do thiêng liêng phê bình, chỉ trích, phản biện của xã hội dân sự đối với mọi cá nhân, cơ quan điều hành đất nước, kể cả ban lãnh đạo của Đảng. Hồ Chí Minh nói “Bao nhiêu quyền hành và lực lượng đều ở nơi dân”, “Làm sao cho dân ta dùng được quyền dân chủ, hưởng được quyền dân chủ, dám nói, dám làm” v.v. Những tư tưởng ấy sao không đem áp dụng, để chúng ta hình thành nên một xã hội dân sự vừa văn minh vừa dân chủ, chỉ có như thế dân tộc VN mới có thể nhanh chóng phát triển vươn lên tự mình giải đáp mọi vấn nạn, mọi khó khăn, ách tắc đang xuất hiện trước mắt.

- Nguyễn Ái Quốc tha thiết về một nhà nước pháp quyền thật sự của dân do dân, vì dân kể từ khi thay mặt nhóm ái quốc ở Pháp đưa bản Kiến nghị Versailles năm 1919.

Hãy lấy tinh thần và những nội dung cơ bản của Hiến pháp 1946, căn cứ lời dạy của Mác, Ăng ghen: các đảng cộng đồng chủ nghĩa phải căn cứ những thực tế văn minh của các dân tộc hiện đại để xây dựng chính sách, để xây dựng một mô hình phát triển dân tộc, có một thiết chế chính trị - xã hội hòa đồng cùng nhân loại.

*

ĐÔI ĐIỀU VỀ MỤC TIÊU NĂM 2025, 2030, VÀ 2045 CỦA VIỆT NAM

Nguyễn Ngọc Chu

Ngày 02/9/2020 Cồng TTĐT Chính phủ giới thiệu bài viết của TBT CTN Nguyễn Phú Trọng có tiêu đề "Chuẩn bị và tiến hành thật tốt Đại hội XIII của Đảng, đưa đất nước bước vào một giai đoạn phát triển mới". Trong bài viết có nêu ra mục tiêu cho các năm 2025, 2030 và 2045. Cụ thể là:

- Đến năm 2025: Là nước đang phát triển có công nghiệp theo hướng hiện đại, vượt qua mức thu nhập trung bình thấp.

- Đến năm 2030, kỷ niệm 100 năm thành lập Đảng: Là nước đang phát triển có công nghiệp hiện đại, thu nhập trung bình cao.

- Đến năm 2045, kỷ niệm 100 năm thành lập Nước: Trở thành nước phát triển, thu nhập cao.

(http://baochinhphu.vn/…/Chuan-bi-va-tien-hanh-th…/405735.vgp).

VÀI SỐ LIỆU VỀ XẾP HẠNG THU NHẬP GDP BÌNH QUÂN ĐẦU NGƯỜI

1. Theo thống kê của Quỹ Tiền tệ Quốc tế năm 2019 thì GDP bình quân đầu người của Việt Nam năm 2019 là 2 750 USD xếp thứ 129/187 quốc gia.

Trong bảng thống kê này, Singapore có thu nhập GPD bình quân đầu người 64 041 USD xếp thứ 7, Úc xếp thứ 10 (56 352 USD), Nhật Bản xếp thứ 24 (39 306 USD), Hàn Quốc xếp thứ 28 (31 346 USD), Kuwait xếp thứ 30 (30 839 USD), Slovakia xếp thứ 40 (19 582 USD), Palau xếp thứ 50 (16 091USD), Nga xếp thứ 60 (11 327 USD), Malaysia xếp thứ 63 (10 942 USD), Trung Quốc xếp thứ 67 (9 608 USD) Serbia xếp thứ 80 (7 243 USD), Thái Lan xếp thứ 81 (7 187 USD), Iraq xếp thứ 90 (5 930 USD), Tonga xếp thứ 100 (4 666 USD), Indonesia xếp thứ 115 (3 871 USD), Philippines xếp thứ 127 (3 104 USD).

2. Theo thống kê của Ngân hàng Thế giới năm 2017 thì GDP bình quân đầu người của Việt Nam năm 2017 là 2 343 USD xếp thứ 133/186 quốc gia.

Trong bảng thống kê này, Thuỵ Sĩ có thu nhập GPD bình quân đầu người 80 190 USD xếp thứ 3, Vương quốc Anh xếp thứ 22 (39 720 USD), Slovenia xếp thứ 35 (23 597 USD), Hy Lạp xếp thứ 40 (18 613 USD), Chile xếp thứ 50 (15 346 USD).

3. Theo thống kê của Liên Hợp Quốc năm 2017 thì GDP bình quân đầu người của Việt Nam năm 2017 là 2 342 USD xếp thứ 135/192 quốc gia.

Trong bảng thống kê này, Mỹ có thu nhập GDP bình quân đầu người là 60 055 USD xếp thứ 9, Đức xếp thứ 18 (44 976 USD), Tây Ban Nha xếp thứ 33 (28 354 USD), Latvia xếp thứ 50 (15 625 USD), Lào xếp thứ 134 (2 457 USD).

(https://vi.wikipedia.org/…/Danh_s%C3%A1ch_c%C3%A1c_qu%E1%BB…)

Nguyễn Nam

Liệu tân Tổng Bí thư khóa 13 của Việt Nam có kế sách gì hữu hiệu cho chuyện ‘thoát Trung’ mạnh mẽ và toàn diện hơn hay không?

Tờ Nikkei Asian Review hôm 21-8, trong bài báo “US allies must brace for tougher China stance from Biden”(*) có đoạn: Dựa vào cương lĩnh của Đảng Dân chủ có thể rút ra ba điều chính quyền Biden sẽ làm với Trung Quốc:

(1) Không cho phép Trung Quốc tiếp tục các hành vi thương mại không công bằng, tấn công tin tặc và mở rộng ảnh hưởng trên biển bằng quân sự;

(2) Phản đối mạnh mẽ hơn các hành vi của Trung Quốc trong lĩnh vực nhân quyền, bao gồm vấn đề người Duy Ngô Nhĩ;

(3) Tìm kiếm hợp tác với Trung Quốc trước những thách thức toàn cầu, chẳng hạn như biến đổi khí hậu.

Giả dụ như điều tương tự kể trên cũng đang nằm trong dự thảo của báo cáo Đại hội Đảng lần thứ 13 của Việt Nam, rất có thể sẽ thế này:

(1) Chấm dứt việc lệ thuộc phần lớn khâu nguyên liệu đầu vào phải nhập từ Trung Quốc cho chuỗi sản xuất hàng hóa xuất khẩu, và tiêu thụ nội địa của Việt Nam;

(2) Cứng rắn hơn trong pháp lý đối với bất kỳ hành vi xâm lược nào của Trung Quốc đối với biển đảo thuộc chủ quyền Việt Nam;

(3) Thể chế chính trị của Việt Nam, không chịu bất kỳ sự phụ thuộc với các quốc gia khác, đặc biệt là không chịu bất kỳ sự can thiệp, sự chi phối nào của Đảng Cộng sản Trung Quốc.

Nguyễn Đình Cống

Đó là  đoạn đầu của Dự thảo Báo cáo  chính trị trình Đại hội 13 của Đảng. Nó là Lời nói đầu hoặc Lời giới thiệu, nhưng không được đặt tên nên tôi tạm đặt cho nó là Khúc dạo đầu. Nguyên văn như sau:

Đại hội XIII có ý nghĩa đặc biệt quan trọng. Đại hội có nhiệm vụ kiểm điểm việc thực hiện Nghị quyết Đại hội XII , gắn với đánh giá tổng quát quá trình đổi mới; quyết định phương hướng, mục tiêu, nhiệm vụ 5, 10 năm tới và tầm nhìn đến năm 2045. Đại hội được tiến hành theo phương châm Đoàn kết-Dân chủ-Kỷ cương-Sáng tạo-Phát triển  với chủ đề: Tăng cường xây dựng, chỉnh đốn Đảng và hệ thống chính trị trong sạch, vững mạnh;  phát huy ý chí, khát vọng, sức mạnh đại đoàn kết toàn dân tộc kết hợp với sức mạnh thời đại; đẩy mạnh đổi mới sáng tạo, phát triển nhanh và bền vững đất nước; bảo vệ vững chắc Tổ quốc, giữ vững môi trường hòa bình, ổn định; phấn đấu đến giữa thế kỷ XXI, nước ta trở thành nước phát triển, theo định hướng xã hội chủ nghĩa.

Đến nay, đầu tháng 8/2020, Dự thảo báo cáo trình ĐH 13  còn là tài liệu mật, chỉ lưu hành nội bộ, nhưng do vô tình tôi có được một bộ. Đọc một lần thấy nó quá dài dòng. Nếu đọc qua, đọc từng câu, từng đoạn ngắn rời rạc thì thấy câu nào, đoạn nào cũng có ý hay. Nhưng khi đọc toàn bộ mới thấy có nhiều rơm rác.

– “ĐH XIII có ý nghĩa đặc biệt quan trọng”.

  Ý này thừa và có thể là lộng ngôn. Thừa vì ai chẳng biết ĐH Đảng lần nào mà chẳng quan trọng. Lần này “đặc biệt quan trọng”. Nó đặc biệt chỗ nào, có cái gì động trời sắp xảy ra chăng?

– “Đại hội có nhiệm vụ kiểm điểm việc thực hiện Nghị quyết Đại hội XII”

Ý này hoặc là thừa hoặc là thiếu. Thừa vì ĐH nào mà chẳng kiểm điểm…, việc này mọi người đã biết rất rõ. Chỉ có ĐH nào không kiểm điềm mới nên viết ra. Nếu cho rằng người ta biết cả rồi nhưng cần phải viết ra cho rõ thì lại trở nên thiếu. Thế công tác nhân sự thì sao, nó không quan trọng bằng việc kiểm điểm à, sao không viết, cố tình hay vô ý bỏ qua?

– “gắn với đánh giá tổng quát quá trình đổi mới; quyết định phương hướng, mục tiêu, nhiệm vụ 5, 10 năm tới và tầm nhìn đến năm 2045”

Ý này thể hiện giáo điều và ảo tưởng. Giáo điều ở chỗ vạch kế hoạch 5 năm. Đó là sản phầm của nền kinh tế kế hoạch hóa theo mô hình Liên Xô. Phải chăng kiểu đó  đã quá lỗi thời và nhiều nước phát triển không làm kế hoạch và đặt chỉ tiêu như thế. Ảo tưởng ở chỗ vạch ra nhiệm vụ 10 năm và tầm nhìn đến năm 1945. Trong thời buổi có nhiều biến động thì vạch kế hoach những việc muốn làm và đặt ra các chỉ tiêu lâu dài là ít có giá trị thực tế. Đường lối và cách làm linh hoạt quan trọng hơn.

Sông Hàn

Sau 4 lần xét nghiệm đều cho kết quả dương tính với Covid-19, nhưng mới chỉ là ‘nghi nhiễm’, còn phải chờ xét nghiệm tiếp lần thứ 5.

Vậy là sau 99 ngày ở Việt Nam không phát hiện ca nhiễm virus corona ngoài cộng đồng, thì giờ đây đã xuất hiện với tiên lượng chuyển sang giai đoạn nặng rất nhanh chóng.

Tuy nhiên ca này lạ ở chỗ là sau 4 lần xét nghiệm đều cho kết quả dương tính với virus corona, song nhà chức trách vẫn tuyên bố mới chỉ là ‘nghi nhiễm’, còn phải chờ xét nghiệm tiếp lần thứ 5.

Bốn lần xét nghiệm trước được thực hiện ở các nơi có thứ tự như sau: ngày 20-7, bệnh nhân đến Bệnh viện C Đà Nẵng khám do ho có đờm và mệt, sau khi chẩn đoán viêm phổi, bác sĩ đã lấy mẫu xét nghiệm Covid-19, kết quả xét nghiệm lần 1 ngày 23-7 thực hiện bằng phương pháp Realtime PCR - phương pháp chính xác nhất hiện nay là dương tính.

Chiều cùng ngày, bệnh nhân được lấy mẫu lần 2 và cũng dương tính. Do đây là ca bệnh phức tạp vì chưa xác định được nguồn lây, nên ngoài kết quả xét nghiệm tại Trung tâm kiểm soát bệnh tật Đà Nẵng (CDC Đà Nẵng), mẫu bệnh phẩm của bệnh nhân này cũng đã gửi được gửi xét nghiệm Viện Pasteur Nha Trang và Viện Vệ sinh dịch tễ trung ương.

Kết quả cả Viện Pasteur Nha Trang và Viện Vệ sinh dịch tễ trung ương đều cho ra chung kết quả là dương tính.

Thế nhưng không rõ ẩn tình nào chưa thể công khai truyền thông, trong cuộc họp vào chiều ngày 24-7, bà Lê Thị Quỳnh Mai - Phó Viện trưởng Viện Vệ sinh dịch tễ trung ương, cho biết đến thời điểm này chưa đủ cơ sở khẳng định bệnh nhân 58 tuổi ở Đà Nẵng mắc Covid-19, Viện đang làm xét nghiệm lần thứ 5, sáng ngày 25-7 có kết quả.

Bệnh nhân là cư dân địa phương Đà Nẵng, không có yếu tố dịch tễ nào liên quan đến việc nhập cảnh. Tuy nhiên chưa rõ là trước khi phát bệnh, người đàn ông này có tiếp xúc với người nào đó trong nhóm hơn 50 người Trung Quốc vừa bị phát hiện nhập cảnh trái phép vào Đà Nẵng - Quảng Nam hay không?

Tình tiết sau đây cho thấy đáng ngại cho chuyện xác định dịch tễ, không biết ai đã là nguồn lây cho ai ở con virus ‘made in China’ này. Bệnh nhân ‘bốn lần dương tính vẫn là nghi nhiễm’ đó đã dự đám cưới con của Hiệu trưởng Trường Cao đẳng Kinh tế kế hoạch.

Chiều ngày 17-7 nhóm họ, trưa ngày 18-7 chính thức. Đám cưới có hơn 1.000 khách, đối tượng đang bị ‘bốn lần dương tính’ nói trên xét vai vế dòng tộc, là dượng của cô dâu, nên nghe nói ông ở đó tiếp khách cả ngày. Khách dự toàn cán bộ, công chức, cả ở Đà Nẵng và các tỉnh thành khác đến. Hiện giờ thì ông hiệu trưởng lại đang đi họp ở Hà Nội...

Nguyễn Đình Cống

Theo dõi sự tuyên truyền và thảo luận dự tháo báo cáo chính trị của ĐH 13 ĐCSVN tôi thấy có một điều được tôn vinh là ý tưởng mới. Đó là “Về chủ đề Đại hội XIII của Đảng, một trong những điểm mới lần này là gắn 'xây dựng, chỉnh đốn hệ thống chính trị' với công tác xây dựng, chỉnh đốn Đảng…” 

Nghe mà quá buồn cười. Mới gì ý tưởng ấy. Phải chăng những đầu óc đã bị xơ cứng vì đặc sệt Mác Lê không thể nghĩ ra được cái gì hay hơn, trong lúc có nhu cầu phải nêu ra được “Cái Mới” để tuyên truyền nên phải vơ quàng vơ xiên.

Nói rằng mới, vậy phải chăng từ trước đến nay đảng không gắn các việc đó với nhau.

Không phải là không gắn mà đã gắn rất chặt. Vấn đề là hệ thống chính trị đã phạm nhiều sai lầm, cần tìm ra để sửa chữa hoặc loại bỏ chứ không phải gắn cái này với cái kia.

Thứ nhất là đảng nói chính quyền của dân, nhưng từ trước đến nay chính quyền là của đảng. Đây là sự dối trá có hệ thống.

Thứ hai là hệ thống quyền lực gồm 3 cấp (Đảng, Chính quyền, Mặt trận) với phương châm lãnh đạo, quản lý, làm chủ là quá nặng nề, dẫm đạp lên nhau, kém hiệu quả, bất lực trong một số việc quản lý xã hội.

Thứ ba là không chấp nhận thể chế Tam quyền phân lập, đặc biệt là quyền tư pháp. Gần đây nền tư pháp của VN gặp phải nhiều chuyện quá bê bối mà chủ yếu là không độc lập và quá kém năng lực.

Thứ tư là kiên trì Mác Lê, một thứ chủ nghĩa chứa nhiều độc hại cho dân tộc, chỉ chủ yếu mang lại quyền lợi lớn cho những nhóm nhỏ.

TS. Phạm Quý Thọ

Hình minh họa. Tổng bí thư Nguyễn Phú Trọng (giữa) phát biểu trước các Uỷ viên Ban chấp hành trung ương đảng tại lễ bế mạc đại hội đảng ở Hà Nội hôm 28/1/2016. AFP

‘Từ chức’ là hiện tượng các cán bộ lãnh đạo ‘tự nguyện’ rời bỏ chức vụ, quyền hạn hiện có, được cho là ‘chuyện lạ’, ‘hiếm gặp’ trong cơ chế đặc quyền đặc lợi, nhưng gần đây hiện tượng này ‘lây lan’ từ chức vụ  cấp thấp đến cao, từ lĩnh vực này qua lĩnh vực khác trong nhiều địa phương phản ánh tình trạng bất ổn của chế độ.

Bản chất chế độ đặc quyền có nguồn gốc lịch sử từ nhà nước phong kiến tập quyền, trong đó hiện tượng ‘từ quan’ thường diễn ra trong giai đoạn suy vong của triều đại. Triều đại khác lên thay thế, điều chỉnh chính sách để rồi tiếp tục duy trì chế độ này theo chu kỳ thịnh – suy, mà không thay đổi về bản chất.

Ngày nay, mô hình đảng cộng sản lãnh đạo toàn diện cũng dựa trên chế độ đặc quyền, đặc lợi cho các lãnh đạo đảng viên. Trong quá trình chuyển đổi sang kinh tế thị trường sự tha hoá quyền lực ngày càng nghiêm trọng dẫn tới suy thoái về đạo đức, lối sống, vi phạm pháp luật, tham nhũng… của ‘bộ phận không nhỏ’ trong giới lãnh đạo. Đảng tiến hành ‘chỉnh đốn’ nội bộ, tự kiểm soát quyền lực để duy trì chế độ, tuy nhiên bối cảnh thế giới tạo ra sự lựa chọn khác: chế độ kiểm soát quyền lực theo hướng dân chủ phù hợp với kinh tế thị trường

‘Suy thoái nghiêm trọng’

Hiện tượng ‘từ chức’, ‘từ quan’ về hình thức là quan chức tự nguyện rời bỏ với những lý do cá nhân, nhưng thực ra thường che giấu ‘sự bất đồng’ hoặc một động cơ có chủ đích, vụ lợi tuỳ bối cảnh.

Khoảng 20 năm trước có một vị vụ trưởng thuộc Bộ Giáo dục và Đào tạo từ chức do ‘bất đồng quan điểm’ trong chuyên môn được coi là 'sự kiện lịch sử', gây ‘xôn xao’ dư luận, nhưng nay trong thời kỳ bất ổn thể chế hiện tượng này đang có xu hướng ‘lây lan’, phức tạp, phản ánh tình hình suy thoái nghiêm trọng của chế độ đặc quyền, đặc biệt khi chiến dịch chống tham nhũng được thực thi quyết liệt hơn từ đầu nhiệm kỳ Đại hội 12, năm 2016 đến nay.

Chiến Sỹ

Hình minh hoạ. 200 Uỷ viên Ban Chấp hành TƯ Đảng Cộng sản VN tại lễ bế mạc đại hội 12 ở Hà Nội hôm 28/1/2016 - Reuters

Theo giới chuyên môn, “tư duy đột phá” là tư duy ở trình độ cao, ít nhất là cao hơn tư duy thông thường bốn - năm bậc (thông thường, kinh nghiệm, logic, tổng hợp...). Đại hội 13 tới đây liệu có diễn ra bước ngoặt nào về đường lối hay nhân sự, tùy thuộc vào “tư duy đột phá” của Ban lãnh đạo hiện nay. Đại hội sẽ họp trực tuyến (Như Quốc hội hay Hội nghị Cấp cao ASEAN)? Đại hội sẽ bầu trực tiếp Tổng Bí thư? Mà lại sẽ bầu giữa hai candidate, chứ không phải chỉ bầu một người duy nhất giữa Cả Trọng hay Bí thư Vượng? Tất cả chỉ là kỳ vọng... hay vô vọng đối với những ai quan tâm?

Đầu tháng này, Ban Tuyên giáo đã tổ chức một hội nghị báo cáo viên, nghe Phó chủ tịch thường trực Hội đồng Lý luận Phùng Hữu Phú báo cáo chuyên đề về những điểm mới trong dự thảo văn kiện trình Đại hội 13 của Đảng. Theo ông Phú, văn kiện lần này có ba cái mới. Cái mới thứ nhất liên quan đến chủ đề Đại hội. Theo ông Phú, đó là lần này sẽ gắn “xây dựng, chỉnh đốn hệ thống chính trị” với công tác xây dựng, chỉnh đốn Đảng.

Cái mới thứ hai là việc đặt ra mục tiêu “phấn đấu đến giữa thế kỷ 21, nước ta trở thành nước phát triển theo định hướng XHCN”. Ông Phú giải thích, đây là đổi mới về nhận thức vì trước đây ta đặt mục tiêu trở thành “nước công nghiệp, hiện đại theo định hướng XHCN”, còn lần này mục tiêu là “nước phát triển”. Phó chủ tịch Hội đồng Lý luận trung ương cũng tiết lộ thêm, lộ trình phát triển đất nước thời kỳ quá độ lên XHCN là “vấn đề lâu nay rất vướng, cũng chưa làm được và đang tiếp tục nghiên cứu”.

Cái mới thứ ba, vẫn theo ông Phó Chủ tịch, văn kiện Đại hội 13 cũng dự báo các vấn đề hệ trọng trong giai đoạn tới, trong đó xác định vấn đề Biển Đông vẫn là một thách thức rất lớn. “Sau COVID-19, chúng ta đã thấy thái độ của Trung Quốc ở Biển Đông. Điều này khẳng định chắc chắn Trung Quốc không bao giờ từ bỏ ý đồ thao túng Biển Đông, cao nhất là độc chiếm theo hình lưỡi bò; không làm được thì ít nhất là kiểm soát, thao túng, khai thác. Vậy, phải ứng phó thế nào?”, ông Phùng Hữu Phú nêu câu hỏi và tự trả lời: xử lý vấn đề Biển Đông là lâu dài, “bài toán hóc búa, thử thách nghiêm trọng” của nhiều thế hệ.

Trân Văn

Hình: Trích xuất từ website dangcongsan.vn

Tuần này, “hạnh phúc dân tộc” là một trong những đề tài nóng nhất trên mạng xã hội. Người khởi xướng cuộc bàn luận rôm rả này là ông Nguyễn Hồng Diên - Phó Ban Tuyên giáo của Ban Chấp hành Trung ương (BCH TƯ) Đảng CSVN.

Ông Diên là người được BCH TƯ Đảng CSVN khóa 12 giao trách nhiệm thông báo cho các “Báo cáo viên Trung ương” về “phương hướng công tác nhân sự của BCH TƯ nhiệm kỳ tới” (Đại hội Đại biểu toàn quốc lần thứ 13 - Đại hội 13).

Chưa rõ dưới gầm Trời này có bao nhiêu quốc gia có loại công việc với chức danh là… “Báo cáo viên Trung ương” giống như Việt Nam? Chưa thấy nên không rõ những quốc gia như Trung Quốc, Bắc Hàn, Cuba,… có “Báo cáo viên Trung ương” hay không?

Ở Việt Nam, “Báo cáo viên Trung ương” nhận lương để thỉnh thoảnh được vời tập trung, nghe lãnh đạo Ban Tuyên giáo thuyết giảng về chủ trương, đường lối của BCH TƯ Đảng CSVN rồi bủa đi khắp nơi… thuyết giảng lại.

Toàn bộ chi phí cho hoạt động thuyết giảng lại (ăn ở, tới lui) tất nhiên là từ công khố. “Báo cáo viên Trung ương” chỉ thuyết giảng cho những viên chức cao cấp của hệ thống chính trị, hệ thống công quyền… cấp cao và những “Báo cáo viên” cấp thấp hơn.

Thường dân không thuộc diện được hưởng… hân hạnh vừa kể. Vì tầm quan trọng của Đại hội 13 nên có ngoại lệ, báo chí được phép tham dự buổi thuyết giảng dành cho “Báo cáo viên Trung ương”.

Ngoại lệ ấy dường như phát xuất từ ngoại lệ sắp được thực thi: BCH TƯ Đảng khóa này sẽ… chọn trước những người đã quá tuổi theo qui định của Đảng để cho BCH TƯ Đảng khóa tới… bầu làm lãnh đạo Đảng để lãnh đạo quốc gia, dân tộc.

Cứ như lời ông Diên thì Tổng Bí thư, Chủ tịch Nhà nước có số tuổi quá mức qui định là “trường hợp đặc biệt” và là “hạnh phúc của Đảng, của dân tộc”, không thể “xơ cứng về độ tuổi” mà phải chú trọng tới… “năng lực bẩm sinh” (1)…

Hoàng Trung

Đại dịch COVID-19 đang làm thay đổi trật tự thế giới, làm căng thẳng sự đối đầu chế độ chính trị khác biệt ý thức hệ: Trung Quốc và Phương Tây. Việt Nam không thể đứng ngoài cuộc, mặc dù sự lựa chọn sẽ là một khó khăn.

PGS TS Phạm Quý Thọ đưa ra nhận định về khả năng xoay chuyển trong Đại hội 13 đối với “mô hình chính trị” cho Việt Nam trước tình hình hậu Covid-19 tạo ra nhiều thay đổi cơ bản của cục diện chính trị và kinh tế toàn cầu – Tác giả Phạm Quý Thọ, nguyên là Chủ nhiệm Khoa Chính sách Công, Học viện Chính sách và Phát triển, Bộ Kế hoạch và Đầu tư Việt Nam.

Để đi tìm câu trả lời, tôi xin đề cập hai ‘công thức chính trị’ sau đây về quá trình vận hành mô hình chế độ toàn trị trong hai giai đoạn lịch sử nhằm khái quát tính tất yếu thay đổi, và hơn thế, bối cảnh hiện nay mở ra cơ hội cải cách xoay chuyển với Việt Nam, mà Đại hội 13 là một thời điểm.

Trước hết, về công thức chính trị đến từ phương Tây của Lenin, Vladimir Lenin (1870 – 1924) là lãnh tụ cách mạng vô sản Nga, người vận dụng chủ nghĩa Marx trong điều kiện nước Nga tư sản đầu thế kỷ 20. Ông cùng với Friedrich Engels (1820 – 1895), trưởng thành từ xã hội tư sản Đức, sau này qua quốc gia tư bản khác là Anh quốc hoạt động, được coi là hai nhà tư tưởng về học thuyết nhà nước nói chung và nhà nước xã hội chủ nghĩa nói riêng.

Theo Lenin, nước Nga Sa hoàng cuối thế kỷ 19 đầu thế kỷ 20 là ‘mắt xích yếu nhất’ của chủ nghĩa đế quốc – giai đoạn tột cùng của chủ nghĩa tư bản… Ông lãnh đạo đảng Bolshevik tiến hành thành công cuộc cách mạng tháng 10 Nga và thành lập nên nhà nước XHCN đầu tiên trên thế giới. Đó là chính quyền xô viết, một mô hình thể chế chưa từng có tiền lệ trong lịch sử nhân loại được thiết lập để xây dựng và tiến tới xã hội cộng sản.

Công thức biểu tượng dẫn đến một mô hình sụp đổ.

Lần lại nguồn gốc, có thể thấy Lenin đã khái quát cái xã hội lý tưởng mà ông tin tưởng bằng một công thức mang tính biểu tượng:

Chủ nghĩa cộng sản bằng (=) Chính quyền Xô Viết cộng với (+) Điện khí hoá toàn quốc

2

Ảnh: Bí thư Hoàng Trung Hải và các đại biểu TP Hà Nội đặt hoa tưởng niệm tại Tượng đài V.I.Lê-nin sáng 7/11, tại Công viên Lê-nin, quận Ba Đình, Hà Nội

Tôi gọi đây là một công thức chính trị. Chính quyền xô viết, một một mô hình nhà nước, tước đoạt và quốc hữu hoá toàn bộ tài nguyên, tài sản thuộc sở hữu tư nhân, thay mặt nhân dân quản lý và vận hành nền kinh tế bằng công cụ kế hoạch hoá tập trung với năng suất cao để xây dựng xã hội lý tưởng trong đó ‘của cải tuôn ra dào dạt’, ‘làm theo năng lực, hưởng theo nhu cầu’…

Nguyễn Đình Cống

Chiều ngày 11 tháng 5 tôi bất ngờ nhận được cuộc phỏng vấn qua điện thoại với câu hỏi: Giáo sư có bình luận gì khi trong Hội nghị 12 của  BCH Trung ương ĐCSVN (khai mạc ngày 11/5/2020) có ý kiến cho rằng người giới thiệu phải chịu trách nhiệm về sai phạm của người được mình đề cử.

Tôi đã ứng khẩu trả lời vài điều. Bây giờ nhớ lại và xin bổ sung thêm vài ý, viết ra đây gọi là để trao đổi  quan điểm.

Tôi đã đọc thấy đâu đó trong tác phẩm Đông Chu Liệt Quốc (kể chuyện cách đây trên 2500 năm) việc các quan đại thần phải chịu trách nhiệm về người được họ tiến cử ra làm quan. Thời quân chủ không có bầu cử, việc chọn người hiền tài thường thông qua con đường đi thi và được tiến cử. Các quan đại thần có nghĩa vụ tìm và tiến cử người hiền tài để vua cất nhắc. Tiến cử được người tài sẽ được khen thưởng. Tiến cử nhầm người xấu, phạm tôi sẽ bị liên đới chịu trách nhiệm. Cách làm như vậy thường chỉ xảy ra dưới thời các minh quân, tạo nên xã hội thịnh trị, quan lại chủ yếu là thanh liêm. Còn dưới thời hôn quân bạo chúa  thì chủ yếu xảy ra việc mua quan bán tước, tạo ra nhiều quan lại tham nhũng.

Dưới thời “được gọi là dân chủ” nhiều cán bộ được chọn qua bầu cử. Ứng viên có hai loại: Tự ứng cử và được đề cử. Tôi đã dự hàng trăm cuộc bầu cử ở VN, nhận thấy người ứng cử rất ít, rất rất ít, chủ yếu là người được đề cử và người giới thiệu không chịu trách nhiệm gì về người được mình đề cử. Cũng gặp khá nhiều trường hợp  người ta rất muốn được trúng cử, nhưng không dám tự ứng cử mà nhờ người khác giới thiệu. Lại có nhiều trường hợp người được giới thiệu xin rút, nhưng Chủ tịch đoàn không cho rút, bắt ép phải nhận (vô lý thật, chuyện này thường xảy ra ở cơ sở). Những sự kiện vừa nêu phản ảnh việc bầu cử dân chủ nửa vời, dân chủ giả hiệu vì nó thiếu mất yếu tố quan trọng là tranh cử.

Âu Dương Thệ

Từ “giải phóng” đến “đổi mới”, nay đẻ ra chế độ của các “nhóm lợi ích”

Việt Nam đứng đội sổ thứ 176/180 nước về tự do báo chí, nhưng ông Tổng - Chủ vẫn cao ngạo:“dân chủ đến thế là cùng”!, rồi thì:“đất nước ta chưa bao giờ có được cơ đồ, tiềm lực, vị thế và uy tín như ngày nay”!

Tình hình Việt Nam sau 45 năm “giải phóng” và gần 34 năm sau “đổi mới” đang biến hình đổi dạng như thế nào? Tốt lên hay xấu đi? Có phải như ông Tổng - Chủ Nguyễn Phú Trọng đã hồ hởi cao ngạo bảo là:“dân chủ đến thế là cùng”, đất nước ta chưa bao giờ có được cơ đồ, tiềm lực, vị thế và uy tín như ngày nay”?

Trước thềm Đại hội 13 tình hình thực sự của chế độ Việt Nam XHCN đã được một cơ quan ngôn luận của ĐCSVN xác nhận chính thức như sau: “đã xuất hiện ngày càng nhiều “nhóm lợi ích” tiêu cực, đã và đang ảnh hưởng, tác động đến mọi mặt của đời sống xã hội, nhất là ở những ngành, lĩnh vực quan trọng, liên quan trực tiếp đến cuộc sống của các tầng lớp nhân dân, như quản lý đất đai, tài chính - ngân hàng, đầu tư xây dựng cơ bản, khai thác tài nguyên. Thậm chí, “nhóm lợi ích” tiêu cực còn xuất hiện ở một số ngành, lĩnh vực vốn vẫn được coi là tôn nghiêm, liên quan đến an ninh quốc gia, như công tác tổ chức - cán bộ, phòng, chống tội phạm,... Một loạt vụ án tham nhũng, kinh tế nghiêm trọng, phức tạp bị khởi tố, điều tra, truy tố, xét xử trong thời gian gần đây liên quan đến nhiều tổ chức đảng, đảng viên, trong đó có cả cán bộ lãnh đạo cao cấp cho thấy “nhóm lợi ích” đã leo cao, luồn sâu vào trong bộ máy Đảng và Nhà nước, đe dọa đến sự tồn vong của Đảng và chế độ”[1].

Nhận định trên đây thừa nhận rằng, chế độ XHCN do ĐCSVN thực hiện trên 70 năm để xây dựng “XÃ HỘI ĐỎ” nhưng nay đã biến dạng mọc lên các “NHÓM LỢI ÍCH” rất tồi tệ hoạt động theo kiểu “XÃ HỘI ĐEN”.

Bài viết này còn liệt kê cách làm ăn của các “nhóm lợi ích” theo kiểu cực kì gian dối, độc ác và tàn bạo giống như Mafia lũng đoạn trong mọi cấp trong đảng và nhà nước, từ trung ương tới địa phương, trong tất cả mọi lãnh vực như thế nào: “Cần khẳng định, “nhóm lợi ích” tiêu cực ở Việt Nam rất đa dạng, phức tạp, liên quan đến những người có chức, có quyền, nhất là liên quan đến cán bộ trong bộ máy công quyền. Đó có thể là những cán bộ ở cấp Trung ương, cấp tỉnh, cấp huyện, cấp xã, thậm chí còn nằm trong cả các cơ quan bảo vệ, thực thi pháp luật, các doanh nghiệp,.. “nhóm lợi ích” phần lớn nằm bên trong cơ cấu quyền lực, được tổ chức chặt chẽ, nên dễ tác động đến việc hoạch định và thực thi chính sách cũng như tạo nên những đặc quyền, đặc lợi. Thứ hai, “nhóm lợi ích” là sự cấu kết, móc ngoặc giữa cán bộ, đảng viên có chức, có quyền nhưng suy thoái về tư tưởng chính trị, đạo đức, lối sống với nhau, giữa cán bộ, đảng viên với doanh nghiệp. Thứ ba, “nhóm lợi ích” hoạt động rất tinh vi, được tổ chức chặt chẽ, nên rất khó phát hiện, nhận biết. Nếu có phát hiện, nhận biết được thì cũng rất khó điểm mặt, chỉ tên, vì không có bằng chứng hoặc nếu có bằng chứng thì cũng bị nhóm vô hiệu hóa bằng quyền lực, sử dụng mọi thủ đoạn để bịt đầu mối. Đặc biệt, những người có chức vụ, quyền hạn càng cao nằm trong “nhóm lợi ích” thì càng khó phát hiện, vì được che chắn rất tinh vi, được tổ chức chặt chẽ bởi quyền lực và gây ra tác động, hệ lụy cho xã hội lại càng lớn. Thứ tư, “nhóm lợi ích” luôn gắn chặt với hành vi tham nhũng. Tham nhũng liên quan đến “nhóm lợi ích” là dạng tham nhũng lớn, có tổ chức cao, nghiêm trọng nhất, tinh vi nhất, rất khó phát hiện so với “tham nhũng vặt”. Thứ năm, hình thức liên kết của “nhóm lợi ích” rất đa dạng, phong phú, có thể lâu dài, có thể tạm thời tùy theo từng cơ hội, bối cảnh, tình hình. Thành viên của nhóm không xuất đầu lộ diện, không công khai thừa nhận “tư cách thành viên” của mình. Sự liên kết giữa các thành viên chỉ bằng và thông qua thỏa thuận ngầm”[2]

Những nhận định công khai trên đây không phải là của những “phần tử phá hoại hay phản động” - như cách chụp mũ và mạ lị của nhóm cầm đầu toàn trị đối với những ai tố cáo họ mà được phổ biến ngay trên Tạp chí Cộng sản điện tử, “cơ quan lí luận và chính trị của Ban chấp hành Trung ương ĐCSVN” dưới tựa đề “Kiểm soát, ngăn chặn “nhóm lợi ích” ở Việt Nam hiện nay” của TS Nguyễn Văn Chung ngày 12.4.2020, đúng vào dịp kỉ niệm 45 năm “giải phóng”.

Nguyễn Đình Cống

Chiều ngày 26/4, nghe bài của ông Nguyễn Phú Trọng trên VTV1 về chuẩn bị nhân sự cho ĐH 13 mà buồn cười. Nhưng để có ý kiến tôi phải tìm đọc lại toàn văn được đăng trên mạng. Đọc xong bài khá dài, khoảng 6 ngàn chữ, tôi tạm xếp nội dung thành 3 phần. Khoảng 85% là những điều rất đúng, rất hay, nhưng chẳng có ích lợi gì. Vì sao? Vì rằng những điều đó là chép lại từ nguyên lý, từ sách vở và rất nhiều khẩu hiệu, chẳng có gì mới. Mọi người có trình độ bình thường đều hiểu rõ, đều đã thuộc lòng những điều đó. Đọc, nghe những điều như vậy nhiều người phát chán nghĩ tới câu “Biết rồi, khổ lắm, nói mãi”. Khoảng 10% là những gán ghép, rác rưởi. Khoảng 5% là những thứ độc hại, chứa đựng những điều phản dân chủ, phản tiến bộ, phản khoa học như tôi đã nhiều lần bàn đến.

Tôi liên tưởng bài của ông Trọng như một tấm áo bào cũ nát, được vá víu chằng đụp bằng nhiểu mảnh vải hổ lốn to nhỏ, dày mỏng khác nhau, trong đó có vài mảnh sặc sỡ màu sắc, nhưng rất lạc lõng. Xin kể ra một mảnh như vậy. Đó là câu lẩy Kiều: “Khen cho con mắt tinh đời / Anh hùng đoán giữa trần ai mới già”. Ông Trọng dùng câu này để nói về việc đánh giá, giới thiệu, lấy tiêu chuẩn về phẩm chất chính trị, đạo đức, lối sống và hiệu quả công tác mà lựa chọn cán bộ.

Hỏi trong ĐCSVN bao nhiêu đảng viên có “con mắt tinh đời”. Trong số họ, phần đông mắt đã bị mờ đục bởi quyền lợi vật chất, một số ít tuy còn có đầu óc biết suy nghĩ, có con mắt biết nhìn, nhưng đầu đã bị siết bởi vòng kim cô Mác Lê, mắt đã bị bịt bởi tấm kính Mác Lê. Có còn đâu “con mắt tinh đời” để nhìn thấy “anh hùng giữa trần ai”. Qua tấm kính Mác Lê thì “anh hùng giữa trần ai” biến thành kẻ thù địch mất rồi.

Đường lối cán bộ của ĐCSVN không nhằm tìm được “anh hùng giữa trần ai” mà chủ yếu tìm bọn cơ hội có nhiều mưu mô đã chui được vào quy hoạch cán bộ. Vì vậy dùng “con mắt tinh đời” (nếu có) để tìm “anh hùng giữa trần ai” là mâu thuẫn với đường lối cán bộ ĐCS. Miếng vá có màu sắc “con mắt tinh đời…” quả là rất lạc lõng trên tấm áo rách nát.

Bài viết dài lê thê của ông Trọng về chuẩn bị cán bộ cho ĐH 13 thể hiện ý muốn nói dài, viết dài để phô trương sự hiểu biết hạn hẹp và lệch lạc, để tạo cơ hội cho những kẻ xu nịnh tán dương và để cho những người có hiểu biết đàm tiếu.

N.Đ.C.

Tác giả gửi BVN