Bauxite Việt Nam

Chi Phương

Le Point ra liền hai số từ ngày 15-22/12, bắt đầu với câu hỏi: “Có ai đã từng nghĩ đến cái chết của Vladimir Putin sẽ ra sao?”. Tuần san đưa độc giả ngược dòng lịch sử qua những bài phân tích chia theo giai đoạn trị vì của các nhà độc tài như Hitler, Mussolini, Stalin hay Kadhafi, những người đều tự coi mình là bậc thánh thần. Họ được cho là bất khả chiến bại nhưng đến khi bị lật lổ, tất cả các điểm yếu bị hé lộ. Trên thực tế, đó lại là những kẻ đáng thương, bị cô lập.

Vũ Minh Hoàng, Southeast Asia Globe, 17/2/ 2021

Trần Ngọc Cư dịch

Khi được yêu cầu kể tên năm sôi động nhất kể từ khi Thế chiến thứ Hai kết thúc, năm 2020 có lẽ sẽ đứng đầu danh sách của hầu hết mọi người.

Bắt đầu từ tháng 1 với vụ Mỹ ám sát tướng Qasem Suleimani của Iran, sau đó bị chi phối bởi sự lây lan nhanh chóng của loại coronavirus mới và bạo lực của cảnh sát đối với người Mỹ gốc Châu Phi đã châm ngòi cho các cuộc biểu tình trên toàn thế giới, trước khi lên đến đỉnh điểm là các mưu toan làm mất uy tín tiến trình dân chủ ở Mỹ và Myanmar, năm 2020 sẽ in dấu như một trong những năm để lại nhiều hệ quả nhất trong lịch sử gần đây.

Mặc dù tất cả những điều vừa nói rất khó bác bỏ, nhưng năm 1979 là một ứng cử viên xứng đáng khác cho danh hiệu “Năm gần đây có nhiều biến cố nhất”. Năm 1979 chứng kiến các cuộc xung đột nổ ra – từ Đông Dương ở phía Đông đến Trung Mỹ ở phía Tây, Ireland ở phía Bắc và Angola ở phía Nam – đã làm mất ổn định trật tự lưỡng cực của Chiến tranh Lạnh và mở ra thời đại của các cuộc xung đột sắc tộc và giáo phái ngày càng gia tăng, còn mang tính đặc trưng của trật tự quốc tế của chúng ta ngày nay.

Lính Trung Quốc được các chiến binh Việt Nam giam giữ trên chiến trường Cao Bằng ngày 26/2/1979. Ảnh: AFP.

Và mặc dù Chiến tranh Lạnh chỉ kết thúc vào năm 1989, nhưng hạt giống cho sự suy tàn của nó đã được gieo vào một thập kỷ trước đó ở vùng biên giới Đông Nam Á vào năm 1979.

Ngày 17 tháng 2 đánh dấu 42 năm kể từ khi Trung Quốc xâm lược Việt Nam, khi Bắc Kinh trả đũa việc Hà Nội lật đổ chế độ Khmer Đỏ. Là một cuộc chiến tranh ngắn ngủi nhưng đẫm máu, nó chứng tỏ là thời điểm quan trọng trong một năm, có lẽ đã để lại nhiều hậu quả nghiêm trọng nhất trong lịch sử cận đại – đó là năm 1979.