Bauxite Việt Nam

Katsuji Nakazawa, “Did Putin’s tip lead Xi to purge his foreign minister?”, Nikkei Asia, 14/12/2023

Biên dịch: Nguyễn Thị Kim Phụng

Sau khi Tần Cương biến mất, Bắc Kinh đã thay đổi lập trường về cuộc chiến Ukraine.

Những vấn đề thúc đẩy các quyết định chính trị đôi khi có thể kịch tính hoặc kỳ lạ đến mức khó tin.

Theo tiết lộ từ các nguồn tin quen thuộc với quan hệ Trung-Nga, vụ thanh trừng bất ngờ và bí ẩn đối với Ngoại trưởng Tần Cương hồi mùa hè này nhiều khả năng là do Moscow chỉ điểm.

Chris Buckley và David Pierson, “China’s Foreign Minister Is Removed After a Month of Silence,” New York Times, 25/07/2023.

Biên dịch: Nguyễn Thị Kim Phụng

Chúng ta đều biết chính sách ngoại giao “chiến lang” được họ Tập đưa ra nhằm đối phó với những khó khăn trong quan hệ nhiều mặt trên trường quốc tế kể từ sau thời gian đại dịch Covid-19 bùng phát ở Vũ Hán mà Trung Cộng đã cố tình giấu giếm không thông báo kịp thời để các cơ quan y tế thế giới tìm ngay phương sách đối phó; điều này đã làm virus nhanh chóng vượt qua biên giới Trung Quốc lây lan đi khắp nơi, đưa đến cái chết của nhiều triệu mạng người và hao tốn của cải không sao tính xuể. Theo ước tính của WHO đã có khoảng 14,9 triệu người tử vong trên thực tế, qua đó rút ngắn 336,8 triệu năm tuổi thọ của người dân trên toàn cầu (https://nhandan.vn/who-covid-19-khien-nhan-loai-mat-di-hon-336-trieu-nam-tuoi-tho-post753720.html).

Cũng vì thế, rất nhiều nước không còn giữ được cái nhìn tin cậy trong chừng mực nào đó đối với Trung Cộng như trước kia, và trong quan hệ ngoại giao với nước Tàu, sự cảnh giác thường xuyên trở thành một mối ám ảnh. Tập Cận Bình với tính cao ngạo nước lớn sẵn có, tất nhiên phải đào luyện một bầy sói hung dữ xua đi khắp mọi nơi “căn xé”, dọa nạt, cốt giành lại bằng được tư thế thượng phong. Nhưng Tập đâu có nghĩ được thấu đáo rằng nhân loại hôm nay cần thật lòng thân thiện và hòa hảo, không cần những ngón xảo trá ác độc, ăn miếng trả miếng ngang xương. Cho nên điều trớ trêu là đội quân “chiến lang” mà Tập tung ra bốn phương đã gặp vô số “phản đòn”, ngoại giao của Trung Cộng trong không ít sự vụ lớn nhỏ đó đây trở nên thất lợi. Tình thế đó khiến cho những chú sói của Tập nhiều khi cũng đâm ra lúng túng. Những tưởng cứ thi thố sự đểu cáng, trơ tráo, hung ác đến chừng nào là được tín nhiệm chừng ấy, nào ngờ ông chủ đang tọa lạc trên cao lại không hẳn cảm thấy an tâm. Sự thay thế sói già Vương Nghị bằng sói non Tần Cương 秦刚 có lẽ là một thể nghiệm của chính Tập Cận Bình: đổ rượu độc cũ vào chiếc bình mới – và là chiếc bình ông ta từng tỏ ý nâng niu khác thường – hy vọng sẽ “ăn khách” hơn thứ bình cũ đã mốc meo và đã nhiều lần bị tẩy chay đến nhọ mặt.

Trong vòng hơn sáu tháng qua ai cũng nghĩ là như vậy. Nhưng có biết đâu với họ Tập thì đây cũng chỉ mới là một bước thử nghiệm mà thôi. Thử nghiệm mà thấy không công hiệu thì lại phải lật kèo. Với một ông chủ mà sự đa nghi còn là bậc thầy của Tào Tháo thì nội khuôn mặt dễ gây thiện cảm của Tần Cương đã không lọt khỏi con mắt sắc lẹm của Tập về những hậu quả rắc rối khó lường gây ra  bởi “cái mặt đào hoa“ ấy (cùng với bao nhiêu cặp mắt gườm gườm ghen ăn tức ở của vô số “sói” khác lúc nào cũng rình mò quanh Tần). Rồi còn nữa, nhìn vào lý lịch của Tần thì rất nhiều năm làm Tham tán Đại sứ quán ở Anh, gần hai năm làm Đại sứ ở Hoa Kỳ, lại nói trôi chảy tiếng Anh, từng giao thiệp thẳng tiếng Anh với Ngoại trưởng Blinken ở trước cửa Điếu Ngư đài hồi giữa tháng Sáu khi Blinken sang thăm Trung Quốc. Dễ sa đà mềm mỏng với phương Tây lắm, ai mà nói trước được. Biết đâu... đấy chẳng phải là những hòn chì nho nhỏ nhưng cộng lại đã làm nặng đồng cân, khiến Tần phải gục gã sau mấy tháng bề trên săm soi trắc nghiệm.

Cái thế của vị hoàng đế mới được ngồi trên ngai thêm một nhiệm kỳ thứ ba là phải suốt ngày đảo mắt quanh tứ phía, chỗ nào có thể gây nguy cơ rung lắc ghế là ra tay thật kịp thời. “Giết lầm còn hơn bỏ sót” – viết đến đây lại cứ phải bắt chước nhà văn Nam Cao mà thốt lên: “Tiên sư anh Tào Tháo”.

Bauxite Việt Nam

Tần Cương, một nhân vật được Tập Cận Bình trọng dụng, đã bị thay thế bởi Vương Nghị, một nhà ngoại giao dày dạn kinh nghiệm, để lại nhiều câu hỏi chưa có lời đáp về sự thất sủng của Tần.