Bauxite Việt Nam

Huy Đức

Cuộc Chiến tranh Biên giới thường được nhớ đến như là chỉ diễn ra trong một thời gian ngắn: 17-2-1979 đến 5-3-1979. Nhưng, trên thực tế, phần căng thẳng nhất mà quân xâm lược Trung Quốc gây ra trên Biên giới nước ta là trong khoảng 1984 -1987, rồi kéo dài tới 1989. Nơi khốc liệt nhất trong khoảng thời gian ấy là Mặt trận Vị Xuyên.

Không còn nửa chủ lực, nửa dân binh như thời 17-2, năm 1984, quân xâm lược Trung Quốc trở lại trong chiến dịch "Kỵ tuyến, bạt điểm" đã mang dáng dấp của một đội quân được "chính quy” hơn.

Chiến dịch của địch bắt đầu lúc 5:00 sáng ngày 28-4-1984. Trong buổi sáng hôm ấy, ta mất những cao điểm quan trọng nhất, trong đó có 1509 (Trung Quốc gọi là Lão Sơn). Cao điểm 1509 phân chia biên giới Việt - Trung, nơi, ai chiếm được sẽ khống chế toàn bộ khu vực tới bắc suối Thanh Thủy. Từ 1509 cũng có thể dùng ống nhòm nhìn thấy xe cộ ở thị xã Hà Giang.

10:45 cùng ngày, bộ đội ta dũng cảm phản kích nhưng tới 3:30 phút chiều hôm đó, ta phải rời 1509 rồi mất luôn cao điểm thứ hai, 1450. Gần ba tháng sau, 12-7-1984, ta mở chiến dịch MB84, nhằm lấy lại những gì đã mất nhưng thất bại. MB84 thành ngày "Giỗ Trận" của hơn 800 bộ đội. Binh sỹ hoang mang, "địch đánh đâu, ta mất đó..."

Từ Quân đoàn II, tướng trận Nguyễn Hữu An được điều sang làm Phó tư lệnh tham mưu trưởng Quân khu II, kiêm Tư lệnh Mặt trận Vị Xuyên. Các tướng Nguyễn Hữu An và Hoàng Đan đã đưa một sỹ quan trận mạc khác, đại tá Nguyễn Đức Huy, lên làm Phó tư lệnh Mặt trận. Tướng An chỉ ra lệnh cho Đại tá Huy, "Cần có một trận, đánh được, giữ được" để củng cố tinh thần quân sỹ. Trận đánh lấy lại cao điểm A6B diễn ra vào sáng 31-5-1985 do đại tá Huy lên kế hoạch đã làm thay đổi cục diện chiến trường Vị Xuyên.

Đặng Văn Sinh

Bìa cuốn sách Vị Xuyên & thế sự Việt Trung

Cuộc chiến tranh biên giới phía Bắc (1979 – 1989) kéo dài 10 năm, trọng tâm là Mặt trận Vị Xuyên, Hà Giang. Cuộc chiến tranh bảo vệ biên cương vùng Tây Bắc của Tổ quốc đã khiến 5000 cán bộ, chiến sĩ hy sinh, (con số được báo chí công bố gần đây), đã có thời điểm bị lãng quên. Chính sử chỉ ghi được vài dòng, còn các nhà lãnh đạo quốc gia, lấy lý do “vì đại cục” luôn tìm cách né tránh để duy trì “tình hữu nghị” qua phương châm “mười sáu chữ vàng”.

Nơi biên ải tận cùng Tổ Quốc, những chiến sĩ trận vong, thân xác nát tan bởi đạn pháo cày xéo, hồn phách vất vưởng giữa ngàn lau hay vách đá cheo leo một thời tại những nơi từng được lính mệnh danh là: Lò vôi thế kỷ, Đồi thịt băm, Suối oan hồn, Cửa tử…

Cảnh tượng của trận chiến thư hùng giữa “hai quốc gia” một thời từng coi nhau là “anh em cùng chung ý thức hệ” vào nửa cuối thế kỷ XX; cuộc chiến đó xem ra còn khủng khiếp hơn nhiều những gì mà Đặng Trần Côn đã viết trong Chinh phụ ngâm khúc:

Tưởng nhớ những chiến sĩ hy sinh anh dũng trong chiến tranh biên giới phía Bắc & áng thơ bi hùng viết tại chiến trường Vị Xuyên năm 1986 của cựu chiến binh Nam Thái Trần

Nhà báo nhà thơ Nguyễn Việt Chiến

Chùm thơ này tôi viết trong chuyến đi công tác cùng đoàn công tác Hội nhà văn Việt Nam tại Hà Giang tháng 7- 2016 vào dịp giỗ trận Vị Xuyên, nơi gần 600 chiến sĩ của chúng ta hy sinh trong ngày 12/7/1984 trong trận chiến chống quân xâm lược Trung Quốc.

Các bài thơ dưới đây đã được in trên Tạp chí Văn nghệ Quân đội và Tạp chí Thơ - Hội Nhà văn VN. Điều đặc biệt, từ trang mạng của nhà văn Phạm Viết Đào, có một bài thơ vô cùng xúc động viết tại chiến trường Vị Xuyên năm 1986 của cựu binh Nam Thái Trần như được viết bằng máu những người đã ngã xuống để bảo vệ biên cương Tổ quốc. Theo tôi, đây là áng thơ bi hùng hiếm thấy trong chiến tranh chống quân Trung Quốc xâm lược, xin giới thiệu với các bạn.