Bauxite Việt Nam

Hoàng Hưng

Kỳ 4

Vì sao có chuyện “Về Kinh Bắc”?

“Về Kinh Bắc ra đời trong một hoàn cảnh rất đặc biệt. Vào cuối những năm 1950, bốn anh em chúng tôi (Hoàng Cầm, Trần Dần, Lê Đạt, Đặng Đình Hưng) sau khi đi lao động cải tạo về, vẫn nằm trong thời kỳ bị kiểm soát chặt chẽ. Nói cho đúng thì riêng tôi không phải đi lao động (không biết vì lý do gì mà những nơi Hội Nhà văn liên hệ để đưa tôi đến lao động đều không nơi nào chịu nhận, thế là tôi thoát!), trong khi Lê Đạt thì đi Phú Thọ, Trần Dần đi Thái Nguyên. Và nói về sự kiểm soát thì tôi cũng được thoải mái hơn hai anh ấy. Tôi cứ việc ở nhà trong khi Lê Đạt và Trần Dần thì tất cả các buổi sáng phải đến ngồi ở Hội Nhà văn. Chỉ uống nước chè, tán chuyện, cười ha hả thôi, nhưng vẫn phải đến. Nhưng việc in ấn thì dứt khoát là không được phép.

Đúng 1 giờ chiều ngày 11-5-2010, tại Nhà tang lễ Bộ Quốc phòng phố Trần Thánh Tông, Hà Nội, Hội Nhà văn Việt Nam đã chủ trì buổi lễ tiễn đưa nhà thơ Hoàng Cầm về nơi an nghỉ cuối cùng. Đông đảo nhà thơ, nhà văn, nhà văn hóa, nhà báo (có cả các nhà báo nước ngoài), phóng viên nhiếp ảnh và quay phim, giới nghệ sĩ sân khấu, giới khoa học, giới quân nhân, học sinh, sinh viên, anh em bầu bạn xa gần nhiều lứa tuổi, cùng gia đình thân quyến đã tề tựu từ sớm bên quan tài con người nổi tiếng ấy, đứng tràn ra cả trước sân nhà tang lễ. Nhạc sĩ Phạm Duy cùng người con trai thứ cũng đã bay từ TP Hồ Chí Minh ra để được nhìn mặt người bạn cũ từ thời Cách mạng tháng Tám và những năm đầu Kháng chiến chống Pháp. Các ông Phùng Hữu Phú, Ủy viên Trung ương Đảng, Phó Trưởng ban thường trực Ban Tuyên giáo trung ương và Chủ tịch Hội đồng Lý luận Trung ương, Hoàng Tuấn Anh, Ủy viên Trung ương Đảng, Bộ trưởng Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch đã lần lượt cùng các đoàn đại biểu các ngành tuyên giáo, văn hóa đến viếng nhà thơ. Bộ trưởng Y tế Nguyễn Quốc Triệu và Chủ tịch UBND Thừa Thiên-Huế cũng gửi vòng hoa đến viếng.

Các vòng hoa của tạp chí Diễn đàn, Talawas, nhà văn Nam Dao ở Canada, nhà văn Phạm Thị Hoài ở CHLB Đức, nhà văn Nguyễn Đỗ và Paul Hoover ở Hoa Kỳ cùng nhiều vòng hoa bè bạn trong nước được Nhóm anh em thân hữu gồm Phạm Toàn, Dương Tường, Hoàng Hưng, Quốc Trọng (Đạo diễn điện ảnh), Từ Huy (TS văn học Pháp), Trần Ngọc Vương (PGS ở ĐH KHXH và NV Hà Nội), Trần Trung Chính (nhà báo, con rể học giả Nguyễn Kiến Giang), Bích Hạnh (CTV Nxb. Tri thức) v.v. do Nguyễn Huệ Chi dẫn đầu, trân trọng rước vào ngay trước linh cữu.

Đúng 3 giờ chiều, lễ tưởng niệm bắt đầu với bản điếu văn đánh giá cao tài năng và phẩm đức người quá cố do ông Hữu Thỉnh Chủ tịch Hội Nhà văn Việt Nam đọc. Không khí cuộc tưởng niệm trở nên xúc động khi bà Hạc Đính, quả phụ cố thi sĩ Trần Huyền Trân lên phát biểu về mối thâm tình giữa hai người bạn thơ Trần Huyền Trân và Hoàng Cầm thuở trước và đọc trong những giọt nước mắt nghẹn ngào bài thơ vĩnh biệt Hoàng Cầm của bà.

Để đánh dấu sự kiện người đại biểu nòng cốt cuối cùng của Nhóm Nhân văn Giai phẩm rũ sạch mọi oan khiên ở chốn trần hoàn đi vào cõi Thiên thu, BVN xin đăng lại dưới đây bài lược ghi cảm tưởng của Hoàng Cầm và Dương Tường ngay trong chuyến Nam du của hai ông vào giáp Tết năm 1988-1989, mới được Dương Tường tìm thấy lại và gửi đăng trên Diễn đàn ngày 11-5-2010.

Bauxite Việt Nam