Bauxite Việt Nam

Tom Fawthrop

Cuộc khủng hoảng môi trường xuyên biên giới này đã ảnh hưởng đến sông Mekong, và các chuyên gia cảnh báo rằng chất ô nhiễm có thể lan tới cả Biển Đông.

Lời giới thiệu: 

 Tom Fawthrop là nhà báo Anh, đã và đang theo dõi các vấn đề liên quan đến sông Mekong suốt 12 năm qua với vai trò nhà nghiên cứu, nhà hoạt động môi sinh và là giảng viên khách mời tại các trường đại học ở Cambodia, Singapore, Thái Lan và Việt Nam. Những bài viết của Tom được đăng trên nhiều tờ báo quốc tế như The Economist, The Diplomat và The Guardian. Tom đã từng là Bạn đồng hành với Nhóm Bạn Cửu Long / Hội Sinh Thái Việt (Việt Ecology Foundation)  trong nhiều năm. Tom Fawthrop được coi như là một trong những nhà báo đầu tiên lên tiếng sớm nhất về Thảm hoạ Môi trường do lượng chất độc thạch tín – arsenic đang thải ra từ các mỏ khai thác Đất Hiếm của Trung Quốc tại Myanmar (Miến Điện), không phải chỉ có các dòng sông Thái Lan bị ô nhiễm –  mà là một ảnh hưởng xuyên biên giới, lan tới con sông Mekong chảy qua các quốc gia Lào, Cambodia, và Việt Nam với Đồng Bằng Sông Cửu Long – một vựa lúa của Việt Nam với 20 triệu cư dân đang sống trên đó. Tom Fawthrop đã đồng ý và tâm đắc để bài viết của Anh[Nguồn: TheDiplomat, Ngày 2 tháng 9, 2025] được chuyển ngữ sang tiếng Việt và được phổ biến rộng rãi trong và cả ngoài nước. 

Ngô Thế Vinh

Phạm Phan Long

Mức asen cao được phát hiện trên sông Mê Kông, cảnh báo nguy cơ ô nhiễm kim loại nặng lan rộng ở Đông Nam Á. Các sông Mã, Chu và Lam của Việt Nam đang bị đe dọa bởi hoạt động khai thác đất hiếm ở Lào, tác động đến nguồn nước của hàng chục triệu người và di sản cổ đại văn hóa Đông Sơn. Việt Nam cần phối hợp ngoại giao, giám sát khoa học và vận động cộng đồng để bảo vệ các dòng sông này. Khác với sông Mê Kông được giám sát và hợp tác thông qua Ủy hội Sông Mê Kông (MRC), các dòng sông Mã, Chu và Lam lại không có bất kỳ hiệp ước quốc tế nào. Do đó, Lào và đối tác Trung Quốc không có nghĩa vụ pháp lý phải giảm thiểu ô nhiễm xuyên biên giới. Sự thiếu vắng các thỏa thuận ràng buộc này đòi hỏi Việt Nam phải hành động bảo vệ dân cư và sinh mệnh các dòng sông này.

Tom Fawthrop, “Thai-US Critical Minerals MoU Sparks Backlash Amid Mounting Environmental Costs,” The Diplomat, 29/11/2025

Nguyễn Thị Kim Phụng biên dịch

Với bằng chứng ngày càng nhiều, các nhà khoa học đang kêu gọi chính phủ các nước Đông Nam Á thức tỉnh trước cuộc khủng hoảng ô nhiễm đất hiếm.

Thanh Nhàn 

Bất chấp những gì khoa học có được sau hơn hai thập niên nghiên cứu về chất lượng không khí, tình trạng ô nhiễm không khí ở Hà Nội vẫn chưa được cải thiện, thậm chí còn có xu hướng tồi tệ thêm. Nguyên nhân của tình trạng này là gì?

Hà Nội thường có những đợt ô nhiễm không khí nặng nề vào mùa đông. Ảnh: Shutterstock

Tô Thức 

Những ngày đông Hà Nội bây giờ có đặc trưng của London thế kỷ 19: độ ẩm cao và khói bụi ô nhiễm sinh ra sương mù dày đặc.

Ý thức được sự độc hại của bụi mịn, người dân cố gắng bảo vệ bản thân bằng nhiều cách, như dùng khẩu trang, trang bị máy lọc không khí... Bạn bè, người thân của tôi vẫn thường than phiền về tình trạng ô nhiễm không khí. Lắm lúc bế tắc, họ chỉ còn biết mong mưa to một trận, để rửa trôi bụi bẩn, cho trời đất trong lành trở lại. Nhưng đây thực ra là một trong các ngộ nhận về ô nhiễm không khí. Bụi mịn trong không khí có thể được làm sạch dưới trận mưa to kéo dài khoảng 10 phút. Nhưng bụi mịn không thể giải quyết tận gốc bằng mưa. Nếu được, với lượng mưa nhiều của Việt Nam, ô nhiễm đã không trầm trọng thêm năm nay qua năm khác.

Bài viết bởi Phóng viên Chuyên mục Điều tra của RFA

2024.12.25

Trẻ em bơi lội ở khu vực hợp lưu của sông Mekong và sông Tonle Sap tại Phnom Penh khi công nhân đang thu gom rác thải nhựa ở ven bờ bán đảo Chroy Changvar. Từ tháng 3/2022 đến tháng 9/2024, tổ chức Làm sạch Sông Biển (River Oceans Cleanup) đã thu dọn được khoảng 1.860 tấn rác thải nhựa từ các con sông Tonle Sap, Mekong và Bassac của Campuchia. RFA

Nguồn: theconversation.com

Bảo Như dịch

05.12.2024

Khi bạn mua một chai nước ngọt hoặc một thanh sô cô la, giá có lẽ không quá đắt. Nhưng nếu tính cả chi phí thực sự của bao bì nhựa – cho đến lúc kết thúc vòng đời của nó - thì sao?

Nguyễn Huy Cường 

Báo chí vừa đăng tin trong một cái thống kê quốc tế về khói bụi, khí hậu, môi trường thì có 100 thành phố lớn trên thế giới trong đó ... không có thành phố nào của Việt Nam.

Ban Mai

(VNTB) – Cái giá phải trả cho việc coi thường khí hậu, coi thường bầu không khí, thật sự là quá đắt…

Trong suốt gần hơn một tháng qua, không chỉ riêng ở Thành phố Hồ Chí Minh, mà nhiều nơi, chỉ số ô nhiễm không khí ở mức cao. Ô nhiễm không khí ở TP Hồ Chí Minh qua chỉ số nồng độ bụi mịn PM2.5 – tăng khá cao. Ngay từ năm 2009, báo cáo về môi trường của Bộ Tài nguyên và Môi trường đã chỉ ra rằng, ở TP.HCM, riêng các khu công nghiệp đã thải ra 8.251 kg bụi, 15.487 kg NO₂, 2.389 kg CO, 148.058 kg SO₂ mỗi ngày.

Nguyễn Cao 

Cuộc cách mạng xe điện đang bùng nổ tại các nước giàu phương Tây. Thiên hạ, dù dè dặt, vẫn bắt đầu quan tâm xe điện ngày càng nhiều. Các nước nghèo cũng đang trải qua làn sóng xe điện. Ở Bangladesh, xe taxi ba bánh chạy điện, hay còn gọi là xe tuk tuk hoặc xe kéo, đang nhanh chóng thay thế thế hệ xe xăng.

Xe điện đương nhiên giúp hạn chế ô nhiễm môi trường, giảm hiệu ứng nhà kính tác động đến biến đổi khí hậu và giúp tiết kiệm chi phí. Tuy nhiên, mỗi chiếc xe tuk tuk chạy bằng 5 cục pin axit chì khổng lồ, chứa tổng cộng gần 300 pound chì. Khoảng một năm rưỡi trở đi, khi pin cần được thay và tái chế, khoảng 60 pound chì sẽ rò rỉ ra môi trường. Tái chế pin, thường ở các nhà máy luyện kim không được kiểm soát, là một hoạt động kinh doanh có lợi nhuận cao nhưng nguy hiểm.