Bauxite Việt Nam

Nguyễn Thông 

(Chủ nghĩa xã hội – thực tế và cảm nhận từ thực tế. Vệt bài bày tỏ quan điểm, nhận thức cá nhân, chứ chẳng chống đối gì sất)

Nói "kinh tế thị trường theo định hướng xã hội chủ nghĩa" là cách nói lấy được, giành công lao, ăn theo, ngoan cố, không dám thay đổi, không nhìn thẳng vào thực tế. Cái đuôi ấy, dù gì chăng nữa, kể cả vẽ vời tô màu cho nó, chỉ vướng víu, cản trở sự phát triển.

Hoàng Dạ Lan 

Đó là vào dịp Giáng sinh năm 1920, ở thành phố Tours của Pháp. 

Một thanh niên 30 tuổi người Việt Nam có mặt ở đây để đưa ra một trong những quyết định quan trọng nhất của đời mình.

Nguyễn Xuân Thọ 

Kết quả bầu cử nghị viện hai bang Thüringen và Sachsen hôm qua không khác gì với những thăm dò trước đây. Hai đảng cực tả (BSW) và cực hữu (AfD) chiếm thế thượng phong. Nhiều người coi ngày 01.09.2024 là một ngày xấu cho nền dân chủ Đức.

Nhưng không có cuộc bầu cử tự do nào là xấu cả. Khác với nhũng cuộc bầu cử độc đảng với 90% số phiếu thắng cử trở lên thì bất cứ cuộc bầu cử tự do nào cũng thể hiện ý chí của người dân. Nền dân chủ Đức phải hiểu là dân muốn gì. Các đảng phái có trách nhiệm phải tìm con đường liên minh, thỏa hiệp để chèo lái xã hội. Đặc biệt phải học từ các sai lầm của mình. Chẳng có cách gì khác.

Nguyễn Đình Cống

1. Giới thiệu

Vừa qua Tổng bí thư đảng Nguyễn Phú Trọng công bố bài viết “Tự hào và tin tưởng dưới lá cờ vẻ vang của Đảng, quyết tâm xây dựng một nước Việt Nam ngày càng giàu mạnh, văn minh, văn hiến và anh hùng” (gọi tắt là bài báo). Bài dài trên 13 ngàn chữ, ngoài đoạn mở đầu thì nội dung gồm ba phần, ứng với ba giai đoạn lịch sử (1. Từ 1930 đến 1975, 2. Từ 1975 đến nay, 3. Từ nay đến 2030).

Bài viết được các đài, báo lề đảng đăng toàn văn với những lời ca ngợi rất hùng hồn. Tôi đã đọc qua một lần và phát hiện một số ý không giống như các lời ca ngợi, xin viết để trao đổi với những ai có quan tâm.

Quan trọng của một bài báo là thông tin, có mới không, có giúp ich gì cho người đọc không hay chỉ là gây nên tình trạng để người ta phải than thở “biết rồi, khổ lắm, nói mãi”. Chắc GS Trọng đã dự kiến được điều này nên mở đầu bằng câu “Như chúng ta đều đã biết”. Mọi người đều đã biết thì, nếu rất cần chỉ nên nhắc lại một cách tóm tắt chứ viết dài dòng mà làm gì. Liệu bắt người ta đọc những điều họ đã nghe đến nhàm chán thì có thể “khơi dậy niềm tự hào về Đảng quang vinh, Bác Hồ vĩ đại, Dân tộc Việt Nam anh hùng; tăng cường niềm tin đối với sự lãnh đạo của Đảng và tương lai tươi sáng của Đất nước ta” hay không (câu trích từ đoạn mở đầu), Thế mà hầu như toàn bộ thông tin được bài báo dẫn ra đúng như tác giả đã viết là mọi người đều đã biết.

Khi mới lướt mắt qua tôi thấy trong bài báo có những ánh lấp lánh, cố đọc kỹ để mong “đãi cát tìm vàng”, nhưng chỉ tìm thấy cái lấp lánh của những giáo điều. những giáo điều như vậy được nhắc đi nhắc lạị đến nỗi một số khá đông người ngộ nhận đó là sự thật không thể phản bác.

(Trích sách “MAO TRẠCH ĐÔNG NGÀN NĂM CÔNG TỘI” của Tân Tử Lăng)

Kỳ 4: ĐÃ ĐẾN LÚC ĐÁNH GIÁ LẠI MAO TRẠCH ĐÔNG ĐỂ XÂY DỰNG CHỦ NGHĨA XÃ HỘI DÂN CHỦ

Sai lầm lớn nhất của Mao sau ngày dựng nước là đã từ bỏ lý luận kiến quốc dân chủ mới, vội vã thực hiện giấc mơ xây dựng xã hội đại đồng. Mao tự nhận mình là Mác + Tần Thuỷ Hoàng, dựa vào tuyên truyền và bạo lực để cải tạo xã hội.

Lý luận chủ nghĩa xã hội không tưởng trong “Tuyên ngôn Đảng cộng sản” kết hợp với truyền thống phong kiến Trung Quốc đã hình thành mô hình chủ nghĩa xã hội bạo lực “lấy đấu tranh giai cấp làm then chốt” của Mao. Hai mươi năm kể từ 1956 khi hoàn thành cuộc cải tạo xã hội chủ nghĩa đối với nông nghiệp, thủ công nghiệp và công thương nghiệp tư bản chủ nghĩa, đến 1976 khi Mao qua đời, Đại cách mạng văn hoá kết thúc, là 20 năm văn minh vật chất và văn minh tinh thần của chủ nghĩa xã hội dân chủ lớn mạnh vượt bậc, cũng là 20 năm chủ nghĩa xã hội bạo lực Mao Trạch Đông vội vã hình thành, phát triển ác tính, và hoàn toàn tan rã.

“Nghị quyết về một số vấn đề lịch sử từ ngày dựng nước đến nay” do Đặng Tiểu Bình chủ trì định ra tháng 6-1981 đã có vai trò lịch sử và công lao vĩ đại trong việc uốn nắn sai lầm của Mao sau ngày dựng nước, xoay chuyển phương hướng lịch sử của Trung Quốc, đưa nước ta đi lên con đường cải cách-mở cửa, nhưng do những hạn chế lịch sử tức nhu cầu sách lược đấu tranh, nó cũng để lại vấn đề uốn nắn sai lầm “tả” khuynh không triệt để.

Ngày 15-1-1993, Hội nghị Thường vụ Bộ Chính trị mở rộng họp tại Thượng Hải. Đến dự ngoài các uỷ viên Thường vụ Bộ chính trị khoá 14 Giang Trạch Dân, Lý Bằng, Kiều Thạch, Lý Thuỵ Hoàn, Chu Dung Cơ, Lưu Hoa Thanh, Hồ Cẩm Đào, còn có Đặng Tiểu Bình, Trần Vân, Bành Chân, Vạn Lý, Bạc Nhất Ba, Dương Thượng Côn, Vương Thuỵ Lâm.

Tại cuộc họp, Đặng Tiểu Bình đã phát biểu về một số năm sau cần đánh giá khoa học và toàn diện vị trí lịch sử, công lao và sai lầm của Mao Trạch Đông. Giang Trạch Dân đề nghị coi kỷ yếu phát biểu của Đặng và một số đồng chí khác là chủ đề của Hội nghị Thường vụ Bộ chính trị mở rộng. Hội nghị biểu quyết, nhất trí thông qua. Đặng Tiểu Bình thẳng thắn nói:

- Do những hạn chế của tình hình trong đảng và ngoài xã hội lúc đó, đánh giá của Hội nghị Trung ương 6 khoá 11 đối với vị trí lịch sử, công lao và sai lầm của Mao Trạch Đông có phần không đúng sự thật lịch sử. Nhiều đồng chí gượng ép tiếp nhận. Lịch sử do chúng ta tạo ra, không thể đảo ngược, không thể thay đổi. Vẫn có những cuộc tranh luận về công lao và sai lầm của Mao, tôi đã nói với các đồng chí Bành Chân, Đàm Chấn Lâm, Lục Định Nhất: ý kiến của các ông đúng, nhưng phải từ từ, xét tình hình, có thể lùi đến đầu thế kỷ 21, để thế hệ sau đánh giá toàn diện. Công tội của Mao còn sờ sờ ra đó, không thể di dời, cũng không thay đổi được. Có người lo ngại đánh giá toàn diện Mao Trạch Đông sẽ dẫn đến việc phủ định công lao lịch sử của Đảng cộng sản Trung Quốc, làm hại vị trí lãnh đạo của Đảng. Tôi thấy chẳng có gì đáng ngại. Tôi kiến nghị có thể đánh giá toàn diện cuộc đời Mao Trạch Đông sau khi thế hệ chúng ta ra đi. Đến lúc ấy, môi trường chính trị có lợi hơn, những ý kiến cố chấp sẽ giảm bớt. Đảng viên cộng sản là những người theo chủ nghĩa duy vật, việc sửa đổi những sai lầm, những việc làm trái với lòng mình và những nghị quyết không hoàn chỉnh thể hiện Đảng Cộng sán tự tin, có sức mạnh, phải tin rằng tuyệt đại đa số đảng viên và nhân dân sẽ thông cảm và ủng hộ.

(Trích sách “MAO TRẠCH ĐÔNG NGÀN NĂM CÔNG TỘI” của Tân Tử Lăng)

Kỳ 3: Mô hình Thụy Điển

Thời kỳ đầu Trung Quốc cải cách mở cửa, để phá vỡ trạng thái tinh thần trong đội ngũ cán bộ Trung Quốc do bị nhồi nhét lý luận cực tả trong thời gian dài tạo ra, như ếch ngồi đáy giếng, tự cho mình hơn người, chỉ có mình là phái tả là cách mạng; Đặng Tiểu Bình đã cử rất nhiều cán bộ cấp cao ra nước ngoài khảo sát, chủ yếu là Mỹ và châu Âu. Ông rất chú trọng thành tựu và kinh nghiệm của chủ nghĩa xã hội dân chủ. Nhiều cán bộ cấp cao sang Tây Bắc Âu bất giác kêu lên: “Người ta như thế mới là chủ nghĩa xã hội chứ!”. Anh Quốc là một nước như thế nào? Nhận thức định hình của chúng ta coi Anh là chủ nghĩa tư bản, chủ nghĩa đế quốc già đời. Trong cuộc tổng tuyền cử năm 1945 sau khi Thế chiến II kết thúc, Công đảng Anh toàn thắng, lãnh tụ Công đảng Attlee lên làm thủ tướng. Ông đã tiến hành một cuộc cải cách xã hội dân chủ. Những biện pháp chủ yếu là: quốc hữu hoá các xí nghiệp khai khoáng, ngân hàng, giao thông vận tải, sản xuất gang thép, dịch vụ xã hội, nâng thành phần quốc doanh trong lĩnh vực kinh tế lên 20%; thông qua thuế luỹ tiến chênh lệch rõ rệt, nhà nước tái phân phối 2/5 tổng thu nhập; áp dụng phương pháp phúc lợi toàn dân, đảm bảo rộng rãi cho tất cả mọi người về chi phí chữa bệnh hiểm nghèo, sự cố, tuổi già, thương tật, thất nghiệp, sinh đẻ, tử vong, tất cả mọi người đều được khám chữa bệnh không mất tiền, giáo dục trung tiểu học miễn phí. Attlee nói: “Chính phủ Công đảng đang thiết lập ở Anh một chế độ tốt nhất ưu việt hơn chủ nghĩa tư bản và chủ nghĩa xã hội kiểu Liên Xô” (Vương Tiểu Mạn: Con đường phát triển của Công đảng Anh sau Thế chiến 2).

Nếu chúng ta tôn trọng lời tự trần thuật của lãnh tụ Công đảng Anh, thì từ thập kỷ 50 thế kỷ trước, Anh đã là nước theo chủ nghĩa xã hội dân chủ rồi. Thể chế phúc lợi xã hội do Chính phủ Công đảng thiết lập ở thập kỷ 50 có ảnh hưởng sâu xa đối với sự phát triển của nước Anh và châu Âu. Sau này Đảng Bảo thủ lên cầm quyền không hề thay đổi chính sách phúc lợi xã hội của Công đảng.

Cuối thập kỷ 70 thế kỷ 20, Phó thủ tướng phụ trách công nghiệp Trung Quốc Vương Chấn sang thăm Anh. Ông yêu cầu đến thăm một công nhân thất nghiệp với chủ định rõ rệt “thăm nghèo, hỏi khổ”. Đại sứ Trung Quốc tại Anh Kha Hoa cùng Vương Chấn đến nhà một công nhân thất nghiệp. Vương lão có phần loá mắt: đây là công nhân thất nghiệp ư? Ông thấy gì vậy?

Mạc Văn Trang

Có anh bạn bảo: Mấy nước Bắc Âu là mô hình XHCN đúng nghĩa Marxist, nên xin đăng lại bài này để trao đổi.

Tạp chí Lý luận Chính trị, 25 Tháng 3 năm 2019, có bài “Mô hình chủ nghĩa xã hội dân chủ ở Bắc Âu hiện nay và những gợi mở, tham chiếu cho Việt Nam”.

Tiêu đề bài báo trên “đánh lận con đen” giữa “Việt Nam Xã hội Chủ nghĩa” và “Xã hội dân chủ Bắc Âu”. Sự lập lờ đó có thể khiến nhiều người hiểu lầm, Việt Nam đang đi theo mô hình Bắc Âu?

Sự thật là Việt Nam chả có gì giống mấy nước Bắc Âu cả! Xin nói rõ mấy điều cụ thể:

1. Việt Nam là nước XHCN, do độc đảng cộng sản toàn trị, độc quyền lãnh đạo, lấy chủ nghĩa Marx – Lenin, tư tưởng HCM làm nền tảng tư tưởng, áp đặt ý thức hệ cho toàn xã hội…

Trong khi đó các nước Bắc Âu (Thụy Điển, Đan Mach, Na Uy, Phần Lan, Iceland) đều là những nước đa nguyên chính trị, đa đảng cạnh tranh nhau để dân tự do bầu cử, được thắng cử đa số thì cầm quyền (mỗi nước đều có 9 – 10 đảng chính trị và thường không có đảng nào chiếm quá bán số ghế trong quốc hội);

2. Không có nước Bắc Âu nào xưng danh là “Cộng hòa xã hội chủ nghĩa” như Việt Nam, không lật đổ và phủ định sạch trơn truyền thống của các thể chế cũ như Việt Nam.

Các nước Thụy Điển, Đan Mạch, Na Uy đều là “Vương quốc”, có Nhà Vua, Quốc huy đều có Vương miện trên đầu; Nước Iceland và Phần Lan là nước Cộng hòa (không có XHCN gì cả). Đặc biệt Phần Lan, sau Cách mạng tháng Mười Nga 1917, từ một Công quốc của Nga hoàng, đã thức thời tách ra thành một nước độc lập. May mắn, ông Lenin ký, thế là thoát nạn cộng sản. Nhờ đó Phần Lan không có Mac – Lê, độc đảng mà có đến 9 đảng chính trị cạnh tranh cầm quyền, theo tự do bầu cử của nhân dân. Năm 1939 -1940 Stalin gây chiến với Phần Lan. Phần Lan có 5 triệu dân, dám chiến đấu với Liên Xô “vĩ đại”, quyết bảo vệ nền độc lập của mình, dù có bị mất một rẻo đất biên cương… Nhờ cứ phát triển bình thường, không “quyết tâm, quyết liệt thi đua tiến nhanh, tiến mạnh, tiến vững chắc lên XHCN”, không “vĩ đại”, “muôn năm” như Liên xô, nên GDP bình quân đầu người của Phần Lan nay là 43.545 USD/người, còn Nga là 10.743 USD/người (2017).

3. Tất cả các nước Bắc Âu đều theo thể chế Đại nghị, Tam quyền phân lập, Hiến pháp là tối cao, bầu cử dân chủ, công khai minh bạch, xã hội dân sự, tự do lập hội, lập đoàn, tự do báo chí…

Việt Nam ngược lại: Quốc hội 98% thành viên của một đảng cộng sản; Quyền lập pháp, hành pháp, tư pháp đều trong tay một đảng CS. Cương lĩnh của đảng trên cả Hiến pháp; Bầu cử Quốc hội, chính quyền các cấp và lãnh đạo các Hội, Đoàn xã hội đều do “Đảng cử dân bầu”, phải là người của đảng CS… Như vậy làm gì còn xã hội dân sự, tự do, dân chủ?

4. Về kinh tế các nước Bắc Âu bảo vệ quyền tư hữu về ruộng đất, tư liệu sản xuất, tài sản cá nhân; kinh tế tư nhân tự do phát triển bình đẳng theo cơ chế thị trường tự do, không vi phạm pháp luật là được (không có định hướng XHCN)… Hệ thống luật pháp của các nước Bắc Âu được xây dựng khá hoàn chỉnh từ những năm 1880 – 1890 và vẫn tiếp tục duy trì đến ngày nay, chứ đâu cứ thay đổi xoành xoạch như Việt Nam.

Việt Nam thì ruộng đất là sở hữu “toàn dân”, do nhà nước quản lý (thực chất là để chính quyền các cấp tùy tiện cưỡng chế, thu hồi đất của dân); Coi doanh nghiệp nhà nước là chủ đạo, được ưu tiên mọi mặt, kinh tế tư nhân bị chèn ép đủ bề, gần đây đảng đã “sáng suốt”, có phát hiện “mới”: Kinh tế tư nhân cũng là một động lực phát triển quan trọng và “cởi trói”, “cho phép”, “tạo điều kiện” cho nó phát triển (!);

5. Phúc lợi xã hội ở các nước Bắc Âu rất cao: Giáo dục miễn phí từ mầm non đến đại học; Y tế theo bảo hiểm, Nhà nước trả chi phí chữa bệnh cho người dân nhóm yếu thế; Người già yếu, thất nghiệp được trợ cấp để đủ sống khá đầy đủ. Khoảng cách giàu – nghèo, bất bình đẳng xã hội ngày càng thu hẹp… Được như vậy vì chính quyền liêm chính, ít tham nhũng, lãng phí, sản xuất phát triển lành mạnh, nguồn thu ngân sách dồi dào, đảm bảo chi cho phúc lợi xã hội ngày càng tốt hơn…

Việt Nam tuy khoe khoang GDP tăng trưởng 6-7%, xuất khẩu tăng mạnh v.v. nhưng GDP vào túi ai, nên dân vẫn nghèo, ngân sách thâm hụt? Y tế, giáo dục thì “thu đúng, thu đủ” mới đảm bảo chất lượng! Có nước văn minh nào trên thế giới này ngành Y tế và Giáo dục đểu như Việt Nam không? Vậy mà cứ nói phét lấy được: “Không để người dân nào bị bỏ lại phía sau”; “Không để em học sinh nào tụt lại phía sau”(!?)… Lấy gì thực hiện những lời hứa ấy, khi ngân sách thu không đủ chi, quỹ bảo hiểm xã hội có nguy cơ bị vỡ?!

Đoàn Hưng Quốc

Người viết vốn dị ứng với xã hội chủ nghĩa và cảnh nhà nước lạm dụng quyền lực cho nên nghe đòi mở rộng vai trò của chính quyền để phục vụ xã hội là dán nhãn Mác-Xít theo cách nhìn nhà nước chẳng những không giải quyết mà còn tạo thêm vấn nạn (Government is not the solution to our problem, government is the problem – như Tổng Thống Ronald Reagan phát biểu). Tuy nhiên nghĩ lại thì oan uổng cho thành phần cấp tiến (progressive) khi một số đông trong đó vừa chống tư bản bất công lại chống độc tài cộng sản. Cho nên thiết tưởng cần phân biệt giữa hai mô hình Dân chủ Xã hội và Xã hội Chủ nghĩa, cộng thêm một khuôn mẫu mới là Xã hội Chủ nghĩa theo màu sắc Trung Quốc.

Mô hình Dân chủ Xã hội thường được gắn liền với kinh tế gia nổi tiếng John Manyard Keynes. Ông này sống vào đầu thế kỷ 20 nên chứng kiến cảnh Chủ nghĩa Tư bản phát triển quá độ dẫn đến chế độ thực dân, bất công xã hội và cuộc Đại Khủng Hoảng 1929. Keynes lại sang Nga nhìn thấy giáo điều Mác-Lenin chà đạp lên quyền tự do cá nhân và làm kiệt quệ nền kinh tế, rồi Đức với sự bùn nổ của tư tưởng Quốc Xã dẫn đến Thế chiến thứ hai thảm khốc. Từ đó Keynes đưa ra giải pháp nhà nước phải đóng vai trò tích cực nhằm ngăn ngừa những quá độ của tư bản, bằng không bất công kinh tế sẽ dẫn đến phẫn nộ và  trào lưu dân túy cùng mầm mống Cộng Sản hay Phát Xít đe doạ hủy diệt quyền tự do cá nhân. Nói cách khác, chính quyền cần mang đến cơ hội đồng đều về kinh tế (economic opportunities – khác với sang bằng giàu nghèo) thì mới bảo vệ được tự do. Nhà nước phải chống độc quyền (monopoly) phát triển dân sinh (giáo dục, y tế, quyền lợi lao động) tạo điều kiện để mọi người tìm ra được công ăn việc làm tốt (full employment) và chống đỡ nền kinh tế mỗi lần gặp khủng hoảng nhằm giảm thiểu tình trạng bất công và nghèo đói trước khi tâm lý phẫn uất lan tràn.

Mỹ Thuận

- Nếu đã từng nhận định rằng “có khi trăm năm nữa cũng chưa có chủ nghĩa xã hội”, vậy thì vì sao lại cứ buộc phải tìm kiếm con đường đi đến thứ chủ nghĩa này?

- Nếu “tư tưởng Mác – Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh ”được khẳng định là nền tảng xuyên suốt cho mọi hoạt động của đảng cộng sản Việt Nam, thì cần làm rõ vì sao tính từ sự kiện thành lập đảng vào tháng 2-1930, đến nay đã hơn 90 năm rồi mà đảng cộng sản Việt Nam vẫn chưa tìm được lời giải cho thắc mắc, có bao nhiêu chặng đường gọi là thời kỳ quá độ lên chủ nghĩa xã hội?

- Những căn cứ nào để cho rằng muốn đi đến chủ nghĩa xã hội thì buộc phải có “tư tưởng Mác - Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh”? Quốc gia nào trên thế giới đang cùng đi trên con đường ‘quá độ’ này như Việt Nam, với cùng nền tảng của “tư tưởng Mác - Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh”?

- Ở những nước vốn từng được xem là theo chủ nghĩa Mác - Lênin, về sau trở thành đa đảng như Nga và các nước Đông Âu, vì sao không hề có tình trạng loạn 12 sứ quân như lo ngại của ông Phùng Hữu Phú, mặc dầu họ đã thực hiện đa đảng ngay khi xóa bỏ chủ nghĩa Mác - Lênin? Phải chăng vì những quốc gia này thiếu một vế trong học thuyết là “tư tưởng Hồ Chí Minh”?

“Quá độ lên chủ nghĩa xã hội bao lâu, có mấy chặng đường cần tiếp tục làm rõ” là tựa bài viết trên tờ Thanh Niên điện tử, số phát hành ngày 10-6-2020.

Bài báo có đoạn tường thuật: “Có lần nào Tổng bí thư Nguyễn Phú Trọng tiếp xúc cử tri, có người hỏi: bao giờ chúng ta có chủ nghĩa xã hội? Tổng bí thư nói chúng ta chưa nghiên cứu tường minh vấn đề này, có khi trăm năm nữa cũng chưa có chủ nghĩa xã hội. Thế thì thời kỳ quá độ (lên chủ nghĩa xã hội) là bao lâu, có mấy chặng đường thì chưa rõ”, ông Phú nói và cho biết, đây là vấn đề sẽ cố gắng tập trung làm rõ trong thời gian tới” (*).

Đoạn trích tường thuật ở trên là một phần của nội dung trong hội nghị báo cáo viên Trung ương (T.Ư) diễn ra vào sáng 10-6 do Ban Tuyên giáo T.Ư tổ chức. Chủ trì hội nghị là Phó chủ tịch Hội đồng Lý luận T.Ư Phùng Hữu Phú, với báo cáo về những điểm mới trong dự thảo văn kiện trình Đại hội XIII của Đảng.

Phần kết của bài tường thuật trên báo Thanh Niên là: “Không còn thừa nhận chủ nghĩa Mác - Lênin tức là không thừa nhận sự lãnh đạo của Đảng. Các đảng phái sẽ mọc lên như nấm và quốc gia sẽ bước vào thời kỳ thập nhị sứ quân, rối loạn. Đó là lý do quan điểm chỉ đạo của báo cáo chính trị nhấn mạnh số 1 việc vững vàng tư tưởng Mác – Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh”, ông Phú giải thích.

Diễm Thi, RFA

Không có gì mới

Dự thảo văn kiện trình đại hội đảng lần thứ 13 do Ban Tuyên giáo Trung ương đảng cộng sản Việt Nam tổ chức sáng 10 tháng 6 được nói có những điểm mới. Một trong những điểm được cho là mới do Phó chủ tịch Hội đồng Lý luận Trung ương Phùng Hữu Phú báo cáo là, “phấn đấu đến giữa thế kỷ 21, nước ta trở thành nước phát triển định hướng xã hội chủ nghĩa”.

Tiến sĩ Nguyễn Quang A nhận định:

“Tôi nghĩ câu đấy là một sự thừa nhận thất bại của đường lối họ đặt ra, là đến 2020 nước Việt Nam trở thành một nước công nghiệp phát triển theo định hướng XHCN. Mục tiêu đó không thể đạt được. Bây giờ lại đặt ra đến giữa thế kỷ 21 thì tôi nghĩ không có gì mới cả.

Cái cụm từ “định hướng XHCN” nó không có một ý nghĩa gì cả. Bản thân họ cũng hiểu điều đấy nhưng họ buộc phải nói vậy bởi cái đầu của họ nó thế. Họ đã giương cao ngọn cờ XHCN 70 năm nay. Bây giờ chẳng lẽ lại bảo bỏ XHCN đi để theo tư bản chủ nghĩa thì nó ‘hôi’ quá!”.

Tiêu chuẩn CNXH đến nay chưa có gì có thể lượng hóa được mà lại cứ nêu ra. Như vậy họ dẫn người dân đến một cái mơ hồ, cái không thể cân đo đong đếm, tức là không thể nào kiểm chứng được. Đây là một hình thức theo tôi là lừa mị!

TS. Đinh Đức Long

Với tuyên bố của Phó chủ tịch Hội đồng Lý luận Trung ương Phùng Hữu Phú, Tiến sĩ Đinh Đức Long cho rằng đây chỉ là cái bánh vẽ, bởi cho đến bây giờ chưa thấy đưa ra tiêu chuẩn thế nào là XHCN. Ông nhắc lại tại đại hội đảng khóa trước họ nói đến năm 2020 nước ta cơ bản là một nước công nghiệp hóa. Bây giờ 2020 rồi mà chả thấy đâu mà cũng chưa thấy họ kiểm điểm coi vì sao họ chưa làm được và ai chịu trách nhiệm. Ông nói thêm:

“Thứ nhất là họ chả định nghĩa thế nào là XHCN. Thế giới chưa có mô hình nào là CNXH hoàn thiện cả. Ông Nguyễn Phú Trọng từng nói là đến cuối thế kỷ này chưa biết có CNXH hoàn thiện chưa. Làm sao thực hiện cái mà đến bây giờ chưa ai “sờ” thấy?

Tiêu chuẩn CNXH đến nay chưa có gì có thể lượng hóa được mà lại cứ nêu ra. Như vậy họ dẫn người dân đến một cái mơ hồ, cái không thể cân đo đong đếm, tức là không thể nào kiểm chứng được. Đây là một hình thức theo tôi là lừa mị!”.

Ngày 6 tháng 6 năm 2019, ông Tổng bí thư - Chủ tịch nước Nguyễn Phú Trọng có bài viết “Chuẩn bị và tổ chức thật tốt đại hội đảng bộ các cấp tiến tới Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ 13 của Đảng”. Bài viết được một số tờ báo trong nước đăng nguyên văn.

Theo đó, kiên định mục tiêu, lý tưởng độc lập dân tộc gắn liền với chủ nghĩa xã hội trên nền tảng chủ nghĩa Mác - Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh; tăng cường vai trò lãnh đạo của đảng, đề cao trách nhiệm của các cấp ủy, tổ chức đảng, đảng viên, nhất là người đứng đầu, là 2 trong số các quan điểm định hướng mà ông Trọng yêu cầu phải thực hiện tốt.

Lưu Trọng Văn

Diễn văn của Tổng thống Trump tại Phiên họp thứ 74 của Đại hội đồng Liên Hợp Quốc được cả thế giới đặc biệt quan tâm .Vì, nó đề cập tới những vấn đề cốt lõi của thế giới. Rất tiếc báo chí chính thống của VN hầu như cắt bỏ những phần rất quan trọng của Diễn văn này.

Trump nói về một chân lý của thời đại là:

"Nếu bạn muốn tự do, hãy tự hào về đất nước của bạn. Nếu bạn muốn dân chủ, hãy giữ vững chủ quyền của bạn. Và nếu bạn muốn hòa bình, hãy yêu quốc gia của bạn. Các nhà lãnh đạo khôn ngoan luôn đặt lợi ích của chính người dân và đất nước của họ lên hàng đầu.

Tương lai thuộc về những người yêu nước. Tương lai thuộc về các quốc gia có chủ quyền và độc lập, những nước bảo vệ công dân của họ, tôn trọng hàng xóm của họ và tôn vinh sự khác biệt làm cho mỗi quốc gia trở nên đặc biệt và độc đáo."

Soi rọi ở quá nhiều quốc gia là thành viên LHQ mà lãnh đạo của họ đang ngồi nghe Trump nói
thì nhà cầm quyền đã quá ngu xuẩn khi đặt lợi ích của mình, phe nhóm độc tài, độc quyền của mình trên lợi ích của người dân và lợi ích quốc gia dẫn đến tự do, dân chủ, hoà bình, hạnh phúc của người dân bị chà đạp. Và, với Trump đó không thể là chính đạo mà là tà đạo.

Trump cho rằng Maduro lãnh đạo Venezuela là điển hình của việc ngu xuẩn. Trump thẳng thừng nói về chế độ của Maduro:

"Theo một báo cáo gần đây của Hội đồng Nhân quyền Hoa Kỳ, phụ nữ ở Venezuela đứng xếp hàng 10 tiếng mỗi ngày để chờ thức ăn. Hơn 15.000 người đã bị giam giữ như các tù nhân chính trị. Các đội tử thần thời hiện đại đang thực hiện hàng ngàn vụ giết người phi pháp.

Chúng tôi đang theo dõi tình hình Venezuela rất chặt chẽ. Chúng tôi chờ đợi ngày mà nền dân chủ sẽ được khôi phục, khi Venezuela sẽ tự do, và khi tự do sẽ chiếm ưu thế trên khắp bán cầu này".

Thảo Vy

Dò đá qua sông?

Dẫn nhập

• Quốc tế I, do Marx sáng lập năm 1864, tồn tại trong khoảng thời gian từ 1864-1878;
• Quốc tế II, do Engels sáng lập, 1889-1914;
• Quốc tế III, do Lênin sáng lập năm 1919, Stalin giải thể năm 1943; chính Stalin đã tái lập năm 1947 và Khrouchev giải thể năm 1956;
• Quốc tế IV do Trosky sáng lập năm 1938, đến 1953 bị phân liệt nhanh chóng đi đến tan rã; 
• Quốc tế V với tên gọi Liên đoàn Quốc tế V, được kêu gọi thành lập năm 2003. Đến 2010 đã có nhiều hoạt động tại Áo, Séc, Đức, Pakistan, Thụy Điển, Sri Lanka, Vương quốc Anh và Hoa Kỳ. Nhóm cộng sản New Zeland cũng tổ chức những đối thoại cho một quốc tế thứ năm[2];
• Cuối cùng, còn tồn tại hiện nay là Quốc tế xã hội chủ nghĩa với 147 thành viên từ 100 chính đảng lao động và xã hội dân chủ, trong đó đã có 21 đảng tham gia chính phủ ở các mức độ khác nhau[3].

Những bế tắc trong tư duy phát triển của nhân loại

• Tài nguyên bị khai thác ngày càng cạn kiệt.
• Năng lực sinh lý của con người không thể điều khiển trước tốc độ ngày càng tăng cao của  máy móc
• Tất cả các chủng loại vật liệu hiện có không đáp ứng nhu cầu sử dụng ngày càng đa dạng trong sản xuất, chẳng hạn, vừa đáp ứng các tham số cơ học, nhiệt học, hóa học, quang học, v.v…, lại vừa đáp ứng các tham số sinh học, như kiểu mặt điện thoai thông minh, máy tính bảng và hàng loạt thiết bị được sử dụng trong nền sản xuất hiện đại.
• Đặc biệt, công nghiệp khai thác và chế biến tài nguyên ngày càng dẫn tới phá vỡ hệ sinh thái và tàn phá môi trường sống. Con người đang tự mình gây tổn thương cuộc sống của chính mình, thậm chí đến mức có thể nói, dường như nhân loại đang tự sát.
• v.v…

Những nỗ lực giải thoát bế tắc trong tư duy phát triển

Nhìn vào dòng người lên đến con số hàng triệu, đang ùn ùn rời bỏ “Thiên đường” để tìm một chốn trần gian ở xứ khác, chúng ta bỗng phải nhớ lại một thời đại xuýt nữa thì được mang tên Venezuela, ít ra là qua báo chí chính thống nước nhà. Loại tít bài như dưới đây từng dày đặc trên những tờ báo tiêu rất nhiều tiền ngân sách:

- Chủ nghĩa xã hội đang chiến thắng ở Mỹ La Tinh!

- Sự trở lại ngoạn mục của những người cánh tả!

- Hugo Chavez, người khiến nước Mỹ đau đầu.

- Venezuela, một Cu Ba thứ hai ở Tây bán cầu.

…

Vậy có chuyện gì mà giới tuyên truyền nước nhà lại hồ hởi còn hơn bắt được vàng như vậy? Hóa ra chỉ là do Hugo Chavez hùng hồn tuyên bố nước ông sẽ đi theo Chủ nghĩa xã hội! Ông ta sẽ biến Nam Mỹ thành một Liên Xô khác! Mở mắt ra mà xem CNXH có sức sống mãnh liệt thế nào nhé? Nó tàn lụi ở nơi này, thì lại hồi sinh ở nơi khác! Trên thực tế, Venezuela giống như chiếc phao cứu sinh cho các nhà lý luận được đào tạo bài bản và tốn kém ở ta. Sau một hồi buồn thiu vì nói chả ma nào nghe, giờ lại có cớ để chém gió trở lại. Nghe nói hồi ấy, các loại Giáo sư, Tiến sỹ lý luận “đắt sô” còn hơn cả tôm tươi, ngày nào cũng như đi dự tiệc, khi được các nơi săn trước đón sau mời đến nói chuyện về sự kì diệu mới của Mỹ la tinh thời đại Hugo. Cũng là một cách để người mời thể hiện lập trường?
Nhưng trong hàng loạt bài viết ca ngợi sự lựa chọn của Hugo Chavez, các nhà lý luận trứ danh của chúng ta “lờ tịt” vế sau của mệnh đề. Bởi vì tên đầy đủ của nó phải là: CNXH thế kỉ 21. Chắc các tác giả của nó muốn phân biệt với CNXH thế kỉ 19 đã lỗi thời?

Vậy thứ học thuyết mà Hugo tán dương và theo đuổi thực chất nó là cái gì? Học thuyết này được chủ trương bởi một người Nga và một người Đức ở cuối thế kỉ 20, tóm lược ngắn gọn thì nó chính là sự “xét lại” cả chủ nghĩa tư bản và chủ nghĩa Mác, trộn thêm tính nhân đạo Thiên chúa giáo. Hugo Chavez, vốn xuất thân lính tẩy và giỏi mị dân, cho nó chút màu sắc hoang dã Mỹ La Tinh khi kết hợp với tinh thần cách mạng Boliva. Dưới nhãn quan của những người Mac-xit “thứ thiệt” như Phi-đen hay Nguyễn Minh Triết, Nguyễn Đức Bình hoặc Tổng bí thư Nguyễn Phú Trọng đáng kính của nhân dân ta, thì Hugo Chavez còn phản động hơn Ti-tô của Nam Tư xưa cả triệu lần. Dám xét lại chủ nghĩa Mác, đã đáng chôn sống. Thế mà lại còn trộn vào thêm cả Kinh thánh – thuốc phiện của nhân dân – thì đáng chôn sống hai lần!

Nhưng Phi-đen vẫn là bạn thân của của Hugo, trước hết vì túi tiền ông ta thu được từ việc quốc hữu hóa các mỏ dầu, sau nữa, và có thể còn quan trọng hơn, là dù tạp pí lù, thì chủ nghĩa Hugo vẫn dính tí “phe ta”. Thôi thì méo mó nhưng có còn hơn không. Trong khi Chủ nghĩa xã hội đổ sụp như đê vỡ, thì một tí phân gio còn lại của nó cũng quý! Các nhà lãnh đạo Việt Nam còn nóng bỏng hơn về tình cảm cùng chí hướng! Nếu ai còn nhớ lời nguyên chủ tịch nước Nguyễn Minh Triết, với vẻ mặt hồ hởi sau chuyến thăm Venezuela trở về, sẽ thấy mức độ nóng bỏng đến cỡ nào. Tôi thì chỉ nhớ, sau đó, Tập đoàn Dầu khí được lệnh vác hàng tỉ USD sang Venezuela và mất trắng. (Nhưng, như lời một cán bộ ngành Dầu khí kể lại, Hugo Chavez chẳng hề yêu quý Việt Nam như ông ta nói, có lẽ vì Việt Nam chơi với Hoa Kỳ). Chỉ Trung Quốc là khôn như rận, khi họ nhìn thấy ở những hành động vung tay quá trán của Hugo một món lợi kếch xù. Với họ, Venezuela đơn giản là nguồn dầu mỏ hàng đầu thế giới và lại trong tay một gã háo danh. Ông ta càng điên thì càng dễ móc tiền!

Một người phụ nữ đi bên cạnh bức tường mang biểu tượng của Đảng Cộng sản trên một con phố ở Thượng Hải, Trung Quốc.

Trong cả bài diễn văn dài hơn 3500 từ mà Tổng thống Hoa Kỳ Donald Trump đọc trước Đại hội đồng Liên Hiệp Quốc hôm 25/9, đoạn phát biểu kêu gọi các nước trên thế giới “chống lại chủ nghĩa xã hội và những đau khổ mà nó đã gây ra cho mọi người” đã thu hút sự chú ý đặc biệt của người Việt Nam. Một số người nói với VOA rằng họ ủng hộ và mong ý tưởng của Tổng thống Mỹ sớm trở thành hiện thực, vì “hơn ai hết, chúng tôi rất thấm thía nỗi khổ mà CNXH gây ra cho người dân”.

Đơn cử trường hợp ở Venezuela, Tổng thống Donald Trump nói đây là một “bi kịch của nhân loại” với “hơn 2 triệu người trốn chạy khỏi đất nước vì chế độ XHCN Maduro và sự hậu thuẫn của Cuba”.

“Cách đây không lâu, Venezuela là một trong những quốc gia giàu nhất thế giới. Ngày nay, chủ nghĩa xã hội đã gây phá sản quốc gia dầu mỏ và khiến người dân rơi vào cảnh nghèo đói”, Tổng thống Mỹ nói trong bài phát biểu ở Liên Hiệp Quốc.

Ông cho rằng việc “thử nghiệm” CNXH đã “tạo ra đau khổ, tham nhũng và phân rã”, đồng thời kêu gọi “tất cả các quốc gia trên thế giới nên chống lại chủ nghĩa xã hội và đau khổ mà nó gây ra cho mọi người”.

Phần phát biểu này của ông Trump đã gây chú ý đặc biệt đối với người dân đang sống ở một trong số ít ỏi các quốc gia vẫn đang theo CNXH là Việt Nam.

Nhà báo tự do Võ Văn Tạo ở Nha Trang nói với VOA rằng ông mong ý tưởng của ông Trump “trở thành hiện thực” và “được cả thế giới ủng hộ”, mặc dù ông thừa nhận lâu nay “không mấy cảm tình với ông Donald Trump” vì cho rằng ông chỉ là một thương gia, không phải là chính trị gia và cũng không quan tâm tới nhân quyền.

“Nhưng diễn văn hôm qua của ông khiến tôi hết sức bất ngờ. Là một người dân ở quốc gia tuyên bố đi theo CNXH cả nửa thế kỷ nay, hơn ai hết, chúng tôi chịu nhiều cay đắng và rất thấm thía nỗi khổ mà CNXH gây ra cho người dân”, ông Tạo nói.

Từ Hà Nội, blogger-nhà hoạt động Nguyễn Chí Tuyến cũng chia sẻ quan điểm của ông Tạo. Ông Tuyến nói ông không muốn giải thích “dài dòng” lý do ông ủng hộ ông Trump, nhưng “nếu ai đã từng sống dưới một chế độ như chế độ chúng tôi đang sống thì sẽ hiểu”.

Trên mạng xã hội, nhiều người Việt Nam gửi lời “cảm ơn ông Trump” về “ý tưởng tuyệt vời” này. Thậm chí, Facebooker Tuyết Hoàng còn nguyện “lấy một phần tuổi thọ của tôi trao cho ông ấy”.

Theo phân tích của nhà báo Võ Văn Tạo, mặc dù mang tiếng là quốc gia theo CHXH, nhưng trên thực tế, Việt Nam và Trung Quốc đã “xa rời” mô hình đã được Quốc tế Cộng sản định nghĩa từ lâu, “chỉ còn giữ mỗi đặc điểm đầu tiên là độc quyền Đảng Cộng sản cai trị thôi, những cái khác thì đã xóa hết rồi”.

“Cũng may mắn cho hai dân tộc của hai quốc gia này vì ban lãnh đạo đã xa rời bớt chủ nghĩa xã hội, chứ không thì cũng gay go”, nhà báo Võ Văn Tạo nói.

Văn Biển

Có bao giờ người ta tự hỏi, chủ nghĩa Cộng sản, chủ nghĩa Mác đẹp đến thế, muốn tạo nên một thế giới không còn giai cấp, không còn giàu nghèo, vậy mà Cách mạng tới đâu dân bỏ chạy đến đấy.

Sau 1954, hai triệu người di cư vào Nam, một số trí thức chạy sang Pháp. Sau 1975, trên hai triệu người chạy ra nước ngoài. Nếu một chế độ hợp lòng dân, dẫu có đuổi người ta cũng không bỏ nước ra đi bằng mọi giá. Hồi đó người ra đi có câu: Con sống con nuôi má, con chết con nuôi cá.

Cộng sản vô tới Long Khánh ngày 21/4/1975, dân chúng bỏ chạy. Nguồn: Corbis

Lịch sử dân tộc Việt Nam suốt mấy nghìn năm chưa có thời nào người dân sợ hãi chính quyền đến thế, từ trí thức cho tới dân đen. Người ta kể lúc làm công viên Lê Văn Tám, phải dời cả nghĩa trang. Trong lúc bốc mộ có một người ở miền Bắc, năm 1954 chạy vô rồi chết chôn ở đó. Lúc bốc mộ có người nói vui: Chạy đâu cũng không thoát khỏi Cộng sản.