Bauxite Việt Nam

Chu Mộng Long

Hai chú chào mào được chủ nuôi hơn một năm.

Số là chủ mua một cặp. Cả hai đều được chăm kỹ, không có con nào bị bỏ lại đằng sau. Nhưng một con thì hót suốt ngày, còn một con thì im tịt. Nó chỉ im tiếng thôi, còn suốt ngày nhảy tung lồng để tìm lối thoát. Vậy là nhân ngày rằm chủ đành phóng sinh nó để đỡ tốn công nuôi.

Con chim được phóng sinh bay vút lên cành trúc, hót véo von rồi bay thẳng về rừng. Chủ nhìn theo luyến tiếc. Hoá ra nó không phải là chim câm. Ở bên ngoài, nó hót còn hay hơn con trong lồng. Nó hót vang trời xanh với đủ các giọng khác nhau. Trong khi con còn lại trong lồng chỉ hót đơn điệu một giọng như thể muôn đời không tìm ra giọng nào khác.

Sáng nay bỗng dưng con chim được phóng sinh kia trở về. Nó đứng trên cành trúc rồi nhảy sang tàu cau. Nó hót lảnh lót như ngày nào. Con chim trong lồng nhìn thấy nó cũng cất giọng hót theo. Con ngoài lồng sà đến sát lồng, ung dung đớp từng miếng chuối, mặc con trong lồng xoè cánh vung chân đòi chiến. Đớp no xong thì con ngoài lồng mới nhảy lên dây treo và hót tiếp. Màn đấu khẩu giữa hai con kéo dài đến chục phút.

Con chim trong lồng hỏi mỉa mai: "Ngoài trời không có gì ăn hay sao phải về đây kiếm ăn?"

Con chim ngoài trời nói: "Rừng trồng toàn bạch đàn. Không còn cây trái nào sống được. Đến đồng ruộng thì toàn thuốc độc, sâu bọ, cào cào, châu chấu cũng không còn một mống!"

Con trong lồng tỏ ra thương xót: "Lỗi tại mày không chịu hót. Hót ngợi ca lồng son. Hót ngợi ca chủ nhân nhân từ... Như tao vẫn hót hàng ngày và được ăn no đủ hàng ngày. Cái giá mày phải trả là đói rã họng. Hiểu chưa?"