Bauxite Việt Nam

Mạc Văn Trang

Lynn Huỳnh

Bộ Chính trị của Việt Nam dường như rất dị ứng với cụm từ “đa đảng”. Thế thì Trung Quốc lâu nay vẫn chẳng phải đa đảng đó sao?

Nhớ lúc nhà báo Phạm Chí Dũng còn được quyền tự do viết lách, ông có nhắc nhở một số bạn bè của ông tại Việt Nam là: trong các bài viết, nếu cổ vũ về đa đảng, thì chắc chắn sẽ nhanh chóng vào tầm ngắm của nhà chức trách.

Tôi đã từng thắc mắc, vậy thì Trung Quốc cũng chẳng phải đa đảng là gì? Các đảng phái dân chủ ở Trung Quốc không phải là đảng đối lập, mà là các đảng phái tham chính. Nội dung cơ bản tham chính của các đảng phái dân chủ là tham gia thảo luận phương châm chính sách nhà nước, và việc bầu cử nhà lãnh đạo quốc gia, tham gia quản lý công việc nhà nước, tham gia quy định và thực thi phương châm, chính sách, pháp luật, pháp quy nhà nước.

Khi nhà nước phải quyết định những vấn đề quan trọng liên quan tới quốc kế dân sinh, thì Đảng Cộng sản Trung Quốc cũng cần phải trước tiên thương lượng với các đảng phái dân chủ và nhân sĩ dân chủ không đảng phái, lắng nghe ý kiến và kiến nghị rộng rãi, rồi mới đưa ra quyết sách.

Các đảng phái dân chủ và nhân sĩ không đảng phái có đại biểu với tỷ lệ nhất định trong Quốc hội cũng như Ủy ban thường vụ Quốc hội, các ủy ban chuyên môn trường trực, Hội đồng nhân dân các cấp để tham chính, nghị chính và phát huy vai trò giám sát; phát huy đầy đủ vai trò của đảng phái dân chủ và nhân sĩ không đảng phái trong Chính hiệp nhân dân; giới thiệu nhân sĩ trong đảng phái dân chủ và nhân sĩ không đảng nhiệm chức lãnh đạo trong chính quyền các cấp và các cơ quan tư pháp.

Ít nhiều những điều trên cũng khá rõ về mặt dân chủ hình thức. Gọi là hình thức, vì Hiến pháp Cộng hòa Nhân dân Trung Hoa tuy có quy định nhân dân có quyền tự do lập hội, lập đảng, tuy nhiên sự thực thì chính phủ Cộng hòa Nhân dân Trung Hoa không hề phê chuẩn việc thành lập các đảng phái mới, thậm chí còn trấn áp và giam giữ các nhân vật lãnh đạo các đảng phái này.

Có ý kiến: “Muốn dân tộc Việt Nam phục hưng và có tương lai tươi sang, dứt khoát phải từ bỏ chủ nghĩa cộng sản và thể chế nhà nước/pháp luật cộng sản. Xây dựng một chế độ dân chủ hậu thuẫn bởi nền tảng đa đảng chính trị đối lập và đa nguyên tư tưởng là điều kiện cần để Việt Nam văn minh và cường thịnh”.

Ý kiến trên có phần nào cực đoan và mâu thuẫn, vì đã kêu gọi đa đảng chính trị và đa nguyên tư tưởng, thì vấn đề gọi là “đối lập” chỉ là cụm từ mang ý nghĩa tương đối.

Miền Nam Việt Nam trước tháng Tư năm 1975 có thể coi là xứ sở tự do của đa đảng chính trị, cả đối lập lẫn không đối lập. Ngay cả trong những đảng chính trị không đối lập, người ta vẫn chứng kiến các lần xảy ra việc “đảo chánh” nhằm thay thế người lãnh đạo đất nước thích hợp hơn.

Thiện Tùng

Ở Việt Nam ta đang có sự tranh luận về thể chế chính trị giữa một bên đòi Đa nguyên (đa đảng) và một bên cố bám Nhứt nguyên (một đảng). Tự do tư tưởng, chính kiến... là quyền của mọi người được Hiến pháp hiện hành (2013) công nhận. Đã vậy, dù tư tưởng, chính kiến... có trái nhau (bất đồng chính kiến) không được xem nhau như là thù địch. Phải cùng nhau bàn luận tìm xem đâu là chân lý.

Người viết bài này, theo khuynh hướng dân chủ, đa nguyên cả chính trị và kinh tế. Vì không tán thành thể chế độc tài đảng trị, năm 1986, Tùng tôi từ nhiệm và sau đó trả thẻ đảng. Kể từ đó, tôi bị giới cầm quyền xem là phản Đảng Cộng sản Việt Nam. Thật lòng mà nói, tôi xin vào Đảng Lao Động làm cuộc cách mạng “Dân tộc Dân chủ” chớ có xin vào Đảng Cộng sản Việt Nam bao giờ?! - Nói vậy là oan cho tôi, không cùng chí hướng thì “ly dị” âu cũng là chuyện bình thường?.

Nghe riết nhàm tai, câu nói theo tôi cho là ngụy biện: “Đa đảng đấu đá với nhau sẽ gây rối loạn”. Diễn đàn giới cầm quyền độc chiếm, hệ thống truyền thông chính thống đâu chấp nhận ý kiến sai “định hướng” của một phó thường dân như tôi, đành phải tranh luận với nhau qua mạng xã hội.

Kỹ sư Vi Toàn Nghĩa


Trưa nay đi làm về, đang ăn cơm, tôi đọc VNN thì biết được “trường tư không được dạy về ‘luật, báo chí, sư phạm’” [1]. Miếng cơm đang nuốt đã chặn ngang cổ tôi. Đến tối về liếc qua VNN lại được đọc bài “Chưa thấy sự cần thiết khách quan phải có đa đảng” của ông Nguyễn Phú Trọng tôi càng rầu lòng thêm.


Bây giờ ta hãy xem tại sao môn luật, báo chí, sư phạm lại không được dạy trong trường tư – phải chăng những môn này có các bí mật quốc gia mà chỉ 3 triệu công dân đảng viên được biết chứ không phải dành cho 86 triệu dân mình? Năm vừa rồi các cơ quan tư pháp nước ta đã cho dân thấy là Thủ tướng hay Chủ tịch nước được miễn trừ với luật pháp. Đến đợt đại hội này sẽ là bí thư, chủ tịch tỉnh, còn cấp huyện thì để lại đợt đại hội sau nữa – có phải thế không bácTrọng?

Thưa Đảng, dân chúng tôi rất yêu Đảng, chúng tôi không thích đa nguyên đa đảng một khi đang có một chính đảng xứng đáng với dân tộc. Cho nên có cần đa đảng hay đa nguyên gì đó hoàn toàn phụ thuộc vào Đảng – có xứng tầm với dân tộc hay không? Mà xin nhắc lại, lời khẳng quyết xứng hay không xứng phải là của chúng tôi chứ không phải của Đảng. Vậy thì, các bác hãy lấy lại lòng tin của dân đi – từ hành động các bác làm (dân theo dõi kỹ lắm đấy, như vụ bán rừng chẳng hạn, đang xôn xao lo lắng hiện trên nét mặt mọi người suốt từ Nam đến Bắc) cho đến cả từng câu nói của mỗi bác, những người đại diện cho Đảng.

VTN 0962412242

[1] Theo BVN biết thì Bộ GD & ĐT đã công bố sở dĩ có Quyết định lầm lẫn này là do “lỗi kỹ thuật” nên Quyết định chỉ trường công mới được dạy các môn luật, báo chí và sư phạm nay coi như xóa bỏ.

HT Mạng Bauxite Việt Nam biển tập.

V.Quốc Uy

Gần đây, sau khi TS luật Cù Huy Hà Vũ lên tiếng rằng thời đại Hồ Chí Minh là thời đại đa đảng, hai chữ “đa đảng” bỗng được bàn đến nhiều, thậm chí một vị quan chức không mấy khi thấy đề xuất được một vấn đề lý luận gì cho hẳn hoi cũng nói đến “đa đảng”. Cởi mở thay!

Nhưng câu chuyện “đa đảng” không phải là một cái cớ cho ai đấy nói năng không nghiêm túc, hoặc gượng gạo chống chế, mà cần có chủ thuyết và có cả thực tế kiểm nghiệm trong lập luận. Bài viết dưới đây là một ý kiến riêng của tác giả, mong góp phần soi tỏ vấn đề, nhìn ở thời điểm hiện tại với nhiều điều ngôn ngang, bức xúc.

Bauxite Việt Nam

Trả lời phỏng vấn trong chuyến công du Ấn Độ, Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Phú Trọng đã phát biểu một câu lập tức thu hút dư luận: Hiện ở Việt nam, xã hội ổn định, phát triển đạt kết quả, đời sống nhân dân được cải thiện, đất nước đang đi lên, quốc hội ngày càng dân chủ, chế độ một đảng vẫn là hiệu quả nhất. Ông kết luận: riêng tôi, tôi nghĩ không phải nhiều đảng thì nhiều dân chủ, tôi chưa thấy sự cần thiết khách quan cần phải có chế độ đa đảng.

Lời phát biểu này của ông Nguyễn Phú Trọng thực ra chỉ là nhắc lại một câu của Tổng Bí thư Nguyễn Văn Linh 20 năm trước, đăng trên Tạp chí Cộng sản, số 2 năm 1990.