Bauxite Việt Nam

Nguyễn Đình Cống

Mỗi người cần giỏi một thứ, nên biết rộng nhiều thứ khác. Để giỏi, để biết cần học, thực hành, chiêm nghiệm trong cuộc đời và đọc sách. Càng ngày sách càng nhiều, lớp sau chồng lên lớp trước, trong đó có nhiều sách hay. Trừ trường hợp cần đọc kỹ, có tính nghiên cứu, còn lại, để đọc được nhiều, chỉ nên đọc đến mức nắm được nội dung, hiểu được điều cơ bản. Muốn vậy cần có khả năng đọc nhanh, nhưng khả năng này không phải ai cũng luyện được. Cách thứ hai là cứ kiếm sách về để đó, đọc lướt vài đoạn, thích thì đọc thêm, không thì thôi. Cách thứ ba là đọc những bản tóm lược. Cách này hay, nhưng bị động vì cần có ai đó tóm tắt hộ.

Trong thời gian ở Pháp năm 1980 tôi đã đọc khá nhiều sách tóm tắt như vậy.

Để góp phần nâng cao trình độ tri thức cho dân tộc, đặc biệt là cho tầng lớp có học vấn cao, nhiều nhà xuất bản (đặc biệt là NXB Tri Thức) đã dịch, phát hành những tác phẩm nổi tiếng của thế giới. Đó là những sách với nội dung khó, khá dày, nhiều tập. Những sách này rất kén độc giả. Mỗi cuốn in ra từ một đến vài ngàn bản (sách “Sapiens: lược sử loài người” của Yuval Noah Harari in 5000 bản), may ra chỉ có vài chục đến vài trăm người đọc, số bản sách còn lại nằm yên một chỗ. Điều này tạo ra lãng phí và mục tiêu phổ biến kiến thức trình độ cao cũng không thực hiện được. Nên chăng những sách như vậy chỉ cần in vài trăm bản để trong các thư viện và phát hành đến những người thực sự cần đọc. Ngoài ra, để phổ biến rộng rãi nên phát hành nhiều ngàn, nhiều vạn bản tóm tắt.