Bauxite Việt Nam

Tuyết Mai

 

Kể từ sau khi Trung Quốc bùng phát đại dịch viêm phổi Vũ Hán do virus corona mới (COVID-19), lãnh đạo Đảng Cộng sản Trung Quốc (ĐCSTQ) Tập Cận Bình đã không xuất hiện ở Vũ Hán. Tuy nhiên, đến ngày 10/3 vừa qua, ông Tập bất ngờ đến thăm Vũ Hán. Nhiều nhà quan sát đã có những nhận định và phân tích về diễn biến bất ngờ này.

Hành trình này của ông Tập Cận Bình là “hoạt động công khai”, nhưng cư dân mạng đã rò rỉ không ít chi tiết giống “diễn kịch”. (Ảnh cắt từ video)

Đài Á Châu Tự do (RFA) trích dẫn hai luồng quan điểm, theo đó có quan điểm cho rằng đây là bước ngoặt cho thấy Trung Quốc đang dần khôi phục lại hoàn toàn hoạt động công việc, trong khi có quan điểm khác tiêu biểu như nhà bình luận Tần Bằng (Qin Peng 秦鹏) tại Mỹ cho rằng nguyên nhân hàng đầu sau chuyến thăm của ông Tập Cận Bình đến Vũ Hán không phải là vấn đề nối lại công việc mà là ứng phó với “nguy cơ chính trị”, bao gồm của cả cá nhân ông Tập và của ĐCSTQ.

Trong trả lời phỏng vấn của RFA, ông Tần Bằng cho biết rằng nguyên nhân gây thảm họa dịch COVID-19 đối với Trung Quốc nói riêng và toàn cầu nói chung là vì quá trình ứng phó với dịch bệnh chậm chạm của cơ quan chức năng Trung Quốc làm cho dịch bệnh lây lan đến mức ngoài khả năng kiểm soát, điều này ông Tập phải có trách nhiệm; việc ông Tập không buồn đến Vũ Hán khảo sát tình hình sau khi dịch bệnh bùng phát cũng là vấn đề khiến người dân khó mà hài lòng.

Tú Anh

Đảng Cộng sản Trung Quốc tổ chức kỷ niệm 200 năm ngày sinh của Karl Marx tại Đại Lễ Đường Nhân Dân, Bắc Kinh, ngày 04/05/2018. Reuters

Theo Giáo sư Mác-xít Gérard Dumesnil và cũng là Giám đốc nghiên cứu chủ nghĩa Mác thuộc Trung Tâm Nghiên cứu Quốc Gia Pháp cho rằng «xã hội chủ nghĩa theo mô hình Trung Quốc», nôm na là một thủ đoạn «treo đầu dê bán thịt chó» mà chính bản thân ông và nhiều nhà trí thức Mác-xít Tây phương cũng bị gạt.

RFI tiếng Việt giới thiệu một số trích đoạn trong bài phỏng vấn do đồng nghiệp RFI ban Hoa ngữ thực hiện.

Bẫy lừa trí thức

RFI : Năm nay 76 tuổi, Giáo sư Gérard Dumesnil hiện vẫn hoạt động trong phong trào ATTAC, một tổ chức vì hoạt động của xã hội công dân vận động đánh thuế chuyển ngân, có mặt tại 38 quốc gia. Thông thạo tiếng Quan thoại, chuyên gia chủ nghĩa Mác có một thời gian hợp tác với đại học Trung Quốc và được trọng vọng cộng tác với một số tạp chí chuyên đề kinh tế - chính trị và tiếp xúc với nhiều đồng nghiệp Trung Quốc. Vì sao thất vọng? Ông chia sẻ kinh nghiệm.

Gérard Dumesnil : Bắt đầu từ thập niên 2000, cho đến 2010 thì lần đầu tôi được mời giảng dạy trong một tháng tại Đại học Phúc Đán (Fudan) ở Thượng Hải. Sau đó, tôi được mời tham dự các cuộc hội thảo, trao đổi kiến thức…

Tháng dạy học ở Phúc Đán, với sinh viên bậc Tiến sĩ triết học, diễn ra rất tốt đẹp. Tuy nhiên, các cuộc hội thảo mà tôi được tham dự, phải nói là rất thất vọng. Thứ nhất là vì tình hình chính trị hiện nay ở Trung Quốc. Thứ hai, theo nhãn quan chính trị của chế độ hiện nay đối với chủ nghĩa Mác, thì một nhà nghiên cứu Mác-xít như tôi là kẻ đáng ngờ, không đáng tin cậy. Do vậy, một thời gian sau, tôi ngưng cộng tác, không đi Trung Quốc nữa.

RFI : Trong một chương trình của đài phát thanh văn hóa France Culture, cùng với đồng nghiệp Pháp Dominique Levy, Giáo sư Gérard Dumesnil có than phiền là bị phía Trung Quốc gài bẫy, đánh lừa. Đánh lừa như thế nào và với dụng ý gì ?

Gérard Dumesnil : Vâng, tôi bị họ lừa. Bởi vì lúc đầu tôi không thể nghĩ ra mưu mô của Trung Quốc. Bước thứ nhất, người của họ tiếp xúc với tôi một cách lịch sự, ca tụng các công trình nghiên cứu của tôi.

Để không làm mất thời giờ, tôi xin nêu hai trường hợp cụ thể là hai tạp chí Anh ngữ do những người Trung Quốc tự xưng là «Mác-xít» chủ biên dành cho giới độc giả trình độ hàn lâm, đại học. Hai tạp chí đó là World Review of Political Economy và Internatinal Critical Forum, cả hai đều bằng tiếng Anh. Họ mời tôi cộng tác viết bài nhất là chủ đề về «lợi ích rút ra từ những tác phẩm của Karl Marx» để tìm hiểu thế giới ngày nay. Đó cũng là chủ đề của số báo đầu tiên mà tôi viết một cách tận tâm.

Sau khi tạp chí được phát hành thì tôi thấy được đòn lừa của họ: Những bài đăng trong tạp chí, và các tác giả, được giới thiệu là «công cuộc tiếp nối tiến trình quá độ lên xã hội chủ nghĩa» theo mô hình Trung Quốc. Khẳng định như vậy là trái với ý tôi. Bản thân tôi, theo chủ nghĩa Mác, chưa bao giờ tôi tin rằng Trung Quốc đang xây dựng một chế độ xã hội chủ nghĩa.

Chưa hết, sau đó họ giăng một chiếc bẫy khác. Khi được mời tham gia, đóng góp tham luận các cuộc hội thảo. Một lần tôi được giải thưởng, phần thưởng «hạng nhì». Còn «giải nhất» được trao cho một ông giáo sư gì đó và được giới thiệu là «lý thuyết gia số một của chủ nghĩa xã hội theo mô hình Trung Quốc».

Tôi hiểu ra là người ta lừa tôi tham gia một phong trào có chỉ đạo, có ngân sách dồi dào để tổ chức các cuộc hội thảo đó đây trên khắp thế giới, núp dưới danh nghĩa trao đổi về chủ nghĩa Mác. Nhiều đồng nghiệp của tôi ở châu Âu, châu Mỹ cũng đã tham gia một cách hứng khởi bởi vì họ nghĩ rằng chủ nghĩa Mác chưa hết thời. Có ngờ đâu, chúng tôi bị lừa phục vụ một chiến lược chính trị có tài trợ dồi dào, để biện minh, quảng cáo cho cái gọi là «Chủ nghĩa Mác theo mô hình Trung Quốc» mà tôi không tin. Do vậy, tôi nghĩ rằng tốt hơn là không nên chơi với Trung Quốc.

Nói xuôi, làm ngược

RFI : Vì sao chủ nghĩa xã hội mang nét đặc thù Trung Quốc mà Bắc Kinh quảng cáo lại không thể gọi là có liên quan đến chủ nghĩa Mác? Đâu là điểm khác biệt cốt lõi giữa mô hình Trung Quốc và Mác-xít?

Gérard Dumesnil : Bởi vì những lý thuyết của Đặng Tiểu Bình, theo đó, Trung Quốc sẽ phát triển các lực lượng sản xuất phối hợp với tư bản chủ nghĩa lúc khởi đầu. Sau đó, Trung Quốc sẽ đạt được vị trí của một quốc gia phát triển, như Mác dự báo, điều kiện tiến lên xã hội chủ nghĩa.

Tôi cho đây là thuyết trò hề của Đặng Tiểu Bình. Bởi vì Trung Quốc hiện nay đang hình thành, đúng hơn là có một thành phần đang tự chuyển biến thành một giai cấp thống trị «phức hợp»: sản xuất theo phương pháp tư bản nhưng do đảng quản trị. Chính những kẻ nắm đặc quyền là những kẻ làm giàu kinh khủng rõ rệt nhất. Do vậy, tôi không tin là đến một lúc nào đó, có thể đảo ngược tiến trình «đặc quyền tóm thu đặc lợi» để lợi nhuận được chia đều, xây dựng xã hội công bằng như Karl Marx chủ trương.

Chính sách hiện nay của chế độ Trung Quốc đã dẫn đến tình trạng là nếu muốn thực hiện xã hội chủ nghĩa theo chủ trương Mác-xít thì phải có một cuộc cách mạng bạo lực dữ dội (lật đổ giai cấp thống trị).