Bauxite Việt Nam

Minh Hội

Đang ‘tồn tại’ ít nhất 9 ‘bất cập’ về quyền lực giám sát của Mặt trận Tổ quốc, và các tổ chức chính trị – xã hội trong cơ chế kiểm soát quyền lực nhà nước.

“Mặt trận Tổ quốc Việt Nam là cơ sở chính trị của chính quyền nhân dân; đại diện, bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp, chính đáng của Nhân dân; tập hợp, phát huy sức mạnh đại đoàn kết toàn dân tộc, thực hiện dân chủ, tăng cường đồng thuận xã hội; giám sát, phản biện xã hội; tham gia xây dựng Đảng, Nhà nước, hoạt động đối ngoại nhân dân góp phần xây dựng và bảo vệ Tổ quốc”.

Phần ở trên là trích điều 1, Luật Mặt trận Tổ quốc Việt Nam. Điều 1 của luật này còn nói rằng, “Kế thừa vai trò lịch sử của Mặt trận Dân tộc thống nhất Việt Nam do Đảng Cộng sản Việt Nam và Chủ tịch Hồ Chí Minh sáng lập, lãnh đạo, Mặt trận Tổ quốc Việt Nam là tổ chức liên minh chính trị, liên hiệp tự nguyện của tổ chức chính trị, các tổ chức chính trị – xã hội, tổ chức xã hội và các cá nhân tiêu biểu trong các giai cấp, tầng lớp xã hội, dân tộc, tôn giáo, người Việt Nam định cư ở nước ngoài”.

Thế nhưng, xin được đi thẳng vấn đề theo đúng ngôn từ quen thuộc của tuyên giáo, đó là đang ‘tồn tại’ ít nhất chín ‘bất cập’ về quyền lực giám sát của Mặt trận Tổ quốc, và các tổ chức chính trị – xã hội trong cơ chế kiểm soát quyền lực nhà nước.

Một là, chưa có sự phối hợp giữa giám sát của nhân dân đại diện là Mặt trận Tổ quốc với giám sát của cơ quan mang tính quyền lực nhà nước.

Các chủ thể trong tiến hành giám sát còn rời rạc, thiếu đồng bộ, hiệu quả giám sát của Mặt trận Tổ quốc cũng như của hệ thống giám sát chưa cao. Việc phối hợp giải quyết kiến nghị của Mặt trận Tổ quốc và các tổ chức chính trị – xã hội, các Bộ, ngành nhìn chung chưa đáp ứng yêu cầu và nguyện vọng của nhân dân; vẫn còn tình trạng một số kiến nghị giám sát giải quyết kéo dài, không dứt điểm, có sự đùn đẩy, né tránh của các cơ quan chức năng.

Tương tự, trách nhiệm của một số cơ quan nhà nước trong việc xử lý các yêu cầu có từ hoạt động giám sát của Mặt trận Tổ quốc, và các tổ chức chính trị – xã hội chưa xác định cụ thể, rõ ràng.

Bên cạnh đó, “việc theo dõi sau giám sát còn buông lỏng, thiếu sự kiểm tra, đôn đốc việc giải quyết kiến nghị. Điều này ảnh hưởng tới chất lượng hoạt động giám sát và uy tín của các đoàn giám sát” (1).

Hai là, mô hình hoạt động giám sát của Mặt trận Tổ quốc và các tổ chức chính trị – xã hội chưa độc lập với các cơ quan nhà nước. Các thiết chế này vẫn lệ thuộc vào chính đối tượng bị giám sát, phản biện về ngân sách, biên chế.