Tôi mong tất cả các bạn tiếp tục con đường dù tôi có chết đi
Nguyễn Ngọc Chu
Ngày 14/7/2019, GS Hoàng Tụy - cây đại thụ của Toán học Việt Nam, đã trút hơi thở cuối cùng ở tuổi 92. Phải dừng lại trên con đường chưa kết thúc, GS Hoàng Tụy gửi lại hậu thế lời kêu gọi thiết tha “TÔI MONG TẤT CẢ CÁC BẠN TIẾP TỤC CON ĐƯỜNG DÙ TÔI CÓ CHẾT ĐI”.
I. Cả cuộc đời dâng hiến cho khoa học và giáo dục
Về cống hiến của GS Hoàng Tụy đã có nhiều người đề cập. Dù nhìn ở khía cạnh nào, dù là ai đánh giá, tất cả cùng hội tụ về một điểm, rằng cả cuộc đời GS Hoàng Tụy đã dâng hiến trọn cho khoa học và giáo dục.
Hơn 170 công trình khoa học - phần lớn đăng trên các tạp chí quốc tế hàng đầu, 3 chuyên khảo nổi tiếng, đồng sáng lập 3 tạp chí khoa học uy tín, hàng chục giáo trình Đại học và Phổ thông… Lát cắt Tụy, Thuật toán chia nón kiểu Tụy, Định lý bất tương thích Tụy… không thể kể hết được, tất cả cộng hưởng lại, tạo nên một nhà khoa học Hoàng Tụy cao lớn.
Không khó để nhận ra, trong hàng trăm đóng góp cho khoa học của GS Hoàng Tụy thì “Lát cắt Tụy” là kỳ vĩ nhất. Với nhân loại, Ông đã đi vào lịch sử toán học của thế giới trong tư cách người mở đường cho ngành toán học Quy hoạch Lõm mà “Lát cắt Tụy” đã trở thành kinh điển. Đó là niềm tự hào dài lâu của Toán học Việt Nam.
Nhưng ngoài những công trình khoa học đồ sộ, ngoài những cống hiến to lớn cho giáo dục, còn nữa những cốt cách sáng ngời ngời của một Hoàng Tụy chí sĩ.
II. Kiên định chuyên môn
Kiên định chuyên môn là tầm nhìn xuyên suốt trong sự nghiệp giáo dục và nghiên cứu khoa học của GS Hoàng Tụy. Tính kiên định này đã làm cho GS Hoàng Tụy phải hứng chịu giông bão. Nhưng cũng chính tầm nhìn này đã giúp cho Ông vững tay lái vượt qua các biến cố để đi đến toàn thắng cuối cùng, minh chứng sự đúng đắn của một trí tuệ khoa học lớn.
Khoa học và giáo dục không mang tính giai cấp. Khi lãnh đạo Khoa Toán của Đại học Tổng hợp, GS Hoàng Tuỵ đã luôn tuân thủ quy luật này. Ông không ưu tiên cho giai cấp công nông. Ông không thù địch giai cấp địa chủ, tư sản. Ông chỉ lấy chuyên môn là tiêu chuẩn duy nhất.
Nhưng đây là điều đi ngược với quan điểm của lãnh đạo tối cao lúc bấy giờ. Tính không giai cấp đã làm cho GS Hoàng Tụy, GS Lê Văn Thiêm long đong trong một thời gian dài, suýt nữa thì rơi vào tình trạng tương tự “Nhân Văn Giai Phẩm” trong toán học. Ngoài sự kiên cường trung trinh của hai Ông, may mắn còn có một Đại trí thức là cố Bộ trưởng Tạ Quang Bửu đồng quan điểm bảo vệ. Chỉ những đại trí thức, đại sỹ phu mới đủ tri thức và bản lĩnh để đi ngược lại sự vô trí thức của độc tài cường quyền.
Thắp nhang 49 ngày giáo sư Hoàng Tụy tại TP Hồ Chí Minh (Mênh mông thế sự để gió cuốn đi số 79)
Tương Lai
Thưa các anh chị,
Chúng ta, những người hôm nay có mặt, đều ít nhiều đã đọc những bài viết của các nhà khoa học trong, ngoài nước trân trọng tôn vinh những đóng góp của GS. Hoàng Tụy “cha đẻ” của Lý thuyết Tối ưu toàn cục (Global Optimization), trong đó có khái niệm quan trọng “Tuy’s Cut” (Lát cắt Tụy) mang tên ông, người đầu tiên nhận giải thưởng Constantin Caratheodory do Đại hội Quốc tế Tối ưu Toàn cục đề xướng cho những đóng góp tiên phong và nền tảng trong lĩnh vực này.
Cuốn sách toán tiếng Anh do Hoàng Tụy viết chung với Reiner Horst (CHLB Đức) Global Optimization – Deterministic Approaches (Tối ưu toàn cục – tiếp cận tất định) dày 694 trang, được Nhà Xuất bản Springer-Verlag in lần đầu năm 1990, lần thứ hai năm 1993, lần thứ ba (có sửa chữa) năm 1996. GS. Hiroshi Konno, người Nhật Bản, nhận xét: Cuốn sách ấy “được nhiều nhà nghiên cứu đánh giá là cuốn Kinh Thánh của chuyên ngành tối ưu toàn cục” và trên thực tế, nhiều người bắt đầu các công trình nghiên cứu nghiêm túc của mình về tối ưu toàn cục là nhờ “được cuốn sách mở đường ấy cổ vũ” (motivated by this path-breaking book). Sẽ là thừa nếu nói lại đây những cống hiến khoa học tuyệt vời của nhà toán học Việt Nam kỳ diệu đó mà những người đủ thẩm quyền đã nói, dù chưa đủ. Ở đây chỉ xin gợi lại vài nét về Viện Nghiên cứu Phát triển IDS (Institute of Development Studies, viết tắt là IDS do GS. Hoàng Tụy làm Chủ tịch.
Lúc bấy giờ, sau buổi tiếp GS. Lê Xuân Khoa từ Mỹ về với ý tưởng hình thành một “Viện Nghiên cứu Phát triển Việt Nam thế kỷ XXI” để một bộ phận giới trí thức Việt Kiều yêu nước ở Mỹ có dịp sát cánh cùng với giới trí thức cấp tiến trong nước vì sự nghiệp phát triển đất nước, ông Sáu Dân thấy cần có một Viện Nghiên cứu tư nhân để có được một không gian cởi mở, thuận tiện cho việc phối hợp nghiên cứu của trí thức trong và ngoài nước.
Dựa vào Luật Khoa học và Công nghệ, sau hai buổi làm việc tại nhà anh Việt Phương, IDS đăng ký thành lập ngày 29.7.2007. Nguyễn Quang A là Viện trưởng. Sau hai tuần kể từ hôm ấy, ông Sáu Dân trao đổi với anh Việt Phương, anh Quang A và một số anh chị em nên bầu GS. Hoàng Tụy làm Chủ tịch Viện IDS, anh Quang A làm Viện trưởng điều hành, như vậy thì sẽ thuận cho việc tập họp những trí thức có uy tín trong và ngoài nước.Vì, theo Ông Sáu Dân, “Ông Tuỵ là người mà ai cũng kính nể và ổng thì cũng chẳng sợ ai”!
Một bản lĩnh trí thức nữa vừa ra đi
Tương Lai
Thế là một người anh lớn đáng kính và vô vàn yêu quý của tôi đã ra đi. Dường như tôi đã linh cảm được điều này cách nay mấy tuần khi qua điện thoại anh nói với giọng trầm buồn, ngắt quãng “Hoàng Tuỵ bệnh nặng lắm. Biết thế mà chịu không đến thăm được. Cũng đến cõi cả rồi”.
Tôi đã viết về anh trong bài khóc tiễn đưa giáo sư Hoàng Tuỵ Càng xốn xang hơn khi quãng mấy năm gần đây giáo sư Đào Xuân Sâm hay gọi điện thoại cho tôi để yêu cầu tôi cung cấp tin tức để rồi cùng anh đưa ra những phân tích nhận định. Vị lão tướng ấy, người thay mặt cho tất cả chúng tôi hứa với thủ tướng Võ Văn Kiệt tại buổi chia tay với ông trong ngôi nhà quen thuộc – số 6 đuờng Chùa Một Cột sau khi ông Sáu Dân rời khỏi mọi chức vụ – nay chỉ nghe chứ không thể đọc được nữa, đôi mắt của ông đã hỏng vì gặp sự cố sau khi mổ. Ông gọi cho tôi là do thế. Lúc thì mười lăm, hai mươi phút, lúc thì hơn nửa giờ: “tớ chịu chết không thể đọc gì được về những “mênh mông thế sự” và “tin đáng đọc” cậu gửi hàng tuần, may ra đôi lần có cháu nó đến thì nhờ nó đọc cho, nhưng cũng năm thì mười hoạ thôi, đành phải gọi để nghe thôi vậy”.
Giọng của anh vẫn trầm ấm, khúc chiết như dạo nào trong những buổi làm việc ở Hà Nội, ở Sài Gòn hoặc khu nghỉ dưỡng Bình Châu với ông Sáu Dân. Tôi vẫn còn nhớ lời ông Sáu Dân dặn tôi sau buổi làm việc tại khu nghỉ dưỡng Bình Châu mà ông có nhã ý mời ba chúng tôi, anh Đào Xuân Sâm, anh Nguyễn Trung và tôi cùng đi sau mấy ngày làm việc ở 16 Tú Xương, tpHCM: “Anh phải cố thúc anh Đào Xuân Sâm viết lại thật rành mạch và đầy đủ những ý kiến của anh ấy trong hai buổi trao đổi vừa rồi, tôi thấy anh có ghi âm phải không, nều cần, anh chuyển cho anh ấy nghe lại để anh bổ sung, hoàn chỉnh thêm. Tôi rất cần đọc kỹ những điều anh Sâm đã nói, tôi nghĩ nhiều anh em khác cũng nên đọc”.
Giáo sư Hoàng Tuỵ, vị Chủ tịch của IDS, một bản lĩnh trí thức đích thực
Bài viết với vô vàn thương nhớ tiễn đưa Thầy về chốn vĩnh hằng
Tương Lai
Biết rằng ngày đau buồn ấy rồi sẽ đến, mà đến rất gần, vì lần gặp mặt cuối cùng với người thầy kính mến của tôi, giáo sư Hoàng Tuỵ đã quá yếu khi bước khỏi tuổi 91, nhưng rồi vẫn cứ bàng hoàng không cầm được nước mắt khi nhận được tin dữ. Mới hôm nào nghe Chu Hảo điện thoại cho biết các anh vừa đến nhà thăm thầy Tuỵ, tôi càng bồn chồn giục con gái tôi thu xếp để đưa tôi ra Hà Nội. Nhưng thế là không kịp nữa rồi. Thao thức cả đêm, trằn trọc với bao kỷ niệm ùa đến, dậy ngồi vào bàn, đặt tay trên bàn phím máy tính mà đầu óc cứ trống rỗng, hụt hẫng không biết bắt đầu từ đâu. Phải viết, nhưng viết gì đây?
Các đài nước ngoài đã dồn dập đưa tin. Đọc VOA, BBC, RFI, RFA thấy họ rất kịp thời đưa ra những nhận định khá nổi bật, càng hiểu rõ hơn thế giới nhìn nhận về người trí thức đã làm rạng rỡ cho Việt Nam. Rất nhiều bài viết của các nhà khoa học trong nước đã trân trọng tôn vinh những đóng góp của Hoàng Tuỵ “cha đẻ” của Lý thuyết Tối ưu toàn cục (Global Optimization), trong đó có khái niệm quan trọng “Tuy’s Cut” (Lát cắt Tụy) mang tên ông.
Hoàng Tuỵ là người đầu tiên nhận giải thưởng Constantin Caratheodory do Đại hội Quốc tế Tối ưu Toàn cục đề xướng cho những đóng góp tiên phong và nền tảng trong lĩnh vực này. Cuốn sách toán tiếng Anh do Hoàng Tụy viết chung với Reiner Horst (CHLB Đức) Global Optimization-Deterministic Approaches (Tối ưu toàn cục - tiếp cận tất định) dày 694 trang, được Nhà Xuất bản Springer - Verlag in lần đầu năm 1990, lần thứ hai năm 1993, lần thứ ba (có sửa chữa) năm 1996. GS Hiroshi Konno, người Nhật Bản, nhận xét: Cuốn sách ấy “được nhiều nhà nghiên cứu đánh giá là cuốn Kinh Thánh của chuyên ngành tối ưu toàn cục” (was appreciated by many researchers as the Bible of global optimization) và trên thực tế, nhiều người bắt đầu các công trình nghiên cứu nghiêm túc của mình về tối ưu toàn cục là nhờ “được cuốn sách mở đường ấy cổ vũ” (motivated by this path-breaking book). Sẽ là thừa nếu chép lại đây những cống hiến khoa học tuyệt vời của nhà toán học Việt Nam kỳ diệu đó mà những người đủ thẩm quyền đã nói dù chưa đủ mà kẻ “ngoại đạo” mù tịt như tôi thì nói chen vào là dại dột, cho dù thầy Tuỵ cũng đã từng an ủi động viên tôi chuyện kém cỏi về kiến thức toán.
Duyên do là vào dịp quãng năm 2000, nhân ngày 20 tháng 11, Ngày nhà giáo, mấy chúng tôi có buổi gặp mặt chúc mừng thầy. Người đầu tiên được thầy nhắc tên là Hàn Liên Hải, người giỏi toán nhất lớp được chỉ định làm “cán sự toán”, rồi thầy nhớ tên và nhắc từng người Vương Thị Hanh, Hồ Ngọc Đại, Trần Phúc Cương... đến tôi, thầy cười cười “Sao hồi ấy anh lại chuyển sang học Văn, mà Toán anh đâu có tồi”, quay sang Hàn Liên Hải thầy nói “Đương nhiên là không bằng Hàn Liên Hải”. Tôi thưa với thầy: “Dạ, em cũng buồn lắm. Giáo sư Lê Bá Thảo có lần gọi em đến tham gia vào Hội đồng xét duyệt nghiệm thu một đề tài nghiên cứu trong Chương trình khoa học cấp Nhà nước KX... cũng đã hỏi em câu ấy. Có lần em liều mạng đọc thử “Lát cắt Tuỵ” [Tuy’s Cut] do tạp chí khoa học trong nước dẫn bài của báo Le Monde mà cứ hoang mang, ù cả tai, chẳng hiểu một tí gì, quá xấu hổ. Đành tự an ủi, thôi thì cũng là sự đẩy đưa của số phận. Thì cũng giống như Đào Văn Bỉnh rất giỏi văn, đã viết được truyện ngắn, mà rồi lại phải bị điều sang phân ban Khoa học tự nhiên để vật vã với môn toán đấy ạ. Mà thật ra, em đã có ngày nào ngồi trên ghế Đại học theo đúng nghĩa đâu! Chỉ toàn “hàm thụ” và mày mò tự học thôi ạ. Nỗi khổ của sự hẫng hụt về kiến thức do thiếu hệ thống cứ ám ảnh khôn nguôi, vì em vẫn nhớ lời căn dặn phải “xem trọng tính hệ thống của nó” trong bản “Kiến nghị về Phương pháp luận xây dựng Chiến lược Kinh tế Xã hội”. Thầy cười an ủi: “Tự học cũng có cái hay của nó chứ. Tôi cũng nhờ tự học, tự mày mò tìm đường cho mình mà bứt lên đấy chứ”. Thầy không nói nhiều nhưng tôi biết chính thầy đã quyết định xin thôi học ở trường Quốc học Huế, [với học bổng toàn phần, được ở trong ký túc xá miễn phí và mỗi tháng lĩnh 12 đồng Đông Dương mà thuở ấy một bát phở chỉ 3 xu] sang học trường tư thục mới có thể “nhảy cóc” để có điều kiện tự học mà thi tú tài phần I rồi đỗ đầu kỳ thi tú tài phần II như đã có lần chị tôi kể cho nghe khi chị tôi đến nhờ thầy dạy thêm Toán để có thể thi vào Đại học hồi còn ở Huế năm 1946.
GS Hoàng Tụy, một người đồng hương của tôi
Nguyễn Đăng Hưng
Giáo sư Danh dự trường ĐH Liège, Bỉ
| Cây đại thụ của nền toán học Việt Nam, một nhân cách lớn của trí thức Việt Nam, một hình ảnh tiêu biểu của sỹ phu thời hiện đại vừa qua đời, để lại biết bao thương tiếc, ngưỡng mộ cho người Việt khắp nơi, đặc biệt giới tinh hoa nước nhà. Để thắp dâng ông nén hương lòng của kẻ hậu sinh, tôi xin trân trọng giới thiệu lại bài viết sau đây, được thực hiện đã hơn một con giáp, nhân ngày sinh nhật thứ 80 của ông. Nguyễn Đăng Hưng Sài Gòn ngày 15/7/2019 |
Tôi nghe danh tiếng GS Hoàng Tụy từ lâu, nhưng mãi đến hè năm 2004 mới gặp được ông.
Tôi về Hà Nội mỗi năm hai lần để lo cho chương trình cao học Bỉ-Việt MCMC (Modeling and Computation in Mechanic of Continuum). Biết tôi đang ở Hà Nội, ông nhắn tin mời tôi đến tham dự buổi thảo luận cuối cùng về “Kiến nghị chấn hưng nền giáo dục Việt Nam”, được tổ chức ngay tại Bộ Giáo dục và Đào tạo, đường Đại Cồ Việt, cách văn phòng cao học Bỉ-Việt MCMC của tôi, đặt tại trường ĐH Bách khoa Hà Nội có 5 phút đi bộ.
Tôi là kẻ tới sau, lại đến hơi muộn. Đây là lần họp cuối cùng. Phòng họp có mặt rất đông các nhà giáo, các trí thức có tiếng tăm, tôi không nhớ hết: Phan Đình Diệu, Hồ Ngọc Đại, Nguyễn Văn Đạo, Phạm Huy Điển, Nguyễn Xuân Hãn, Hoàng Ngọc Hiến, Phạm Duy Hiển, Phan Huy Lê, Nguyên Ngọc, Nguyễn Đình Trí, Ngô Việt Trung, Lê Ngọc Trà… Có cả sự tham dự của các quan chức: Bộ trưởng Nguyễn Minh Hiển, các Thứ trưởng Trần văn Nhung, Bành Tiến Long…
Trong phòng họp, tôi chú ý đến một người tuổi đã cao, tóc trắng như tuyết, nét mặt đăm chiêu như chất chứa cả một trời suy tư, giọng nói vẫn còn mạnh mẽ, trẻ trung, rất hợp với một nội dung đầy tâm huyết và khí phách! Tôi đoán ngay đó là GS Hoàng Tụy.
Hôm ấy GS Hoàng Tụy là người nói cuối cùng và bản văn quan trọng này: “Kiến nghị cuả Hội thảo về Chấn hưng, Cải cách, Hiện đại hoá Giáo dục” đã được gởi đến chính phủ sau đó một thời gian ngắn, có chữ ký của 7 đồng nghiệp Việt kiều trong đó có tôi (Lê Văn Cường, Nguyễn Đăng Hưng, Bùi Trọng Liễu, Tôn Thất Nguyễn Thiêm, Trần Văn Thọ, Lê Dũng Tráng, Trương Nguyên Trân).
Qua việc này, tôi phát hiện Giáo sư Hoàng Tụy là người có khả năng kết hợp trí thức trong và ngoài nước trong công cuộc cải cách và hiện đại hóa giáo dục. GS đúng là một nhà giáo dục, một nhà văn hóa, một nhà hoạt động xã hội có uy tín lớn cả ở trong nước và ngoài nước vậy.
Những lần gặp trước đây, tôi chỉ gặp GS Hoàng Tụy qua sách vở. Chuyên môn của tôi là tính toán cấu trúc phức tạp liên quan đến ngành xây dựng công trình. Trong lĩnh vực này, tối ưu hóa là một phương tiện toán học cần thiết. Nhất là bài toán xác định giới hạn sức chịu đựng của cấu trúc khi tải trọng tăng cao, khiến vật thể chuyển từ trạng thái đàn hồi qua trạng thái chảy dẻo. Bài toán càng trở nên phức tạp khi vật liệu có khả năng mềm đi. Lúc đó tính lồi của hàm năng lượng không còn nữa và những thuật toán đặc biệt là cần thiết nếu ta muốn có giải đáp xấp xỉ của bài toán. Đây chính là vùng hoạt động của phép tính tối ưu toàn cục.
Mùa thu năm 1986, tôi sang thăm Giáo sư Panagiotopoulos, Trưởng khoa xây dựng, Aristotle University of Thessaloniki, một trường Đại học lớn vào bậc nhất của nước Hy lạp để bàn với ông về một dự án do Cộng đồng Châu Âu tài trợ, một dự án nghiên cứu khoa học liên quan đến lĩnh vực này. Nếu tôi có kinh nghiệm nhiều năm về những phương pháp tính xấp xỉ bằng cách rời rạc hóa không gian, thì Giáo sư Panagiotopoulos là người đã có sách xuất bản về việc áp dụng những thành quả của phép tối ưu hóa trong các lĩnh vực cơ học. Việc cộng tác nghiên cứu ngay từ đầu của chúng tôi sẽ nâng cao tính khả thi của kết những kết quả cụ thể chờ đợi.
Chính qua những lần trao đổi với GS Panagiotopoulos mà tôi bắt đầu làm quen với "thuật toán kiểu Tuỵ" (Tuy-type algorithm), “lát cắt Tuỵ” (Tuy's cut) và trường phái Hà Nội về tối ưu toàn cục mà GS Hoàng Tụy là người sáng lập.
GS Hoàng Tụy - Khí phách "chí sỹ đất Quảng"
Tô Văn Trường
Quảng Nam là nơi "địa linh nhân kiệt" đã sản sinh ra những bậc anh hùng lỗi lạc của đất nước. Tổng đốc Hà Nội Hoàng Diệu kiên cường đứng trên mặt thành đốc chiến chống quân Pháp xâm lược đến phút cuối cùng, đã tự vẫn để bảo toàn khí tiết.
Quyền Chủ tịch nước Huỳnh Thúc Kháng trong những giờ phút cam go sau Cách mạng Tháng Tám là tấm gương kiên trung trước vận nước được Hồ Chủ tịch trước khi đi thăm Pháp và dự hội nghị Fontainebleau tin cậy gửi lời tâm huyết "Dĩ bất biến ứng vạn biến". Các vị ấy đã để lại danh thơm "Chí sỹ đất Quảng" mãi mãi cho đời.
Và hôm nay lại một "Chí sỹ đất Quảng" nữa ra đi trong sự tiếc thương của tất cả chúng ta. Đó là GS Hoàng Tụy, người nổi tiếng trong giới toán học thế giới với công trình về lý thuyết “Toán tối ưu toàn cục”, và định danh “Lát cắt Tụy” làm vẻ vang cho dân tộc. Kết quả nghiên cứu của GS Hoàng Tụy cho phép thực hiện có cơ sở lựa chọn lời giải bài toán đa trị mô phỏng, dự báo, thiết kế,… các quá trình phức tạp nhiều biến số không biết trước trong tự nhiên, kỹ thuật và kinh tế.
Nhưng hơn cả, ông là nguòi nổi tiếng với tư duy thông tuệ, với cách hành xử bản lĩnh, khí phách và khiêm nhường, xứng đáng là người Thầy lớn, người Anh, người Bạn chân tình không chỉ đối với các học trò ông mà còn đối với tất cả những ai đã gặp ông, dù chỉ một lần.
Thật là tuyệt vời khi chúng ta biết GS Hoàng Tụy chính là cháu gọi Tổng đốc Hoàng Diệu bằng ông. Như vậy, trong huyết quản GS Hoàng Tụy đã chảy dòng máu "Chí sỹ đất Quảng" theo cả nghĩa đen và nghĩa bóng.
GS Hoàng Tụy có lúc thừa nhận mình cô đơn vì tính thẳng thắn nhiều lúc làm mất lòng một số người nhưng ông không thể làm khác được vì đó là sự trung thực, luôn nói thật với suy nghĩ của mình. Ông Võ Văn Kiệt một người có công trong việc “đổi mới” và “mở cửa” bắt đầu công cuộc thay đổi và phát triển kinh tế, rất quý trọng GS Hoàng Tụy vì ông hiểu rõ tâm và tầm của nhà khoa học lớn và mang đậm cốt cách của người con xứ Quảng.
Ông Kiệt cũng thường nói: “Cần phải bền bỉ hơn, sâu sắc hơn”. Nghe thật hay, thật nhẫn nại, thể hiện đúng thời thế phải thế, nhưng cũng phản ánh một tâm trạng đôi khi, có thể, rất cô đơn, phải làm việc và ra quyết định trong một bối cảnh không dễ dàng, trước những công việc có tầm ảnh hưởng lớn đến vận mệnh của nhân dân, đất nước.
Công trình khoa học của GS Hoàng Tụy
| Giáo sư Hoàng Tụy là tác giả và đồng tác giả 175 công trình toán học đã được công bố. Công trình sớm nhất đăng ở Nga, cách đây đúng 60 năm. Công trình gần đây nhất năm 2017, lúc giáo sư đã 90 tuổi. Quả là một nhà khoa học lực lưỡng! Nhưng cái lớn lao nhất ở ông chưa phải là Toán học, mà là khí phách và trí tuệ của một sĩ phu hiện đại trước vận nước - điều mà Nhà nước này không dám nhìn nhận. Lời ông trăng trối thật chua xót: "Hồi trẻ tôi tưởng đến tuổi này là nước nhà hoàn toàn độc lập, nhân dân hạnh phúc, thế mà hóa ra khó khăn quá chừng". Hoàng Dũng |
1 Y. Shi, H.D. Tuan, Hoang Tuy, S. Su, Global optimization for optimal power flow over transmission networks. Journal of Global Optimization, 69 (2017), 745–760, (SCI-E); Scopus.
2 Hoang Tuy, Convex analysis and global optimization. Second edition. Springer Optimization and Its Applications, 110. Springer, [Cham], 2016. xvi+505 pp. ISBN: 978-3-319-31482-2; 978-3-319-31484-6.
3 Hoang Tuy, H. D. Tuan, T. T. Son and P. T. Khoa, Monotonic optimization báed decoding for linear code, Journal of Global Optimization, 55 (2013), 301 - 312, SCI(-E); Scopus.
4 Hoang Tuy, H. D. Tuan, Generalized S-lemma and strong duality in nonconvex quadratic programming, Journal of Global Optimization, 56 (2013), 1045 -- 1072, SCI(-E); Scopus.
5 Hoang Tuy, Topological minimax theorems: old and new, Vietnam Journal of Mathematics, 40 (2012), 391 -- 405.
6 Hoang Tuy, A new topological minimax theorem with application, Journal of Global Optimization 50 (2011), no. 3, 371–378, SCI(-E); Scopus.
7 Hoang Tuy, $D(C)$-optimization and robust global optimization, J. Glob. Optim., 47 (2010), 485 -- 501.
8 Hoang Tuy, Concave programming and DH-point, J. Glob Optim., 43 (2009), 407-413.
9 Hoang Tuy, Minimax: existence and stability. In: Pareto optimality, game theory and equilibria, 3 - 21, Springer Optim. Appl. 17, Springer, New York, 2008.
10 Hoang Tuy, On duality bound methods for nonconvex global optimization, J. Global Optim. 37 (2007), N0 2, 321 - 323.
11 Hoang Tuy, On a decomposition method for nonconvex global optimization, Optim. Lett. 1 (2007), 245 - 258.
12 Hoang Tuy, Parametric minimax theorems with application. Nonlinear Anal. Forum 12 (2007), 1 - 16.
13 Hoang Tuy, Nguyen Thi Hoai Phuong, A robust algorithm for quadratic optimization under quadratic constraints, J. Global Optim. 37 (2007), 557 - 569.
14 Hoang Tuy, Migdalas, N. T. Hoai-Phuong, A novel approach to bilevel nonlinear programming, J. Global Optim. 38 (2007), 527 - 554.
15 Nguyen Thị Hoai Phuong, Hoang Tuy, A unified monotonic approach to generalized linear fractional programming, J. Global Optim. 26 (2003), 229 - 259.
16 Hoang Tuy, N. T. Hoai-Phuong, Optimization under composite monotonic constraints and constrained optimization over the efficient set. Global optimization, 3 - 31, Nonconvex Optim. Appl. 84, Springer, New York, 2006.
17 Hoang Tuy, Michel Minoux, and N. T. Hoai-Phuong, Discrete monotonic optimization with application to a discrete location problem, SIAM J. Optim. 17 (2006), 78 - 97.
18 Nguyen Thi Hoai Phuong, Hoang Tuy, Faiz Al-Khayyal, Optimization of a quadratic function with a circulant matrix, Comput. Optim. Appl. 35 (2006), 135 - 159.
19 Hoang Tuy, Al-Khayyal Faiz, Polynomial optimization: a robust approach. Pac. J. Optim. 1 (2005), 357–373.
20 Hoang Tuy, Al-Khayyal Faiz, Phan Thien Thach, Monotonic optimization: branch and cut methods. Essays and surveys in global optimization, 39–78, GERAD 25th Anniv. Ser., 7, Springer, New York, 2005.
21 Hoang Tuy, On solving nonconvex optimization problems by reducing the duality gap. J. Global Optim. 32 (2005), 349–365.
22 Hoang Tuy, Partly convex and convex-monotonic optimization problems. In: Modelling, Simulation and Optimization of Complex Processes, Proceedings of the International Conference on High Performance Scientific Computing, March 10 - 14, 2003, Hanoi, Vietnam, (H. G. Bock, E. Kostina, H. X. Phu, eds.), Rolf Rannacher, Springer 2005, 485 - 508.
23 Hoang Tuy, Monotonicity in the framework of generalized convexity. In: Proceedings of the 7th International Symposium on Generalized Convexity/Monotonicity, (A. Eberhard, N. Hadjisavas and D. T. Luc, eds.), Springer 2005, 61 - 85.
24 Hoang Tuy, Minimax theorems revisited, Acta Math. Vietnam. 29 (2004), 217 - 229.
25 Hoang Tuy, Phan Thien Thach, Hiroshi Konno, Optimization of polynomial fractional functions. J. Global Optim. 29 (2004), 19 - 44.
26 Hoang Tuy, Hàm thực và giải tích hàm. NXB Đại học Quốc gia, 2003 (in Vietnamese).
27 H. D. Tuan, L. H. Nam, Hoang Tuy, T. Q. Nguyen, Multicriterion optimized QMF bank design, IEEE Trans. Sign. Proc. 51 (2003), 2582 - 2591.
28 Hoang Tuy, Nguyen Duc Nghia, Reverse polyblock approximation for generalized multiplicative/fractional programming, Vietnam J. Math. 31 (2003), 391 - 402.
29 H. Konno, N. Kawadai, Hoang Tuy, Cutting plane algorithms for nonlinear semi-definite programming problems with applications. J. Global Optim. 25 (2003), 141–155.
30 Hoang Tuy, Nguyen Duc Nghia and Le Si Vinh, A discrete location problem, Acta Math. Vietnam. 28 (2003), 185 - 199.
31 Hoang Tuy, On global optimality conditions and cutting plane algorithms, J. Optim. Theory Appl. 118 (2003), 201 - 216.
32 Nguyen Thi Hoai Phuong, Hoang Tuy, A unified monotonic approach to generalized linear fractional programming, J. Global Optim. 26 (2003), 229 - 259.
33 Hoang Tuy, Professor Le Van Thiem (1918–1991). Dedicated to the memory of Le Van Thiem (Hanoi, 1998). Acta Math. Vietnam. 27 (2002), 245–247.
34 Faiz Al-Khayyal, Hoang Tuy, Fangjun Zhou, Large-scale single facility continuous location by d.c. optimization. Optimization 51 (2002), N0 2, 271 - 292.
35 Hoang Tuy, Normal branch and bound algorithms for general nonconvex quadratic programming, In: Combinatorial and global optimization, (P. M. Pardalos, A. Migdalas and R. E. Burkard, eds.), World Scientific Pblishing Co., 2002, 333 - 355.
36 Nguyen Thi Hoai Phuong, Hoang Tuy, A monotonicity based approach to nonconvex quadratic minimization. Vietnam J. Math. 30 (2002), N0 4, 373 - 393.
37 Alain Bui, Marc Bui, Hoang Tuy, A nonconvex optimization problem arising from distributed computing. Mathematica 43(66) (2001), 151–165 (2003).
Sự hình thành và cái chết của một Viện nghiên cứu
Nguyễn Đình Cống
Nhân dịp tiễn GS Hoàng Tụy về Trời, xin kể chút ít về Viện Nghiên cứu phát triển, viết tắt là IDS ( Institute ò Development Studies), do ông sáng lập. Đó là một Viện nghiên cứu tư nhân, không nhận lương và bất kỳ một trợ cấp nào của Nhà nước.Và không chịu sự lãnh đạo của ai cả.
Viện có 16 thành viên. GS Hoàng Tụy được bầu làm Chủ tịch. TS Nguyễn Quang A làm Viện trưởng điều hành. Các thành viên còn lại gồm: Lê Đăng Doanh, Phan Đình Diệu, Vũ Kim Hạnh, Chu Hảo, Phạm Duy Hiển, Vũ Quốc Huy, Tương Lai, Phạm Chi Lan, Phan Huy Lê, Nguyên Ngọc, Trần Đức Nguyên, Trần Việt Phương, Huỳnh Sơn Phước, Nguyễn Trung.
Viện được thành lập vào tháng 9 năm 2007, theo Giấy phép hoạt động của Sở KH Hà Nội. Mục đích chính của Viện là Nghiên cứu phương pháp luận xây dựng chiến lược kinh tế xã hội.Theo TS Nguyễn Quang A, Một trong những mục đích được đặt ra ngay từ khi thành lập Viện, đó là "đào xới vấn đề lên, khuấy động được thành một phong trào, để người dân, đặc biệt các trí thức trẻ có thể hiểu và cùng tham gia là một việc rất quan trọng. Nếu những người có trách nhiệm hoạch định chính sách lắng nghe hay tham khảo những kết quả thì rất tốt, còn nếu không, chúng tôi cũng không vì thế mà buồn. Chúng tôi mong tham gia phản biện, cảnh báo. Chúng tôi không đặt mục tiêu họ nghe mình bao nhiêu".
“TÔI MONG TẤT CẢ CÁC BẠN TIẾP TỤC CON ĐƯỜNG DÙ TÔI CÓ CHẾT ĐI”
Ngày 14/7/2019, GS Hoàng Tụy - cây đại thụ của Toán học Việt Nam, đã trút hơi thở cuối cùng ở tuổi 92. Phải dừng lại trên con đường chưa kết thúc, GS Hoàng Tụy gửi lại hậu thế lời kêu gọi thiết tha “TÔI MONG TẤT CẢ CÁC BẠN TIẾP TỤC CON ĐƯỜNG DÙ TÔI CÓ CHẾT ĐI”.
I. CẢ CUỘC ĐỜI DÂNG HIẾN CHO KHOA HỌC VÀ GIÁO DỤCVề cống hiến của GS Hoàng Tụy đã có nhiều người đề cập. Dù nhìn ở khía cạnh nào, dù là ai đánh giá, tất cả cùng hội tụ về một điểm, rằng cả cuộc đời GS Hoàng Tụy đã dâng hiến trọn cho Khoa học và Giáo dục.
Hơn 170 công trình khoa học - phần lớn đăng trên các tạp chí quốc tế hàng đầu, 3 chuyên khảo nổi tiếng, đồng sáng lập 3 tạp chí khoa học uy tín, hàng chục giáo trình đại học và phổ thông… Lát cắt Tụy, Thuật toán chia nón kiểu Tụy, Định lý bất tương thích Tụy… - không thể kể hết được, tất cả cộng hưởng lại, tạo nên một nhà khoa học Hoàng Tụy cao lớn.
Không khó để nhận ra, trong hàng trăm đóng góp cho khoa học của GS Hoàng Tụy thì “Lát cắt Tụy” là kỳ vĩ nhất. Với nhân loại, Ông đã đi vào lịch sử toán học của thế giới trong tư cách người mở đường cho ngành toán học Tối ưu Lõm mà “Lát cắt Tụy” đã trở thành kinh điển. Đó là niềm tự hào dài lâu của Toán học Việt Nam.
Nhưng ngoài những công trình khoa học đồ sộ, ngoài những cống hiến to lớn cho giáo dục, còn nữa những cốt cách sáng ngời ngời của một Hoàng Tụy chí sĩ.
II. KIÊN ĐỊNH CHUYÊN MÔNKiên định chuyên môn là tầm nhìn xuyên suốt trong sự nghiệp giáo dục và nghiên cứu khoa học của GS Hoàng Tụy. Tính kiên định này đã làm cho GS Hoàng Tụy phải hứng chịu giông bão. Nhưng cũng chính tầm nhìn này đã giúp cho Ông vững tay lái vượt qua các biến cố để đi đến toàn thắng cuối cùng, minh chứng sự đúng đắn của một trí tuệ khoa học lớn.
Khoa học và giáo dục không mang tính giai cấp. Khi lãnh đạo Khoa Toán của Đại học Tổng hợp Hà Nội, GS Hoàng Tuỵ đã luôn tuân thủ quy luật này. Ông không ưu tiên cho giai cấp công nông. Ông không thù địch giai cấp địa chủ, tư sản. Ông chỉ lấy chuyên môn là tiêu chuẩn duy nhất.
Nhưng đây là điều đi ngược với quan điểm của lãnh đạo tối cao lúc bấy giờ. Tính không giai cấp đã làm cho GS Hoàng Tụy, GS Lê Văn Thiêm long đong trong một thời gian dài, suýt nữa thì rơi vào tình trạng tương tự “Nhân Văn Giai Phẩm” trong toán học. Ngoài sự kiên cường trung trinh của hai Ông, may mắn còn có một Đại trí thức là cố Bộ trưởng Tạ Quang Bửu đồng quan điểm bảo vệ. Chỉ những đại trí thức, đại sỹ phu mới đủ tri thức và bản lĩnh để đi ngược lại sự vô trí thức của độc tài cường quyền.
Người dùng toán học chỉ ra “lỗi hệ thống của Việt Nam” đã về trời
Mấy chục năm làm Ban liên lạc Quốc học Huế, tôi đã có vinh dự nhiều lần làm việc với Giáo sư Hoàng Tụy. Khi thì đến thăm, chúc thọ Anh, khi đến mừng Anh được nhận những giải thưởng cao quý. Nhiều lần, do yêu cầu của Ban Dân vận, tôi đã được làm việc và nghe Anh nói về “Chính sách Trí thức”.
Hoàng Tụy đúng là một nhà trí thức ít có ở Việt Nam. Ông là nhà toán học, công trình nổi tiếng trong nước và thế giới của ông là Lý thuyết “Tối ưu Toàn cục” (Global Optimisation). Nhân sinh nhật thứ 70 của ông, Viện Công nghệ Linkoping Thụy Điển đã vinh danh ông: “Người đã có công trình tiên phong trong lĩnh vực tối ưu toàn cục và quy hoạch toán học tổng quát”. Tháng 12-2007, hội nghị quốc tế “Quy hoạch không lỗi” ở Rouen - Pháp cũng ghi nhận những đóng góp tiên phong của GS. Hoàng Tụy. Ông cũng là người đầu tiên nhận Giải thưởng Constantin Caratheodory do Đại hội Quốc tế Tối ưu toàn cục trao tặng.
Trước tình tình sa sút nghiêm trọng của khoa học và giáo dục nước nhà, ông đau đáu, thiết tha đề xướng “Mệnh lệnh từ cuộc sống” để góp ý về cải cách khoa học và giáo dục.
Ôn cố tri tân qua những bước thăng trầm
| Bài viết này của GS. Phạm Xuân Yêm đã được đăng trong cuốn GS.TS. Hoàng Tụy - sĩ phu thời nay – cuốn sách dày 740 trang, do Nhà xuất bản Tri Thức và Công ty văn hoá Phương Nam xuất bản năm 2007, là một tập hợp những bài viết của hơn 40 tác giả về một số vấn đề văn hoá, xã hội, khoa học, cùng với một số bài viết khác về GS. Hoàng Tụy, được nhà văn Nguyên Ngọc thay mặt nhóm chủ biên giới thiệu như "một món quà nhỏ" mừng thọ GS. Hoàng Tụy nhân dịp kỷ niệm ngày sinh thứ 80 của ông (7.12.2007). Vĩnh biệt GS. Hoàng Tụy, Ban biên tập Bauxite Việt Nam xin đăng lại bài viết như một lời tưởng niệm ông. Bauxite Việt Nam |
Để kính mừng tuổi hạc giáo sư Hoàng Tụy - mà người viết tuy chưa có duyên may gặp gỡ nhưng từ lâu vẫn ngưỡng mộ khi được học hỏi nhiều điều qua những bài tâm huyết của giáo sư dành cho sự nghiệp chấn hưng nền giáo dục nước nhà - tôi xin chia sẻ với bạn đọc vài kỷ niệm và cảm nhận chủ quan về quá trình xây dựng đại học và nghiên cứu khoa học ở Việt Nam, gọi là ôn cố tri tân để cùng nhau suy ngẫm về hiện tình.
Hãy lấy 1954 vào lúc hiệp định Genève chia đôi đất nước làm cột mốc, cũng là năm tôi tốt nghiệp truờng trung học Chu Văn An Hà Nội. Cho đến năm ấy, cả Đông Dương chỉ có một trường Cao đẳng chủ yếu đào tạo cho đến trình độ dăm ba năm sau tú tài vài ngành nghề như Y Dược, Luật, Khoa học Tự nhiên. Số lượng sinh viên chỉ khoảng trên dưới một ngàn, tuyệt đại đa số – nếu không nói 100% – đội ngũ thầy giảng dạy là Pháp, chỉ có vài trợ giảng viên Việt. Số tiến sĩ khoa học người mình lơ thơ đếm được trên đầu ngón tay, xin tạm kể quý giáo sư Lê Văn Thiêm (Toán), Vũ Như Canh (Lý), Phạm Tinh Quát (Toán), Nguyễn Quang Trình (Hoá), hai vị sau ở Pháp được đặc phái sang đại học Sài Gòn vài năm kể từ 1954. Nửa thế kỷ trôi qua, sau cuộc chiến thảm khốc và sự di tản của đồng bào đến khắp năm châu - với cường độ chưa từng xảy ra trong lịch sử trên ngàn năm của nước nhà - ngày nay đội ngũ thầy giảng dạy, sinh viên, trường sở đại học và cao đẳng tất cả về số lượng đã nhân lên gấp vài trăm lần, nhưng chất lượng đại học và nghiên cứu khoa học -dẫu hai mà một như bóng với hình - lại là cả một vấn đề gai góc. Hơn nữa cái nền tảng hướng dẫn sự trưởng thành để phát huy toàn diện con người mà ta gọi là triết lý giáo dục thậm chí có phần đi ngược lại trào lưu tiến hóa của thế giới phát triển.
NHỮNG LỜI CUỐI CÙNG CỦA THẦY HOÀNG TỤY
Ngày mồng 7 tháng 6 năm 2019, ba anh em chúng tôi, Phạm Duy Hiển, Chu Hảo và tôi, đến thăm Thầy Hoàng Tụy ở nhà Thầy tại ngõ 260 Đội Cấn Hà Nội. Thầy Hoàng Tụy ốm nặng đã nhiều tháng, những dịp ba anh em cùng có mặt ở Hà Nội thế nào cũng rủ nhau sắp xếp cùng đến thăm Thầy. Tôi là học trò của Thầy Tụy hồi năm 1947 khi học Chuyên khoa Toán ở trường Lê Khiết, Quảng Ngãi; anh Phạm Duy Hiển là học trò Thầy Tụy khi Thầy dạy môn Thiên văn ở Đại học, một điều ít ai biết; anh Chu Hảo tuy không học trực tiếp với Thầy Tụy nhưng cũng luôn tự coi mình là học trò của Thầy.
Hôm chúng tôi đến thăm, Thầy Tụy vừa ở bệnh viện Việt Pháp về nhà. Trước đó, Thầy đã trở bệnh rất nặng, có lúc hầu như không còn biết gì, phải vào viện ngay. Chị giúp việc vẫn theo sát chăm sóc Thầy kể: Ở viện mấy hôm, lúc tỉnh lại Thầy hỏi: “Trí tuệ của tôi nó đi đâu mất rồi?”.
Khi chúng tôi đến nhà, Thầy đang nằm trên ghế đi-văng, đã khá tỉnh táo hơn, Thầy nhận ra tất cả anh em chúng tôi, gọi tên từng người. Chúng tôi lưu luyến ngồi lại với Thầy gần một tiếng đồng hồ. Thầy nói vẫn khó nhọc, chậm rãi, ngắt quãng, nhưng nói nhiều. Các anh chị con Thầy trong nhà bảo từ khi ốm nặng chưa bao giờ Thầy nói nhiều thế, và sau đó cho đến khi mất vào ngày 14 tháng 7, Thầy cũng không nói như thế nữa. Chúng tôi ngồi nghe, hết sức cảm động, có cảm giác Thầy Hoàng Tụy kính yêu của chúng tôi, của chúng ta, đã nói với chúng tôi những lời trăng trối, những lời nhắn nhủ tâm huyết cuối cùng, Thầy cũng nhìn lại vắn tắt mà khái quát sâu sắc cuộc đời mình, cho đến những ngày cuối đời vẫn trằn trọc lo cho vận mệnh đất nước.
Tôi may mắn ghi lại được một clip về những giây phút quý giá bên Thầy. Tôi xin chép lại sau đây, vì nghĩ đây là những lời cuối cùng của một nhà trí thức lớn, vị sĩ phu cao quý thời nay của đất nước gửi lại cho tất cả chúng ta.
Giáo sư Hoàng Tụy từ trần
|
Nhà toán học Hoàng Tụy qua đời ở tuổi 92
Giáo sư Hoàng Tụy, một trong hai nhà toán học tiên phong trong việc xây dựng ngành Toán học Việt Nam, vừa qua đời ở tuổi 92.
Báo Tuổi trẻ dẫn lời gia đình của Giáo sư Hoàng Tụy cho biết ông vừa qua đời vào lúc 15h30 chiều ngày 14/7/2019.
Xuất thân từ một dòng họ trí thức lớn, ông sinh ra ngày 27/12/1927 ở Quảng Nam. Năm 1959, ông bảo vệ thành công luận án Phó tiến sĩ khoa học toán - lý tại Đại học Lomonosov ở Moscow.
Là tác giả của thuyết “Tối ưu toàn cục” trong Toán học Ứng dụng, Giáo sư Hoàng Tụy đã được vinh danh ở nhiều nước. Các viện khoa học/công nghệ quốc tế thường tổ chức hội nghị đặc biệt để vinh danh ông vào những dịp sinh nhật quan trọng, như sinh nhật 70 tuổi, được Viện Công nghệ Linköping ở Thụy Điển mở hội thảo, tôn vinh “công trình tiên phong” của ông, và năm 80 tuổi, một hội nghị quốc tế được tổ chức ở Rouen, bên Pháp, để ghi nhận những đóng góp to lớn của ông (Wikipedia).
Ba câu chuyện hiền tài
Hồ Anh Hải
Nhân dịp một bậc hiền tài là nhà giáo-nhà văn Phạm Toàn, vị “Thuyền trưởng” của Nhóm Cánh Buồm[1] vừa ra đi, nghiencuuquocte.org đăng lại bài của Hồ Anh Hải (có bổ sung).
Hiền tài là nguyên khí của quốc gia -từ lâu chúng ta đã quá quen thuộc với câu nói này vì nó được các nhà lãnh đạo và báo chí ta luôn nhắc tới. Nhưng ai là hiền tài của nước ta? Họ có được coi là “nguyên khí của quốc gia” không ? Ở ta và ở nước ngoài, hiền tài được đối xử như thế nào?
Xin kể ba chuyện dưới đây.
1. Hiền tài ngay cạnh taTháng 9/2011, nghe tin Giáo sư Hoàng Tụy được Hiệp hội Quốc tế về Tối ưu toàn cục trao Giải thưởng Constantin Caratheodory, tôi vào mạng Google và mạng Baidu (của Trung Quốc) tìm hiểu xem thế giới biết gì về bậc hiền tài này của Việt Nam. Kết quả cho thấy, tôi biết về bác Tụy còn ít hơn người nước ngoài.
Ví dụ, tiểu sử bác Hoàng Tụy bản chữ Hán cho biết bác được gọi là Hoàng “Jefferson” Tụy. Bác có con trai là Hoàng Dương Tuấn, hiện là Phó GS tại ĐH Công nghệ Sydney, Australia, và con rể là Phan Thiên Thạch. Cả hai cũng nghiên cứu toán tối ưu toàn cục như GS Hoàng Tụy. Thì ra cả nhà đều giỏi toán, “Hổ phụ sinh hổ tử” mà!
Trang mạng worldcat.org giới thiệu GS Hoàng Tụy có 31 công trình đăng trong 57 ấn phẩm được in bằng sáu ngôn ngữ và có mặt ở 846 thư viện.
Trang mạng ccebook.net giới thiệu cuốn Convex Analysis and Global Optimization (Phân tích về Lồi và Tối ưu toàn cục) của GS Hoàng Tụy, dày 356 trang, giá bán 249 USD, do Nhà xuất bản Springer xuất bản năm 1998 (khi ông 71 tuổi).
Luận văn có tựa đề A Cutting Algorithm for the Minimum Sum-of-Squared Error Clustering của hai tác giả Jiming Peng và Yu Xia, trích dẫn ba tác phẩm của GS
Hoàng Tụy là:
– Global optimization do Nxb Springer xuất bản tại Berlin năm 1993;
– Concave programming under lincar constraints đăng trên tạp chí Soviet Mathematics, năm 1964 ;
– Sách Clustering via d.c. optimization, xuất bản năm 2001.
Danh từ riêng Tuy’s cut (Lát cắt Hoàng Tụy) xuất hiện nhan nhản trong các tài liệu nói về Lý thuyết Tối ưu toàn cục.
Thì ra hiền tài ở ngay cạnh ta nhưng chính ta chẳng biết, hoặc biết mà không coi trọng.
Sau khi GS Hoàng Tụy được trao Giải thưởng cao quý Caratheodory, báo chí ta bắt đầu đăng nhiều tin về ông. Lãnh đạo Nhà nước đến tận nhà chúc mừng, tặng hoa và ôm hôn ông. Sáng 30/9/2011 đích thân Phó Thủ tướng Nguyễn Thiện Nhân tham gia chương trình truyền hình bàn vấn đề Coi trọng các nhà trí thức, những hiền tài của xã hội…
Nhưng có lẽ GS Hoàng Tụy mừng ít tủi nhiều. Ở tuổi 84 (ông sinh năm 1927), nếu các ý kiến tâm huyết hết lòng vì nước vì dân của ông đóng góp cho Nhà nước suốt mấy chục năm qua cứ tiếp tục rơi vào im lặng không có phản hồi thì sao ông có thể vui được?[2]
Để tăng trưởng bền vững
Hoàng Tụy
GS Hoàng Tụy, người thầy uy tín của nhiều thế hệ toán học ưu tú Việt Nam, năm nay tuy tuổi đã cao nhưng vẫn say sưa nhiệt huyết đóng góp trí tuệ vào các vấn đề lớn của đất nước. Đầu xuân Canh Dần này, GS khai bút bằng một bài ngắn, từ góc nhìn lý thuyết đi tìm nguyên nhân của đại nạn tham nhũng đang có nguy cơ làm tê liệt sự phát triển của xã hội chúng ta. Bài viết đã được đăng trên tạp chí Tia sáng số xuân, nay BVN hân hạnh đăng lại từ bản gốc do tác giả gửi tặng.
Bauxite Việt Nam
1) tài năng, trí tuệ của con người, chứ không phải tài nguyên vật chất sẵn có, là sức mạnh quyết định sự phồn vinh của xã hội;
2) toàn cầu hóa là xu thế không cưỡng nổi chỉ có thể chấp nhận và thích nghi tốt nhất mới có thể phát triển đất nước thuận lợi;
3) bảo vệ môi trường, ứng phó với biến đổi khí hậu là yêu cầu khẩn thiết của cả loài người, riêng đối với một số nước như Việt Nam càng thêm khẩn thiết;
4) thế giới biến chuyển cực nhanh, với tính phức tạp và phi tuyến ngày càng tăng, muốn thành công trong thế giới đó phải thường xuyên cập nhật tình hình để kịp thời điều chỉnh tư duy và hành động cho thích hợp.
Nghĩ gì về chuyện trang bauxite Việt Nam bị đánh sập?
Gia Minh, phóng viên RFA
2010-01-14
Ngăn chặn tin tức
Đối với việc trang mạng bauxite Việt Nam bị đánh sập nhiều lần trong thời gian qua, nhiều người tỏ ra khó chịu, bực bội vì mất đi một nguồn thông tin khách quan, trung thực về những vấn đề được cho là nóng ở Việt Nam hiện nay. Người truy cập còn suy luận về đối tượng phá hoại trang đó cho rằng thủ phạm không ai khác hơn là chính những đối tượng dị ứng với những thông tin khách quan, thẳng thắn của những bài viết đăng trên trang đó.
Tuy nhiên đến khi nghe những người chủ trương trang web bauxite Việt Nam bị công an đến nhà khám xét, tịch thu ổ cứng máy tính và mời đi làm việc, như trường hợp giáo sư Nguyễn Huệ Chi, thì họ tỏ ra bất bình.