Bauxite Việt Nam

Bùi Anh Chiến

Ngày 25/10/1971, cách đây đúng 55 năm, Đại hội đồng Liên Hợp Quốc thông qua Nghị quyết 2758, quyết định khôi phục các quyền của Cộng hòa Nhân dân Trung Hoa tại Liên Hợp Quốc, công nhận đại diện của chính phủ Bắc Kinh là đại diện hợp pháp duy nhất của Trung Quốc tại tổ chức này, song song với đó trục xuất đại diện của Tưởng Giới Thạch. Đó là một bước ngoặt ngoại giao lớn của thế kỷ 20, diễn ra giữa lúc trật tự thế giới đang chuyển động mạnh mẽ trong Chiến tranh Lạnh.

Bilahari Kausikan | ThinkChina ngày 28 tháng 8 năm 2026

Lê Lam Kiều biên dịch và bình luận | Khang Vũ hiệu đính | Dự án Đại Sự Ký Biển Đông

Chân dung nhà cựu ngoại giao Bilahari Kausikan

Trần Đông A 

October 21, 2026

Thế Kỷ Mới: Sự hiện diện quân sự ngày càng rõ của Trung Quốc tại Ream ở Campuchia và Ban Keun ở Lào đặt ra những câu hỏi cấp thiết về an ninh Việt Nam. Xin giới thiệu chuỗi ba bài viết, đi từ nhận diện tình hình đến đề xuất giải pháp. Bài 1 — “Từ Ream đến Ban Keun: Cảnh báo việc chưa cho dân biết tình hình” — đã nêu những chuyển biến đáng quan ngại và yêu cầu minh bạch thông tin. Bài 2 đề xuất các nước liên quan thương lượng những cơ chế kiểm chứng đối với cam kết về mục đích và phạm vi hoạt động của hai cơ sở. Bài 3 tiếp theo sẽ thảo luận cách Việt Nam kết hợp các quan hệ đối tác song phương với những khuôn khổ “đa phương linh hoạt”, nhằm mở rộng hợp tác, bảo vệ chủ quyền và gia tăng khả năng tự chủ chiến lược.

Sân bay Ban Keun, nằm cách Vientiane khoảng 50 km về phía bắc; hình ảnh được vệ tinh chụp vào ngày 1 tháng 10 năm 2026 (Planet Labs PBC), via Lowy Institute

Quốc Dũng Hoàng 

Lịch sử có thể thông cảm cho một cường quốc không còn muốn gánh vác trách nhiệm lãnh đạo thế giới. Nhưng lịch sử sẽ khó lòng tha thứ cho một nhà lãnh đạo đã biến sự rút lui chính đáng thành những hành động phản bội đồng minh, tiếp tay cho kẻ xâm lược. 

BBC 

Canada vừa mở thủ tục trục xuất ông Rong Xiang Yuan (Nguyên Vinh Tường) với cáo buộc ông nàyphạm tội ác chống lại loài người thời phục vụ trong quân đội Trung Quốc (PLA) trong cuộc chiến tranh biên giới 1979 với Việt Nam.

Michael Poznansky và Ian Easton, “China Doesn’t Need to Invade Taiwan to Control It,” Foreign Policy, 06/10/2026

Nguyễn Thị Kim Phụng biên dịch

Một chiến thắng chính trị không đổ máu có thể là bài toán hóc búa hơn nhiều cho Washington.

Oba Mie, “Japan’s Potential as a ‘Third Option’ for ASEAN”, The Diplomat, 05/10/2026

Nguyễn Thị Kim Phụng biên dịch

ASEAN đang tìm kiếm một đối tác thứ ba, và Nhật Bản là lựa chọn hoàn toàn phù hợp – nếu nước này đi những nước cờ đúng đắn.

Đinh Kim Phúc 

Ranh giới giữa "hợp tác huấn luyện quân sự song phương" và "căn cứ quân sự nước ngoài" vốn rất mỏng manh, đặc biệt khi đặt trong bối cảnh cạnh tranh chiến lược Mỹ - Trung.

Nếu nhìn từ góc độ đối đầu quân sự truyền thống với các nước láng giềng, Lào không có đối thủ xứng tầm để phải "phòng thủ". Sự hiện diện này thiên về nâng cấp năng lực vũ trang chung và thắt chặt liên minh quốc phòng với Bắc Kinh hơn là phòng thủ trước một mối đe dọa từ quốc gia khác.

Altaf Moti, Asia Times – October 2, 2026

Ba Sàm lược dịch

Liệu cuộc chiến Iran có đang trở thành một mặt trận gián tiếp khác trong cuộc cạnh tranh rộng lớn hơn giữa Mỹ và Trung Quốc?

BBC 

2 tháng 10, 2026 

Giới phân tích cho rằng cơ sở ở Ban Keun có thể làm thay đổi cán cân chiến lược ở Đông Nam Á khi kéo Lào và Campuchia ra xa hơn khỏi quỹ đạo ảnh hưởng truyền thống của Việt Nam.

Ba Sàm & ChatGPT

Một thông tin chắc chắn đang gây choáng váng từ Trung Quốc, Nga, cho đến châu Âu: Sau nhiều tháng làm cả thế giới phải nín thở, thậm chí không ít bực dọc, phẫn nộ, dè bỉu trước tuyên bố rằng Mỹ cần phải có Greenland, có thể bằng cả giải pháp quân sự - Donald Trump cuối cùng đã đạt được một thỏa thuận với Đan Mạch và Greenland về an ninh trên hòn đảo Bắc Cực này.

Thú vị là Mỹ không sở hữu Greenland. Chủ quyền của Đan Mạch không thay đổi.

Khang Vu

Học giả khách mời tại Khoa Khoa học Chính trị, Đại học Boston College

"Myth and Misperception: Is Vietnam Trying to Escape China’s Orbit?", China Global South Project, 16/9/2026

Các nhà quan sát hiểu sai việc Hà Nội mở rộng quan hệ với Hoa Kỳ và phương Tây là hành động thoát khỏi quỹ đạo ảnh hưởng của Trung Quốc. Bài viết bác bỏ cách nhìn nhận này.

Bùi Anh Chiến 

Ấn Độ hôm nay và trong vài ngày tới đăng cai hội nghị BRICS. 

Tầm nhìn của tổ chức này là gì, các lợi ích chung của họ – quân sự, kinh tế, ý thức hệ... ra sao khi xét đến một tập hợp thành viên rất đa dạng như vậy, và BRICS có thể tác động thế nào đến cuộc chiến ở Ukraine?

Chúng ta cùng xem xét một cách thấu đáo và thực tế.

Tô Văn Trường

Việc Hội nghị Bộ trưởng Tài chính và Thống đốc Ngân hàng Trung ương G20 không đạt được một tuyên bố chung phản ánh một thực tế sâu xa hơn sự bất đồng ngoại giao thông thường: trật tự kinh tế thế giới đang bước vào giai đoạn tái cấu trúc mạnh mẽ. Khi cạnh tranh giữa các trung tâm quyền lực ngày càng gia tăng, các vấn đề kinh tế như thương mại, chuỗi cung ứng, công nghệ hay mô hình phát triển không còn thuần túy là câu chuyện thị trường, mà đã trở thành những vấn đề gắn chặt với chiến lược quốc gia.

Trong bối cảnh đó, các quốc gia tầm trung không thể chỉ dựa vào lợi thế hội nhập, mà cần xây dựng năng lực thích ứng, củng cố nội lực và nâng cao mức độ tin cậy của nền kinh tế trong một thế giới nhiều biến động.

Kiều Thị An Giang 

Cuộc chiến Ukraine chưa kết thúc. Nhưng nước Đức đã thay đổi mãi mãi. Họ không còn tin vào ảo tưởng thương mại sẽ cứu rỗi độc tài. Không còn tin vào một “Nước Nga khác”.

TS. Đinh Hoàng Thắng

(Nghiên cứu viên Caux Round Table) 

Trong các tranh chấp trên biển ngày nay, lợi thế chiến lược không còn chỉ thuộc về quốc gia có cơ sở pháp lý mạnh hơn. Ngày càng hiển nhiên là giờ đây, lợi thế ấy thuộc về quốc gia duy trì được sự hiện diện trên biển kịp thời và thường xuyên hơn.  

Trong thế kỷ XXI, các cường quốc không chỉ hỏi một quốc gia lựa chọn đối tác nào. Họ còn xem xét quốc gia ấy vận hành hiệu quả đến đâu theo những chuẩn mực đáng tin cậy và từ đó đánh giá liệu quốc gia ấy có xứng đáng để được đặt niềm tin chiến lược lâu dài hay không.  

Tom Long và Stewart Patrick, “The Small Suffer What They Must?,” Foreign Affairs, 23/07/2026

Nguyễn Thị Kim Phụng biên dịch 

Liên kết cùng nhau hay đơn độc chống chọi trong một thế giới hỗn loạn?

Maia Nikoladze | Atlantic Council

Hnb Tran - Phúc Lai biên dịch 

27/07/2026 

Nếu được thông qua, Đạo luật Trừng phạt Nga cũng sẽ ảnh hưởng đến một số quốc gia lớn hiện đang giao dịch với Nga, và những ảnh hưởng đó cần được tính đến trong kế hoạch của Mỹ.

Ấn Độ, với tư cách là người mua dầu thô lớn thứ hai của Nga, có thể sẽ phải đối mặt với thuế quan cao hơn của Mỹ theo dự luật này. Trung Quốc cũng vậy, và có thể sẽ đáp trả bằng các biện pháp đối phó.

Nhưng việc thêm Iran vào dự luật, như tổng thống Mỹ đã yêu cầu, có thể mang tính biểu tượng nhiều hơn là thực chất.

Sarah Ladislaw, “Diplomacy shifts faster than clean energy supply chains can be built”, Nikkei Asia, 22/07/2026

 Phạm Ánh Minh biên dịch

Chính phủ các nước cần cam kết theo đuổi một chiến lược công nghiệp nhất quán và rõ ràng.

“Allies learn how to bully America”, The Economist, 30/06/2026

Phạm Ánh Minh biên dịch

Liệu Đài Loan có thể dùng ngành chip để gây sức ép lên Donald Trump?