Bauxite Việt Nam

Ba Sàm & ChatGPT

Một thông tin chắc chắn đang gây choáng váng từ Trung Quốc, Nga, cho đến châu Âu: Sau nhiều tháng làm cả thế giới phải nín thở, thậm chí không ít bực dọc, phẫn nộ, dè bỉu trước tuyên bố rằng Mỹ cần phải có Greenland, có thể bằng cả giải pháp quân sự - Donald Trump cuối cùng đã đạt được một thỏa thuận với Đan Mạch và Greenland về an ninh trên hòn đảo Bắc Cực này.

Thú vị là Mỹ không sở hữu Greenland. Chủ quyền của Đan Mạch không thay đổi.

Khang Vu

Học giả khách mời tại Khoa Khoa học Chính trị, Đại học Boston College

"Myth and Misperception: Is Vietnam Trying to Escape China’s Orbit?", China Global South Project, 16/9/2026

Các nhà quan sát hiểu sai việc Hà Nội mở rộng quan hệ với Hoa Kỳ và phương Tây là hành động thoát khỏi quỹ đạo ảnh hưởng của Trung Quốc. Bài viết bác bỏ cách nhìn nhận này.

Bùi Anh Chiến 

Ấn Độ hôm nay và trong vài ngày tới đăng cai hội nghị BRICS. 

Tầm nhìn của tổ chức này là gì, các lợi ích chung của họ – quân sự, kinh tế, ý thức hệ... ra sao khi xét đến một tập hợp thành viên rất đa dạng như vậy, và BRICS có thể tác động thế nào đến cuộc chiến ở Ukraine?

Chúng ta cùng xem xét một cách thấu đáo và thực tế.

Tô Văn Trường

Việc Hội nghị Bộ trưởng Tài chính và Thống đốc Ngân hàng Trung ương G20 không đạt được một tuyên bố chung phản ánh một thực tế sâu xa hơn sự bất đồng ngoại giao thông thường: trật tự kinh tế thế giới đang bước vào giai đoạn tái cấu trúc mạnh mẽ. Khi cạnh tranh giữa các trung tâm quyền lực ngày càng gia tăng, các vấn đề kinh tế như thương mại, chuỗi cung ứng, công nghệ hay mô hình phát triển không còn thuần túy là câu chuyện thị trường, mà đã trở thành những vấn đề gắn chặt với chiến lược quốc gia.

Trong bối cảnh đó, các quốc gia tầm trung không thể chỉ dựa vào lợi thế hội nhập, mà cần xây dựng năng lực thích ứng, củng cố nội lực và nâng cao mức độ tin cậy của nền kinh tế trong một thế giới nhiều biến động.

Kiều Thị An Giang 

Cuộc chiến Ukraine chưa kết thúc. Nhưng nước Đức đã thay đổi mãi mãi. Họ không còn tin vào ảo tưởng thương mại sẽ cứu rỗi độc tài. Không còn tin vào một “Nước Nga khác”.

TS. Đinh Hoàng Thắng

(Nghiên cứu viên Caux Round Table) 

Trong các tranh chấp trên biển ngày nay, lợi thế chiến lược không còn chỉ thuộc về quốc gia có cơ sở pháp lý mạnh hơn. Ngày càng hiển nhiên là giờ đây, lợi thế ấy thuộc về quốc gia duy trì được sự hiện diện trên biển kịp thời và thường xuyên hơn.  

Trong thế kỷ XXI, các cường quốc không chỉ hỏi một quốc gia lựa chọn đối tác nào. Họ còn xem xét quốc gia ấy vận hành hiệu quả đến đâu theo những chuẩn mực đáng tin cậy và từ đó đánh giá liệu quốc gia ấy có xứng đáng để được đặt niềm tin chiến lược lâu dài hay không.  

Tom Long và Stewart Patrick, “The Small Suffer What They Must?,” Foreign Affairs, 23/07/2026

Nguyễn Thị Kim Phụng biên dịch 

Liên kết cùng nhau hay đơn độc chống chọi trong một thế giới hỗn loạn?

Maia Nikoladze | Atlantic Council

Hnb Tran - Phúc Lai biên dịch 

27/07/2026 

Nếu được thông qua, Đạo luật Trừng phạt Nga cũng sẽ ảnh hưởng đến một số quốc gia lớn hiện đang giao dịch với Nga, và những ảnh hưởng đó cần được tính đến trong kế hoạch của Mỹ.

Ấn Độ, với tư cách là người mua dầu thô lớn thứ hai của Nga, có thể sẽ phải đối mặt với thuế quan cao hơn của Mỹ theo dự luật này. Trung Quốc cũng vậy, và có thể sẽ đáp trả bằng các biện pháp đối phó.

Nhưng việc thêm Iran vào dự luật, như tổng thống Mỹ đã yêu cầu, có thể mang tính biểu tượng nhiều hơn là thực chất.

Sarah Ladislaw, “Diplomacy shifts faster than clean energy supply chains can be built”, Nikkei Asia, 22/07/2026

 Phạm Ánh Minh biên dịch

Chính phủ các nước cần cam kết theo đuổi một chiến lược công nghiệp nhất quán và rõ ràng.

“Allies learn how to bully America”, The Economist, 30/06/2026

Phạm Ánh Minh biên dịch

Liệu Đài Loan có thể dùng ngành chip để gây sức ép lên Donald Trump?

Pierre Asselin, “From Vietnam to Iran: Wartime Diplomacy and Secret Deals”, War on the Rocks, 24/06/2026

Viên Đăng Huy biên dịch

Chiến tranh hiếm khi kết thúc bằng một hành động ngoại giao đơn lẻ. Thông thường, nó phải trải qua hàng loạt lệnh ngừng bắn, khung thỏa thuận, biên bản ghi nhớ, cũng như những dàn xếp tạm thời hoặc thậm chí bí mật trước khi bất kỳ ai có thể xác định được liệu hòa bình có thực sự trong tầm tay hay không. Bản ghi nhớ giữa chính quyền Trump với Iran cần được hiểu theo khía cạnh đó. Cả về hình thức lẫn logic, nó gợi nhớ đến một nỗ lực của Mỹ trước đây nhằm đàm phán rút lui khỏi một cuộc xung đột không được lòng dân: Hiệp định Hòa bình Paris năm 1973.

Quốc Ngọc thực hiện

Từ phòng thí nghiệm sức đẩy phản lực danh tiếng thế giới, vị giáo sư người Việt dùng công nghệ viễn thám tiên tiến nhất thế giới để giải quyết các bài toán sinh tử như an ninh nguồn nước đồng bằng sông Cửu Long (ĐBSCL) hay chiến lược năng lượng bền vững.

Trong khuôn khổ các hoạt động hợp tác khoa học quốc tế mới đây tại Việt Nam, chúng tôi đã có cuộc đối thoại với GS-TS. Nghiêm Văn Sơn – khoa học gia cao cấp (senior research scientist) tại Cơ quan Hàng không và Vũ trụ Hoa Kỳ (NASA).

Bản gốc: “The G7 has nudged open a window for diplomacy in Ukraine”, The Economist, 18/06/2026

Viên Đăng Huy biên dịch

Amir Azimi – Thư ký tòa soạn tại BBC News Tiếng Ba Tư

19 tháng 6 2026

Hơn 100 ngày sau khi bom đạn của Mỹ và Israel bắt đầu trút xuống Iran, cả hai bên đều tuyên bố chiến thắng – một dấu hiệu cho thấy họ đều rất cần một lối thoát.

Tô Văn Trường

Một thế giới nơi chiến thắng lớn nhất không phải là áp đảo đối phương, mà là cùng nhau lùi lại đủ xa khỏi bờ vực để tất cả vẫn còn cơ hội tiếp tục tồn tại và cạnh tranh trong một trật tự có thể kiểm soát.

Nguyễn Khắc Giang & Lê Hồng Hiệp

Làm thế nào để tiếp tục ủng hộ một người đồng chí lâu năm mà không làm tổn hại đến quan hệ đối tác quan trọng mà Việt Nam đã dày công xây dựng với Washington.

Nguyễn Xuân Thọ

Sách: Quân đội Hungary tại Nam Việt Nam 1973-1975

Bruno Maçães, “What Comes After Global Order,” Foreign Policy, 27/11/2026

Nguyễn Thị Kim Phụng biên dịch

Thay vì một khuôn khổ quốc tế mới, chúng ta cần một hệ thống để chuyển đổi từ khuôn khổ này sang khuôn khổ tiếp theo.

Mọi đế chế cuối cùng đều nhận ra cùng một sự thật phũ phàng: chúng đều có ngày tàn. Người Mỹ giờ đây đang nhận ra điều đó. Người Trung Quốc, đáng khen thay, đã nhận ra điều này từ lâu. Họ biết rằng sẽ không có một thế kỷ Trung Quốc theo cách như từng có một thế kỷ Mỹ, bởi kỷ nguyên của trật tự thế giới đã kết thúc. Những gì chúng ta có hiện nay là quá trình thiết lập trật tự, kiến thiết thế giới — một quá trình không có hồi kết.

Chris Horton | The Wire China ngày 10 tháng 5 năm 2026

Hoàng Việt Hải lược thuật | Dự án Đại Sự Ký Biển Đông

Tàu hải quân Philippines BRP Quezon bị bắn trúng bởi hỏa lực từ Hệ thống Tên lửa Chống hạm Type 88 của Lực lượng Mặt đất Phòng vệ Nhật Bản, ngày 6 tháng 5 năm 2026. Nguồn: DVIDS.

Gideon Rose, “Iran as Vietnam, Ukraine as Korea,” Foreign Affairs, 20/05/2026

Nguyễn Thị Kim Phụng biên dịch

Những cuộc chiến tương tự kết thúc theo những cách tương tự.