Bauxite Việt Nam

Tại sao Đảng Cộng sản muốn kinh doanh bùng nổ

Edmund J. Malesky và Viktoria Zlomanova, Foreign Affairs ngày 8.7.2026

Đỗ Kim Thêm dịch

Lời người dịch: Luận điểm chính của bài viết là, để đáp ứng trước tình hình biến chuyển, Việt Nam đang đi theo một đường hướng mới trong việc xây dựng đất nước, đặc biệt nhất là nêu cao vai trò đóng góp của nền kinh tế tư nhân, trong khi các doanh nghiệp quốc doanh không thành công trong các nỗ lực tái cấu trúc. Về khía cạnh chính trị, bài viết chỉ ra rằng ông Tô Lâm đang củng cố quyền lực cá nhân và gia tăng tối đa việc kiểm soát bộ máy đảng và chính phủ… Hai tác giả không đề cập đến các khía cạnh cải cách chính trị cho Việt Nam như tinh thần đa nguyên và trọng pháp. Hai tác giả cũng không thảo luận về việc nếu không có sự tham gia chính trị công khai của mọi tầng lớp dân chúng, liệu tình trạng độc tôn Đảng quyền có thể đảm bảo sự thịnh vượng, niềm tin xã hội và hệ thống pháp quyền trong lâu dài không. Hai tác giả không so sánh về nguy cơ sụp đổ chế độ như tại Liên Xô và Đông Âu, nhưng cảnh báo về những sai lầm khó sửa chữa của các chế độ phát triển tập trung cao độ khác ở Philippines dưới thời Tổng thống Ferdinand Marcos và Indonesia dưới thời Tổng thống Suharto. Thực ra, còn quá sớm để nhận định là việc tập trung quyền lực này sẽ đóng góp trong việc thực thi chính sách mới thành công đến mức độ nào.

Mạc Văn Trang

Nếu sử dụng khái niệm “xã hội chủ nghĩa” một cách nghiêm túc và nhất quán với “nền tảng tư tưởng”, thì mô hình xã, phường, “xã hội chủ nghĩa” phải được xác định dựa trên những nguyên lý cơ bản của học thuyết Mác - Lênin. Tức là:

- Công hữu hoá tư liệu sản xuất, xóa bỏ tư hữu;

- Sản xuất kế hoạch hóa tập trung, xóa bỏ kinh tế tư nhân; không chấp nhận kinh tế thị trường…

- Xoá bỏ giai cấp bóc lột (địa chủ, tư sản, quan lại…);

- Lao động tập thể;

- Lưu thông phân phối do nhà nước độc quyền với các mậu dịch quốc doanh, hợp tác xã và chế độ tem phiếu;

- Giáo dục và Y tế miễn phí;

- Chuyên chính vô sản, thành phần lãnh đạo chủ yếu từ Công, Nông… 

Mô hình này đã thất bại sau cuộc “thí nghiệm” khủng khiếp 80 năm ở Liên xô, và sau đó, hầu như ở tất cả các nước xã hội chủ nghĩa còn lại. 

Toàn dân Việt Nam, nhất là thế hệ 50 - 60 tuổi trở lên đã thấm thía nỗi đau khổ, đói rách, khốn nạn của thời BAO CẤP (XHCN), nhắc đến còn kinh hãi. 

Công Thành

26.05.2026  

(VNTB) – Tầm nhìn về một xã hội chủ nghĩa hiện đại của ông Tô Lâm là một nhà nước kỹ trị, thịnh vượng về kinh tế, tối ưu về phúc lợi, nhưng nghiêm ngặt về chính trị.

BBC

23 tháng 12 2025

Không lâu sau khi Hội nghị Trung ương 15 của Đảng Cộng sản Việt Nam bế mạc, Reuters đã có bài viết về Tổng Bí thư Tô Lâm. 

Phía dưới là phần dịch nguyên văn của BBC News Tiếng Việt. 

BBC

3 tháng 8 2025

Chụp lại hình ảnh: Bên cạnh vấn đề chủ quyền luôn nhức nhối, quan hệ ngoại giao giữa Việt Nam và Trung Quốc cũng đang chịu áp lực từ mức thuế "đối ứng" từ Mỹ

RFI phỏng vấn Benoît de Tréglodé - 07/07/2025 

“Ngày 01/07/2025 sẽ đi vào lịch sử cải cách bộ máy nhà nước Việt Nam như một dấu mốc mang tính đột phá và kiến tạo, cũng như lịch sử xây dựng và phát triển đất nước”. Tuyên bố được đăng trên trang web Cải cách Hành chính vì Việt Nam chính thức có 34 đơn vị hành chính cấp tỉnh, gồm 28 tỉnh và 6 thành phố, giảm gần một nửa so với trước đây. Đề án sáp nhập là do tổng bí thư Tô Lâm chủ trương và Quốc hội biểu quyết thông qua ngày 12/06. 

Dư Lan

2025.07.07

Chính sách thuế quan của Mỹ với Việt Nam có thể mang lại lợi ích to lớn, nhưng cũng có thể gây ra hậu quả không nhỏ. 

Tổng Bí thư Tô Lâm đã hai lần điện đàm với Tổng thống Donald Trump về vấn đề thuế quan. (REUTERSR/AP (RFA edit))

Trong mấy ngày qua, Tổng bí thư Đảng Cộng sản Việt Nam, đã có nhiều bài phát biểu về chiến thắng 30/4/1975

Trong mấy ngày qua, Tổng bí thư Đảng Cộng sản Việt Nam, đã có nhiều bài phát biểu về chiến thắng 30/4/1975

Con đường rẽ làm hai giữa rừng lá vàng, tiếc là tôi chỉ có thể chọn một mà thôi.

Tôi đã chọn con đường ít ai qua, những khác biệt bắt đầu từ đó."

Mai Nguyen

Nikkei, April 16, 2025

Cù Tuấn biên dịch

Tóm tắt: Quốc gia này cũng có kế hoạch cắt giảm 20% công chức vào năm 2030

Tổng Bí thư Tô Lâm, người có ý định tinh giản cách thức điều hành nền kinh tế của Việt Nam, trong cuộc gặp với lãnh đạo Trung Quốc Tập Cận Bình tại Hà Nội vào ngày 14 tháng 4.

21/01/2025

VOA Tiếng Việt

Tổng bí thư Việt Nam Tô Lâm trao Huân chương Sao Vàng cho cựu Thủ tướng Nguyễn Tấn Dũng trong một buổi gặp mặt các cựu lãnh đạo hôm 20/1 tại Hà Nội.

Tổng Bí thư Tô Lâm vừa trao huân chương cao quý nhất của Nhà nước Việt Nam cho cựu Thủ tướng Nguyễn Tấn Dũng vì những “công lao to lớn” của cựu nguyên thủ này cho sự nghiệp của Đảng Cộng sản ở Việt Nam, theo truyền thông trong nước.

Đinh Hoàng Thắng

24-11-2024

Ông Tô Lâm trong một cuộc họp báo tại Hà Nội, ngày 3-8-2024. Nguồn: AFP

Như một lái xe chuyên nghiệp, TBT Tô Lâm biết rằng động cơ của cỗ xe đang hỏng hóc nghiêm trọng. Nhưng thay toàn bộ hệ thống dường như là nhiệm vụ bất khả. Ông đành cố gắng vá víu để trấn an các đồng chí trong Đảng cũng như dư luận xã hội.

Đinh Hoàng Thắng

Lưu Trọng Văn

1.

“Là cuộc cách mạng tinh gọn về tổ chức bộ máy của hệ thống chính trị, phải thực hiện với quyết tâm cao nhất, hành động quyết liệt của cả hệ thống chính trị.”

TBT Tô Lâm là lãnh đạo đầu tiên của VN đã dùng từ “cách mạng” chứ không chỉ cải cách, đổi mới, thay đổi, đột phá khi đề cập đến việc tinh gọn tổ chứ bộ máy của hệ thống chính trị tức là bao gồm bộ máy nhà nước, bộ máy đảng cùng các tổ chức hội đoàn quần chúng.

Thái Hạo

Van Hiep Nguyen

Đây chính là điểm nghẽn nhất của thể chế: lãng phí, kìm chân nhau (trống đánh xuôi kèn thổi ngược) và càng nhiều ban bệ càng nhiêu khê, hành (dân) là chính.

Xuân Bắc

Bộ CA là bộ tiêu ngân sách đứng thứ mấy chắc ô. Lâm biết? Bộ nào được sử dụng 85% tiền phạt vi phạm trong lĩnh vực giao thông? Bộ nào đẻ ra Lực lượng cs cơ động kỵ binh, đẻ ra phương tiện xe đạp để cs khu vực sử dụng thời 4.0? Bộ nào có cái giấy chứng minh nhân thân mà làm đi làm lại mấy lần?

PB này cũng giống PB của ô Phúc: 30% công chức sáng cắp ô đi, tối cắp ô về.

Hãy cho nhân dân thấy hành động, thay vì chỉ nghe lời nói!

Chinh Khanh

Sáng đi công chứng ở ủy ban hết 10.000 đồng, tôi hỏi biên lai thu tiền đâu cán bộ nhìn tôi như từ hành tinh khác tới, rồi cuối cùng cũng không có biên lai luôn. Một sự thất thoát không hề nhỏ đối với ngân sách.

Tống Khánh

Đơn giản nhưng chính là dân chủ. Nên quá khó để thực hiện. Đơn giản là chừng nào mà qui định ngành công an được hưởng 85% tiền phạt chưa được bãi bỏ thì lời nói của bác tổng sẽ vẫn chỉ là mong muốn chứ khó thành hiện thực.

Hoàng Vũ Mai

Có ngài to to nào đó đã nói trước nghị trường vài năm trước đây đại ý là: đội ngũ công chức của ta hiện tại có tới 30% sáng cắp ô đi, tối cắp về. 30% có cũng được không có cũng được. Chỉ có 30% là thực sự làm việc có hiệu quả. Điều này thật sát với thực tế. Từ đó mà suy ra: bộ máy thì quá cồng kềnh nhưng hầu như không làm gì hoặc làm chỉ là để chống đối, qua loa, đại khái. Chỉ có 1/3 là thực sự làm việc có hiệu quả thì hỏi cái lượng dôi dư kia lãng phí đến nhường nào?

Hiền Minh

Tán thành! Đây cũng chính là một hợp phần của thể chế chính trị dung nạp (inclusive political institution) mà Daron Acemoglu, Simon Johnson và James A. Robinson chủ trương. Trong một thể chế dung nạp, năng lực đóng góp cho sự thịnh vượng chung của mọi cá nhân đều phải được khơi gợi, cổ vũ, bảo vệ. Không thể giữ khư khư việc chung cho chỉ một nhóm người. Ba ông mới nhận giải Nobel kinh tế 2024 nhờ những nghiên cứu về cách thức các thể chế được hình thành và tác động đến sự thịnh vượng của quốc gia.4

Van Hiep Nguyen

Hiền Minh Thế giới có những bộ óc thông minh, họ phát hiện ra những quy luật để vận hành xã hội tốt nhất. VN không thể một mình một đường đi không giống ai được. Học từ thế giới, sẽ bớt đi những sai lầm, tổn thất do thiếu hiểu biết.

Mấy hôm nay báo chí đồng loạt đăng tải lời phát biểu của ông TBT Tô Lâm về tình trạng 70% ngân sách đang phải dùng để chi cho một bộ máy nhà nước công kềnh, kém hiệu quả và đòi hỏi cấp bách phải tinh gọn. “Nuôi nhau hết rồi còn đâu mà tiền. Còn có 30%. Tiền đâu để quốc phòng an ninh, tiền đâu để xóa đói giảm nghèo, an sinh xã hội?”.

Tôi nghĩ, cách nhanh nhất, dễ nhất, đơn giản nhất và hiệu quả nhất để tinh gọn bộ máy và tiết kiệm ngân sách mà chi cho quốc phòng, xóa đói giảm nghèo, an sinh xã hội..., là hãy để người dân được thực sự tham gia vào giám sát, quản lý bộ máy nhà nước, quản lý và xây dựng xã hội nói chung. “THỰC SỰ” tức là không phải chỉ dừng lại trên giấy và khẩu hiệu. Tức là người dân phải có tiếng nói, phải được quyền lên tiếng thông tin, đưa tin, phản ánh về mọi vấn đề mà họ nhìn thấy, nghe thấy, gặp thấy. Phải có luật và cơ chế để bảo vệ và tạo mọi điều kiện cho người dân thực hiện quyền của mình, lúc ấy, chính họ sẽ làm thay rất nhiều công việc của các bộ phận, cơ quan, ban ngành, đoàn thể; hay nói cách khác là không cần đến những ban bệ ấy nữa.

Nguyễn Thông

3 tháng 11. 2024

Kỳ 1

Ông Tô Lâm viết (hoặc ai viết giùm) khi nào thì tôi không rõ, chỉ biết chiều 13.10.2024 báo chí quốc doanh đồng loạt đăng bài “Chống lãng phí” đứng tên ông, ở cương vị Tổng bí thư, Chủ tịch nước, hai vị trí cao vót trong "bộ tứ". Điều này có nghĩa đây là mệnh lệnh của quốc gia.

Nguyễn Đình Cống

1- Giới thiệu. Về đối nội và đối ngoại

 Với cương vị Tổng bí thư kiêm Chủ tịch nước, ngài Tô Lâm đã có một vài phát biểu đáng chú ý về kỷ nguyên mới phát triển đất nước. Ông Nguyễn Quang A và một số người khác hy vọng rằng đó sẽ là kỷ nguyên dân chủ hóa đất nước. Mà cách dân chủ hóa tốt nhất là từ trên xuống theo phương án thượng sách, nghĩa là chuyển dần từ độc quyền toàn trị sang dân chủ hóa trong hòa bình, tránh bạo lực, có kế hoạch, có sự tham gia, đóng góp của lãnh đạo cao cấp Đảng cộng sản. 

Tuy vậy cũng còn nhiều người, dựa vào quá khứ của ngài Tô Lâm lúc còn làm lãnh đạo ở Bộ Công an dưới thời của cố Tổng bí thư Nguyễn Phú Trọng mà tỏ ra nghi ngờ. Tôi cho rằng nghi ngờ là đúng, nhưng xin chớ vì nghi ngờ mà vội vàng khẳng định. Nghi ngờ là để xem thử lời nói có đi đôi với việc làm hay không, theo phương châm “Chớ vội tin vào lời nói mà hãy xem kỹ việc làm”. Phải chăng lúc còn ở Bộ Công an, ngài Tô Lâm phải làm theo ý chỉ đạo của cấp trên.

Với cương vị Chủ tịch nước, ngài Tô Lâm, trong một thời gian ngắn đã đến nhiều nước, gặp gỡ nhiều nhân vật quan trọng, phát biểu nhiều ý kiến rất đáng quan tâm. Những người nghi ngờ cho rằng ngài Chủ tịch nói vậy nhưng chưa chắc đã thật lòng mà chỉ là để thực hiện việc đối ngoại mà thôi. 

Tôi nghĩ hơi khác. Lãnh đạo một đất nước, ngoài việc đối nội phải chú ý tới đối ngoại, mà đối nội là chủ yếu, đối ngoại phải trên cơ sở phục vụ cho đối nội. Quan trọng của đối ngoại là tạo được niềm tin cậy của các nước bạn. Mà để có được tin cậy thì phải chân thành và trung thực. Với những cơ quan tình báo nhà nghề như của Mỹ và các nước tiền tiến, làm sao mà dối được họ khi nói một đàng làm một nẻo khác. Đối ngoại thường phải đặt lùi lại, sau đối nội, hoặc cùng lắm là ngang bằng đối nội, giống như tiền nhân đã tổng kết: Tu thân, Tề gia, Trị quốc, Bình thiên hạ. Chỉ những người vô minh mới đặt đối ngoại cao hơn, quan trọng hơn đối nội. Và nếu làm như thế vì một mưu đồ nào đó không trong sáng thì rất khó tránh khỏi sự sụp đổ tất yếu sẽ xảy ra. 

Đối với ngài Tô Lâm, tôi theo phương châm “Kiên nhẫn chở đợi”, có nghĩa là “Không vội tin vào lời nói mà phải xem kỹ việc làm”. Để làm tốt công việc cải cách đụng chạm đến thói quen và quyền lợi của một số người thì ngoài sự suy nghĩ, cân nhắc thật thấu đáo tình thế và tương quan lực lượng, còn phải lập kế hoạch hành động từng bước để tránh việc “Dục tốc bất đạt” (Muốn làm nhanh sẽ không đạt).

13/10/2024

Trần Đông A

Tổng thống Pháp, Emmanuel Macron đón ông Tô Lâm tại Thượng đỉnh Pháp ngữ lần thứ 19 tại lâu đài Villers-Cotterets, Pháp, 4 tháng 10.

Điều đặc biệt cần lưu ý, điều 4 và 5 của “Tuyên bố chung” đã được chi tiết hóa thông qua “Nghị quyết của Francophonie”.

Hiếu Chân 

Ông Tô Lâm (phải) và ông Tim Hughes, Phó chủ tịch cấp cao của Tập đoàn SpaceX, trong chuyến công du Hoa Kỳ tháng Chín 2024. (Hình: TTXVN)

Chuyến công du Hoa Kỳ đầu tiên của ông Tô Lâm trên cương vị Tổng Bí thư Đảng Cộng sản Việt Nam (CSVN) kiêm Chủ tịch nước, đang thu hút sự chú ý của đông đảo những người quan tâm tới thời cuộc. Đảng CSVN đã sắp xếp chuyến ông Tô Lâm “ra biển lớn” khá chu đáo, khơi dậy niềm lạc quan và hy vọng về một sự thay đổi lớn sắp xảy ra. 

VOA Tiếng Việt 

Tổng bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm phát biểu tại Liên Hiệp Quốc

Việc ông Tô Lâm, nhà lãnh đạo cao nhất của Việt Nam, không gặp Tổng thống Joe Biden tại Nhà Trắng khi ông đến Mỹ vào cuối tuần này để phát biểu trước phiên họp thường niên của Đại hội đồng Liên Hiệp Quốc, là ‘điều đáng tiếc’ trong bối cảnh quan hệ song phương đang ở mức tốt nhất từ trước đến giờ, các học giả nhận định với VOA.

VOA Tiếng Việt

21/09/2024

Nhà hoạt động Trần Huỳnh Duy Thức (thứ hai, từ bên phải), luật sư Lê Công Định (thứ nhất, bên phải) cùng các thành viên gia đình ông Thức, sáng ngày 21/9/2024, vài giờ sau khi ông được phóng thích từ UBND Phường 13, Quận Tân Bình, Tp. Hồ Chí Minh. Photo Facebook Lê Công Định.

Rạng sáng ngày 21/9 (giờ Việt Nam), gia đình tù nhân Trần Huỳnh Duy Thức cho VOA biết rằng họ đang đón ông ở sân bay Tân Sơn Nhất, sau khi gia đình nhận được tin từ chính quyền thông báo ông sẽ được trả tự do trước hạn.

VOA Tiếng Việt

21/09/2024

Ngân hàng Thế giới khen ngợi những đóng góp của bà Hoàng Thị Minh Hồng.

Bà Hoàng Thị Minh Hồng, nhà hoạt động môi trường nổi tiếng, sáng lập viên của tổ chức CHANGE ở Việt Nam, được nhà chức trách nước này tha tù sớm hôm 21/9, một nguồn tin nắm diễn biến sự việc cho VOA biết và nói thêm rằng bà “vừa mới về” với gia đình và “cần nghỉ ngơi”.

Bà Hồng bị bắt vào cuối tháng 5/2023 ở thành phố Hồ Chí Minh và bị kết án tù 3 năm về tội trốn thuế vào cuối tháng 9 cùng năm. Khi đó Mỹ, một số nước phương Tây, Văn phòng nhân quyền Liên Hiệp Quốc và các tổ chức bảo vệ nhân quyền quốc tế đã lên án việc bắt giữ và kết án bà.