Bauxite Việt Nam

Mạc Văn Trang

Chàng con nuôi Cu Đồng trở thành "rễ thối" trong CCRĐ thật là một phúc lớn. Thế mà nhà văn Đào Vũ (người từng đi thực tế đến nhà anh MVT hậu CCRĐ, lấy ông cụ thân sinh MVT làm nhân vật chính Lão Am cho sách của mình), đã không đề cập gì đến tấm gương nhân ái vượt tầm thước của người mẫu Lão Am (và cả Cu Đồng) trong Cái sân gạch và Vụ lúa chiêm; chỉ chăm chăm viết về cái mà Lão Am đã kiên quyết bảo lưu vì lão có cái nhìn sáng suốt để hoài nghi hiện tượng HTX, và quả thực lâu về sau cái đúng của lão đã sáng tỏ. Chê bai Lão Am là trung nông bảo thủ hóa ra lão là một con người kiên định so với thời đại. Chứng tỏ sức phát hiện của nhà văn miền Bắc trước đổi mới nói chung đều nằm dưới tầm nhân vật. Có lẽ vì họ bị cái gì đó "kéo màng" trong mắt, hoặc đúng hơn là do thời buổi ấy ai ai cầm bút cũng phải "tự nguyện" nhận lấy một chiếc kính "chiếu yêu" do công nghệ XHCN kém cỏi sản xuất nên nhìn cái gì trắng cũng hóa đen, tốt đẹp đều biến thành xấu xí; ngược với mụ Hoàng hậu yêu tinh trong Nàng Bạch Tuyết và bảy chú lùn (Schneeweißchen / Schneewittchen) của anh em Grimm có bảo vật là chiếc gương thần trong tay nên vẻ đẹp thiên thần của nàng Bạch Tuyết dù chạy vào rừng sâu vẫn luôn luôn bị mụ ta phát hiện.

Nguyễn Huệ Chi 

Hôm mùng 10 tháng Hai, Giáp Thìn, 2024, vợ chồng tôi về quê Giỗ Họ. Trước khi vào “đám Giỗ”, chúng tôi bảo lái xe vào ngôi nhà cũ ngày xưa, nơi Ông Bà, Bố Mẹ anh chị em chúng tôi từng ở đó, để thắp hương Bàn thờ Tổ tiên và vợ chồng anh chị Trân - An mới mất.