Bauxite Việt Nam

France 24

Đặng Đình Mạnh dịch

6-3-2025

Lời người dịch: Tổng thống Pháp Macron vừa có bài phát biểu quan trọng kéo dài 15 phút trước toàn quốc vào tối nay, trong đó ông tuyên bố sẽ cung cấp lá chắn vũ khí hạt nhân của Pháp “cho tất cả các đồng minh trên lục địa châu Âu”.

Ngày mai, các nhà lãnh đạo EU sẽ họp để quyết định về việc tái vũ trang của châu Âu. Hàng trăm tỷ euro sẽ được chi cho quốc phòng. Sau đây là bản dịch đầy đủ của bài phát biểu:

Tổng thống Emmanuel Macron. Nguồn: PA Media

Thụy My

Nguyễn Xuân Thọ

Khi Macron tuyên bố giải thể Quốc hội và bầu cử sớm để phân chia lại quyền lực trong nước, tất cả đều bảo là cậu này điên rồ.

Rồi tuần trước bầu cử Quốc hội với số phiếu đứng đầu cho phe cực hữu của Le Pen, thứ hai cho phe cực tả của Mélenchon, còn khối cầm quyền của Macron chỉ đứng thứ ba. Ai cũng bảo Macron đang tự sát.

Hôm qua kết quả bầu cử bất ngờ ngược lại. Các bạn cực hữu tụt xuống thứ ba, khối cầm quyền của tổng thống ngoi lên thứ hai, còn các đồng chí cực tả trèo lên hạng nhất, nước Pháp vỡ òa.

Vỡ òa vì họ ngăn được bà cực hữu, bồ của bác Trump.

Nhưng rồi họ lại òa khóc vì bây giờ không biết đất nước sẽ được lãnh đạo kiểu gì. Họ sợ các bạn cực hữu lắm, vì nếu để các bạn cầm quyền thì đội tuyển Pháp làm gì còn những Mbappe, Dembele. Nhưng các đồng chí tả gồm có cả mấy ông cộng sản, mấy bà xã hội, các cậu choai xanh „vert“ và cả đám vô chính phủ siêu tả của Mélenchon sẽ giở trò gì thì chẳng ai dám tưởng tượng đến.

Thế là cả nước lại xúm vào chửi Macron là thằng điên.

Còn lâu cậu ấy mới điên. Tôi cho đây là nước cờ để chuyển hóa nền chính trị nước Pháp của cậu. Xưa nay Pháp chỉ quen chế độ để cho một đảng cầm quyền, bọn còn lại chỉ làm đối lập, vừa chửi vừa phá đám. Chửi mà không phá được vì tổng thống Pháp to hơn cả quốc hội và chính phủ. Cần gì nó quyết tất.

Thời thế đã thay đổi, hệ sinh thái đảng phái của Pháp cũng đã thay đổi. Trước kia các đảng lớn là Xã hội (của Mitterrand, Hollande) và Gaullist, con cháu nhà De Gaulle (của Chirac) thay nhau cầm quyền. Nay các đảng này chỉ còn bán kiosk ở quốc hội. Trong khi đó các đảng mới chưa sạch mũi như Renaissance của Macron và Front National của Le Pen lớn nhanh như thổi. Thế là Quốc hội giờ có khoảng chục đảng chia nhau 577 ghế. Làm cóc gì có ai đủ sức mạnh để một mình chấp chính nữa.

Người Pháp giờ đây sẽ phải học tập người Đức, người Ý, người Áo.. để lập chính phủ liên minh, phải tập thỏa hiệp để ra chính sách. Đức đã chơi trò này 50 năm nay, có ai bị chửi là điên đâu.

Macron sẽ đi vào lịch sử khi đưa nước Pháp đi theo mô hình chính trị mới. Tất nhiên cậu chấp nhận ngậm quả đắng, phải lãnh đạo đất nước cùng với những thằng gàn hay chửi đổng từ phe đối lập. Nhưng đó là việc không tránh được nữa rồi.

Không tránh được thì lội ngược dòng. Lên được bờ thì thành anh hùng.

Tay này khôn. Nhưng có lẽ mọi trò do chị vợ già hơn 24 tuổi xui. Vợ già có cái hay của nó.