Bauxite Việt Nam

Mai Phan Lợi 

Con số 200 triệu đồng mỗi chuyến bay không do T&T đưa ra, mà do Chủ tịch tỉnh Quảng Trị nhắc lại từ Gia Lai. Nhưng lời xin “cơ chế bù lỗ” của nhà đầu tư sân bay Quảng Trị có gốc rễ rất rõ trong hồ sơ chuẩn bị đầu tư: một dự án BOT vay nợ hơn 81%, một dự báo hành khách năm đầu bị cắt gần 70% sau giải trình, và một cảnh báo của ngành ngân hàng rằng 11 năm đầu dự án chưa trả được nợ.

Mai Phan Lợi 

Cảng hàng không Quảng Trị còn khoảng năm tháng nữa mới khai thác thương mại, nhưng đề xuất “bù lỗ” của Chủ tịch T&T Group đã đặt ra câu hỏi lớn hơn một khoản hỗ trợ: sau sáp nhập, Quảng Trị sở hữu hai sân bay cách nhau gần 100 km, với tổng công suất thiết kế gấp hơn bốn lần dân số của tỉnh. Ai sẽ trả tiền để lấp đầy chúng, và bằng cách nào?

Mai Phan Lợi 

Minh bạch là một phần của an toàn.

Giá máy chỉ là một phần của giá thành hầm. Cái đắt nhất đôi khi là dịch vụ, đào tạo và thời gian, chứ không chỉ là thép.

Mai Phan Lợi 

Thời của khoảng tối đã khép lại. Ai thích nghi sớm sẽ có được thứ quý hơn mọi danh hiệu – quyền được lớn lên mà không phải ngoái lại phía sau. 

Và chính những cuộc trở lại cho thấy, khi chuẩn mực rõ ràng, doanh nhân vẫn có cơ hội thứ hai để cầm cương, vực dậy và đi tiếp. 

Mai Phan Lợi 

Đây không hẳn là một cuộc tranh luận ngang hàng giữa hai cơ quan quản lý nhà nước có góc nhìn khác nhau, mà thực chất gần hơn với tình huống: cơ quan chủ quản ngành, không có lợi ích gắn trực tiếp với số phận EVNNPT (Bộ Công Thương), đối lập với chính doanh nghiệp bị đem ra tái cơ cấu (EVN), nói bằng tiếng nói của mình qua đúng kênh đại diện vốn nhà nước của nó (Bộ Tài chính). 

Mai Phan Lợi 

THACO – Hyundai Rotem soi vào chuẩn quốc gia đường sắt

Ngày 7/10/2026, Chính phủ có văn bản giao Bộ Xây dựng chủ trì lập báo cáo tiền khả thi Tổ hợp Công nghiệp đường sắt và yêu cầu báo cáo ấy làm rõ chủng loại sản phẩm, khả năng tiếp nhận và làm chủ công nghệ. 

Sự kiện khởi công phục dựng điện Kính Thiên, 29/9/2026

Mai Phan Lợi 

Điều duy nhất không thể lặp lại là lựa chọn: một khi điện Kính Thiên được xây lên, không gian khảo cổ dưới nó sẽ mãi mãi bị định hình bởi kiến trúc bên trên. Không thể sửa. Không thể lấy lại.

Điều chưa ai được hỏi đủ to, là: ngôi điện ấy, sau khi dựng xong, sẽ "sống" như thế nào giữa Hà Nội thế kỷ XXI?

Câu hỏi đó không thể đợi đến khi máy xúc đã rút đi và tòa nhà đã hoàn công.

Mai Phan Lợi 

Nhìn từ góc thương mại song phương, việc cấp phép cho SpaceX vận hành 100% vốn ngoại, không giới hạn tỷ lệ sở hữu, khó tách rời khỏi bối cảnh cán cân thương mại Việt - Mỹ.

Câu chuyện, vì vậy, không dừng lại ở một hợp đồng thương mại giữa Vietjet và SpaceX ký bên lề Đại hội đồng Liên Hợp Quốc. Nó là điểm giao giữa ba trục: hạ tầng viễn thông quốc gia đang tìm cách thoát khỏi sự lệ thuộc vào các tuyến cáp quang biển thường xuyên đứt gãy; Một nền ngoại giao kinh tế đang dùng công nghệ cao làm quân bài mặc cả thuế quan; Và một tập đoàn Mỹ đang thử nghiệm mô hình quản lý viễn thông vệ tinh tại một trong những thị trường kiểm soát chặt chẽ nhất khu vực. 

Mai Phan Lợi 

Khi thị trường là hàng chục triệu “khách hàng” không thể đàm phán!

Và

Việc dồn toàn bộ nhu cầu sách giáo khoa của 18 triệu học sinh vào một chuỗi cung ứng duy nhất, đúng vào năm mà bản đồ hành chính quốc gia đang được vẽ lại, là một phép thử năng lực quản trị chuỗi cung ứng ở quy mô chưa từng có tiền lệ — phép thử đó, theo chính thừa nhận của Bộ, đã không đạt ngay từ vòng đầu tiên.

Mai Phan Lợi 

Một tân sinh viên rời quê Ninh Bình lên Hà Nội nhập học chưa đầy hai tuần thì mất tích trong dòng nước ngập, và thi thể được tìm thấy tại miệng một cống thoát nước không nắp đậy. 

Vụ việc, xảy ra giữa tháng 9/2026 tại phường Đông Ngạc, đã thổi bùng một cuộc tranh luận trên mạng xã hội: đó là một "tai nạn không ai muốn", hay là hậu quả tất yếu của một chuỗi lơ là có thể quy trách nhiệm?

Đối sánh với một bản án dân sự vừa được tuyên tại Las Vegas: nơi một phụ nữ trượt ngã vì vũng nước trên sàn được bồi thường 15 triệu USD bài viết này đi tìm câu trả lời cho câu hỏi vì sao, trong những vụ việc tưởng như "rủi ro", pháp luật và tòa án ở nhiều nơi trên thế giới, kể cả Việt Nam, lại có xu hướng nghiêng về phía người bị hại.

Mai Phan Lợi 

Giấc mơ dang dở về một “Google Maps cho nước dềnh đô thị”!

Khoảng cách giữa một ứng dụng ra mắt với đầy kỳ vọng truyền thông và một hệ thống thực sự đứng vững giữa cơn mưa lớn, như Google Maps đã làm được với giao thông, vẫn còn là khoảng cách của hạ tầng, dữ liệu và, trên hết, của việc thiết kế cho khả năng hỏng mà không sụp đổ.

Mai Phan Lợi

Giải phẫu cách thức "thị trường" thao túng dịch vụ y tế chuyên sâu qua một số casestudy.

Câu hỏi để lại cho những người làm chính sách y tế không phải là truy tìm và trừng phạt thêm bao nhiêu cá nhân nữa, mà là liệu cơ chế thẩm định giá, đấu thầu và xã hội hóa thiết bị y tế công nghệ cao có thể được thiết kế lại để không còn phụ thuộc vào sự liêm chính cá nhân của từng người đang ngồi ở đúng vị trí then chốt hay không?

Mai Phan Lợi 

Nhân dịp Hà Nội đang tính toán lại vị trí và không gian cho tượng đài "Quyết tử để Tổ quốc quyết sinh", đây cũng là thời điểm hợp lý để rà soát không chỉ tọa độ đặt để, mà cả độ chuẩn xác kỹ thuật của chính tác phẩm, điều mà một lần trùng tu hay đúc lại hoàn toàn có thể khắc phục, khác với vị trí địa lý vốn đã cố định từ hơn bốn mươi năm. 

Mai Phan Lợi • 19/08/2026

Trong tuần vừa qua, chi tiết ít được chú ý đúng mức đã lặng lẽ trôi qua trên mặt báo: Việt Nam bị Nhà Trắng xếp vào nhóm hai của cái mà báo cáo “The Great Transshipment Scam” – gọi là mạng lưới trung chuyển ngầm toàn cầu.

Mai Phan Lợi 

Khi giáo dục đại học VN học cách làm kinh doanh.

KỲ 1 - Từ tiếng kêu cứu trên Threads đến ký ức Yên Định: khi giáo dục đại học “bục áo” quản lý

Mai Phan Lợi 

Mai Phan Lợi 

Câu chuyện "Mùa hè AI nổi loạn" không phải là tin giả, cũng không phải viễn cảnh phim ảnh về AI tự ý thức tấn công loài người. Đó là một chuỗi sự cố kỹ thuật có thật, được chính các hãng công nghệ lớn nhất thế giới tự nguyện công bố trong vòng chưa đầy ba tuần — điều hiếm gặp trong ngành vốn không mấy cởi mở với việc tự vạch lỗi. 

Tính hệ thống nằm ở chỗ: khi model ngày càng có năng lực tự chủ cao, một lỗi cấu hình nhỏ hoặc một lỗ hổng chưa biết cũng đủ để logic "làm mọi cách đạt mục tiêu" trong phòng thí nghiệm tràn ra hệ thống thật. 

Nhưng con số 82% mà nhiều bản tóm tắt tiếng Việt đang lưu hành — kể cả bản làm cơ sở cho bài viết này — là một thống kê ghép nhầm nguồn, cần được tách bạch rõ trước khi trích dẫn lại.

Mai Phan Lợi 

Những đảng viên, cựu binh lợi dụng vụ việc để mở rộng đấu tố, tấn công các tổ chức, cá nhân đang thực thi đường lối đối ngoại mở, kinh tế tư nhân, giáo dục khai phóng – cần phải được xem xét trách nhiệm theo Quy định 207 và quy định trước đó. 

Vì nếu không, chúng ta sẽ rơi vào cái bẫy mà lịch sử đã cảnh báo: dùng đám đông ngây thơ để tự đánh vào nền tảng kinh tế – nguồn sống, vào đại đoàn kết, vào chính di sản kiến tạo của Hồ Chí Minh.

Mai Phan Lợi 

Tổ chức, vận hành và mục tiêu – Từ những “trang trại bot” thương mại nhận đơn đặt hàng bôi nhọ đối thủ đến các mạng lưới tài khoản giả do nhà nước hậu thuẫn nhằm định hình dư luận quốc tế, thao túng thông tin trên mạng xã hội đã trở thành một chuỗi cung ứng có phân công lao động rõ ràng, được các viện nghiên cứu độc lập và chính hai nền tảng lớn nhất thế giới ghi nhận bằng dữ liệu công khai.

Mai Phan Lợi 

Từ một làng đạo tự phát, nghĩ về mô hình "làng xã hội chủ nghĩa"…

Tân Hà: Ngôi làng bát quái 70 năm và bài toán "thuận thiên" giữa xứ trà B'Lao.

Giữa cao nguyên B'Lao, một cộng đồng giáo dân di cư năm 1954 đã dựng nên một đồ án quy hoạch chưa từng có tiền lệ ở Việt Nam đương đại – lấy nhà thờ làm tâm, tỏa ra tám trục lộ theo hình bát quái. 

Bảy mươi năm đô thị hóa cuốn qua, làng Tân Hà vẫn giữ nguyên hình hài ban đầu. Đằng sau vẻ đẹp lạ mắt trên ảnh flycam là cả một tư duy "thuận thiên" — trị thủy, phòng vệ, và tổ chức cộng đồng — mà người viết bài này cho rằng đáng được nhìn lại về triết lý thiết kế.