Bauxite Việt Nam

Lê Diễn Đức 

Người Ukraina trong những ngày giá rét bị Nga tấn công.

Tôi là một trong những người xây dựng tờ báo giấy Đàn Chim Việt ở Ba Lan từ những ngày đầu tiên vào năm 1999, làm Tổng biên tập nhiều năm.

Trong nhiều năm, tôi viết thường xuyên cho các cơ quan truyền thông Việt ngữ quốc tế như BBC, RFI, RFA,cho diễn đàn Talawas của nhà văn Phạm Thị Hoài và một số tờ báo lớn của người Việt ở Mỹ.

Năm 2015, chỉ vì một status ngắn trên FB nói về Tổ chức Hoàng Cơ Minh, RFA, nơi tôi có Blog riêng, ngưng hợp đồng. Câu chuyện này ầm ĩ dư luận một thời gian, đến cả báo Nhân Dân cũng có bài bình luận (https://nhandan.vn/rfa-tra-tien-de-ho-thuc-hien-quyen-tu...).

Từ khi nghỉ viết cho RFA, tôi cũng thôi không tham gia viết cho Đàn Chim Việt Online và các báo khác nữa. 

Tôi lấy Facebook làm nơi gửi gắm tâm sự riêng tư, chia sẻ với bạn bè về quan điềm, góc nhìn của mình trước các sự kiện thời sự. Tôi xem viết lách là niềm vui, một cách lao động rèn luyện trí óc. 

Tôi không giàu có, nhưng có nhà riêng đầy đủ tiện nghi, có của ăn của để, không nợ nần ai, kể cả ngân hàng, và một cuộc sống nhàn nhã, vô lo. Vì thế tôi cho phép minh viết tự do, thoải mái, không bị chi phối bởi bất cứ ai, tổ chức nào hay tiền bạc. Chính vì thế tôi ở vào cái thế khá đặc biệt – trong nước cho tôi là thành phần chống Cộng, ở Mỹ một số người cho tôi là “Cộng sản nằm vùng”.

Tôi biết, thân phận của người viết thường phải đối diện với búa rìu dư luận. Nên tôi chỉ mỉm cười, thanh thản chấp nhận. Nhưng tôi có nhiều bạn bè ở Việt Nam cũng như ở nước ngoài hiểu mình.

Bài viết của tôi về thái độ của người Việt trong cuộc chiến chống xâm lược của Ukraina trong ngày 27/01/2026, đến ngày 4/02/2026 đạt hơn 1 triệu lượt view, nhiều ngàn reaction “like”, comments và 435 shares. 

Status hôm qua, ngày 3 tháng 2, cũng nói về Ukraina, sau 24 tiếng cũng đã có hơn 770 ngàn views.

Điều này khiến tôi bất ngờ, hào hứng và có cái nhìn lớn hơn về xã hội. Nó cho tôi thấy rằng, trong bất cứ cộng đồng nào, các quan điểm, nhận thức, nhân sinh quan và trình độ văn hóa khác nhau cũng đều bị chà xát, xung đột, cho dù nội dung bài viết ôn hòa, không gây sốc, không chửi rủa, thù ghét ai.

Tôi không thể nào xem hết hàng ngàn comments (bình luận) để delete (xoá) những ý kiến quy chụp thô tục, bất lịch sự mang màu sắc của văn hóa côn đồ. Nhưng đây chỉ là con số rất nhỏ trong hàng ngàn bình luận khác khích lệ, động viên tôi hoặc những dòng phân tích tử tế, đàng hoàng.

Tôi không ‘’canh gác” nữa, để mặc cho bạn đọc tranh luận với nhau, còn giá trị cốt lõi của bài viết thì vẫn nằm đó.

Điểm gây tranh cãi nhất vẫn là nguyên nhân gây nên cuộc chiến Ukraina. Nhiều người cho rằng vì Ukraina nằm sát Nga muốn gia nhập NATO, mang tên lửa đặt ngay tại sườn nước Nga, nên Nga phải ra tay hành động trước.

Người khác cho rằng, chế độ hiện nay ở Kiev là do phương Tây dựng nên, phân biệt đối xử với người Nga sống ở Ukriana, cấm dân nói tiếng Nga.

Có người lại nói Nga chiếm đất của Ukraina bởi vì trong lịch sử những vùng đó thuộc Nga.

Một số khác ám ảnh sự giúp đỡ của Liên Xô với Việt Nam trong cuộc kháng chiến chống Mỹ nên nghĩ rằng, ủng hộ Nga là trách nhiệm của đạo đức, ơn nghĩa.

…

Vấn đề nằm ở chỗ là những người này không biết hoặc không muốn nhìn nhận một thực tế rằng, tách ra khỏi Liên Xô năm 1991, Ukraina là một quốc gia độc lập, có chủ quyền và đường biên giới được cộng đồng quốc tế, trong đó có Nga, thừa nhận trong nhiều văn kiện.

Nếu NATO muốn đặt tên lửa ngay cạnh sườn nước Nga, họ có thể làm ngay điều đó trên lãnh thổ các đã là thành viên của mình là Ba Lan, 3 nước CH Baltic, Phần Lan có cả ngàn kilomet biên giới chung với Nga, chứ không cần chờ đến lúc Ukraina vào NATO. Tất cả các nước cựu Cộng sản Đông và Trung Âu thuộc hệ thống Xô Viết cũ coi Nga là mối đe dọa chứ không phải ngược lại. Mặt khác không có một quốc gia nào điên khùng dám tấn công một cường quốc hạt nhân.

Cho dù nguyên nhân như thế nào đi nữa thì cuộc cách mạng Maidan năm 2013 là do chính người Ukraina thực hiện và sau đó họ đã bầu ra một quốc hội và tổng thống qua cuộc bầu cử tự do, có giám sát của các tổ chức quốc tế.

Ukraina không cấm dân sử dụng tiếng Nga hay bất kỳ ngôn ngữ nào khác, nhưng về mặt nhà nước họ quy định tiếng Ukraina là ngôn ngữ chính thức, đó là một sự việc rất bình thường ở mọi quốc gia. Người Ukriana không có vấn đề gì trong quan hệ với người Nga trên đất Ukraina. Nó cũng giống như người Hoa ở Việt Nam.

Trong chi viện của Liên Xô cho Việt Nam trong chiến tranh, Ukraina đã đóng góp một phần đáng kể, từ vũ khí, đồ dùng đến lương thực...

Nước Nga của Putin không phải là Liên Xô. Khi nước Nga là kẻ xâm lược thì sự ủng hộ Nga là mù quáng và thiếu cái tâm của người biết điều.

Putin điên rồ và ảo tưởng, muốn chinh phục Ukraina, muốn Ukraina trở thành một nước chư hầu dễ sai khiến trong vòng ảnh hưởng của mình. Đó mới là nguyên nhân chính xác của cuộc chiến tranh tàn khốc kéo dân chúng vào vòng xoáy của lửa đạn.

Ủng hộ Ukraina là đứng về phía người yếu bị áp bức, ăn hiếp!

*

Tôi đã từng chứng kiến cái lạnh âm 20 độ C ở Ba Lan, trẻ em được nghỉ học, dù mặc rất ấm nhưng ra đường chỉ mươi phút là hết muốn chịu nổi. Sống mũi cứng ngắc, hai má đỏ rát.

Vậy mà Putin, tay đồ tể ăn thịt người, không thắng nổi ở chiến trường, nên điên cuồng cho bom đạn đánh phá cơ sở dân sự của Ukraina, làm mất điện, mất hệ thống sưởi của hàng ngàn ngôi nhà chung cư trong mùa đông giá lạnh âm 20 độ C.

Ông Trump nói đã gọi điện đề nghị Putin ngừng bắn các cơ sở năng lượng trong 1 tuần để Ukriana có điều kiện sửa chữa phục hồi, nhưng đề nghị của Trump với ông “bạn” Putin coi bộ chẳng có chút giá trị nào, trong những ngày qua, bom đạn của Nga vẫn rơi trên khắp Ukraina và tàn phá kinh hoàng.

Nghĩ tới cảnh người già, trẻ em co ro trong giá lạnh mà căm giận hết mức. Tại sao lại có thể tồn tại một quái vật Putin dã man như thế trên cõi đời này.

Mùa Đông 1972, máy bay B52 của Mỹ đã rải thảm Hà Nội và Hải Phòng, tưởng bóp chết sự sống của người miền Bắc. Nhưng họ đã lầm. Người miền Bắc lúc đó không những anh dũng đã vượt qua ngưỡng địa ngục, mà còn đánh trả quyết liệt làm nên một “Điện Biên Phủ” trên không.

Cầu mong cho người dân Ukriana vượt qua thử thách này! Tôi tin chắc rằng, rồi bọn xâm lược Nga khát máu sẽ trả giá. Tự do sẽ đến với các bạn.

L.D.Đ.

(*) Tựa đề do BVN đặt 

Nguồn: FB Lê Diễn Đức