13/07/2012

Điện hạt nhân – Hãy nhìn thẳng vào thực lực của mình

Bauxite Việt Nam

Đất nước chúng ta hiện đang trong một thời kỳ khó khăn chưa bao giờ thấy. Khó khăn về mọi mặt.

Không nói đến những đe dọa của kẻ thù phương Bắc đã đi tới những bước cực kỳ nguy hiểm trong cả một kế hoạch rất lớp lang của chúng nhằm thực hiện âm mưu cướp nuốt biển Đông, làm cho mọi tài lực vật lực của đất nước thế nào cũng phải dồn vào đấy để đối phó nếu như không muốn làm “đồng chí chư hầu”, cũng như sự quan tâm của giới tinh hoa phải tập trung vào nguy cơ tồn vong của Tổ quốc mà có khi bớt kịp thời tỉnh táo trước nhiều mối đe dọa đến từ nhiều phương diện khác của đời sống.

Nền kinh tế của đất nước thực tình đang suy kiệt vì tham nhũng tràn lan. Hầu hết tập đoàn nhà nước đều bị các nhóm lợi ích thao túng làm thâm thủng nghiêm trọng, không tập đoàn nào không thua lỗ liểng xiểng. Những vụ động trời như Vinashin, Vinalines... thì phương cách giải quyết nhùng nhằng thiếu triệt để, bắt các ngân hàng phải xóa nợ cho những “quả đấm thép rỉ” ấy để có một con số “dễ ăn dễ nói” khi công bố với thiên hạ nhưng về bản chất vẫn không có gì thay đổi, cuối cùng khốn khó lại chồng lên đầu người dân, đẩy họ đến tình cảnh phải chạy ăn từng bữa trong đời sống hàng ngày. Các ngân hàng cũng đang trong một cuộc cạnh tranh khốc liệt thôn tính lẫn nhau, nợ xấu ngân hàng, nợ xấu nhà nước đều đến mức báo động. Hàng mấy trăm nghìn doanh nghiệp đã phải ngừng hoạt động vì thua lỗ. Chỉ số CPI lên cao ngất ngưởng.

Trong khi đó, hầu như không một dự án đầu tư lớn nhỏ nào không “rủi ro về kỹ thuật”, từ những hạng mục hoành tráng dành cho kỷ niệm nghìn năm Thăng Long bây giờ kiểm lại nhiều hạng mục không thể đưa vào sử dụng, đến những đoạn đường cao tốc trọng yếu vừa làm đã nứt lún, rồi những nhà máy lớn như Dung Quất chạy cà rịch cà tàng, nhiều lần phải ngừng để “duy tu”, cho đến một đập thủy điện cỡ nhỏ như Đập sông Tranh 2 mà vừa xây nước đã thấm như lỗ cống khiến nguy cơ tai họa treo trên đầu hàng vạn người dân.

Tất nhiên, tình trạng kỹ thuật kém cỏi chính là bắt nguồn từ tham nhũng mà ra. Tham nhũng nên mua lấy các dây chuyền công nghệ lạc hậu (nhất là dây chuyền thải ra từ ông anh 4 tốt nhằm lũng đoạn toàn diện và từ trong bề sâu nền công nghệ của nước mình), mua lấy các máy móc, vật tư phế thải của nước ngoài đem về “tân trang” lại. Cũng có thể nghi ngờ một phần không nhỏ ngân sách mua vật liệu, ngân sách thiết kế, thi công đã chui hết vào túi các quan nên đâu còn cái gì đạt chất lượng như kế hoạch “quy mô”, “to tát” mà các vị chủ đầu tư từng thuyết “như sấm động” khi bắt đầu trình nhà nước thông qua dự án. Còn mọi khâu thanh tra giám sát thì lại chẳng có gì làm được triệt để. Nhiều công trình cứ gọi là vận hành nhưng vẫn không ai dám đoán trước đến bao giờ thì sự cố sẽ phát sinh.

Trong một tình trạng bi hài như thế, ngành giáo dục, nơi cung cấp con người cho công cuộc công nghiệp hoá, khốn thay, lại là một đe dọa đối với tương lai của lớp trẻ. Sự yếu kém về chất lượng của giáo dục đã xuống gần đến đáy. Trường đại học mở ra nhan nhản nhưng khối trường ở nhiều tỉnh có đầu vào mà không tính được đầu ra. Lãng phí xây trường, lãng phí tiền học không biết bao nhiêu rồi đến khi ra trường lại phải lếch thếch trở về làm người cày ruộng, hoặc chạy vào Sài Gòn, Bình Dương xin làm công nhân cơ bắp.

Phác qua một vài nét để chúng ta thấy cho hết thực chất tình hình công nghiệp nước ta đang đứng ở trình độ nào. Ấy vậy mà từ mấy năm qua, bao nhiêu mộng tưởng đã được đắp xây trong đầu nhiều vị chấp chính mới kỳ vĩ làm sao, giống như những tòa lâu đài được dựng trên những sa bàn hoặc vẽ lên rất đẹp trong bản vẽ vi tính của ngành kiến trúc.

Xin được đơn cử một vài việc.

Nào là “làm tàu cao tốc”. Có người đã từng đứng trước Quốc hội ngẩng cao đầu nói “Yên tâm làm tàu cao tốc đi. Với đà tăng trưởng hiện nay, đến 2020, GDP sẽ đạt gần 300 tỷ USD; 2030 là 700 tỷ USD; 2040 đạt 1.200-1.400 tỷ USD và đến 2050 sẽ gấp đôi số đó. GDP bình quân đầu người đến 2050 dự kiến lên 20.000 USD, thay vì mức hơn 1.000 USD hiện nay. Nếu cứ lấy ngưỡng an toàn vay nợ là 50% GDP, đến 2020, Việt Nam có thể vay 150 tỷ mà vẫn an toàn”.

Nào là “khai thác bauxite”. Có người đã hung hăng chửi bới nhân sĩ trí thức đưa kiến nghị dừng khai thác bauxite ở Tây Nguyên từ 2009 là “ăn phải bả của bọn thù địch”, đòi ngăn cản một dự án thế nào cũng lãi to. Ngay cả khi vụ bùn đỏ ở Hungary bục ra rồi mà người ta còn nói cứng “Từ nay đến năm 2010, giá alumin sẽ dao động từ 350 đến 650 USD/tấn. Còn về nhu cầu thị trường, trong vòng 10 năm tới, thế giới sẽ cần từ 20 đến 40 triệu tấn alumin. Đối với 2 dự án ở Tây Nguyên, sau khi đã tính hết các chi phí, thuế và kết quả, dự án sẽ vẫn có hiệu quả khoảng từ 14 -20%”.

Vân vân...

Những kế hoạch hết sức huy hoàng chỉ có trong tưởng tượng của các vị, rốt cuộc đã lần lượt bị thực tế – từ nước ngoài dội đến – “quật” cho những cú chát chúa, hoặc kế hoạch nào cứ “cố đấm ăn xôi” thì hiện đang phải trả những cái giá mà người thực hiện đều biết rõ nếu nói ra là “há miệng mắc quai”, nên mãi đến nay vẫn cứ ấp a ấp úng. Ấy vậy mà những cái đầu nóng rực vẫn cứ tiếp tục nóng, vì khoản vay nước ngoài rất hời hay vì gì không biết, từ vài năm lại đây lại thấy nẩy nòi “Dự án xây hai nhà máy điện hạt nhân ở Ninh Thuận”. Sau tai họa Fukushima của nước Nhật làm cả thế giới thất điên bát đảo, tại Hội thảo An toàn nhà máy điện hạt nhân và dự án điện hạt nhân Ninh Thuận, diễn ra vào cuối tháng 11 - 2011 ở thành phố Phan Rang - Tháp Chàm, người ta vẫn khăng khăng kết luận: “Các nhà máy điện hạt nhân Ninh Thuận được xây dựng trên cơ sở các lò phản ứng nước nhẹ VVER thế hệ thứ 3 và 3+, có hệ số an toàn rất cao, theo thiết kế của Nga”. Một ông Tiến sĩ Nga, ông Alexander Kukshinov, Trưởng phòng quan hệ quốc tế của Công ty Atomstroyexport (Nga) cũng trấn an quan chức nhà nước và người dân Ninh Thuận trong Hội thảo đó: “Sau sự cố nhà máy điện hạt nhân Fukushima, những cuộc thử nghiệm ứng suất của lò phản ứng VVER đã đảm bảo mức độ an toàn theo thiết kế của các nhà máy điện hạt nhân Nga, chứng tỏ khả năng chống chịu các tác động bên ngoài mang tính thảm họa”.

Vâng, trong lòng người dân Việt Nam liệu có một ai có thể thờ ơ không ngày đêm cầu khấn mong cho dự án Ninh Thuận sẽ không gặp phải một “trục trặc kỹ thuật” chết người nào, bởi vì nếu gặp phải trục trặc thì chưa nói đến cái gì sẽ ập lên đầu người Việt ở Ninh Thuận và cả ở đồng bằng sông Cửu Long, chắc chắn cả một dân tộc Chăm anh em ruột thịt với người Kinh đang cư trú yên bình ở Ninh Thuận mấy trăm năm nay sẽ... bị xóa sổ. Nhưng cầu mong là một chuyện còn sự thật đang là ẩn số trong tương lai thì lại là một chuyện hoàn toàn khác. Các ông người Nga khẳng định đầy quả quyết như ta thấy đấy, song các ông có chịu ngoảnh nhìn lại quá khứ việc xây điện hạt nhân của mình như thế nào hay không?

Với quan điểm hãy nhìn thẳng và nhìn cho kỹ vào thực lực mọi mặt của đất nước hôm nay – mặt bằng kỹ thuật, trình độ con người, đạo đức xã hội, cơ chế quản lý... – thêm vào đấy là những hiểm họa cận kề từ bọn bành trướng phương Bắc đòi hỏi phải nâng sức đề kháng và cố kết lòng dân, chúng tôi vẫn quả quyết cho rằng nước Việt Nam chúng ta tuyệt nhiên chưa nên ôm lấy một dự án vượt quá tầm với về mọi mặt. Hãy dừng lại Dự án điện hạt nhân Ninh Thuận khi mọi chuyện đang còn xoay trở kịp.

BVN