Bauxite Việt Nam

Trần Công Nhật 

Lịch sử không cần chúng ta bảo vệ một nhân vật. Lịch sử cần chúng ta bảo vệ sự thật.

Thưa ông Phan Trung Can, đọc bài viết của ông về Gia Long – Nguyễn Phúc Ánh, tôi thấy có một vấn đề rất rõ: ông sử dụng nhiều sự kiện lịch sử có thật nhưng lại xâu chuỗi chúng theo một chiều để đi đến một kết luận đã được định sẵn: Tây Sơn là chính nghĩa, Quang Trung là người thống nhất đất nước, còn Nguyễn Phúc Ánh là kẻ phản quốc, bán nước và là nguồn cơn dẫn đến 100 năm Pháp thuộc. Tôi không có ý phủ nhận những sai lầm của Nguyễn Phúc Ánh. Ông từng cầu viện Xiêm, từng tìm kiếm sự hỗ trợ của người Pháp và sau khi chiến thắng Tây Sơn đã tiến hành những cuộc trả thù rất khốc liệt. Những điều đó đều có thể nghiên cứu, phê phán. Nhưng một nhân vật có sai lầm không có nghĩa mọi kết luận tiêu cực về nhân vật ấy đều tự động trở thành sự thật. Muốn tranh luận lịch sử thì phải phân biệt giữa sự kiện, cách giải thích sự kiện và phán xét đạo đức về sự kiện. Bài viết của ông nhiều lần nhập ba thứ đó làm một.