Bauxite Việt Nam

Trần Huỳnh Duy Thức 

Những chế độ siêu tập quyền ngày nay có thể có tên khác, có vũ khí hiện đại hơn, có công nghệ giám sát tinh vi hơn. Nhưng quy luật không đổi: Càng tập trung quyền lực vào một cá nhân, hệ thống càng mong manh. Càng tin vào cưỡng chế tuyệt đối, chính danh càng mòn nhanh.

Lãnh tụ tối cao Iran, Ayatollah Ali Khamenei đã bị tiêu diệt.

Hôm nay lịch sử không chỉ chứng kiến một biến cố lớn, mà chứng kiến một nguyên lý vận động của quy luật được thị hiện trước toàn thế giới.

Khamenei là biểu tượng sống của quyền lực siêu cứng xây dựng dựa trên sợ hãi, cưỡng chế và sự bất biến. Ông ta đứng đầu một hệ thống mà trong đó quyền lực cứng được đặt lên trên mọi chuẩn mực của chính danh, cơ hội và tính nhân văn. Hệ thống đó đã bị xói mòn bởi chính những quy luật mà nó chống lại, để tới hôm nay bị tiêu diệt chỉ bởi một đòn sức mạnh siêu đẳng của quyền lực mềm.

Quyền lực đó không sụp vì một đòn. Nó sụp khi:

• Niềm tin chính danh bị bào mòn,

• Cưỡng chế trở thành gánh nặng kinh tế và xã hội,

• Và thông tin – công nghệ – dòng chảy thời đại đến thời cuộn trào, vận hành một cách không thể đảo ngược.

Các chế độ độc tài như Iran đã tin rằng lực lượng an ninh giúp làm bất động xã hội là bất biến cho quyền lực. Nhưng khi quyền lực cứng không còn đồng nhất với chính danh, nó sẽ tự mình rơi vào vòng xoáy hủy diệt — chính danh sụp, cưỡng chế thành gánh nặng, và hệ thống không còn phản xạ được với dòng chảy thời đại. Điều đó không chỉ là triết lý, mà là quy luật mà hôm nay đã cho thấy trong thực tế.

Đây là những quy luật mà tôi đã viết từ vài năm trước. Giờ là lúc tiến trình theo quy luật diễn ra.

Dòng chảy thời đại là quy luật – không phải lựa chọn. Đó là Dòng chảy TĂNG MỀM GIẢM CỨNG. Dòng chảy ấy trao năng lượng cho những điều phù hợp với xu thế tăng mềm và hút cạn năng lượng của những gì cố chấp tăng cứng – hủy diệt những gì đi ngược lại Dòng chảy thời đại.

Điều này không phải do “ngẫu nhiên”.

Mà bởi vì các cấu trúc quyền lực siêu cứng, khép kín, không biết thức thời, sẽ bị dòng chảy thời đại bào mòn và cuối cùng bị đẩy đến bùng nổ, sụp đổ.

Trong khi đó, những kẻ/chế độ biết thức thời, biết thuận dòng chảy thời đại để mở chính danh, mở cơ hội, trao quyền lực cho nhân dân thì sẽ biến chuyển và phát triển cùng nhân loại.

Chiến trường thực sự của thế kỷ này không phải là những trận đụng độ nóng – hiển lộ trên bản đồ, mà là cuộc chiến xác định cấu trúc quyền lực mềm, công nghệ, năng lực sản xuất và liên minh chiến lược trong khu vực châu Á - Thái Bình Dương.

Maduro/Venezuela, Khamenei/Iran đã xong. TQ mất đi nguồn dầu giá rẻ – sẽ mất đi nguồn lực khổng lồ dùng để tài trợ cho các chương trình “đại nhảy vọt” thời hiện đại; tài trợ cho các nhà nước độc tài bao gồm Nga Putin. Cuộc chiến xâm lược Ukraine của Nga sẽ sớm kết thúc vì Putin mất đi nguồn tài trợ tên lửa từ Iran (được tiếp sức bởi tiền bán dầu cho TQ).

Cuba đã không còn cần tính đến. Tiếp theo sẽ là Bắc Triều Tiên Kim C. Un – kẻ siêu cứng nhất thế giới hiện giờ. Đừng hy vọng Mỹ sẽ lặp lại kịch bản Maduro hay Khamenei mà phòng ngừa.

Những lãnh tụ siêu cứng khác nếu không nhận ra thời thế mà thay đổi thì chắc chắn cũng sẽ bị Dòng chảy thời đại loại trừ, cho dù là những người đứng đầu cường quốc đi nữa.

Lịch sử không thiếu những “người bất khả xâm phạm” sụp đổ trong chớp mắt.

Atahualpa – Vị Hoàng đế Inca được thần thánh hóa, nắm quyền tuyệt đối – từng tin rằng đế chế của mình vĩnh cửu. Nhưng khi đỉnh kim tự tháp bị chạm tới, cả cấu trúc sụp xuống như cát. Không phải vì kẻ bên ngoài quá mạnh (thực tế đối thủ chỉ bằng một phần nghìn quân số của Inca), mà vì hệ thống ấy không có khả năng phân tán rủi ro, không có cơ chế tự điều chỉnh, không có quyền lực mềm để hấp thụ cú sốc.

Các trung tâm quyền lực Maya trước đó cũng vậy. Khi nội lực suy kiệt và thời đại thay đổi, sự “siêu cứng” không cứu được họ. Nó chỉ làm cú gãy diễn ra nhanh và dứt khoát hơn.

Những chế độ siêu tập quyền ngày nay có thể có tên khác, có vũ khí hiện đại hơn, có công nghệ giám sát tinh vi hơn. Nhưng quy luật không đổi: càng tập trung quyền lực vào một cá nhân, hệ thống càng mong manh. Càng tin vào cưỡng chế tuyệt đối, chính danh càng mòn nhanh.

Và khi đỉnh kim tự tháp rung chuyển, sự sụp đổ không diễn ra từ từ — nó diễn ra theo cấp số nhân.

Dòng chảy thời đại không cần nhiều đòn đánh.

Nó chỉ cần chạm đúng điểm yếu cấu trúc.

Và trong CUỘC CHIẾN MỀM hiện giờ, sẽ có một bước ngoặt mà ít người dám nghĩ tới. Tôi đã viết về điều này vài năm trước.

Một vùng đất từng là chiến trường của quá khứ có thể trở thành điểm tựa chiến lược của tương lai. Lịch sử không bị khóa bởi ký ức thù hận; nó bị chi phối bởi lợi ích và tầm nhìn.

Khi chuỗi cung ứng, công nghệ, năng lượng và an ninh hàng hải hội tụ, những “cựu thù” hoàn toàn có thể đứng chung một phía của bàn cờ.

Ai đọc được thời đại sớm sẽ không bị cuốn đi — mà sẽ trở thành bàn đạp xoay chuyển cục diện.

T.H.D.T.

Nguồn: FB Trần Huỳnh Duy Thức - The Path