Không thể chậm trễ cải cách chế độ thi cử *

Thái Hạo

Nhà nước không thể phớt lờ và trì hoãn việc đầu tư cho giáo dục để đáp ứng quyền học tập của trẻ em. Đó là yêu cầu cấp thiết và chính đáng của người dân, không ai được quyền làm ngơ nữa.

Một bất cập bất công quá lớn trong thi cử, không thể chấp nhận được 

Một bạn ở Nghi Sơn (Thanh Hóa) đau khổ kể rằng, con của bạn ấy thi lên lớp 10 được 17 điểm, nhưng vẫn rớt nguyện vọng 1 (trường Tĩnh Gia 2), nên phải xét nguyện vọng 2 vào Tĩnh Gia 4. Tuy nhiên, NV2 cũng rớt, dù điểm chuẩn vào Tĩnh Gia 4 chỉ là 13,5. Nghĩa là một em đăng ký NV1 vào Tĩnh Gia 4, dù chỉ thi được 13,5 điểm nhưng vẫn đậu; trong khi ở cùng địa bàn, một em khác thi cùng đợt, làm cùng đề, được 17 điểm, thì lại rớt!

Lý do là theo quy định của Sở GD, NV1 là 90%, chỉ 10% dành cho NV2. Như vậy, dù các em NV2 có điểm thi cao hơn NV1 rất nhiều, vẫn có thể bị loại. Đây là một bất cập và bất công quá lớn, không thể chấp nhận được. Dù xét trên phạm vi đia phương hay cả nước, chênh lệch điểm chuẩn giữa các trường THPT là rất lớn. Có những nơi chỉ 5 điểm/3 môn đã đậu, nhưng có những nơi khác 17-18 điểm vẫn rớt. Với cách tuyển sinh như thế này, chúng ta không những không tuyển được những học sinh giỏi nhất đã đành, mà còn gây nên bất công và bất ổn, trong khi quyền đi học của tất cả trẻ em là chính đáng và cần được bảo vệ.

Tôi đã cố gắng tìm số liệu để biết được năm nay Thanh Hóa có tổng bao nhiêu học sinh tốt nghiệp lớp 9, nhưng không thấy con số được công bố. Vì nếu không có con số này mà chỉ cho biết có bao nhiêu chỉ tiêu THPT công lập, bao nhiêu chỉ tiêu THPT tư thục, bao nhiêu chỉ tiêu GDTX, bao nhiêu chỉ tiêu trung cấp nghề, thì sẽ không thể biết được số lượng học sinh lớp 9 bị loại trên thực tế là bao nhiêu. 

Đó là sự thiếu minh bạch. 

Vì sao nói thế? 

Xin gõ vào Google để đọc báo nhà nước và thấy những vấn nạn như việc các nhà trường THCS vì thành tích (t lệ đậu lớp 10) mà ngay từ đầu đã ép không cho học sinh lớp 9 đăng ký thi vào 10 đã phổ biến và nhức nhối như thế nào trong suốt những năm qua.

Nỗi lo 

Trở lại với câu chuyện của vị phụ huynh nêu trên – Con đã rớt cả NV1 và NV2 dù thi được 17 điểm, nhưng không thể để con thất học, giờ cha mẹ đang đau đầu tính toán việc đăng ký xét tuyển cho con vào trường tư thục, cách nhà khoảng 20 cây số, học phí mỗi tháng 3 triệu. Số tiền này là rất lớn với nhiều hộ gia đình ở nông thôn đã đành, mà quãng đường cũng không gần, có thể phải ở trọ, ăn quán, sẽ phát sinh chi phí (tổng bằng cả một tháng lương của phụ huynh), trong khi rất bất an khi con ở xa nhà không có người lớn giám sát. Mà mặc dù “đắt đỏ” như vậy nhưng không phải ở đâu những học sinh lớp 9 bị loại này cũng có trưng tư cách nhà chỉ 20 cây số, nhiều khi còn xa hơn rất nhiều; và cũng không phải cứ trường tư là còn chỗ học. Các trung tâm GDTX cũng thế, vừa rất đáng băn khoăn về chất lượng, lại cũng giới hạn về chỉ tiêu tuyển sinh. Nghĩa là nguy cơ một t lệ lớn trẻ em bị loại hẳn khỏi con đường học hành lúc mới 15 tuổi là một thực tế không thể bưng tai bịt mắt.

Các cháu đang trong độ tuổi thiếu niên, “ăn chưa no, lo chưa đến”, bây giờ chỉ vì nạn thiếu trường lớp mà trên cả nước, đến gần một nửa bị loại, chúng sẽ đi đâu về đâu? Nhà nước không thể phớt lờ và trì hoãn việc đầu tư cho giáo dục để đáp ứng quyền học tập của trẻ em. Đó là yêu cầu cấp thiết và chính đáng của người dân, không ai được quyền làm ngơ nữa.

Mời xem lại bài viết “Các nước khác “thi vào lớp 10” như thế nào?” của tôi cách đây 10 ngày để nhìn rõ hơn những “bất cập” và bất công không thể biện minh: https://www.facebook.com/share/p/1EkbP7bbGE/

“Giáo dục là quốc sách”

Đầu tư cho giáo dục là đầu tư cho phát triển bền vững và sự thịnh vượng lâu dài, của cả cá nhân lẫn quốc gia. Loại một đứa trẻ ra khỏi hệ thống giáo dục chỉ vì thiếu trường lớp và giáo viên, đó là điều không thể được cho phép. Là một người dân, chứng kiến cuộc chiến thi lớp 10 khốc liệt và đầy đau khổ của các cháu suốt nhiều năm qua, tôi tha thiết mong muốn và nghiêm túc đề nghị nhà nước phải mau chóng khắc phục tình trạng này, để đáp ứng quyền học tập cho trẻ em Việt Nam, và cũng là để đảm bảo sự ổn định xã hội, xây dựng nguồn nhân lực cho tương lai đất nước.

TBT Tô Lâm đã khẳng định: “Cũng vì thực tế không đủ trường, không đủ thầy, nên theo Tổng Bí thư, Chủ tịch nước, sinh ra thi tuyển để bằng những biện pháp hành chính loại các cháu ra, không cho vào học, trong khi chủ trương của Nhà nước là phổ cập giáo dục từ mầm non đến hết lớp 12”. https://laodong.vn/.../tong-bi-thu-chu-tich-nuoc-to-lam.... Rõ ràng, người lãnh đạo cao nhất của đất nước đã nhìn thấy và thẳng thắn chỉ ra sự thật ghê gớm này, các địa phương trên cả nước không thể không sớm bắt tay vào giải quyết triệt để.

T.H.

Tác giả gửi BVN

 

(*) Đầu đề do BVN đặt.  

Sáng lập:

Nguyễn Huệ Chi - Phạm Toàn - Nguyễn Thế Hùng

Điều hành:

Nguyễn Huệ Chi [trước] - Phạm Xuân Yêm [nay]

Liên lạc: bauxitevn@gmail.com

boxitvn.online

boxitvn.blogspot.com

FB Bauxite Việt Nam


Bài đã đăng

Được tạo bởi Blogger.

Nhãn